Chương 836: Quá trình đào thải

"Bệ hạ, sơ thí đã kết thúc." Triệu Nam Tinh bước vào bẩm báo. "Đã kết thúc rồi sao?" Quan Ninh ngẩng đầu, đặt cuốn sổ trên tay xuống; đây là tình hình tổng hợp về các thư viện vùng Giang Hoài. Hắn đã bắt đầu chuẩn bị cho việc phổ biến tân học. "Phải." Triệu Nam Tinh đáp lời, lại hơi ngập ngừng: "Đề thi lần này e là sẽ dấy lên không ít tranh cãi." Mãi sau khi khai khảo hắn mới được nhìn thấy đề thi, trong lòng thầm kinh ngạc, thế này đâu chỉ là thay đổi lớn? Phải nói là biến đổi quá đỗi to lớn! Nội dung khác biệt quá xa so với các khoa thi trước kia, lại thêm vào rất nhiều phần chưa từng thấy bao giờ. Hắn không phải kẻ hủ lậu cổ hủ, bằng không cũng chẳng được bệ hạ trọng dụng. Dưới con mắt của hắn, tạm gác nội dung sang một bên, phương thức khảo hạch này quả thực rất khá, dường như còn tốt hơn lối thi cử rập khuôn cứng nhắc trước kia, xét ra chú trọng thực tế hơn nhiều. Có rất nhiều kẻ chỉ biết đọc sách vẹt. Loại người ấy thuộc làu Tứ thư Ngũ kinh cùng các loại điển tịch, đi thi khoa cử cũng có thể giành được kết quả cao. Nhưng với đề thi lần này, chỉ dựa vào đọc sách vẹt tuyệt đối không xong. Đây hẳn là điều "biến thông" mà bệ hạ từng nhắc tới với hắn. Duy chỉ có một điểm khiến hắn không hiểu. Vì sao tỷ trọng môn minh toán lại lớn đến thế. Hắn cũng từng trao đổi riêng với các quan viên. Về môn văn tổng hợp thì mọi người đều tiếp nhận được, ngẫm kỹ còn thấy rất hay, duy chỉ không tài nào hiểu nổi việc đặt ra môn lý tổng hợp. Giới sĩ tử cũng hết sức bất mãn về điều này. Đề bài ấy e rằng khó có ai làm nổi. Nếu chỉ để tuyển chọn quan lại chuyên trách thuế vụ thì cũng đâu cần đến mức này. Nghĩ đến đây. Hắn liền đem nỗi thắc mắc hỏi thẳng. "Số... Minh toán rất quan trọng." Quan Ninh suýt nữa đã buột miệng thốt ra hai chữ "toán học", nhưng ở thời đại này, người ta quen gọi là minh toán hơn. "Nó là nền tảng của khoa học tự nhiên, cũng là nền tảng cho những sáng tạo kỹ thuật trọng đại." Triệu Nam Tinh thầm ghi nhớ hai từ ngữ mới mẻ này. "Ngươi có thể hiểu đó là nền tảng nâng cao sức sản xuất, ảnh hưởng tới muôn mặt đời sống chúng ta. Điều quan trọng nhất là thông qua việc học minh toán, tư duy luận lý của con người sẽ được nâng cao, không còn cứng nhắc đến mức chẳng biết biến thông..." Quan Ninh cố gắng giải thích sao cho Triệu Nam Tinh hiểu được. Bởi lẽ Triệu Nam Tinh sẽ là quan viên chịu trách nhiệm thi hành tân học, nếu ngay cả hắn cũng không hiểu thì làm sao triển khai? "Minh toán cũng sẽ trở thành môn học chính của tân học, cần phải ra sức phổ biến, lấy thi cử làm định hướng để người đời dần dần coi trọng." Triệu Nam Tinh gật đầu, trước đây hắn từng nghe bệ hạ nói qua. "Song với độ khó của kỳ sơ thí lần này, e là sẽ có rất nhiều người khó lòng vượt qua. Thần nghe viện quân của châu viện nói có không ít bài nộp giấy trắng." "Bình thường thôi." Quan Ninh mở lời: "Ý của trẫm là sau kỳ sơ thí này, giữ lại được hai phần mười số người đã là không tệ rồi." Hắn còn một câu chưa nói ra. Có khi trên thực tế ngay cả một phần mười cũng khó lòng giữ nổi. Dù sao đây cũng là cuộc canh tân hoàn toàn mới, mức độ tiếp nhận và thích ứng của sĩ tử đều rất kém. Hắn cũng lường trước được cuộc cải cách to lớn nhường này sẽ mang lại xung kích lớn đến dường nào. Tất sẽ có kẻ không muốn tiếp nhận, hoặc căn bản là không thể tiếp nhận nổi. Nhưng hắn không có thời gian để tuần tự từng bước. Đây chính là một quá trình đào thải. Một bộ phận theo kịp bước chân, thích ứng được đổi thay sẽ trở thành người tiên phong của thời đại; còn những kẻ theo không kịp, chẳng thể thích nghi thì đành chịu đào thải... Kẻ sáng suốt xưa nay chỉ là số ít. Chính vì suy xét như thế, Quan Ninh mới tung ra "nước cờ dở" kia, mục đích của hắn chỉ là ép đám người này dự thi. Trước đó, rất nhiều người lo ngại việc ép buộc sĩ tử như vậy liệu có khiến bọn họ làm bài qua loa lấy lệ trong kỳ thi chính thức hay không. Tình trạng ấy quả thực có xảy ra, nhưng Quan Ninh căn bản không bận tâm. Cho dù có nghiêm túc ứng thí cũng chưa chắc đã làm tốt, điều hắn cần chỉ là một nhóm người vô cùng ít ỏi kia... Triệu Nam Tinh gật đầu. Hắn đại khái hiểu được tâm ý của bệ hạ. "Đáp án đã phát xuống dưới rồi, phải mau chóng chấm xong. Trong quá trình này cần giám sát nghiêm ngặt, tuyệt đối không được để xảy ra chuyện gian lận bao che." Quan Ninh lại nhấn mạnh. "Nếu có ai đạt thành tích xuất sắc thì thu bài nộp thẳng lên đây." "Thần tuân chỉ." Triệu Nam Tinh lại hỏi: "Vậy tiêu chuẩn đỗ định đoạt thế nào?" Hắn biết kỳ thi lần này áp dụng cách tính theo điểm số, mỗi đề mục đều có số điểm tương ứng, hơn nữa đáp án đều đã giao cho ban chấm thi, làm như vậy rất tiện lợi, lại không phát sinh tranh cãi. "Tiêu chuẩn cứ đợi điểm ra rồi hẵng định." Quan Ninh thầm nghĩ. Vạn nhất kém cỏi quá thì cũng đành phải hạ bớt tiêu chuẩn xuống. "Thần tuân chỉ." Triệu Nam Tinh lĩnh mệnh lui ra làm việc. Quan Ninh lại cầm cuốn sổ lên xem tiếp. Sơ thí khép lại, dư luận bên ngoài lại dấy lên sóng lớn, điều được bàn tán sôi nổi nhất dĩ nhiên là đề thi kiểu mới này. Sau khi kỳ thi kết thúc. Quan phủ các cấp ở địa phương liền công bố hai bộ đề thi. Đây là mệnh lệnh của Quan Ninh. Phải khiến mọi người chú ý rộng rãi, đặt nền móng lót đường cho việc phổ biến tân học. Bởi những gì tân học truyền thụ chính là các nội dung này. Khoa cử lần này vốn dĩ đã vô cùng đặc biệt, nhận được sự quan tâm rất lớn, nay lại càng thêm rầm rộ. Đối với đề thi này, người đời khen chê bất nhất, song phần lớn vẫn là chê bai. Vốn dĩ là thứ chưa từng học qua, các người lại đem ra thi cử, đây chẳng phải cố tình làm khó người ta sao? Quan Ninh dĩ nhiên đã dự liệu được tình huống này. Liền đích thân chắp bút viết một bài văn đáp trả. Xuất xứ và dụng ý của từng đề thi đều được giải thích rõ ràng mạch lạc. Quan Ninh dùng thực tế để hồi đáp, chẳng khác nào một bản giải đề chi tiết. Bài viết này được đăng tải trên quan báo Giang Châu. Đúng vậy. Quan Ninh tới đây lại lập thêm quan báo địa phương ở Giang Châu. Vùng Giang Hoài tựa như khu vực thí điểm cải cách ở kiếp trước, càng cần phải chú trọng việc quan viên định hướng phong khí dân gian. Nơi này học phong hưng thịnh, sĩ tử dẫn dắt dư luận còn mạnh hơn Thượng Kinh, đến nay mới lập kỳ thực đã có phần muộn... Vừa ban bố ra ngoài, lập tức lại dấy lên cuộc bàn luận sôi nổi. Sĩ tử tham dự kỳ thi hầu như người tay một tờ. "Hóa ra là thế, hóa ra là thế!" Trong thư viện có một sĩ tử cất lời: "Như câu này vốn xuất từ «Kiền Tử Truyện», thực ra rất đơn giản, chỉ là đổi phương thức ra đề một cái là chúng ta đã chịu chết." "Sao ta thấy bài này hình như cũng chẳng khó lắm?" Một sĩ tử khác lên tiếng: "Các huynh xem câu minh toán này, chẳng phải rất đơn giản sao?" "Đúng vậy, giải thích ra thế này thì đơn giản thật." "Ngu muội, quá đỗi ngu muội!" Có sĩ tử ảo não khôn cùng. Đợi đến khi có lời giải thích, bọn họ mới vỡ lẽ. Thực ra đề thi không khó, chỉ là đầu óc bọn họ chưa kịp chuyển hướng mà thôi. Có người bắt đầu suy ngẫm rồi chìm đắm vào trong, chủ động học tập nghiền ngẫm, dần dần có ý lĩnh ngộ. Lại có kẻ vẫn tiếp tục oán thán; những người chẳng biết biến thông, không màng cầu tiến như vậy sớm muộn gì cũng bị đào thải... Tiêu chuẩn trúng tuyển cụ thể vẫn chưa công bố, nhưng nhiều người đã rơi vào tuyệt vọng. Bất kể đề thi ra sao, hiện tại ai nấy đều dồn mắt trông chờ kết quả được yết bảng. Những kẻ được trúng tuyển chắc hẳn đều là bậc tài năng? Dẫu oán thán hay bài xích, suy nghĩ của giới sĩ tử đều đã bị dẫn dắt theo, tự giác dấn thân vào đó. Xem ra kỳ chung thí nhất định cũng sẽ hoàn toàn khác biệt so với trước kia. Cứ thế lại qua hơn mười ngày, việc chấm thi sơ thí đã hoàn tất, thành tích các nơi được tổng hợp lại, đặt lên bàn thư án của Quan Ninh. Tái bút: Bí ý nghiêm trọng, nội dung viết ra rất không vừa ý, xóa rồi sửa, sửa rồi lại xóa, đợi ta điều chỉnh lại cho thật xuôi.