Chương 975: Gióng lên hồi chuông cảnh báo

Thúc đẩy nhiều sự việc tiến triển, căn bản nhất vẫn là lợi ích. Bản chất của dĩ công đại chấn là triều đình thuê mướn bách tính làm công, xây dựng công trình cơ sở, mượn đó kích thích nhu cầu trong nước. Thế nhưng ở thời đại này, quan niệm truyền thống của nhiều người đã thâm căn cố đế, cho rằng việc bách tính làm công vốn là tạp dịch lao dịch họ phải gánh vác, cớ sao lại phát tiền công? Thế là, phần tiền công này liền rơi vào túi riêng của đám quan viên. Hơn nữa, phàm là làm công trình, hễ có triều đình cấp bạc thì khó tránh khỏi nạn tham nhũng đục khoét. Điều này cũng nhắc nhở Quan Ninh. Sắp tới hắn muốn mở rộng quy mô kiến thiết hơn nữa, những việc như hưng công thủy lợi, đào vét vận hà, bắc cầu mở đường đều phải bắt tay vào làm. Ắt phải gióng lên một hồi chuông cảnh tỉnh! Quan Ninh thấy cần thiết phải làm một phen giết gà dọa khỉ! Đều là người từng trải, nói bên trong không có trò mờ ám thì có quỷ mới tin... Quan Ninh nhìn bản tấu sớ trong tay. Đây là thứ do Châu mục Nghi Châu Lý Phúc chuẩn bị từ trước. Nếu thời đại này có từ ngữ như nhân vật nổi tiếng trên mạng, thì Lý Phúc chính là một vị quan như thế. Trước thềm thực thi kỳ thi khoa cử kiểu mới, Quan Ninh triệu tập các vị chủ quan các châu tới Thượng Kinh, Lý Phúc khi ấy đã bộc lộ tài năng xuất chúng. Phép Nông trang do ông ta đề xuất đã được mở rộng trên toàn quốc. Phương pháp tương tự như chế độ khoán sản lượng đến hộ gia đình này đã nâng cao tính tích cực của bách tính một cách hữu hiệu, tăng sản lượng thu hoạch lương thực, cũng tăng thêm thu nhập thuế khóa cho quốc gia. Nghi Châu do Lý Phúc chủ chính, thuế khóa nộp lên quốc khố tăng trưởng đều đặn qua từng năm. Đây là một nhân tài. Là một vị quan biết tùy cơ ứng biến. Thấy biện pháp dĩ công đại chấn được thực thi, ông ta lại nhạy bén giành lấy tiên cơ, muốn mưu cầu cơ hội cho Nghi Châu. Phương án này làm vô cùng tường tận, cơ bản đã là khuôn mẫu chuẩn mực. Có phương án thi công chi tiết, có bản vẽ, lại có dự toán rành mạch, bao gồm tiêu tốn bao nhiêu bạc, cần dùng bao nhiêu phu phen, dự tính kỳ hạn thi công bao lâu, thậm chí đến cả công hiệu dự kiến, tưới tiêu cho bao nhiêu mẫu ruộng tốt, nâng cao bao nhiêu sản lượng mỗi mẫu đều được kê khai đầy đủ... Những thứ này chưa từng có ai dạy ông ta cả. "Cái này là do tự ngươi làm?" "Khởi bẩm bệ hạ, là do thần cùng thuộc hạ cùng nhau hoàn thiện." Lý Phúc hỏi: "Bệ hạ xem qua thấy thế nào?" "Ngươi vẽ ra công trình này quá lớn, chi phí cần đến quá nhiều." Quan Ninh mở lời: "Muốn xuyên suốt cả Nghi Châu, dẫn nước Thương Giang, vòng qua Thượng Kinh, nối liền với vận hà Lan Giang... Việc này không phải một hai năm là có thể xong xuôi." "Bởi vậy nên kỳ hạn mới định là ba năm!" Lý Phúc cất lời: "Vận hà này một khi đào xong, có thể dẫn nước phương nam lên phương bắc, ơn trạch đâu chỉ ban cho vạn dân?" "Còn có thể tăng cường liên kết giữa hai miền nam bắc trên thực tế, mối lợi vô cùng to lớn!" "Chỉ là... bạc phải chi ra hơi nhiều." Lý Phúc trầm giọng nói: "Toàn bộ công trình này tính xuống, cần tới gần ngàn vạn lượng." "Gần ngàn vạn lượng?" Con số này dọa cho các quan viên có mặt tại đó giật nảy mình. "Song món tiền này, địa phương chúng thần cũng sẽ gánh vác từ ba đến bốn phần, triều đình chỉ cần cấp phát phần còn thiếu. Công trình này làm đến đâu chi đến đó, hiện tại nhìn qua là một khoản chi tiêu khổng lồ, nhưng đến năm thứ ba có lẽ sẽ không còn áp lực lớn như vậy nữa. Chỉ cần đào xong, hết thảy đều xứng đáng." Lý Phúc vội vã giãi bày. Thành hay bại đều trông vào một lần này. Ông ta biết rõ, thiên hạ này chỉ có bệ hạ mới đủ khí phách để đứng ra làm mối việc này. Quan Ninh cũng không khỏi có chút bội phục Lý Phúc. Bởi lẽ công trình mà ông ta đưa ra đã vượt xa thời đại, hoàn toàn có thể coi là đại công trình dẫn nước miền nam lên miền bắc. Phương nam lũ lụt ngập tràn. Phương bắc hạn hán triền miên. Đúng là nơi hạn thì hạn chết, chỗ úng thì ngập thây. Ai cũng nghĩ đến việc dẫn nước từ nam ra bắc. Ý tưởng thì hay, nhưng trên thực tế lại muôn vàn khó khăn. Bởi lẽ xét về địa thế, phương nam trũng thấp, phương bắc cao ráo, nước chảy chỗ trũng là đạo lý ai ai cũng tường. Nay lại muốn ép dòng nước chảy ngược lên cao. Độ khó khăn có thể tưởng tượng được. "Bệ hạ, xin người cứ cân nhắc thêm." Lý Phúc thấy Quan Ninh trầm mặc không nói, lại vội vàng lên tiếng. "Không cần cân nhắc nữa." "Việc này..." Sắc mặt Lý Phúc tối sầm. Ông ta biết ngay sẽ có kết quả này. Thời gian dài, độ khó cao, phí tổn lớn. Đại Ninh lúc này xác thực khó lòng gánh vác nổi. "Trẫm đồng ý." Quan Ninh mở lời: "Ngươi trở về là có thể đệ trình lên Thượng Kinh phê chuẩn, đợi Hộ bộ trích bạc, mùa xuân sang năm liền khởi công." "Thật vậy sao?" Lý Phúc hơi ngẩn người. Ông ta vạn vạn không ngờ bệ hạ lại thực sự chuẩn tấu. "Chỉ là món tiền này..." Lý Phúc lại do dự. "Hễ đã khởi công là nhất định phải hoàn thành, nếu sau cùng vì thiếu bạc mà đứt gánh giữa đường thì không hay chút nào." "Đó là lẽ đương nhiên." Quan Ninh dứt khoát nói: "Công trình dở dang hao tổn tiền của làm khổ dân chúng vốn chẳng có chút ý nghĩa gì." "Vẫn dùng phương thức dĩ công đại chấn sao?" "Tất nhiên!" Quan Ninh cười nói: "Nói thực lòng, nếu đổi lại là trước kia, trẫm thực sự không dám chuẩn thuận cho ngươi. Công trình này rất đáng để làm, chính là công tại đương đại, lợi tại thiên thu!" Điều hắn coi trọng chủ yếu vẫn là giá trị của nó. Vận hà này một khi khai thông, có thể vực dậy toàn bộ phương bắc, phía bắc Thượng Kinh cũng có được tuyến đường vận tải kinh tế, lại còn mang ý nghĩa chiến lược sâu sắc. Các quan viên khác đều giật thót mình. Họ không rõ cụ thể là công trình gì, nhưng vừa rồi đã nghe rõ mồn một, hao phí tới gần ngàn vạn lượng bạc. Đó là con số khổng lồ đến nhường nào. Thế mà bệ hạ cũng có thể đồng ý? Lý Phúc cười hỏi: "Bệ hạ chuyến này thu hoạch được mối lớn?" Ông ta từng xuất thân trong quân ngũ, cũng từng giáp trận với Man tộc. Khoảng thời gian trước vì bệ hạ chưa về, triều đình rối ren, lòng người dao động. Nay bệ hạ đã hồi loan, lại chẳng vội vã về kinh mà triệu tập bọn họ tới tra vấn. Dáng vẻ thong dong này, nhìn qua là biết không có biến cố gì lớn. Đến cả công trình ngút trời thế kia cũng dám nhận, tất nhiên là đã vơ vét được một phen lớn rồi. Chiến quả lần này Quan Ninh chưa từng công bố, ngay cả đồ cướp đoạt được của Bạch Thiệu Nguyên cũng bí mật áp tải cất giữ, không để lộ ra ngoài nửa phần. Thế nên người ngoài hoàn toàn chẳng hay biết gì. Quan Ninh không nói thẳng, chỉ trao cho ông ta một ánh mắt ngầm hiểu. Hắn vốn đang sầu não không biết tiêu bạc vào đâu. Lý Phúc thế này đúng là buồn ngủ gặp chiếu manh. "Bệ hạ, xin người xem qua bản tấu của thần, so với gần ngàn vạn lượng của Lý đại nhân, mối này của thần chỉ cần tốn vài trăm vạn lượng là có thể thành." Lúc này, một viên quan trạc tuổi ngũ tuần, nước da hơi trắng, để râu dài bước ra. Ông ta là Châu mục Diên Châu ở phương bắc, Từ Phương Niên. Diên Châu giáp ranh với Nghi Châu, chỉ là một bên ở ngoài ải, một bên ở trong ải. "Từ đại nhân, ngươi làm thế này là không thỏa đáng đâu nhé." Lại có một vị châu mục mở lời: "Năm nay Diên Châu các ngươi đã sửa xong một con mương dẫn nước rồi, vùng tây bắc chúng ta đến nay vẫn chưa được chia chút gì đâu." "Phải đấy!" "Vừa phải thôi chứ." Mọi người nhao nhao lên tiếng. "Kìa, các vị không tìm Lý đại nhân mà lại cứ nhắm vào ta." Từ Phương Niên phân bua: "Bệ hạ, người xem này, thần đã chuẩn bị sẵn tấu sớ rồi." Ông ta cũng là một người đã có chuẩn bị từ trước. Quan Ninh cầm lấy xem xét kỹ lưỡng. Đã có phương án của Lý Phúc đi trước, nhìn bản này quả thực khó mà lọt nổi vào mắt. Đến mức khảo sát tính khả thi cũng không tính là đạt. Giải trình vô cùng giản lược, chỉ vỏn vẹn nói muốn đào một con mương thủy lợi ở nơi nào đó. Những điều này ghi chép chẳng rõ ràng, duy chỉ có số bạc cần chi là viết rành rọt từng nét. Quan Ninh hỏi: "Ba trăm vạn lượng này của ngươi từ đâu mà tính ra?" "Việc này..." "Đến dự toán chi tiêu cũng không có, chiều dài không ghi, nhân lực phu dịch không tính, món tiền này của ngươi rốt cuộc là tính ra bằng cách nào?" "Bẩm... là ước lượng đại khái ạ." "Ước lượng đại khái?" "Từ đại nhân, làm thế này không được đâu. Ngươi lui xuống xem qua tấu sớ của Lý Phúc đi, cứ theo khuôn mẫu của ông ấy mà làm." Quan Ninh cũng không trách phạt gì, hắn có thể thấu hiểu, dẫu sao ở thời đại này cũng chưa có cái gọi là nghiên cứu tính khả thi của công trình. "Phải rồi, năm nay Diên Châu chẳng phải vừa tu sửa một con mương thủy lợi, hiện thời đã xong xuôi rồi sao. Trẫm trên đường hồi kinh vừa khéo tiện đường ghé qua xem xét một phen." Hắn vừa dứt lời, lại không hề nhận thấy sắc mặt Từ Phương Niên khẽ biến đổi.