Chương 789: Luật thuế mới và cũ

Suốt dọc đường đi, Mộ Dung Thùy đều giải thích cho Phạm Tinh Mâu hiểu rõ tầm quan trọng của mối mâu thuẫn lần này. "Năm đó ta cùng Tứ ca nam chinh bắc chiến, chinh phục bộ lạc Vũ Văn. Phụ hoàng vì muốn trừ bỏ hậu hoạn, đã cưỡng chế di dời hơn năm ngàn hộ thuộc Vũ Văn bộ đến quận Xương Lê." "Bởi vậy, tại quận Xương Lê mới xuất hiện cảnh tượng Vũ Văn bộ cùng Mộ Dung bộ chúng ta sống xen kẽ lẫn nhau. Tranh chấp cứ thế nổ ra không dứt, trước nay chưa từng được giải quyết thỏa đáng." "Sau khi ta lên ngôi, ở phương diện đoàn kết các tộc đã thi hành rất nhiều chính sách. Thế nhưng do các bộ tộc đối lập lâu đời, cho dù chính sách ban xuống thì hiệu quả thu lại vẫn rất nhỏ nhoi." Nói đến đây, hắn thở dài: "Nhưng Yến quốc rộng lớn nhường này, không thể chỉ có mỗi Mộ Dung bộ. Vũ Văn bộ, Đoạn bộ cũng đều phải là con dân của chúng ta. Chúng ta cần phải đoàn kết, phải khiến cho quốc gia này trở nên lớn mạnh, chứ không phải là tự phân liệt bên trong." "Tiểu cô, người nói có đúng không?" Phạm Tinh Mâu nhớ tới những lời Đường Vũ từng nói trước kia, lập tức gật đầu: "Phải, sự đoàn kết của các dân tộc chính là nền tảng của phồn vinh, không có bao dung thì sẽ chẳng có tiến bộ." Mộ Dung Thùy ngẩn ra một thoáng, sau đó lại nói: "Sự thật là, sau khi Đại Yến lập quốc, Vũ Văn bộ với thân phận bộ lạc bị chúng ta chinh phục nên địa vị trong dân gian rất thấp hèn. Họ thường xuyên bị người của Mộ Dung bộ ức hiếp nhưng không dám phản kháng, mâu thuẫn càng lúc càng thêm sâu sắc." "Chuyện lần này tuy rất nhỏ, nhưng lại rất có thể là tàn lửa làm bùng lên xung đột, bất cứ lúc nào cũng sẽ châm ngòi ngọn lửa giận dữ tích tụ bấy lâu." "Bởi vậy, chúng ta không thể không thận trọng, không thể không xử lý cho tốt mối họa này." "Nếu không, hơn một năm dốc lòng cai trị của chúng ta ắt sẽ công dã tràng." Phạm Tinh Mâu gật đầu nói: "Ta hiểu rồi, chuyến đi này của ngươi là mượn chuyện nhỏ này để giải quyết vấn đề Vũ Văn bộ bị áp bức lâu nay, tạo dựng sự gắn kết cho Đại Yến." Mộ Dung Thùy lại ngẩn người, sau đó gật đầu: "Nói không sai chút nào... Tiểu cô, người..." Hắn lộ vẻ nghi hoặc: "Sao người có vẻ... dường như đột nhiên hiểu được những lời ta nói rồi?" Phạm Tinh Mâu nhướng mày đáp: "Ngươi nói thế là ý gì! Mắng ta ngu xuẩn đấy à!" "Không có, tuyệt đối không có!" Mộ Dung Thùy vội vàng xua tay: "Chỉ là có chút bất ngờ..." Nào chỉ riêng hắn bất ngờ, thật ra Phạm Tinh Mâu cũng tự thấy ngạc nhiên, nàng cũng chẳng rõ vì sao mình lại hiểu được những điều này một cách khó hiểu như vậy. Đường Vũ chưa từng cố ý dạy bảo nàng, nàng chỉ là đi theo bên cạnh hắn, nhìn hắn xử lý công việc, nghe hắn nói chuyện, mưa dầm thấm lâu mà học được cách suy nghĩ này. Bây giờ ngẫm lại, sự ảnh hưởng này đúng là ngấm ngầm từng chút một. Chợt ngoảnh đầu nhìn lại, bản thân dường như đã thật sự tiến bộ. Sự biến chuyển này khiến Phạm Tinh Mâu vô cùng vui mừng, nhưng trong lòng lại dấy lên chút chua xót. Tâm trạng bỗng chốc trở nên phức tạp khôn tả, thế là nàng chẳng buồn mở miệng nữa, chỉ cúi đầu không rõ đang nghĩ ngợi điều gì. Mộ Dung Thùy thấy vậy thì ngỡ rằng tiểu cô nổi giận, cũng chẳng dám bắt chuyện thêm, hai người dùng tốc độ nhanh nhất chạy về hướng quận Xương Lê. Đúng như lời Mộ Dung Thùy đã nói, quận Xương Lê quả thực chỉ xảy ra một chuyện cỏn con. Hô Ngô Na là một cư dân sống cách quận Xương Lê hai mươi dặm về phía tây, dựa vào việc chăn thả gia súc ở xung quanh và trồng trọt một vài loại hoa màu chịu rét để nuôi sống gia đình. Cuộc sống của nhà hắn coi như thuộc diện khá khẩm ở vùng này, tức là miễn cưỡng có thể ăn no bụng, nhưng vẫn hết sức túng thiếu — bởi vì nhà hắn có một con bò. Cách đây mười bốn ngày, con bò cái này sinh ra một con bò con, nhưng bò mẹ lại vì khó sinh mà chết. Vấn đề liền nảy sinh từ đây, bò con do bò mẹ sinh ra, chiếu theo luật pháp của quận phủ thì cần phải nộp thuế. Sau khi Mộ Dung Thùy lên nắm quyền, nhận thấy thứ luật thuế này quá mức hà khắc, bèn đổi việc nộp thuế thành ngưu dịch. Nói cách khác, nhà ngươi sinh được bò con thì có thể không cần nộp thuế, nhưng bò nhà ngươi bắt buộc phải cho quận phủ mượn dùng trong ba tháng, quận phủ sẽ phân bổ bò đến những nơi đang cần. Làm như vậy vừa giúp đỡ những gia đình thiếu bò cày cấy hoàn thành mùa vụ, lại vừa giảm bớt gánh nặng thuế sinh nghé đè lên vai bá tánh, vẹn cả đôi đường. Thế nhưng ngặt nỗi, bò mẹ khó sinh mà chết, chẳng thể đem cho quận phủ mượn được nữa. Thế là quận phủ chỉ đành chiếu theo luật thuế cũ, bắt Hô Ngô Na phải nộp thuế, Hô Ngô Na không đào đâu ra tiền, quận phủ liền muốn bắt con nghé con của hắn đi trừ nợ thuế. Đứng ở góc độ của quận phủ: Bò của ngươi đã chết, không thể làm ngưu dịch, vậy thì phải nộp thuế, không có tiền nộp thuế thì lấy nghé con gán nợ, hoàn toàn hợp tình hợp lý. Đứng ở góc độ của Hô Ngô Na: Bò mẹ của ta đã chết, không thể đi phục dịch, đây là chuyện thiên tai bất khả kháng, không thể trách ta được, bởi vì tổn thất của ta đã quá lớn rồi. Giờ các người còn muốn cướp nốt con nghé con của ta, đây chẳng phải là dồn cả nhà ta vào đường chết hay sao! Quận phủ các người ức hiếp người Vũ Văn bộ chúng ta đến mức này sao. Hai bên ai cũng giữ lý lẽ của riêng mình, đều cho rằng bản thân không làm gì sai, bởi vậy quận phủ muốn cưỡng chế chấp hành. Mà người của Vũ Văn bộ đã bị chèn ép quá nhiều năm, giờ đây không thể nhẫn nhịn được nữa, rủ nhau đứng ra bảo vệ con nghé con cho nhà Hô Ngô Na. Mâu thuẫn lập tức bùng phát dữ dội, hai bên giằng co đối đầu, nguy cơ xung đột đổ máu chực chờ bùng nổ. Khi Mộ Dung Thùy chạy tới nơi, mấy chục tên binh lính đã vây kín căn nhà của Hô Ngô Na, còn dân làng xung quanh thì tụ tập hơn trăm người, quyết che chở cho gia đình Hô Ngô Na. Tình thế giương cung bạt kiếm, chỉ cần bước thêm một bước là có thể xảy ra án mạng. "Dừng lại! Dừng lại! Tất cả dừng tay!" Quận thủ Xương Lê cưỡi ngựa lao tới, giọng nói đã khàn đặc vì hoảng loạn: "Đều dừng lại hết, không được động thủ, bệ hạ giá đáo, bệ hạ giá đáo!" Đám dân làng cùng binh lính đều giật mình, bất giác nhìn về phía xa. Mộ Dung Thùy cùng Phạm Tinh Mâu thúc ngựa chạy tới, nhanh chóng khống chế được cục diện. Quận thủ đã được báo trước từ sớm, gượng gạo nặn ra nụ cười nhưng trên mặt mồ hôi nhễ nhại, khom lưng nói nhỏ: "Tham kiến bệ hạ." Mộ Dung Thùy nhìn quanh một lượt, trầm giọng bảo: "Bảo quan binh thu hết loan đao lại, gọi Hô Ngô Na cùng các đại biểu có uy tín trong làng bước ra đây." Phạm Tinh Mâu thì đưa mắt nhìn ngôi nhà trước mặt, mày liễu nhíu chặt. Đó là hai gian nhà nhỏ đắp bằng bùn đất và đá tảng, bên trên che đậy đủ thứ đồ đạc ngổn ngang, trông như thể chỉ cần tuyết rơi dày một chút là sẽ sập ngay. Cánh cửa gỗ lung la lung lay, bên trên hằn rõ dấu vết tàn phá của năm tháng, dường như chỉ một cơn gió thổi qua cũng đủ quật ngã. Thế này mà vẫn là gia đình có điều kiện tương đối khá trong vùng. Vậy những nhà nghèo hơn thì sao? Phóng tầm mắt nhìn ra xa, những ngôi nhà nằm rải rác xung quanh nhỏ thó tựa như từng ngôi mộ lẻ loi, hình thù đủ kiểu, rách nát thảm hại. Đây nào phải nơi cho người ở, đến chuồng bò còn chẳng bằng. Đây chính là cuộc sống của tộc Tiên Ti chúng ta. "Sự tình cụ thể, trẫm đã rõ." Mộ Dung Thùy nhìn đám đông xung quanh, cất giọng uy nghiêm mà vang dội: "Quốc gia nay đã thi hành tân pháp, bò cái sinh con chỉ cần đưa bò nhà đi phục dịch ba tháng, giúp đỡ những gia đình khó khăn hơn, đây là biện pháp vẹn toàn đôi bên." "Nhưng thực tế luôn phức tạp hơn rất nhiều. Chẳng hạn như lần này bò mẹ khó sinh mà chết, không thể phục dịch, quận phủ liền áp dụng lại bộ luật thuế cũ kỹ kia, bắt dân làng phải nộp lương nộp tiền." "Bản chất của chuyện này là gì?" "Là quận phủ đã đem toàn bộ rủi ro của yếu tố bất khả kháng trút hết lên đầu bá tánh gánh chịu, còn bản thân các ngươi thì phủi sạch trách nhiệm." Bốn phía lặng ngắt như tờ, không một ai dám ho he nửa lời. Quận thủ mồ hôi đầm đìa ướt đẫm lưng áo, gục đầu xuống thật thấp. Mộ Dung Thùy nói tiếp: "Đại Yến hiện tại đang gặp muôn vàn khó khăn, ruộng đất không đủ, lương thực thiếu thốn, dân số từ bên ngoài tràn vào lại quá đông, phải đối mặt với những thử thách vừa phức tạp lại vừa gian nan." "Thế nhưng triều đình có khó khăn đến đâu, liệu có khó khăn hơn dân làng hay không!" "Một gia đình nghèo rớt mồng tơi, duy trì mạng sống qua ngày đã là miễn cưỡng, quận phủ lại dám dùng pháp luật cũ để bòn rút thuế lương, thậm chí còn đưa ra yêu sách dùng nghé con gán nợ." "Vậy thì câu hỏi đặt ra là, mất đi nghé con rồi, bọn họ lấy gì để cày cấy?" "Theo như trẫm được biết, Hô Ngô Na năm nay đã bốn mươi lăm tuổi, toàn thân đều mang bệnh tật, ba đứa con trai đều chết yểu, giờ đây chỉ còn lại một mụn con gái nhỏ." "Khá khen cho các ngươi, cướp đi con bò non duy nhất của họ, rồi bức ép cả nhà bọn họ không còn đường sống, chết rục xương trong mùa đông năm nay, có đúng không!" "Đây chính là cách quận phủ các ngươi làm việc đó sao!" Thân hình quận thủ Xương Lê run lên bần bật, vội vàng quỳ rạp xuống đất, cuống quýt thưa: "Bệ hạ, thần... thần cũng chỉ là làm việc theo luật thôi ạ..." Mộ Dung Thùy lạnh lùng đáp: "Phải, cho nên hiện tại ngươi mới còn cái mạng đứng ở đây nói chuyện với trẫm." "Mau lập tức đi an phủ dân làng cho tốt. Trong hai ngày này trẫm sẽ ở lại thị sát nơi đây, đồng thời đưa ra phương án khẩn cấp để hoàn thiện luật thuế."