Chương 844
Chương 844: Công tại đương đại, lợi tại thiên thu
Đăng ngày 01/10/2026
19
"Nghĩa vụ giáo dục tức là hài đồng, thiếu niên bắt buộc phải tiếp nhận việc học tập giáo dục trong thời hạn sáu năm, hơn nữa là học tập miễn phí. Trừ những trường hợp đặc thù, nếu có phụ mẫu cự tuyệt cho con em nhập học, sẽ bị coi là làm trái luật pháp Đại Ninh, bắt buộc phải cưỡng chế nhập học..."
Trước cửa huyện nha, một viên giảng đọc nhân đang cao giọng giải thích cho đám đông dân chúng vây quanh.
"Nghe ý này chẳng lẽ không đi học cũng coi là phạm tội?"
Một gã trung niên chắp hai tay giấu trong tay áo, kiễng chân cất tiếng hỏi.
"Vị đại thúc này hỏi rất hay."
Viên giảng đọc nhân hỏi ngược lại: "Lẽ nào ông lại mong con cái mình một chữ bẻ đôi không biết, cái gì cũng chẳng hay?"
"Thế thì đương nhiên không muốn rồi, đằng nào cũng chẳng tốn tiền, không học thì thiệt."
"Đúng vậy đấy."
"Ta hỏi lại một câu, con em nhà nông như chúng ta thật sự cũng không tốn tiền đi học sao?"
"Đều có thể đi học!"
Viên giảng đọc nhân lớn tiếng: "Chỉ hai ngày nữa, quan biện học đường đầu tiên trong huyện sẽ khai giảng. Những ai ở thôn trang cũng chớ nóng vội, học đường sẽ căn cứ theo tình hình thực tế, tiếp nhận những học sinh không tiện về nhà ở lại nội trú, đồng thời cũng sẽ căn cứ vào vị trí địa lý để dựng thêm học đường mới... Tóm lại là phải bảo đảm toàn bộ hài đồng đều được đi học, đều được học tập, đều có thể tham gia quốc khảo làm quan, đều có thể rạng rỡ tổ tông!"
Viên giảng đọc nhân này rõ ràng rất có bản lĩnh, khi nói chuyện giọng điệu truyền cảm, sức thuyết phục cực lớn.
Lời dứt, bốn phía lập tức vang lên một tràng tiếng hò reo khen ngợi.
Những lời nói trước đó kỳ thực dân chúng chỉ hiểu được một nửa, then chốt chính là mấy câu cuối cùng này.
Đều có thể tham gia quốc khảo, đều có thể rạng rỡ tổ tông.
Đây mới là điều trọng yếu nhất.
Khoa cử tuy đã bãi bỏ, nhưng triều đình lập tức mở ra một con đường tiến thân mới, đó chính là quốc khảo!
Hơn nữa quốc khảo đã từng tổ chức một lần, bọn họ chẳng có chút nào hoài nghi.
Điểm khác biệt duy nhất là thứ học được đã không còn như trước.
Điều này cũng chẳng sao, quan phủ cho bọn họ học tập miễn phí.
Đây là mối lợi trời cho, ai lại nỡ chối từ?
"Học nhi ưu tắc sĩ" vẫn còn đó, hơn nữa còn đem lại cơ hội cho nhiều người hơn.
Đặc biệt đối với những gia đình bần hàn, đây quả thực là cơ duyên ngàn năm có một!
Học tập không còn là đặc quyền của số ít người, lũng đoạn tri thức sắp sửa bị phá vỡ, "hữu giáo vô loại" thực sự đã trở thành hiện thực!
Đây mới là đòn trùng kích chân chính!
"Bệ hạ... người thế mà..."
Một vị gia chủ của đại tộc nghe được tin tức, cõi lòng chấn động hồi lâu không thể bình tĩnh.
Hắn hiểu rất rõ điều này mang ý nghĩa gì.
Ưu thế vốn có bấy lâu nay của bọn họ đã bị suy giảm cực lớn, thậm chí là tan thành mây khói.
Bởi lẽ cuộc biến cách này sẽ dẫn tới một trường đại tẩy bài.
Đòn đánh nặng nề nhất chính là, sự lũng đoạn tri thức của bọn họ đã không còn, từ đó ảnh hưởng sâu sắc đến toàn bộ sĩ tộc...
"Bệ hạ... người... thật là đại phách lực!"
Hồi lâu sau mới phát ra một tiếng thở dài trầm thấp.
Dùng giáo dục miễn phí để xoa dịu ảnh hưởng của việc phế bỏ khoa cử, thúc đẩy tân học, việc này sẽ đè nặng lên vai triều đình và quan phủ một áp lực tài chính khổng lồ.
Nhìn khắp các bậc đế vương trong lịch sử, đã có ai mang khí phách dường này?
Không phân sang hèn hiền ngu, phổ cập giáo dục cho mọi hạng người, để tất cả đều có cơ hội học tập.
Đây chính là hành động của bậc thánh nhân!
Công tại đương đại, lợi tại thiên thu!
Khiến cho rất nhiều lão nho vốn dĩ kịch liệt chỉ trích Quan Ninh lập tức phải ngậm miệng.
Bọn họ bị đào thải trong cuộc biến cách này, nhưng vẫn không khỏi kính nể khí phách của Quan Ninh, tán thưởng hành động của hắn...
Chỉ là không ít người vẫn lo âu, liệu chính sách này có thực sự thi hành nổi hay không?
Lập thêm quan học mới, dạy học miễn phí.
Triều đình liệu có kham nổi những khoản chi phí này chăng?
"Bệ hạ, nếu thực sự triển khai, sẽ tạo áp lực rất lớn cho tài chính triều đình và địa phương."
Triệu Nam Tinh mang theo vài phần ưu lự cất lời.
Hắn là người tường tận toàn bộ kế hoạch của bệ hạ, khoản chi tiêu này được xếp vào diện chuyên dụng, địa phương gánh sáu phần, triều đình gánh bốn phần.
Thế nhưng tình hình thực tế là, non sông hiện tại vẫn chưa đủ sung túc, làm việc này quả thực quá đỗi miễn cưỡng.
"Không khoa trương đến mức ấy đâu."
Quan Ninh mở miệng nói: "Quan học vốn dĩ vẫn luôn tồn tại, đều là cơ sở có sẵn, không cần phải xây mới từ đầu, việc này đã tiết kiệm được một khoản cực lớn."
"Còn có thể suy tính theo hướng này, quan thân nhất thể nạp lương đã chính thức được đẩy mạnh thi hành, quan phủ có thể thu về nguồn thuế má dồi dào hơn trước rất nhiều, lấy phần dôi ra này đem đi lập học, hoàn toàn thừa thãi!"
Triệu Nam Tinh gật đầu.
Hiển nhiên bệ hạ đã lường trước mọi vấn đề có thể phát sinh, đồng thời đều đã có sẵn đối sách.
"Then chốt nằm ở việc phổ cập giáo dục nơi thôn dã!"
Quan Ninh trầm giọng: "Nghĩa vụ giáo dục mà chúng ta muốn tiến hành tuyệt đối không thể làm kiểu chuộng hình thức bề ngoài mà rỗng tuếch bên trong."
"Vấn đề này thần đã từng cân nhắc qua, điều kiện ở nông thôn quả thực quá thiếu thốn, có thôn chỉ vỏn vẹn vài hộ dân, có thôn lại quá xa xôi hẻo lánh, liệu có thể tính đến việc tập trung lại để dựng học đường chung chăng?"
"Có thể."
Quan Ninh nói: "Khanh nghĩ rất hợp ý trẫm, ngoài ra còn có thể cân nhắc việc giáo dục trú thôn. Những kẻ đỗ đồng sinh, cử nhân kia có thể do quan phủ thuê về các thôn trang này để tiến hành khai tâm khải mông."
"Kế này rất hay!"
Hai mắt Triệu Nam Tinh sáng lên.
Bản thân hắn cũng xuất thân từ khoa cử, tự nhiên hiểu rõ tình cảnh thực tế.
Bởi vì khoa cử bị bãi bỏ, tân học được đẩy mạnh, khiến cho đông đảo đồng sinh, cử nhân mất đi kế sinh nhai, bọn họ cũng chính là nhóm người phản kháng dữ dội nhất.
Nếu thi hành phương pháp này, quả là một mũi tên trúng nhiều đích.
Những người này tự nhiên không thể dạy tân học, nhưng dạy mông học vỡ lòng thì thừa sức.
"Còn một điều cần phải lưu tâm, trong quá trình này, do lượng ngân lượng lưu chuyển rất lớn, rất có thể sẽ phát sinh tệ nạn tham nhũng, bắt buộc phải tăng cường giám sát. Trẫm đã ban bố chiếu lệnh, không muốn bị người đời chỉ trỏ sau lưng, nhất định phải làm cho thật đến nơi đến chốn!"
Quan Ninh hạ giọng: "Quá trình này sẽ vô cùng gian nan, nhưng phải không ngừng sửa đổi, dốc sức làm cho hoàn thiện. Triều đình và quan phủ địa phương tuy sẽ gánh áp lực tài chính rất nặng, nhưng có nghèo đến đâu cũng không thể để việc giáo dục phải chịu thiệt!"
"Giáo dục là đại kế, không phải ngày một ngày hai mà thấy ngay thành quả, nhưng theo thời gian trôi qua, đất nước chúng ta sẽ xuất hiện những biến chuyển nghiêng trời lệch đất!"
"Thần trước sau vẫn kiên định điều này, chưa từng dao động!"
Triệu Nam Tinh trầm giọng đáp.
Suốt mấy ngày liền, triều đình đều dốc lực tuyên truyền các hạng mục sự vụ liên quan đến nghĩa vụ giáo dục.
Vạn sự khởi đầu nan!
Thời thế đổi khác, tin tức lưu thông cách trở, chỉ riêng bước đi này thôi đã hao tốn vô vàn tâm lực.
Một chính lệnh mới bắt buộc phải tìm mọi cách phổ biến rộng khắp, để bách tính tường tận thì mới có thể tiếp nhận.
Tiếp đó, các trường học đường kiểu mới tại các địa phương cũng lần lượt khai mở, đội ngũ thầy đồ giảng dạy tân học tương ứng cũng lục tục vào vị trí.
Quan Ninh vốn đã có chủ ý từ sớm, ngay từ thuở mới dựng tân triều, khi đổi Quốc Tử Giám thành Quốc Học, hắn đã chọn ra một nhóm người để truyền dạy tân học. Ba năm trôi qua, bọn họ đều đã học hành thành tài, nay chính là những người thầy ưu tú nhất.
Đến khi hắn công bố việc tuyển mộ đồng sinh, cử nhân làm mông sư, những tiếng nói chống đối vốn đã yếu ớt lại càng thêm lắng xuống.
Mâu thuẫn luôn luôn tồn tại, điều then chốt là hóa giải bằng cách nào.
Cơn sóng gió ngập trời tưởng chừng khó tránh rốt cuộc dần dần tiêu biến như vậy, những ảnh hưởng khác giờ đây đã không còn đáng ngại.
Lại qua mấy ngày, ngôi trường đại học đầu tiên của vương triều Đại Ninh, nơi mà nhiều năm sau được tôn xưng là cái nôi nhân tài của đế quốc — Đại học Giang Châu — chính thức được thành lập.
Quan Ninh đích thân ngự giá đến đề chữ, sự kiện này gây nên chấn động khắp chốn. Càng có một chuyện khiến người đời không ngớt truyền tụng, đó là lão học cứu Hoàng Tín cũng đích thân tới dự, ông chấp nhận thua cuộc, đứng ra đảm nhiệm chức hiệu trưởng danh dự của Đại học Giang Châu. Động thái này giúp cho việc thúc đẩy tân học của Quan Ninh càng thêm thuận buồm xuôi gió.
Chỉ còn một vấn đề nan giải, dựa theo quy trình thăng học thông thường, cần phải mất một thời gian rất dài nữa mới có thể đào tạo ra một lứa sinh viên, đúng vào lúc này, Quan Ninh lại ban bố thêm một ân điển...
