Chương 821: Hai con đường (1)

Nắng gắt sau mưa khiến sắc non của cành lá càng thêm tươi biếc. Những giọt nước chưa kịp tan đọng lại giữa tầng tầng lớp lớp lá cây, hóa thành từng điểm long lanh, như muốn lẩn tránh ánh mặt trời trên cao. Hàng Châu, nha môn Bố Chính ty Triết Giang. Nơi hậu đường, quan viên trực thuộc Bố Chính ty y theo phẩm trật quan hàm mà ngồi trong sảnh, cười nói rôm rả, vẻ mặt vô cùng khoan khoái. Hữu Bố Chính sứ Thiết Huyễn ngồi ngay ngắn ở vị trí chủ tọa. Cục diện quan trường Triết Giang lúc này có phần vi diệu. Người sáng suốt đều hiểu rõ, cấp trên trực tiếp của Thiết Huyễn là Tả Bố Chính sứ Trương Thiện — phụ thân của Hoàng quý phi — đã ngày càng không màng đến công việc. Trương Thiện vốn là nhà nho chính thống, con gái ở trong cung giữ ngôi Quý phi, bản thân lại làm phong khương đại thần một tỉnh, khó tránh khỏi hiềm nghi ngoại thích lộng quyền. Từ ngày Thiết Huyễn đến nhận chức, mọi việc lớn nhỏ ông đều giao cả cho Thiết Huyễn xử lý, còn mình thì lui về phía sau màn, chỉ mong mỏi được điều chuyển về kinh, giữ một chức quan thanh quý an nhàn. Thời gian đầu, quan viên Triết Giang đối với vị Thiết Bố Chính này còn có phần nơm nớp lo sợ. Hắn xuất thân là bạn đọc sách của đương kim Thánh thượng, từng giữ chức biện lý lương đài khi Hoàng thượng ngự giá chinh phạt Cao Ly, lại kinh qua rèn giũa mấy năm ở đất Tần. Nghe đồn tính tình hắn cương trực lẫm liệt, nghiêm nghị ít cười, cực kỳ khó bề lấy lòng. Thế nhưng ở chung một thời gian, mọi người mới vỡ lẽ không hẳn như vậy. Vị Thiết Bố Chính này cũng là người trần mắt thịt, cũng có thất tình lục dục. Nhiều người ngẫm lại liền thấy thông suốt. Trước kia Thiết Bố Chính toàn làm quan ở chốn phương bắc nghèo khó, sao sánh được với cảnh phồn hoa đất Giang Nam. Nơi đây là chốn ôn nhu phú quý, dù có là trang nam nhi đúc bằng sắt thép thì cũng bị nung chảy mà thôi. "Phan ty đại nhân, dạo gần đây sắc mặt đại nhân trông rất khởi sắc, chẳng hay có chuyện gì vui?" Mọi người trò chuyện phiếm một hồi, Hữu Tham nghị trực thuộc Bố Chính ty là Ngô Quốc Thịnh liền cười hỏi. Thiết Huyễn ngồi phía trên, hai bên lần lượt là các Tả Hữu Tham chính, Tả Hữu Tham nghị. Những người này chia nhau cai quản các việc kho lương, đồn điền, quân vụ, dịch trạm, thủy lợi, vỗ về trăm họ. Ngoài ra trong sảnh còn có quan viên thuộc Án Sát ty, Thuế Khóa ty, Thanh Lại ty, Chiếu Ma sở, Bảo Tuyền cục, Chức Nhiễm cục. Mấy chục con người tề tựu một đường, chốn hậu đường rợp bóng áo mũ cân đai hiển hách khôn cùng. Song vào lúc này, những chiếc mũ quan đang lay động kia, trong mắt Thiết Huyễn, chẳng khác nào từng cái đầu người còn đang thở. "Cũng không có chuyện gì vui!" Thiết Huyễn mỉm cười, "Chẳng qua là có vài mối nghi nan, nay rốt cuộc đã nhìn ra đôi chút manh mối!" Nói đoạn, Thiết Huyễn lại đưa mắt tươi cười nhìn khắp lượt quan viên trong sảnh. Đám quan viên này, không thể nói toàn là kẻ xấu. Nhưng có đến sáu phần trong số họ mang mối quan hệ chằng chịt với các danh môn sĩ tộc bản tỉnh. Hoặc giả xuất thân từ đại gia tộc, hoặc giả chính là do những gia tộc ấy nâng đỡ dựng nên. Bằng không, thì cũng là những kẻ phải nương tựa vào các đại gia tộc đó. Thực ra nghĩ lại, làm quan mà không có liên hệ với hào tộc địa phương thì chẳng việc gì làm nên chuyện. Thu lương nộp thuế, khai hoang trị thủy, điều động phu phen trâu bò, đâu đâu cũng không thể tách rời những người này. Đám quan viên ngồi đây còn đỡ, chứ lùi xuống tầng lớp quan lại cơ sở, hạng xuất thân từ chốn sĩ thân hào tộc lại càng nhiều không đếm xuể. Con em nhà giàu, đọc sách rồi bước vào chốn quan trường, trong ngoài nâng đỡ nhau, xưa nay vẫn vậy! Dĩ nhiên, trong đó cũng có kẻ dốc cạn tâm lực, quyết chí làm việc thực chất. Thiết Huyễn về đây bấy lâu, ai ra sao, hắn đã sớm nắm rõ như lòng bàn tay. "Đại nhân là Bố Chính một tỉnh, còn có thể gặp phải việc gì khó khăn?" Chu Chí Vinh, Lang trung Kinh Lịch ty trực thuộc Đề Cử Án Sát ty, cười nói. Lang trung Kinh Lịch ty hàm chính lục phẩm, nhưng lại nắm giữ toàn bộ công văn vãng lai của Đề Cử Án Sát ty. Quan chức tuy bình thường nhưng chức trách rất nặng, vị Chu Lang trung này lại là cử nhân xuất thân từ hào tộc, trên chốn quan trường nhân duyên cực tốt. "Khó khăn của bổn quan thì nhiều lắm!" Thiết Huyễn cười, "Ngươi có thể giúp bổn quan gánh vác chăng?" "Đại nhân phân phó, hạ quan tất tận lực!" Chu Chí Vinh đáp lời. Thiết Huyễn đứng dậy, bước đến bên song cửa đẩy cánh cửa sổ ra, để ánh nắng sau mưa rọi vào. Hắn chắp tay sau lưng, chậm rãi xoay người lại, trên gương mặt ngập tràn nụ cười hòa nhã. "Bố Chính ty Triết Giang ta cai quản hơn một nghìn một trăm vạn nhân khẩu, chính là trọng địa tài chính thuế khóa phương nam của Đại Minh!" Thiết Huyễn thản nhiên nói, "Mỗi năm nộp về quốc khố, tiền thuế so với các hành tỉnh khác nhiều hơn không dưới bảy phần. Vả lại trăm họ an cư lạc nghiệp, nông tang thương công, trăm nghề hưng thịnh. Đất linh sinh nhân kiệt, văn phong rực rỡ, chốn cá gạo phì nhiêu này không có nỗi lo trộm cướp, chẳng có mối họa biên cương!" "Đều nhờ Phan ty đại nhân trị lý có phương!" Chúng quan viên vội vàng cất lời xu nịnh. "Hà!" Thiết Huyễn cười lớn, "Ta mới đến được bao lâu, sao có thể tính là công lao của ta!" Nói rồi, hắn lại cả cười, "Cứ theo ta thấy, ấy là công lao của ông trời, đã tạo nên một nơi phồn hoa bậc nhất thiên hạ thế này!" "Thế nhưng!" Đột nhiên, giọng Thiết Huyễn chuyển ngoắt, "Trong muôn vàn cái lợi ấy, không phải là không có cái hại!" Chúng quan viên tức khắc thu lại nụ cười, nghiêng tai lắng nghe. "Hơn một nghìn vạn nhân khẩu ấy có phải con số thực không? Số lượng đất đai có phải con số thực không?" Nụ cười trên mặt Thiết Huyễn biến mất trong nháy mắt, hắn nheo mắt nhìn quanh một lượt, "Ruộng dâu, phường thợ, thuế thu gom về, đã đủ số cả chưa?" Trong khoảnh khắc, trong sảnh lặng ngắt như tờ, cây kim rơi cũng có thể nghe thấy. Nhiều kẻ bên dưới bắt đầu lén lút đưa mắt nhìn nhau. "Ngoại trừ Trực Lệ, Triết Giang ta có thể coi là chốn thủ thiện của thiên hạ." Thiết Huyễn tiếp tục nói, "Thế nhưng chính mảnh đất thủ thiện trù phú này, đến tận bây giờ việc thống kê nhân khẩu vẫn chưa chuẩn xác, thuế đinh vẫn cứ tiếp tục thu!" Nói đoạn, hắn lại nhìn lướt qua mọi người. "Trước ngày bổn quan nhậm chức, Vạn tuế gia từng đích thân dặn dò: 'Đỉnh Thạch à, việc than đinh nhập mẫu ở các nơi trong thiên hạ đều đang triển khai rầm rộ, đạt được không ít thành hiệu. Cớ sao riêng đất Triết Giang, khó khăn muôn bề, nửa bước khó đi? Ngươi hãy tới đó xem cho rõ, rốt cuộc là do quan viên trốn tránh trách nhiệm, hay là lực cản khác quá lớn?'" "Bổn quan đến đây nhìn một cái, quả nhiên ứng nghiệm toàn bộ lời Vạn tuế gia!" Dứt lời, Thiết Huyễn dừng lại giây lát, thong thả nhấp một ngụm trà. "Mấy năm trước, Trung Nguyên Hà Nam gặp nạn. Nhưng sau đại tai ương, Bố Chính ty bên đó vâng theo thánh ý đẩy mạnh than đinh nhập mẫu, quan thân nhất thể nạp lương, bãi bỏ thuế đinh. Riêng cuộc thanh tra nhân khẩu năm ấy đã dôi ra hơn bảy trăm vạn người!" "Bổn quan ở Hộ bộ đã xem qua hồ sơ kiểm tra, nguyên trước kia là một nghìn hai trăm vạn người, nay là hai nghìn vạn! Diện tích ruộng đất trước kia là năm nghìn vạn mẫu, sau khi thi hành tân chính là bảy nghìn bốn trăm mười lăm vạn tám trăm ba mươi hai mẫu!" "Chịu thiên tai lớn như thế, triều đình vốn đinh ninh hai năm tới phải điều động lương thực từ các tỉnh khác đến cứu tế. Nhưng đến vụ thu năm thứ hai, Bố Chính ty Hà Nam chẳng những không ngửa tay xin triều đình, mà còn trực tiếp tấu trình Vạn tuế gia rằng đã có thể tự cấp tự túc!" Nói đến đây, Thiết Huyễn dần hạ thấp giọng, "Nơi đó so với chúng ta là chốn nghèo khó đúng không? Nhưng chỉ qua một năm nữa, thậm chí chẳng cần đợi sang năm, ngay vụ thu năm nay thôi, lương thực thuế khóa họ nộp lên đã có thể sánh ngang với Triết Giang ta rồi!" "Phan ty đại nhân, sổ sách không thể tính như vậy được, bên đó là vùng đồng bằng, vốn là vựa lương của Trung Nguyên..." Tham chính Ngô Quốc Thịnh vừa mới mở miệng liền bị một ánh mắt của Thiết Huyễn chặn họng. "Bổn quan tự biết không thể quơ đũa cả nắm, điều bổn quan muốn nói là mối lợi của tân chính!" Thiết Huyễn cất cao giọng, "Nhân khẩu tra xét rõ ràng mới có thể bãi bỏ thuế đinh, ruộng đất tra xét rõ ràng mới có thể định thuế chuẩn xác!" "Cái gì cũng mịt mờ như đi đêm, ai nộp bao nhiêu đều không rõ. Đến lúc ấy, chẳng phải lại mặc sức giở trò gian lận, trút hết lên đầu bách tính hay sao?" "Phan ty đại nhân nói rất chí lý!" Tham nghị Trần Bình, người phụ trách ruộng đất và lương đạo toàn tỉnh, chậm rãi lên tiếng, "Hạ quan từ năm Hồng Vũ hai mươi tám rời Hộ bộ đến nhậm chức, sở dĩ Hộ bộ điều động hạ quan về chốn này chính là vì việc thanh tra ruộng đất và nhân khẩu!" "Nhưng nói ra thật hổ thẹn, hạ quan tới đây mấy năm mà chẳng nên trò trống gì. Hằng năm việc thống kê ruộng đất nhân khẩu vẫn là một món nợ nần hỗn loạn, hồ đồ mông muội!" "Văn thư từ dưới trình lên trên, toàn là những lời không chân thực, nước đôi mập mờ!" Trần Bình này chính là một trong số ít những vị quan tốt muốn làm việc thực chất trong đám người nơi đây. "Lời ấy không thể nói như vậy được!" Một Tham nghị khác là Trương Thái cất lời, "Triết Giang ta cũng có chỗ khó của Triết Giang. Chúng ta đều biết triều đình thi hành tân chính tự có đạo lý, nhưng sĩ thân phản đối, lẽ nào lại dùng biện pháp cứng rắn?" "Chẳng lẽ lại phái binh lính xuống dưới, sục sạo từng nhà, đo đạc từng mẫu? Làm thế há chẳng kích động dân biến hay sao?" "Hơn nữa, Triết Giang sở dĩ trù phú, đúng như lời Phan ty đã dạy, là nhờ nông tang thương công trăm nghề đều hưng thịnh. Nhúc nhích một sợi tóc là động đến toàn thân, ai dám mạo hiểm làm điều đại nghịch bất đạo mà cưỡng ép thi hành?"