Chương 432: Cứu vong

Bàn tay siết chặt đôi đũa, vì dùng sức quá độ mà các khớp ngón tay trắng bệch. Tư Mã Thiệu nhắm nghiền hai mắt, thân thể khẽ run rẩy, chìm sâu vào nỗi thống khổ cùng cực. Hắn dùng sức đấm mạnh xuống mặt bàn, rốt cuộc không kìm được gầm lên: "Chẳng lẽ… chẳng lẽ trẫm thật sự là hôn quân mất nước sao! Ông trời! Rốt cuộc người muốn ép trẫm tới bước đường nào nữa đây!" Dữ Văn Quân không đành lòng, vội ôm lấy cánh tay hắn, khẽ cất lời an ủi: "Bệ hạ, hàn tai mấy trăm năm khó gặp này há có thể trách người được. Xin bệ hạ bảo trọng long thể, ngàn vạn lần đừng giận quá mà tổn hại thân mình." Tư Mã Thiệu ngửa đầu, mở bừng hai mắt, tròng mắt đỏ ngầu, ngấn đầy lệ nóng. Giọng hắn nghẹn ngào: "Trẫm từ thuở biết nhớ việc đã khắc khổ nỗ lực, đọc sách nhận chữ, thông tỏ sử sách đạo lý, chưa từng dám trễ nải." "Sau khi vào ngự Đông Cung, tự cảm thấy trọng trách trên vai ngập tràn, lại càng thêm cần mẫn, bất kể đông hè ngày đêm, đều dốc lòng đèn sách học hỏi." "Lòng ôm triều đình, dạ tưởng thiên hạ, hành sự xưa nay chưa từng thẹn với lương tâm, bao giờ cũng lấy đại cục làm trọng." "Trẫm… nào từng thất đức! Trẫm… nào từng biếng nhác!" "Cớ sao vừa mới đăng cơ được một năm, đã giáng xuống thiên tai hiếm thấy nhường này!" Dữ Văn Quân xót xa nói: "Bệ hạ, đây là lẽ trời, sức người sao xoay chuyển nổi? Huống hồ đâu chỉ riêng Đông Tấn, Thành Quốc, Tần Quốc, Ngụy Quốc, Yến Quốc, cho đến Tây Lương, Thiết Phất, Đại Quốc, thảy đều gặp hàn tai ở các mức độ khác nhau." "Bệ hạ chớ nên quá tự trách mình, đây chẳng phải lỗi do người." Tư Mã Thiệu chớp mạnh mắt, cố nén giọt lệ sắp tràn ra khỏi mi, song nỗi xót xa thống thiết trong lòng lại càng thêm khó kìm nén. Hắn lẩm bẩm: "Trẫm chịu khổ sở chẳng lẽ còn chưa đủ sao?" "Phụ hoàng bạo bệnh, trẫm lấy thân phận Thái tử dũng cảm đứng ra, gánh vác trách nhiệm, trực diện mọi áp lực. Bệnh người thuyên giảm, lại ngỡ trẫm toan đoạt quyền, toan giết con để lập uy." "Trẫm bất đắc dĩ chịu để Đường Vũ cùng Tạ Thu Đồng lợi dụng, mai phục ngoài Kiến Khang thành, một thân một mình lẻn vào doanh trại địch, cuối cùng mới ngồi lên được ngai vàng này." "Đăng cơ tới nay chưa từng dám lơ là, đến một vị phi tử cũng chưa từng nạp, dốc lòng trị quốc, đêm ngày khó an giấc, vì giang sơn đất nước đầy rẫy vết thương này mà hao tâm tổn huyết, vậy mà đổi lại được những gì? Đổi lại được những gì đây!" Dữ Văn Quân thấy hắn đau đớn nhường ấy, cũng không ngăn nổi giọt lệ tuôn rơi: "Bệ hạ…" Tư Mã Thiệu giận quá hóa cười: "Nàng, nàng có biết một trận tuyết tai này mang ý nghĩa gì không?" "Sắp mất nước rồi! Mất nước rồi đấy!" Hắn gầm lên thành tiếng, giáng một quyền xuống mặt án, đau đớn đến méo xệch cả mặt mày. "Triều đình không có lương, phát quân lương còn chật vật, bổng lộc quan viên đều đang khất nợ, căn bản không có lực cứu tế tai ương." "Trẫm chỉ có thể làm màu ngoài mặt, chỉ có thể kêu gọi các đại tộc quyên lương, thúc giục các thế gia mở kho, song bọn họ đâu có chịu nghe, đám quan lại địa phương kia căn bản sẽ chẳng ngó ngàng tới." "Con dân Đông Tấn hết đường sống rồi, bọn họ chỉ còn nước hóa thành lưu dân, điên cuồng cướp bóc chém giết khắp nơi, đổi con cho nhau mà ăn thịt." "Các thế gia sẽ cố thủ trong các ổ bảo, mượn số lương thảo nắm trong tay mà thừa cơ thôn tính lượng lớn ruộng đất, gom góp thêm nhiều trai tráng làm sức lao động và tư binh." "Bọn họ sẽ lớn mạnh thành từng con cự thú! Từng con cự thú dựa vào tai kiếp để rỉa rói máu thịt của bách tính!" "Bách tính cùng đường mạt lộ, ăn sạch lá cây vỏ cây, ăn sạch đàn bà con trẻ, rồi sẽ bắt đầu ăn thịt lẫn nhau." "Bọn họ sẽ tụ tập lại, tàn phá khắp chốn như châu chấu qua đồng, từng thủ lĩnh lưu dân sẽ xuất hiện, từng đội quân lưu dân sẽ trỗi dậy." "Cả một giang sơn xã tắc sẽ thủng trăm tổ đỉa, vô phương cứu chữa." Nói đến đây, nước mắt Tư Mã Thiệu rốt cuộc không thể kìm nén được nữa mà tuôn rơi lã chã, hắn cất tiếng khóc than ai oán: "Mà tất thảy những điều ấy, trẫm chỉ có thể trơ mắt đứng nhìn, chẳng thể đỡ đần mảy may." "Làm hoàng đế mà đến nông nỗi như trẫm, thật bi ai biết chừng nào." Dữ Văn Quân nghẹn ngào: "Bệ hạ, thiếp thân có thể giúp được gì cho người? Hãy để huynh trưởng xuất sơn đi, để huynh ấy thay người san sẻ chút việc." Tư Mã Thiệu lẩm bẩm: "Chẳng giúp được gì đâu, không ai làm gì nổi ông trời này cả…" "Hơn một năm qua, trẫm vẫn luôn nhẫn nhục chịu đựng… vì giang sơn xã tắc, vì cân bằng chính trị, trẫm chẳng màng tới tôn nghiêm, chẳng màng tới quyền bính, chẳng màng tới bất cứ điều gì." "Không ngờ lại chuốc lấy kết cục này…" "Nhưng biết làm sao được, trẫm chỉ có thể… chỉ có thể đứng trên lập trường của một bậc quân vương, dốc hết sức làm những gì trẫm có thể làm." Hắn nhặt lại đôi đũa, hít sâu một hơi rồi nói: "Truyền Dữ Lượng tiến cung, soạn chỉ, lệnh cho phủ nha các châu quận, huyện ty dốc toàn lực duy trì trị an trật tự, mở kho phát lương, trật tự phát cháo cứu tế." "Hạ sắc lệnh, các châu quận chịu tai ương nghiêm trọng, nhất là Lương Châu, Kinh Châu, Dự Châu, Duyện Châu, Từ Châu… tô thuế giảm một nửa." "Hiệu triệu đại diện các thế gia lớn tại thần kinh, ngày mai đến Kiến Khang cung dự lễ tế trời, trẫm… trẫm muốn hạ tội kỷ chiếu." Dữ Văn Quân toàn thân chấn động, cõi lòng trong khoảnh khắc như tan nát: "Bệ hạ! Bệ hạ có tội tình chi đâu!" Tư Mã Thiệu cười thảm: "Dân chúng lầm than, tự khắc là tội của đấng quân vương." "Hạ tội kỷ chiếu, đồng thời hiệu triệu các đại thế gia, phú thương cự tộc chẩn tế nạn dân… mong rằng bọn họ… mở lòng từ bi…" Sắc mặt hắn trắng bệch, giọng nói run rẩy: "Đây là điều duy nhất… mà một hoàng đế như trẫm có thể làm rồi." …… Gia bộc đang quét tuyết, tuyết trong viện đã đọng cao đến tận đầu gối, đủ thấy trận tuyết tai này khủng khiếp dường nào. Vương Đạo về đến nhà, ngồi xuống sập ấm, hai lò than lập tức được dâng tới bên cạnh. Tào Thục vội vã cởi chiếc áo bông của hắn ra, lại khoác lên cho hắn chiếc áo choàng đã hơ ấm. Bà không nén nổi tò mò hỏi: "Lễ tế trời gì mà làm lâu đến thế, trời sắp tối mịt mới chịu về." Vương Đạo định thần chốc lát, mới lắc đầu thở dài: "Bệ hạ… hạ tội kỷ chiếu rồi, trước mặt văn võ bá quan cùng các thế gia đại tộc, tự mình đọc ba lần, khóc đến mức gần như thất thố." Tào Thục biến sắc: "Tư Mã Thiệu lại có dũng khí gánh vác bực này sao?" Vương Đạo gật đầu, nói: "Trước kia xem nhẹ hắn rồi, cứ ngỡ hắn nhu nhược, nay nhìn lại mới thấy hắn lại là một bậc quân vương hiếm có lòng can đảm, dám nhận trách nhiệm." "Hắn hiệu triệu thế gia chẩn tế nạn dân, quyên góp lương thảo vải vóc, nói đến mức nước mắt đầm đìa, nhưng… nói thật lòng, chẳng có tác dụng gì." "Trận tuyết tai này đã dập tắt toàn bộ uy danh mà hắn khổ cực thu phục Hán Trung Quận mới gầy dựng được." "Triều đình bất lực trong việc cứu tế, chỉ có thể hô hào khẩu hiệu suông, thế gia đâu thể làm người lương thiện, bọn họ sẽ chỉ không ngừng tước đoạt ruộng đất, không ngừng bành trướng thế lực bản thân." "Nền tảng thống trị của Đông Tấn ta rốt cuộc vẫn là các hào tộc lớn, bệ hạ thực sự chẳng thể xoay chuyển được gì." Tào Thục nhíu mày, nói: "Vậy chúng ta tính sao? Có nên tìm cách thôn tính hết ruộng đất ở Lang Gia Quận, Bành Thành Quận cùng các vùng lân cận không?" Vương Đạo liếc bà một cái, cau mày: "Ngày thường nàng đâu có để tâm đến những việc này, có phải bên Tào gia có người tìm nàng rồi không?" Tào Thục gượng cười, vẻ mặt có phần thiếu tự nhiên. Vương Đạo xua tay: "Đừng giả bộ nữa, làm phu thê hơn nửa đời người, ta lại không hiểu nàng sao." Tào Thục bất đắc dĩ cười khổ: "Chẳng phải cố ý giấu giếm chàng, chủ yếu là chàng xưa nay vốn không thích thiếp qua lại quá thân thiết với nhà mẹ đẻ…" Vương Đạo nói: "Thế gia, ở giai đoạn nào thì làm việc của giai đoạn ấy. Vương gia chúng ta đi tới bước đường hôm nay, dựa vào việc thôn tính ruộng đất, chiêu nạp gia nô tư binh chẳng mang lại mối lợi lớn nào, trái lại còn dễ sa chân vào vòng xoáy quân phiệt hỗn chiến." "Chúng ta đã sớm qua cái thời bành trướng thần tốc rồi, điều chúng ta cần làm lúc này là giữ gìn danh tiếng, giữ gìn uy vọng, làm gương cho kẻ khác." "Ta mặc kệ người nhà mẹ đẻ của nàng làm ra sao, Lang Gia Vương thị chuyến này dẫu có mưu cầu chút lợi ích thì nhất định cũng phải hết sức tiết chế." "Đồng thời, chúng ta cũng phải chẩn tế phát cháo có chừng mực, trong một khuôn khổ nhất định, nhằm đạt được mục đích duy trì trị an, ngăn chặn nạn dân xung kích, chuốc lấy tiếng thơm và nâng cao thanh thế chính trị." Nói đến đây, hắn hơi khựng lại, nheo mắt nói: "Lão Ngũ chẳng phải đang làm Thái thú Bành Thành Quận sao? Bảo nó mở kho phát lương, cứu tế nạn dân, lựa chọn những thanh niên trai tráng trong đám nạn dân sung vào quân ngũ, lập thành biên chế." "Nếu lương không đủ, gia tộc sẽ gom góp cho nó." "Dặn dò cho rõ, mục tiêu là năm ngàn người, có thể ít hơn, nhưng tuyệt đối không được nhiều hơn." Tào Thục khó hiểu: "Thế này rốt cuộc là có ý gì, chúng ta phải bỏ ra bao nhiêu lương thảo? Đã mất công bỏ ra thì chi bằng chiêu mộ thêm nhiều người một chút." Vương Đạo phất tay áo, nói: "Nói với hạng phụ nhân như nàng cũng chẳng thông tỏ được, mau đi làm đi, cứ theo lời ta dặn mà làm, không sai được đâu." Tào Thục ngẩn ra, lập tức sa sầm nét mặt: "Vương Đạo, chàng giở thói lên mặt trước mặt ta làm gì thế hả, hôm nay ta nhịn chàng lâu lắm rồi đấy." "Cứ làm như mình liệu sự như thần, lại còn ra vẻ chê ta dốt, chê ta lắm chuyện. Sao hả? Dạo này không gây chuyện với chàng là chàng tự thấy mình ghê gớm lắm rồi phải không?" "Chàng có tin bà đây lập tức đuổi sạch đám thư đồng trong viện của chàng ra ngoài không!" Vương Đạo vội vàng xua tay: "Phu nhân… phu nhân bớt giận, là ta sai, thái độ của ta không đúng…" Tào Thục hừ lạnh: "Đồ mặt dày vô liêm sỉ, cút về thư phòng của chàng đi, đừng có lảng vảng ở viện của ta mà chướng mắt." Vương Đạo run như cầy sấy, cũng chẳng dám cãi nửa lời, túm chặt lấy chiếc áo choàng rồi rảo bước về phía thư phòng.