Chương 120: Khai hoang

Sáng sớm ngày thứ ba, trời còn chưa sáng hẳn, cả Thanh Dương Ổ đã bắt đầu rục rịch chuyển động. Trần Vị đứng dưới chân đoạn tường nửa sụp, quan sát mọi người. Trương Lão Tứ dẫn đội một đi về phía đoạn tường đổ nát nhất. Người vác chày nện đất, kẻ gánh thùng gỗ nhào bùn, người lại đeo dây thừng buộc rơm bện. Bước chân họ nặng nề dẫm lên đất vụn, phát ra tiếng sột soạt. Đang tất bật sửa tường. Thạch Hổ dẫn đội ba cắm mốc đo đất ở phía đông ổ bảo. Cọc gỗ đóng xuống, dây thừng căng ra, khung chuồng ngựa dần dần lộ rõ. Kẻ ngồi xổm đo đạc kích thước, người khiêng đá lót nền móng. Vương Nhị dẫn đội bốn đã rời khỏi ổ bảo, tản ra bốn phương tám hướng. Tiếng vó ngựa tan dần trong sương sớm, chẳng mấy chốc đã khuất dạng. Số người còn lại đều đứng trước mặt Trần Vị. Hơn ba trăm người vác cuốc, liềm, xẻng sắt, im lặng đợi hắn cất lời. Trần Vị liếc nhìn về phía đông. Mặt trời vừa nhô lên, nhuộm chân trời thành một màu đỏ cam. Hắn vừa định mở miệng thì Vương Hoành từ phía sau bước tới. Miệng ngậm tẩu thuốc nhưng chưa châm lửa. "Chuẩn bị vỡ hoang à?" Hắn hỏi. Trần Vị gật đầu. Vương Hoành liếc nhìn đám đông trước mặt. "Trước khi đi lính, tôi làm ruộng mười năm trời, dân cày thứ thiệt đấy." Trần Vị nhìn hắn. Vương Hoành gõ gõ tẩu thuốc. "Để tôi." Bảy trăm mẫu đất hoang có thể canh tác nằm ở phía nam Thanh Dương Ổ. Bỏ hoang ròng rã hai mươi năm, cỏ dại mọc lút cả đầu người. Trần Vị dẫn người đi tới, đứng ở đầu bờ ruộng. Lá cỏ mọc chằng chịt, dày đặc. Người đứng bên trong không thể nhìn thấy ngọn. Vương Hoành đi đầu tiên. Hắn ngồi xổm xuống, vạch đám cỏ dại rồi bốc một nắm đất. Đất đen và xốp. Hắn vê nhẹ đầu ngón tay rồi đưa lên mũi ngửi thử. "Đất tốt, trồng trọt được." Hắn nói. Trần Vị gật đầu. "Vỡ hoang!" Khâu đầu tiên: phát cỏ. Vương Hoành đứng đầu bờ, nhìn đám người. "Xếp thành một hàng." Hắn cất giọng, "Mỗi người một khoảnh, cứ thế tiến về phía trước." Liềm vung lên, cắt cỏ. Cỏ quá rậm rạp, mỗi nhát liềm chém xuống chỉ dọn được một mảng nhỏ. Nhưng đám người ra tay thoăn thoắt. Triệu Đại Ngưu dẫn người dàn thành hàng ngang. Tiếng liềm vung roang roảng, xoạt xoạt rộn rã khắp bờ ruộng. Cỏ rạp xuống, chất đống ở sau lưng. Có người đang cắt dở bỗng khựng lại. Ngồi thụp xuống vạch đám cỏ ra. Vương Hoành thấy cảnh đó bèn bước tới. "Sao thế?" Người nọ ngẩng đầu lên, mặt tươi rói. "Rau dại!" Hắn reo lên, "Rau dền gai, ăn được đấy." Hắn bứt vài ngọn lá non nhét tọt vào miệng. Nhai vài cái. "Non lắm!" Mấy người bên cạnh cũng ngồi thụp xuống hái theo. Vương Hoành không nói gì. Hắn cũng ngồi xuống, ngắt vài ngọn. Bỏ vào miệng. Nhai nhai. Rồi gật đầu. "Hái đi!" Hắn bảo, "Mang về tối nay thêm món." Cắt suốt một canh giờ, đội ngũ đã dọn sâu vào ba mươi trượng. Có người dừng tay, thẳng lưng quệt mồ hôi. Trần Vị cũng đang vung liềm thoăn thoắt. Cầm liềm trong tay, từng nhát chém đều đặn hạ xuống. Cỏ ngã rạp, để lộ lớp đất ẩm bên dưới. Cắt được hai canh giờ, mặt trời đã lên tới đỉnh đầu. Nắng gắt bắt đầu đổ lửa xuống, thiêu đốt đến mức hoa cả mắt. Trương Thiết Ngưu đi tới. "Chỉ huy, nghỉ một lát chứ?" Trần Vị liếc nhìn vạt đất trước mặt. Mới chỉ dọn được một phần ba. Hắn lắc đầu. "Tiếp tục." Một lão binh bên cạnh bước tới. Lão chừng hơn năm mươi tuổi, tóc đã hoa râm, khuôn mặt hằn sâu nếp nhăn. Lão nhìn thoáng qua lưỡi liềm trong tay Trần Vị. "Chỉ huy, ngài cắt thế này không đúng cách rồi." Trần Vị nhìn lão. Lão binh bước lại gần, cầm tay chỉ việc. "Cổ tay đừng cứng nhắc, thả lỏng ra. Nghiêng lưỡi liềm đi, quét sát mặt đất ấy." Lão làm mẫu một đường. Xoạt! Một vạt cỏ đổ rạp xuống. Nhanh gấp đôi tốc độ của Trần Vị. Trần Vị học theo động tác đó, thử một nhát. Xoạt! Quả nhiên nhanh hơn hẳn. Lão binh gật đầu tán thưởng. "Được rồi, cứ thế mà vung." Khâu thứ hai: dọn dẹp mặt bằng. Cỏ cắt xong phải dọn sạch đi. Người ôm, kẻ gánh, người đẩy xe cút kít một bánh. Từng bó từng bó cỏ được chất đống ở bờ ruộng. Trong đất còn ngổn ngang đá tảng. Lớn bé đủ loại, rải rác khắp nơi. Viên nhỏ thì cúi người nhặt quẳng lên xe. Hòn to thì vài người xúm lại khiêng, vừa hô khẩu hiệu vừa nhích từng bước một. Trần Vị cũng đang dọn đá. Một tảng đá to bằng thân người, hắn đang định cúi xuống bốc lên. Một thanh niên cạnh đó vội chạy tới. "Chỉ huy, để tôi!" Trần Vị liếc nhìn gã thanh niên. Gã trạc ngoài hai mươi, vai u thịt bắp, nhìn qua là biết dân thạo việc nặng. "Tên gì?" Gã thanh niên đáp: "Mọi người đều gọi tôi là Triệu Thạch Đầu, người của đội hai." Trần Vị gật đầu, dẫu rằng với sức vóc của hắn thì việc này dễ như trở bàn tay. Nhưng... "Cùng khiêng." Hai người chung sức khiêng tảng đá, từng bước đi ra mép ruộng. Đặt hòn đá xuống, Triệu Thạch Đầu thẳng người dậy toét miệng cười. "Chỉ huy! Sức ngài khỏe thật đấy." "Cậu cũng cừ lắm, làm tiếp thôi!" Hắn xoay người trở lại, tiếp tục dọn tảng tiếp theo. Khâu thứ ba: đốt đồng. Cỏ dọn ra được vun thành từng đống lớn. Châm lửa. Ngọn lửa bùng lên liếm lấp lá cỏ, nổ lốp đốp rộn ràng. Khói đen bốc ngùn ngụt, bị gió thốc tản ra bốn phía. Tàn tro lả tả rơi xuống, vương vãi trên mặt đất, phủ đầy lên người họ. Từng mảng tro đen kịt bám lem luốc. Có kẻ bị khói xộc vào mũi sặc sụa ho khan. Đốt suốt một canh giờ, tàn tro rải thành một lớp dày mịn. Vương Hoành ngồi xổm bên bờ ruộng, nhìn lớp tro tàn. Hắn bốc một vốc tro, xoa xoa đầu ngón tay. "Phân bón tốt đây." Hắn nói. Mấy người bên cạnh xúm lại, cũng bốc một nhúm tro lên ngắm nghía. Người thì gật gù, kẻ lại bật cười. Trần Vị đứng một bên nhìn đám thuộc hạ. Mặt ai nấy đều lấm lem tro bụi, vệt đen vệt trắng loang lổ. Nhưng trong đáy mắt họ đều ánh lên niềm hy vọng rạng ngời. Khâu thứ tư: xới đất. Những cánh tay vung cuốc bổ xuống, xới từng luống đất. Nền đất cằn cỗi quá cứng, một nhát cuốc giáng xuống chỉ bóc được một mảng nhỏ. Triệu Đại Ngưu dẫn người dàn hàng ngang. Từng nhát cuốc nối tiếp nhau xới dần về phía trước. Đào sâu chừng ba tấc, lớp đất cũ bị lật ngược, để lộ ra màu đất mới ẩm ướt bên dưới. Tiếng cuốc bổ phầm phập vang dội khắp bãi hoang. Trần Vị cũng nối gót theo sau ra sức xới đất. Lưỡi cuốc vung lên, giáng xuống. Lại vung lên, lại giáng xuống. Vương Hoành đi tới, ngồi xổm bên cạnh hắn. "Cậu nghỉ tay chút đi." Trần Vị không thèm để ý. Vương Hoành gõ gõ tẩu thuốc. "Đất là vật chết, người mới là vật sống, nhìn dáng là biết cậu chưa từng làm ruộng rồi." Trần Vị dừng tay. Nhìn hắn. Vương Hoành bảo: "Để tôi." Hắn đón lấy cây cuốc. Từng nhát cuốc nện xuống thoăn thoắt, nhanh hơn hẳn Trần Vị. Trần Vị đứng bên cạnh nhìn bóng lưng gầy guộc của hắn. Đã ngót mấy chục tuổi đầu. Thế mà bổ cuốc còn dẻo hơn cả thanh niên. Khâu thứ năm: cày ruộng. Lưỡi cày lắp xong, đóng ách vào lũ trâu bò và la ngựa. Triệu Đại Ngưu giữ chặt bắp cày, thúc giục con vật tiến lên. Lưỡi cày sắc lẹm xén sâu vào lòng đất, lật tung từng vạt đất màu mỡ. Từng luống cày thẳng tắp, ngay ngắn nối đuôi nhau. Cày qua một lượt, đất đã tơi xốp hẳn ra. Trần Vị bước lại gần, ngồi xổm xuống. Bốc một nắm đất lên miết nhẹ. Đất vừa mịn vừa tơi. Một lão binh bên cạnh ghé đầu sang. Lão họ Lưu, năm nay đã năm mươi sáu, trước kia vốn là nông dân ở Trác Châu. Lão bốc một nắm đất đặt vào lòng bàn tay, ngắm nghía cẩn thận. "Đất tốt lắm." Lão nói, "Bỏ hoang hai mươi năm, độ màu mỡ tích tụ đủ cả rồi." Lão chỉ tay vào những vụn đen kịt lẫn trong lòng đất. "Rễ cỏ mục nát ra đấy, bổ béo lắm." Trần Vị gật đầu tán đồng. Lão binh lại bảo: "Trồng kê là tốt nhất, gieo mạch cũng được." Lão ngẫm nghĩ một chốc. "Cứ gieo kê trước đã, kê chịu hạn tốt, dễ sống." Trần Vị nhìn lão. "Bác rành chuyện đồng áng nhỉ?" Lão binh cười khà khà. "Làm ruộng mấy chục năm trời đấy chứ, sau này không sống nổi nữa mới phải đi lính." Khâu thứ sáu: bừa đất làm nhỏ. Đám người cầm bừa sắt lên cào đất. Răng bừa cắm sâu vào đất, đập nát những tảng đất vón cục. Từng nhịp từng nhịp, đất càng bừa càng tơi mịn ra. Bừa kéo tới đâu, mặt ruộng phẳng phiu tới đó. Mấy người bên cạnh vừa kéo bừa vừa râm ran trò chuyện. "Đất này màu mỡ thật đấy." "Ở quê tôi mà có miếng đất thế này thì việc quái gì phải đi lính." "Đi lính dẫu sao cũng có miếng cơm bỏ bụng." "Cũng phải!" "Đợi vạt đất này cho thu hoạch là chúng ta có cái ăn rồi." Bảy trăm mẫu hoang địa đã vỡ xong hai trăm mẫu. Trần Vị đứng ở đầu bờ nhìn dải đất mênh mông. Đất đã được lật tung, san phẳng phiu tăm tắp. Đám người đứng xung quanh cũng đang dõi mắt nhìn ngắm. Chẳng một ai cất lời. Nhưng trên khuôn mặt ai nấy đều rạng rỡ nụ cười. Khâu thứ bảy: tưới nước. Nước được múc từ giếng lên, từng đôi thùng gánh ra đồng. Đổ vào luống cày, ngấm sâu dần xuống. Mặt đất thấm đẫm hơi ẩm. Khâu thứ tám: gieo hạt. Từng vốc hạt giống rải đều xuống đất. Kê và lúa mạch chia đều mỗi thứ một nửa, lại chừa ra một mảnh nhỏ gieo rau. Rải đều tăm tắp. Khâu thứ chín: lấp đất. Răng cào lướt nhẹ qua, phủ một lớp đất mịn lên hạt giống. Đồng ruộng lại bằng phẳng như xưa. Trời sập tối. Trần Vị đứng ở đầu bờ dõi nhìn mảnh đất vừa gieo mầm. Bên cạnh là Vương Hoành. Vương Hoành móc tẩu thuốc ra, châm lửa rồi rít một hơi dài. "Năm xưa ở quê làm ruộng," hắn nói, "tôi cũng làm như thế này." Trần Vị nhìn hắn. Vương Hoành tiếp lời: "Mùa xuân xới đất, mùa hè làm cỏ, mùa thu gặt thóc." Hắn gõ gõ tẩu thuốc. "Cả năm đầu tắt mặt tối, cũng chỉ vừa đủ ăn." Trần Vị im lặng. Vương Hoành nhìn vạt đất mênh mông. "Mấy người này," hắn cất giọng, "trước kia đều là nông dân cả." "Trước khi đi lính, toàn là dân cày." Trần Vị gật đầu. Hắn biết chứ. Đám người lúc cắt cỏ thì nhận ra rau dại. Lúc xới đất thì biết nông sâu. Đều là những thứ đã khắc sâu vào tận xương tủy. Hắn xoay người rảo bước trở về. Phía sau, đám người rầm rộ nối gót theo hắn. Người vác cuốc, kẻ gánh thùng nước, người lại đẩy xe cút kít. Ai nấy vừa hò reo vang dội, vừa toe toét nụ cười rạng rỡ kéo nhau về doanh trại.