Chương 180: Rời ảo sang thực

Sảnh giao dịch thương hội Hỗ Trợ Giang Ninh. Ánh nắng xuyên qua khung cửa sổ cao rọi vào, phủ lên thân mình những người làm đang bận rộn, ấm áp lạ thường. "Trương lão bản, năm mươi tờ khoán của ngài đây, chỗ này là năm mươi gánh tơ Thục thượng hạng, xin ngài nghiệm hàng!" "Khỏi cần nghiệm! Uy tín của Ninh Dương Thương Hội, ta tin tưởng tuyệt đối!" Trương lão bản cười hớn hở nhận lấy phiếu nhận hàng, lại đón lấy túi bạc nặng trịch từ tay người làm. Đó là khoản tiền chênh lệch thương hội bù cho ông ta. "Ái chà, thế này thật ngại quá. Ban đầu ta thấy rẻ mới mua, nay giá chợ sụt giảm, các vị vẫn theo giá gốc bù tiền cho ta, chẳng phải để ta chiếm lợi rồi sao?" "Trương lão bản khách khí rồi." Lý Hạo đứng sau quầy, dẫu gầy đi một vòng nhưng thần sắc vô cùng phấn chấn, "Năm xưa các vị tin tưởng chúng ta, mua Sinh Ty Khoán của chúng ta, ấy là đã giúp đỡ chúng ta rất nhiều. Nay giá chợ giảm, nhưng chúng ta tuyệt đối không thể để bằng hữu đã tin tưởng mình chịu thiệt." "Nhân nghĩa! Quả là nhân nghĩa!" Trương lão bản giơ ngón tay cái, "Sau này hàng họ của lão Trương ta, toàn bộ đều nhập từ chỗ các vị!" Cảnh tượng tương tự liên tục diễn ra trong đại sảnh. Theo tờ Sinh Ty Khoán cuối cùng được thu hồi, thủ tục sau chót hoàn tất, Lý Hạo thở phào một hơi dài, khép lại cuốn sổ chi trả dày cộp. "Tiên sinh, đã thanh toán sạch sẽ rồi." Lý Hạo quay người, bẩm báo với Trần Văn nãy giờ vẫn ngồi uống trà ở hậu đường. "Tổng cộng phát hành ba vạn tờ, toàn bộ đã đổi trả xong xuôi. Trừ số rất ít người chọn nhận lại tiền đặt cọc, đại đa số đều đổi thành hàng có sẵn. Trận này chúng ta không những không lỗ, trái lại nhờ giá vốn tơ Thục thấp mà kiếm ròng hai mươi vạn lạng!" "Hai mươi vạn lạng lận!" Vương Đức Phát bên cạnh nghe mà mắt trợn tròn, "Tiên sinh, cái Sinh Ty Khoán này đúng là chậu tụ bảo mà! Chúng ta in một tờ giấy là đổi được bạc trắng phau phau mang về! Hay là chúng ta phát hành tiếp đợt sau đi?" "Đúng đó tiên sinh!" Lý Hạo cũng hơi động lòng, "Hiện giờ ngoài chợ ai nấy đều chuộng khoán của ta, thậm chí có người còn dùng nó như ngân phiếu. Chỉ cần chúng ta phát hành thêm một đợt, dẫu không trả lãi thì người ta cũng tranh nhau mua! Có được món tiền này, chúng ta có thể mở rộng xưởng dệt thêm một lần nữa, thậm chí sang Tô Hàng mở phân hiệu!" Nhìn ánh mắt nhiệt thành của đám môn đệ, Trần Văn đặt chén trà trong tay xuống. Hắn không đáp ngay mà bước tới bên cửa sổ, nhìn dòng người tấp nập ngoài phố xá. "Đức Phát, Lý Hạo, các trò nghĩ xem, Sinh Ty Khoán này vì cớ gì mà đáng giá?" "Bởi vì... bởi vì đổi được tơ sống ạ." Vương Đức Phát gãi đầu. "Bởi vì chúng ta có uy tín." Lý Hạo bồi thêm. "Không sai." Trần Văn gật đầu, "Nhưng xét đến cùng, là vì sau lưng nó có vật thật chống đỡ. Mỗi một tờ khoán đều tương ứng với một gánh tơ. Nếu chúng ta cứ tiếp tục phát hành, phát hành quá nhiều, vượt quá lượng tơ chúng ta nắm trong tay thì sẽ ra sao?" "Thế... thế thì thành khoán khống rồi." Lý Hạo là người thông minh, sắc mặt hơi biến đổi. "Phải." Trần Văn nói. Trần Văn đặt chén trà trong tay xuống, bước tới bên cửa sổ, chỉ vào một cây dâu non trong sân viện. "Cây này, nếu ta muốn ngày mai nó mọc thành cây cổ thụ chọc trời thì phải làm sao?" "Điều đó không thể nào." Trương Thừa Tông lắc đầu, "Cây cối phải lớn từng ngày, phải bám rễ." "Nếu ta dốc sức tưới nước bón phân cho nó, mỗi ngày tưới mười thùng nước, bón mười cân phân thì sao?" "Thế thì thối rễ, cây sẽ chết." Trương Thừa Tông thật thà đáp. "Đúng là như vậy." Trần Văn xoay người, bảo với đám môn đệ: "Sinh Ty Khoán chính là thùng nước kia. Xưởng dệt, ruộng dâu, thợ dệt của chúng ta chính là cái cây này." "Nước có thể nhuận rễ, cũng có thể làm thối rễ. Đây chính là đạo lý ta muốn truyền đạt: thoát hư hướng thực." "Thoát hư? Hướng thực?" Mọi người đều có phần khó hiểu. "Công cụ tài chính như Sinh Ty Khoán là hư, thực nghiệp mới là thực." Trần Văn viết hai từ này lên bảng đen. "Lần này chúng ta phát hành khoán là để cứu nguy lúc cấp bách, là quyền nghi thời chiến. Bởi vì chúng ta thiếu tiền, thiếu nước, cây sắp khô khát chết nên buộc phải dẫn nước." "Nhưng nay Ngụy công công đã đổ đài, đường nước đã thông, nếu chúng ta vẫn sa đà vào trò tiền đẻ ra tiền này thì sẽ nảy sinh vấn đề lớn." Trần Văn nhìn sang Lý Hạo. "Lý Hạo, trò tính xem. Nếu chúng ta phát hành thêm ba vạn tờ khoán, tức là ba vạn gánh tơ. Các xưởng dệt hiện giờ của chúng ta một tháng sản xuất được bao nhiêu?" Lý Hạo gảy bàn tính, sắc mặt hơi đổi: "Ruộng dâu ở Ninh Dương của chúng ta vừa mới khai khẩn, tơ mới còn chưa thu hoạch. Nếu dựa vào mua ngoài, phường dệt của ta ngày đêm không nghỉ một tháng tối đa cũng chỉ dệt được hai nghìn súc gấm lụa, tức là tiêu hao vài trăm gánh tơ. Nếu ba vạn gánh thì phải dệt mất mấy năm." "Vấn đề chính là ở chỗ đó." Trần Văn nghiêm nghị nói. "Đây gọi là rễ nông cành rậm." "Chúng ta gom về ngần ấy tiền mà không làm ra được ngần ấy hàng hóa. Mớ tiền kia sẽ biến thành hồng thủy, chảy tràn lan hỗn loạn trong thương hội. Nó sẽ đội giá đất, đẩy tiền công lên cao, thậm chí khiến người ta nảy sinh tâm lý đầu cơ." Trương Thừa Tông đứng bên nghe mà gật đầu liên hồi, cảm xúc dâng trào: "Tiên sinh nói chí phải! Dạo gần đây trong xưởng có không ít thợ dệt đang bàn tán xôn xao. Họ bảo, thà đi mua một tờ khoán sang tay kiếm chênh lệch còn hơn là bán mặt còng lưng dệt vải. Có mấy thợ tay nghề giỏi nay tâm tính đã xao nhãng, làm việc chẳng còn tỉ mỉ như xưa nữa." "Nghe thấy chưa?" Trần Văn chỉ tay về phía Trương Thừa Tông. "Đó chính là làm hại đến thực nghiệp!" "Nếu chúng ta chỉ nghĩ đến chuyện in mảnh giấy kiếm tiền, thì ai còn bằng lòng ra đồng đổ mồ hôi? Ai còn chịu ngồi thức thâu đêm trước khung dệt? Tinh thần thợ thuyền không còn, chất lượng hàng hóa sa sút, thì đến cuối cùng Sinh Ty Khoán này sẽ thực sự biến thành tờ giấy lộn lừa gạt người ta!" "Tài chính là để phục vụ cho thực nghiệp, chứ không phải dùng để thay thế thực nghiệp." "Căn cơ của chúng ta lúc này còn quá mỏng, không kham nổi sóng gió lớn nhường ấy. Chỉ khi ruộng dâu của chúng ta trải khắp cõi Giang Nam, khung cửi của chúng ta quay tít không ngừng, thực nghiệp của chúng ta thực sự đủ mạnh để chống đỡ một đế quốc tài chính khổng lồ, khi ấy chúng ta mới rút thanh kiếm này ra, mới có thể dùng thanh kiếm tài chính chặt đứt mọi trở ngại! Nhưng lúc này, việc chúng ta cần làm là giấu đi mũi nhọn. Cho nên, kể từ hôm nay, thương hội chúng ta tạm ngừng phát hành toàn bộ Sinh Ty Khoán. Thu hồi triệt để các khoán cũ đang lưu thông bên ngoài! Một tờ cũng không giữ lại!" Đám môn đệ nghe xong như được rót nước cam lộ vào đầu, vẻ cuồng nhiệt ban nãy lập tức lắng xuống. "Tiên sinh cao kiến!" Cố Từ chắp tay nói, "Học trò xin thụ giáo. Lửa ảo dẫu vượng, rốt cuộc chẳng thể lâu dài. Chỉ có vững bước từng chân mới mong cơ nghiệp trường tồn." "Chính thế." Trần Văn mỉm cười gật đầu, "Thấy tốt liền thu tay, không tham lam, không vương vấn."