Chương 863: Ngài chắc chắn làm vậy thích hợp sao?

Nửa câu sau họ chẳng mấy bận tâm, chủ yếu là câu mở đầu quá đỗi kinh người! Không phải trưng dụng, mà là thuê mướn! Hai điều này quả là khác biệt một trời một vực! Tiết Khánh hỏi: "Bệ hạ nói thuê mướn, là sẽ trả một khoản tiền công sao?" "Đúng vậy!" Lại một lần nữa khẳng định. Mấy người nhìn nhau trân trối. Ngay sau đó Tiết Khánh mở lời: "Chuyện này... hoàn toàn không cần thiết, thứ dân bá tánh bình thường cũng phải chịu phu dịch." Mọi người đều gật đầu. Phu dịch thuế khóa vốn là những nghĩa vụ cơ bản. Phu dịch bao gồm lực dịch, tạp dịch, quân dịch, chủng loại đa dạng, nghĩa là khi triều đình cần thì có thể cưỡng bách điều động dân chúng làm đủ thứ việc lao dịch. Lại còn là làm không công! Chẳng hạn như làm công trình gì đó, hay vận chuyển lương thảo khi có chiến sự, thảy đều là phu dịch, người dân không thể cự tuyệt, nếu dám cự tuyệt ắt phạm tội. Đây cũng là một điển chế căn bản. Cho nên bọn họ đều cảm thấy việc thuê mướn thật không thể tưởng tượng nổi. "Lẽ nào Bệ hạ định bãi bỏ cả phu dịch sao?" Tiết Khánh lại hỏi. Đầu niên hiệu Nguyên Vũ, Bệ hạ vừa đăng cơ đã tuyên cáo vĩnh viễn không tăng thuế, đây đã là hoàng ân hạo đãng, nếu còn bãi bỏ phu dịch thì quả thực là... Hắn không biết phải dùng từ ngữ nào để hình dung cho xiết. "Cũng gần như vậy, nhưng vẫn phải làm từng bước." Mọi biến đổi đều cần có tiến trình, dẫu là điều tốt thì lòng người cũng cần thời gian thích ứng. Tuy nhiên, dần dà sẽ bãi bỏ lực dịch và tạp dịch, còn quân dịch dĩ nhiên vẫn phải giữ lại. Chế độ phu dịch cũng là biểu hiện trực tiếp nhất của vương triều phong kiến. Trong lịch sử, không ít vương triều cũng vì lẽ đó mà đi tới bờ diệt vong. Trưng thu phu dịch có một đặc điểm lớn, ấy là trưng theo đầu người, người không còn tại chỗ thì không thể bắt dịch, cho nên muốn "trốn thuế" thì cách tốt nhất là bỏ trốn, khiến lưu dân ngày một đông, ảnh hưởng tới sự an định của xã tắc. Đại Khang có luật pháp nghiêm khắc, thứ dân cả đời phải gánh ba lần dịch. Chính tốt, thú biên, canh tốt. Hai điều trước đều là binh dịch, điều sau cùng là lao dịch, mỗi năm một tháng, ở gần nhà làm phu dịch, làm việc thổ mộc, sửa cầu, đào đắp đường sông. Luật pháp quy định như thế, nhưng thực tế lại càng hà khắc hơn. Long Cảnh Đế giả vờ sùng Phật, xây dựng chùa chiền khắp cả nước, trưng dụng toàn là dân phu, về sau lại thật lòng tu đạo, lại thêm một đợt cưỡng bách bắt dân. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến triều đình kia diệt vong. Xét Đại Ninh lúc này thì tuyệt đối không thể làm như vậy, hắn còn đang tìm trăm phương ngàn kế để giữ người, sao có thể để bá tánh bỏ trốn được? "Nếu như vậy, quốc khố chi xuất sẽ rất lớn!" Tiết Khánh là Hộ bộ Thượng thư, về mặt này tự nhiên có quyền lên tiếng. Hắn vốn biết trước Bệ hạ có ý định tu sửa lại vận hà, cũng từng phụng mệnh tính toán trù bị chi phí. Nhưng hắn không hề hay biết Bệ hạ lại định dùng cách thuê mướn. Đây là việc khai đào kênh đào vận hà, vài trăm người còn chưa bõ dính răng, chỉ riêng một đoạn thi công thôi cũng phải cần đến hàng ngàn người, thậm chí còn nhiều hơn thế. "Trẫm đã nói rồi, đó là trong điều kiện cho phép." Quan Ninh nhắc lại lần nữa. Nói rõ với bọn họ là điều rất quan trọng, bởi vì họ là người chấp hành, nếu không hiểu thấu đáo thì trong quá trình thực thi ắt sẽ nảy sinh sai sót. "Nơi đầu tiên cần chỉnh trị là đoạn thứ ba, chỗ này cần khai đào một dòng sông mới, đồng thời còn phải xây dựng một hồ chứa nước để tích thủy." Quan Ninh chỉ vào một đoạn trên bản đồ rồi cất lời: "Thượng du nơi này địa thế khá cao, hạ du lại là bình nguyên, toàn bộ đều là ruộng tốt, từng có chuyện lũ lụt tràn về nhấn chìm cả vùng hạ du, bởi vậy cần phải tập trung xử lý." Mọi người cùng nhìn theo. Công bộ Thượng thư Quán Khâu mở lời: "Tám năm trước gặp trận lụt lớn, bờ đê vỡ toác, nước tràn mặt sông, đúng là từng xảy ra cơ sự như Bệ hạ nói." "Khi ấy thần còn đích thân tới tận nơi, cảnh tượng thảm khốc khôn xiết." "Thần cũng biết việc này." Triệu Nam Tinh cũng phụ họa: "Bệ hạ nói không sai, vùng này quả thực trũng thấp, nay trải qua khai khẩn đã thành đồng ruộng phì nhiêu, xuân canh vừa kết thúc, mùa mưa lại sắp kéo tới, mối nguy cơ thực sự rất lớn." Mấy người đều cất lời bàn tán. "Cho nên trước hết phải khởi công chỉnh trị từ nơi này, dự tính giai đoạn đầu cần năm ngàn nhân lực." "Năm ngàn liệu có đủ chăng?" Công Lương Vũ lên tiếng: "Chỉnh trị nơi đây, trước hết phải đào thông một con kênh dẫn nước, lại còn phải đắp hồ chứa nước, khối lượng công trình này không hề nhỏ." "Hơn nữa trước khi mùa mưa tới chắc chắn không kịp hoàn thành, đã quyết định tu sửa thì chi bằng dốc sức làm cho xong hẳn!" Quán Khâu phụ họa: "Chủ yếu là trận hồng thủy năm đó quá dữ dội, khiến thần đến nay vẫn nhớ như in, kỳ thực năm nào cũng có ruộng đồng bị ngập lụt, chẳng qua quy mô lớn nhỏ khác nhau mà thôi. Thiệt hại do thiên tai gây ra, có khi chi phí chỉnh trị con sông này cũng không bù đắp nổi." Nghe lời phân trần ấy, Mọi người đều đã hiểu ra đạo lý này. Diện tích canh tác năm nay lại tăng thêm, nhờ áp dụng Nông trang pháp nên dân chúng hết sức hăng hái. Bảo đảm vụ mùa năm nay bội thu là việc trọng yếu hàng đầu. Đến lúc này họ mới hiểu rõ ý đồ của Bệ hạ. Vùng Liêu Thành cần chỉnh trị vốn nằm ở hạ du, được hưởng lợi tưới tiêu, đất đai màu mỡ, hoa màu tươi tốt, sản lượng rất dồi dào. Bởi vậy đây cũng là khu vực trọng điểm cần khai thác. Mối lo chủ yếu vẫn là nguy cơ ngập úng. Một khi nước lớn đổ về, dòng nước sẽ tràn bờ sông sang hai bên, hậu quả khó mà lường trước. Bọn họ đều đã nhận ra tính nghiêm trọng của vấn đề, khơi dòng đào sông chỉ là thứ yếu, mấu chốt là bảo vệ đồng ruộng! "Không được!" Tiết Khánh lắc đầu: "Theo cách thuê mướn, số người quá đông thì chúng ta không gánh nổi, không thể một hơi tiêu sạch tiền của quốc khố." Hắn là người nắm túi tiền, tự nhiên phải giữ cho thật chặt. "Nếu như Thất công chúa nước Ngụy có thể gả sang đây thì tiền cũng đủ, mà lương cũng đủ." Tùng Vĩnh Niên nãy giờ vẫn im lặng liền chen vào một câu. "Cớ sao lại nói vậy?" Phí Điền còn chưa hay biết chuyện này. Tùng Vĩnh Niên bèn giải thích: "Bệ hạ đã ra điều kiện với sứ đoàn Ngụy quốc, yêu cầu bọn họ phải mang theo của hồi môn là ba trăm lạng hoàng kim và ba triệu thạch lương thảo, cùng nhiều vật bồi giá khác, tóm lại là không hề ít, bằng không sẽ không cưới." "Hả?!" Mấy người vốn chưa hay biết đều trố tròn mắt. Lại còn có chuyện bực này, quả thực là lần đầu tiên nghe thấy. Phí Điền lắc đầu tỏ vẻ thở dài tiếc nuối, hắn biết hôn sự này chắc chắn đổ bể rồi. Bệ hạ dù có bá đạo đến đâu thì hoàng thất Ngụy quốc người ta cũng cần thể diện. Thất công chúa nước Ngụy nào phải đứa nghĩa nữ tiện tay nhận về để đi hòa thân, mà là một vị công chúa danh chính ngôn thuận, máu mủ ruột rà! Hỏng rồi! Mấy người còn đang chìm trong kinh ngạc. Quan Ninh lại nhíu mày hỏi: "Vừa rồi ngươi nói bao nhiêu lạng hoàng kim?" "Ba trăm lạng ạ!" Tùng Vĩnh Niên đáp: "Chẳng phải là Bệ hạ yêu cầu sao?" "Ngươi nói với sứ thần nước Ngụy như thế thật sao?" "Phải, thần đã trao cho họ một bản danh sách." "Lão Tùng à!" Quan Ninh bất đắc dĩ nói: "Trẫm nói với ngươi là ba vạn lạng hoàng kim, ba trăm lạng thì làm được cái gì?" "Ba vạn lạng?" Tùng Vĩnh Niên giật bắn mình. Ba vạn lạng hoàng kim tức là ba triệu lạng bạch ngân. "Lẽ nào là thần nhớ nhầm?" "Ngươi chắc chắn nhớ nhầm rồi." Tùng Vĩnh Niên nói: "Khi đó sau khi Bệ hạ phân phó, thần có chút không dám chắc, chủ yếu là vì ba vạn lạng hoàng kim quá nhiều. Thần nghĩ Bệ hạ đã đòi ba triệu thạch lương thảo rồi thì nên đòi bớt tiền lại một chút, cho nên mới..." "Sứ thần nước Ngụy chắc hẳn vẫn chưa rời khỏi biên cảnh nước ta, lập tức phái người giục ngựa đuổi theo thật nhanh, bất luận thế nào cũng phải đuổi kịp, nói rõ ràng cho bọn họ hay, không phải ba trăm lạng mà là ba vạn lạng, lại còn là hoàng kim!" Lời của Quan Ninh khiến tất cả mọi người lại một lần nữa trố tròn hai mắt. Bệ hạ chắc chắn làm vậy là thỏa đáng ư?