Chương 817: Trị thiên hạ khó hơn đánh thiên hạ

Câu nói này tác động rất lớn đến Triệu Nam Tinh. Hắn có thể cảm nhận sâu sắc rằng, Bệ hạ thực lòng muốn đất nước này trở nên cường thịnh, chứ không như những hoàng đế trước kia, chỉ biết xa hoa hưởng lạc, chưa từng thực sự suy tính đến những điều này. Phải vậy! Ai có thể nghĩ sâu xa đến mức ấy. Nói một cách chặt chẽ, việc thay đổi nội dung học tập vốn có để chuyển sang tân học cũng là một đòn đả kích lớn đối với hắn. Hắn không thể lập tức tiếp nhận ngay. Nhưng hắn cảm thấy Bệ hạ nói đúng. Cuộc trò chuyện hôm nay có ý nghĩa vô cùng trọng đại, mang lại cho hắn rất nhiều thu hoạch. Triệu Nam Tinh cảm thấy bản thân đúng như lời Bệ hạ nói, tư tưởng đã được khai thông. Hắn thấy mình như chạm tới một cảnh giới mới. Ánh mắt hắn mang theo vài phần phức tạp nhìn vị Bệ hạ trước mắt. Năm nay Bệ hạ bao nhiêu tuổi? Chắc mới hăm ba thôi nhỉ? Ở độ tuổi này, những kẻ đồng trang lứa đang làm gì? Hắn hoàn toàn không hiểu nổi làm sao Bệ hạ lại có nhiều suy nghĩ đến thế? Lẽ nào sự bồi dưỡng của Trấn Bắc Vương phủ thật sự lợi hại đến vậy? Tâm tư thoáng qua. Triệu Nam Tinh lại hỏi: "Thần còn một điều băn khoăn. Theo như lời ngài, phương thức đào tạo này cần một thời gian rất dài, vậy khoa cử lần này phải tính sao?" "Hiện tại nhu cầu dùng người của chúng ta rất lớn, căn bản không thể chờ đợi lâu như vậy." Quan Ninh lên tiếng: "Khoa cử lần này sẽ tiến hành cải cách lớn, nhưng là bản tinh giản. Bỏ bớt văn từ rườm rà cùng những nội dung bất lợi, tăng tỷ trọng minh pháp, minh toán, đây là để đặt nền móng cho việc phổ biến tân học." Triệu Nam Tinh đã hiểu. Đây chính là điều Bệ hạ vừa nói, khiến sĩ tử phải chủ động thay đổi, tự giác học tập. "Nhưng lần này e rằng vẫn sẽ có chuyện bãi khảo." Những cải cách này cần thời gian, không thể một sớm một chiều mà thành. Cho nên vấn đề bãi khảo vẫn sẽ tồn tại. "Trong tất cả các mối lo, trẫm ít bận tâm nhất chính là chuyện bãi khảo." Quan Ninh nói: "Thời gian không còn sớm, ngươi hãy lui về suy ngẫm cho kỹ những điều trẫm vừa bàn. Mai sau ngươi phải gánh vác trọng trách này, nếu ngay cả ngươi cũng mơ hồ không hiểu thì không thể nào triển khai được." "Khoa khảo lần này cụ thể tiến hành ra sao, trẫm sẽ đợi các vị chủ quan đến đủ rồi giảng giải một lượt." "Rõ." Triệu Nam Tinh đứng dậy. Hắn quả thực nên về nghiền ngẫm cho thấu đáo. Một lúc tiếp nhận chừng ấy điều, hắn cũng khó lòng kham nổi. "Thần xin cáo lui." Triệu Nam Tinh rời đi. Lúc này, trời đã tối hẳn. Trò chuyện say sưa, thời gian trôi qua thật nhanh, vậy là đã mất hơn nửa ngày. Quan Ninh cũng lộ vẻ mệt mỏi. Không còn đủ thời gian để tiếp kiến châu mục tiếp theo. "Bảo Hồ Nam Quảng sáng mai hãy quay lại." "Rõ." Bên ngoài vẫn còn các châu mục khác đang túc trực, Thành Kính bước ra truyền khẩu dụ. Một đêm trôi qua êm ả. Hôm sau, Quan Ninh lại dậy sớm để tiếp kiến các châu mục địa phương. Khoảng thời gian này ắt hẳn sẽ bận rộn hơn nhiều, hắn cũng đặc biệt để tâm. Trong lúc trò chuyện, hắn ít nhiều đều gợi mở vài câu về việc thay đổi lối giáo dục, phổ biến tân học, để bọn họ chuẩn bị tâm lý. Hắn không thể lo liệu chu toàn từng ly từng tí, muốn thi hành ở địa phương thì vẫn phải dựa vào những chủ quan này thúc đẩy. Trước hết phải chuyển biến tư tưởng của bọn họ. Có người hiểu, có người không hiểu. Dẫu sao khả năng tiếp nhận của mỗi người mỗi khác. Quan Ninh cũng chẳng vội vàng. Không hiểu cũng không sao, trẫm bảo làm thế nào thì cứ làm thế ấy. Lần lượt tiếp kiến từng người, thời gian đàm đạo dài ngắn khác nhau. Điều này giúp Quan Ninh nắm bắt được rất nhiều tình hình mà ở Thượng Kinh không thể nào biết được. Nay đã là năm Nguyên Vũ thứ ba, giang sơn đã dần đi vào ổn định, dân chúng trong thành ngoài cõi đã hoàn toàn chấp nhận sự thống trị của hắn. Mâu thuẫn chủ yếu vẫn nằm ở sự bài xích đối với việc thi hành tân chính. Cũng có chủ quan kín đáo kiến nghị nên dùng biện pháp hoài nhu thích hợp, nhưng bị Quan Ninh nghiêm khắc quở trách. Làm chủ quan một châu, ngươi có thể thiếu tài cán, nhưng lập trường không được lệch lạc, bước đi nhất định phải đồng nhất với hoàng đế. Đó là yêu cầu căn bản nhất. Chấp hành không đắc lực thì đổi người. Dù sao cũng chẳng có sẵn nhân tài sung túc để dùng, vậy thì cứ thử vận may thôi. Biết đâu lại va phải người có tài thực sự. Như dạo trước khi xem tấu chương, có một huyện lệnh tên là Cốc Thực đề xuất chính sách "hỏa hao quy công", Quan Ninh đã đích thân triệu kiến đàm đạo, quả thực là một kẻ có tài năng. Hắn đã được thăng chức làm phó quan ở Thuế Vụ Tổng Thự. Cải cách rất cần những viên lại mẫn cán. Quan Ninh lần lượt trò chuyện với các châu mục này, cốt để xác định xem bọn họ có thích hợp hay không. Cơ hội trò chuyện thế này không có nhiều. Nó cũng giúp hắn thấu suốt những khốn cảnh thực tế mà địa phương đang đối mặt. Vấn đề được nhắc tới nhiều nhất vẫn là một chữ. Đó là nghèo! Chủ yếu là vì mùa màng thất bát. Tình cảnh này do nhiều nguyên nhân tạo thành. Hạ tầng phụ trợ không theo kịp, chẳng hạn như công trình thủy lợi, Quan Ninh đang dự tính xây dựng thủy lợi mới, khơi thông lại kênh đào. Thế nhưng cuộc chiến với Lương Quốc đã khiến quốc khố trống rỗng, không còn một đồng một cắc. Khó khăn trăm bề! Quan Ninh nhận ra rằng, trị thiên hạ khó hơn đánh thiên hạ gấp bội. Chỉ có thể tiến bước từng chút một, muốn một miếng nuốt trọn thành kẻ béo mập là điều phi thực tế. Những vấn đề này đều được Quan Ninh ghi chép lại. "Khấu kiến Bệ hạ, ngô hoàng vạn tuế, vạn tuế, vạn vạn tuế!" Trước mặt Quan Ninh, một người vóc dáng béo lùn tên Lý Phúc kích động hành lễ. "Bình thân." Quan Ninh tò mò đánh giá. "Lý Phúc, ngươi gầy hơn trước rồi đấy." Lý Phúc ngượng ngùng gãi đầu đáp: "Dạ không, thần vẫn béo lắm." "So với trước kia thì gầy hơn thật." Quan Ninh mỉm cười nói: "Xem ra làm châu mục, công vụ bộn bề vất vả nên mới sụt cân." Nói về vận mệnh của con người này thì thật khó mà phân định rõ ràng. Ban đầu Lý Phúc là đại tướng dưới trướng Quan Tử An, kẻ này giỏi đầu cơ trục lợi, việc chính sự chẳng màng, chỉ rình mò vơ vét chiến công khắp nơi. Thanh danh của hắn rất lớn. Người ta thường bảo hắn tài cán chẳng có bao nhiêu, nhưng tài chọn phe thì xuất chúng. Lúc then chốt bao giờ cũng chọn trúng chỗ dựa. Thế nên chẳng phải đã bước lên đỉnh cao nhân sinh, trở thành chủ quan một châu, đại thần phong cương đó sao. Tân triều mới dựng, quan lại các nơi thiếu hụt nghiêm trọng. Có không ít người trong quân ngũ chuyển ngạch sang làm quan địa phương, Lý Phúc chính là một trong số đó. Khi ấy Quan Ninh cũng mang tâm lý cầu may nên mới bổ nhiệm hắn làm phủ doãn. Chẳng ngờ Lý Phúc lại làm rất ra trò. Quan Ninh quả nhiên không nhìn lầm, tính cách của Lý Phúc không hợp ở lại quân ngũ, mà hợp làm quan địa phương hơn. Trong đợt khảo hạch chính tích năm ngoái, phủ Lỗ Bình dưới sự cai quản của Lý Phúc phục hồi nông nghiệp rất tốt, sản lượng mùa màng đều đứng tốp đầu. Quan Ninh liền mạnh dạn cất nhắc hắn lên làm châu mục. "Ngồi xuống đi, kể trẫm nghe tâm đắc trị lý của ngươi xem nào." Quan Ninh tò mò hỏi: "Diên Châu nơi ngươi cai quản bị chiến tranh tàn phá nặng nề, nhân khẩu lại thưa thớt, ngươi đã dùng cách gì để khôi phục nông nghiệp nhanh chóng như vậy?" "Thần cũng chẳng biết gọi cách này là gì, đại khái là chia ruộng đất khoán về từng hộ, để họ tự canh tác, quan phủ chỉ thu một lượng cố định, phần vượt mức thì thuộc về họ. Ruộng đất vẫn là của triều đình, họ chỉ có quyền cày cấy, đại ý giống như trước kia họ làm tá điền cho địa chủ, nay chuyển sang làm tá điền cho quan phủ." Lý Phúc giãi bày: "Nhưng việc này có sự khác biệt bản chất. Địa chủ sẽ bớt xén bóc lột, còn quan phủ thì không bóc lột, làm ra thêm bao nhiêu là của họ bấy nhiêu, chúng thần tuyệt đối không động tới. Nhờ vậy bách tính làm ruộng mới có động lực, bởi làm càng nhiều, thu hoạch càng lớn thì phần họ nhận về càng nhiều..." Lý Phúc say sưa giải thích, nhưng Quan Ninh lại chìm vào trầm tư. Cách thức này nghe sao mà quen thuộc đến thế? ...