Chương 835: Vòng sơ khảo kết thúc

Bài thi đã bị thu lại. Môn thi thứ nhất kết thúc, nhưng thí sinh vẫn chưa được phép rời đi, buổi chiều còn phải thi tiếp một môn nữa, chính là Lý tổng. Đó lại là dạng đề thi mới lạ cỡ nào, độ khó ra sao? Quả thực không ai dám tưởng tượng. Đến lúc này họ mới vỡ lẽ. Quy trình khoa cử rút ngắn, độ khó chẳng những không giảm mà trái lại còn tăng lên. Trận sơ thí này e rằng sẽ gạt bỏ một lượng lớn thí sinh. Môn thứ nhất vừa khép lại. Các sĩ tử cuối cùng cũng có thể tự do trò chuyện. Khắp nơi vang lên tiếng than vãn rền rĩ, cùng những lời oán thán không ngớt. "Đây mà gọi là khoa cử sao? Ta từng là cử nhân tiền triều, ta dám khẳng định ngay cả kỳ thi cử nhân cũng chưa từng khó đến bực này." "Đến mức ấy sao, chỉ là cách ra đề hơi mới lạ thôi mà." "Tóm lại là hỏng bét cả rồi, hết hy vọng trúng tuyển. Lúc mới nhìn vào đề, đầu óc ta trống rỗng, e là cả bài thi làm chưa nổi một nửa." "Bài văn cuối cùng các huynh viết thế nào?" "Bài văn ấy cũng đầy ý tứ sâu xa đấy." Nói đến nước này. Không ít người đều im lặng. Đề bài văn cuối cùng yêu cầu lấy câu: "Dư độc ái liên chi xuất ứ nê nhi bất nhiễm, trác thanh liên nhi bất yêu, trung thông ngoại trực, bất mạn bất chi, hương viễn ích thanh, đình đình tịnh thực, khả viễn quan nhi bất khả xiết ngoạn yên"* làm cảm ngộ, từ đó viết một bài văn, số lượng chữ ít nhất là tám trăm chữ. Câu nói nổi tiếng này chẳng hề xa lạ với nhiều người, nhất là các sĩ tử phương nam. Hai năm trước, bệ hạ đích thân tới Hoài An, trong một lần tụ họp của đông đảo thanh lưu công kích tân chính, ngài đã sáng tác thiên văn này. Thuở ấy bài văn đã gây ra chấn động cực lớn. Cũng khiến vô số người tỉnh ngộ. Nay đưa câu này vào đề thi, tự nhiên mang dụng ý khác. "Tưởng chừng đơn giản, nhưng lại là khó nhất!" Một sĩ tử khẽ thở dài. Từ chuyện này, người ta không khỏi liên tưởng đến những sóng gió dạo gần đây. Thực ra ai nấy đều hiểu rõ lợi ích của việc thi hành tân chính, đó là việc tốt ích nước lợi dân, nhất là những kẻ có học thức như bọn họ lại càng hiểu hơn ai hết. Thế nhưng chỉ vì tổn hại đến lợi ích của bản thân mà họ luôn chống đối. Điều đó có xứng với phẩm cách của người đọc sách hay chăng? Xưa nay luôn tự ví mình như hoa sen, nhưng bản thân đã thực sự làm được chưa? Lấy cảm ngộ từ Ái Liên Thuyết để viết một bài văn, đối với bọn họ vốn dễ như trở bàn tay. Nhưng trên thực tế lại vô cùng khó khăn. Bởi đây chính là sự tra vấn lương tâm. Trong thoáng chốc, đông đảo sĩ tử đều dường như có điều ngộ ra. "Dù thế nào đi nữa, ta cũng sẽ nghiêm túc làm bài, hoàn thành kỳ thi lần này!" "Phải, nghiêm túc hoàn thành!" Mấy người lục tục lên tiếng. Thái độ đã khác hẳn lúc trước. Tâm cảnh của họ đã biến chuyển! Họ đâu biết rằng, đây chính là sự dẫn dắt hữu ý của Quan Ninh. Thực chất, các đề thi trên bài đều chứa đựng thâm ý sâu xa. Có những câu trông có vẻ đơn giản, nhưng ý nghĩa lại vô cùng nặng nề. Câu hỏi đầu tiên thi về thời điểm hắn đăng cơ, chính là gieo vào lòng thí sinh một sự ám thị tâm lý: hiện tại đã là tân triều, đã là niên hiệu Nguyên Vũ. Đất trời đã đổi chủ, triều đại đã thay đổi. Điều này vô cùng quan trọng. Thí sinh thường hay lấy niên hiệu thi đỗ để tự xưng. Chẳng hạn như tiến sĩ năm Long Cảnh thứ mấy. Còn giờ đây, tất cả đã đổi khác. Đây là một sự ám thị mãnh liệt. Những câu hỏi tương tự vẫn còn. Lại có câu hỏi về công tích của Trấn Bắc Vương phủ. Đó là để thí sinh hiểu rõ, Trấn Bắc Vương phủ từng lập chiến công hiển hách, chịu bức hại nên mới bất đắc dĩ phải dấy binh. Đây chính là một cách rửa sạch thanh danh đầy kín đáo. Nó âm thầm xóa bỏ định kiến tạo phản đoạt ngôi của Quan Ninh trong lòng mọi người, củng cố ý thức ủng hộ tân triều. Nói một cách đơn giản, Quan Ninh muốn kiến tạo nên lịch sử của riêng mình. Dùng phương thức văn hóa để khiến người ta quy phục sự thống trị của hắn, yêu quý đất nước của chính mình. Hiện tại, hiệu quả đã bắt đầu hiển hiện. "Nghỉ ngơi cho tốt đi, chiều nay còn một môn nữa." "Thực chẳng biết môn Lý kia rốt cuộc là thi cái gì?" "Khó quá đi mất!" Đám đông lại bắt đầu than ngắn thở dài. Ngay sau đó, họ được sắp xếp dùng bữa trưa. Cơm nước rất tươm tất, có thịt có rau. Điều này khiến các sĩ tử vừa mừng vừa bất ngờ. Khoa cử ngày trước, ai nấy đều phải tự mang đồ ăn, rồi giam mình trong phòng thi chật hẹp chịu khổ trăm bề, làm gì có được đãi ngộ thế này? Bây giờ thì có ăn có uống. Lại còn bố trí phòng ốc sạch sẽ để nghỉ ngơi. Chỉ là bị hạn chế ra ngoài, trước khi kỳ thi kết thúc, họ chỉ được phép ở lại trong Huyện viện. Thời gian nghỉ trưa chừng một canh giờ, tuy không dài nhưng cũng rất mực chu đáo. Hết giờ nghỉ, môn thi buổi chiều bắt đầu. Lần này là Lý tổng. Môn Văn tổng buổi sáng còn đoán định được đôi phần, chứ môn Lý tổng này thì thực sự chẳng ai rõ ra sao. Trình tự vẫn diễn ra hệt như buổi sáng. Trong sự ngóng đợi của mọi người, bài thi được phát xuống, ai nấy đều chăm chú xem xét. Dạng đề thi không khác biệt quá nhiều so với buổi sáng. Vẫn có đề điền vào chỗ trống, đề phán đoán đúng sai. Chỉ có điều nội dung thì hoàn toàn đổi khác. Hơn nữa phần lớn đều là nội dung về Minh toán. Điều này khiến rất nhiều người ngơ ngác chết lặng. Trong khoa cử xưa nay, Minh toán luôn là môn không được coi trọng, dẫu có thi thì tỷ trọng cũng rất nhỏ, bởi vậy chẳng mấy ai bận tâm. Kẻ sĩ học nhiều nhất vẫn là thi thư lễ dịch. Mấy ai chuyên tâm vào thuật tính toán bao giờ. Thế nhưng lúc này, cả bài thi lại tràn ngập Minh toán. Đủ loại đề tài số học, đủ mọi cách ra đề, nhìn đến hoa cả mắt. Môn này khó hơn Văn tổng buổi sáng gấp bội phần. Ngoài ra, còn có không ít đề bài liên quan đến hình pháp. Đề thi ra cũng vô cùng hóc búa. Đưa ra một vụ án cụ thể, nếu ngươi là chủ thẩm quan, ngươi sẽ định đoạt ra sao? Trong đó có một câu thế này: Trương Tam là một tên trộm, hắn đột nhập vào nhà trộm cắp, bị chủ nhà là Vương Ngũ phát hiện, hai bên giằng co ẩu đả, Vương Ngũ lỡ tay đánh chết Trương Tam, vụ này định tội thế nào? Một vụ án ngỡ như đơn giản, nhưng lại hết sức phức tạp. Chiếu theo luật pháp, giết người là trọng tội. Vương Ngũ tuy là hung thủ, nhưng do ẩu đả với đạo tặc, thuộc về tự vệ. Nhưng dẫu vậy, Trương Tam quả thực đã mất mạng. Điều này vô cùng khó phán quyết. Đó chỉ là một dạng bài. Ngoài ra, còn rất nhiều câu hỏi kỳ quặc chẳng hiểu ra làm sao. Thậm chí còn thi cả thời vụ trồng trọt, một năm trồng mấy vụ, gặt mấy vụ. Đến cả chuyện đồng áng làm nông cũng đem ra thi. Tóm lại, bài thi mang lại cảm giác thập cẩm tạp nham, cái gì cũng hỏi tới. Thế rồi lại thêm một hồi than van dậy đất. Lý Quyền không còn nghiêm khắc ngăn cản như buổi sáng nữa mà có phần nới lỏng hơn, bởi gã bắt đầu thấy thương hại những thí sinh này. Đề thi kiểu này, đừng nói là gian lận, dẫu có công bố đề thi ra ngoài e rằng cũng chẳng ai làm nổi đáp án chuẩn xác. Môn Văn tổng buổi sáng chí ít còn cầm bút viết được đôi chữ, đằng này hoàn toàn không biết phải đặt bút từ đâu. Lý Quyền nhìn phần lớn thí sinh đều cau mày ủ rũ, gần như rơi vào trạng thái buông xuôi bỏ cuộc. Hử? Đúng lúc này, gã chú ý thấy có một người vẫn đang cúi đầu viết lia lịa không ngừng. Lý Quyền tò mò bước lại gần. Chỉ thấy sĩ tử này làm bài rất nhanh, đã hoàn thành được một phần. Chuyện này... Lẽ nào thật sự có người am hiểu những thứ này sao? Lý Quyền chỉ liếc qua vài lượt, cũng chẳng biết đúng hay sai, vả lại với những đề mục này, chính gã cũng chịu chết không làm nổi. "Sở trường của ta rốt cuộc cũng đến rồi!" Phương Trí gào thét trong lòng. Hắn chẳng hề để ý đến việc Lý Quyền đang đứng bên cạnh, bởi toàn bộ tâm trí hắn đã chìm đắm hoàn toàn vào bài thi. Thực ra những đề này không hề khó, chỉ là cách ra đề quá mức đặc biệt, dễ khiến người ta trở tay không kịp. Nhưng Phương Trí thì khác, đây chính là lĩnh vực hắn tinh thông nhất, thậm chí hắn còn cảm thấy thú vị vô cùng. Phần lớn thí sinh đều ngồi ngây như phỗng, hai mắt đờ đẫn. Hai canh giờ cứ thế trôi qua. Lần này có không ít người nộp giấy trắng. Thế nhưng nhiều người lại thở phào nhẹ nhõm. Kỳ sơ thí xưa nay chưa từng có này rốt cuộc cũng đã hạ màn.