Chương 213: Chính Tâm Tứ Kiệt vui quên lối về

Hắn nhận lấy mảnh giấy, nhìn chữ "chi" lẻ loi trơ trọi trên đó, chẳng những không hề nao núng, trái lại ánh mắt sáng rực, tức thì rơi vào trạng thái hưng phấn chỉ có ở những bậc học bá đỉnh tiêm. "Trần Sơn trưởng quá khiêm nhường rồi." Mạnh Bá Ngôn chậm rãi đứng dậy, vỗ mảnh giấy lên mặt bàn, ngạo nhiên mỉm cười. "Đề này tuy quái dị, song không phải là không có cách giải. Đã có lời của Sơn trưởng, hôm nay học trò xin bêu xấu vậy." Trên giảng đường, Mạnh Bá Ngôn chậm rãi đứng dậy. Thân hình hắn cao lớn, nét mặt trầm ổn, lúc này đôi mắt vốn luôn có vẻ chất phác kia lại bộc phát ra một thứ thần thái rực rỡ trước nay chưa từng có. Mạnh Bá Ngôn chắp tay về hướng Trần Văn, vỗ mảnh giấy viết chữ "chi" lên mặt bàn, ngạo nhiên mỉm cười. "Đề này tuy quái dị, song không phải là không có cách giải. Đề bài khảo xét không phải tự nghĩa, không phải khảo cứu, mà chính là khí vận!" "Khí vận?" Đám đệ tử Trí Tri bên dưới đưa mắt nhìn nhau, từ này huyền diệu quá, nghe không hiểu nổi. Ngay cả Cố Từ cũng thu quạt xếp lại, thần sắc ngưng trọng. Hắn tuy văn tài trác việt, song đối với thứ công phu thuần túy viển vông này cũng cảm thấy có phần khó giải quyết. "Chữ 'chi' này đứng trơ trọi một mình, trông tựa cây không gốc, nước không nguồn. Nếu là kẻ học trò tầm thường bắt gặp, ắt sẽ thấy không biết hạ bút từ đâu, hoặc là viết bừa một hồi, hoặc là dứt khoát nộp giấy trắng." Mạnh Bá Ngôn dừng lại một chút. "Nhưng người đọc sách chân chính, hễ nhìn thấy chữ này thì thứ hiện lên trong đầu phải là toàn bộ bộ Tứ Thư! Là luồng hạo nhiên chi khí lưu chuyển không dứt giữa những lời vàng ngọc của thánh nhân!" Hắn bước đến trước bảng đen, không vội viết ngay mà nhắm mắt lại, tựa hồ đang thần giao cách cảm cùng các bậc cổ thánh tiên hiền. Lát sau, hắn chợt mở mắt, vung bút như rồng múa rắn lượn trên tấm bảng đen to lớn. Hắn không trực tiếp làm văn, mà hạ bút viết ra câu phá đề trước. "Do thị nhi chi yên, khởi phi thánh học chi cực công hồ?" Câu này vừa ra, cả giảng đường đều kinh ngạc! "Diệu! Tuyệt diệu thay!" Cố Từ là người đầu tiên không kìm được đập bàn khen tuyệt. "'Do thị nhi chi yên', đây là hóa hư thành thực, tìm cho chữ 'chi' một nơi bắt đầu và một chốn đi về! Hắn đã biến một hư từ trơ trọi thành một hành động có phương hướng, có mục tiêu! Chữ 'chi' ở đây không còn là 'của', mà là hướng tới, đến nơi!" "'Khởi phi thánh học chi cực công hồ?' Đây là nâng cao ý tứ." Chu Thông cũng nhận ra thấu triệt, "Hắn đã đem chữ 'hướng tới' này quy trực tiếp thành mục tiêu tối thượng của việc tu thân thành thánh. Một câu phá đề này đã dựng thẳng toàn bộ cốt cách lẫn hồn phách của bài văn lên rồi." Trông thấy bộ dạng vừa chấn kinh vừa thán phục của đám đệ tử Trí Tri, vẻ đắc ý trong lòng Mạnh Bá Ngôn càng thêm nồng đượm. Hắn hắng giọng, bắt đầu giải thích cặn kẽ. "Chư vị sư đệ, các đệ xem. Chữ 'chi' này xuất xứ từ đâu?" Mạnh Bá Ngôn cũng không đợi hồi đáp, tự hỏi tự trả lời. "Mạnh Tử có câu: 'Yêu thọ bất nhị, tu thân dĩ sĩ chi, sở dĩ lập mệnh dã'." Hắn chậm rãi đọc thuộc lòng nguyên văn. "Chữ 'chi' ở đây thay thế cho cái gì? Thay thế cho thiên mệnh bất chợt giáng xuống kia! Mạnh Tử muốn bảo cho chúng ta hay, bất kể thọ mệnh dài ngắn, chớ có hai lòng, chỉ cần tu dưỡng phẩm đức của bản thân cho vẹn toàn để đợi chờ thiên mệnh giáng lâm, đó mới là gốc rễ của việc an thân lập mệnh!" "Cho nên," Mạnh Bá Ngôn càng giảng càng phấn khích, "làm dạng đề hư từ này, vạn lần không thể câu nệ từng chữ! Phải lấy hư vận thực! Phải xem chữ này như một sợi dây, một đầu nối liền với điểm khởi đầu tu thân của phàm nhân chúng ta, một đầu nối liền với điểm đích của thiên mệnh! Thứ chúng ta cần viết không phải là bản thân chữ ấy, mà là cả một quá trình!" Cây bút trên tay Mạnh Bá Ngôn múa may giữa không trung, tựa như đang chỉ huy thiên quân vạn mã. "Thừa đề, ắt phải viết về nỗi gian truân khi cầu đạo! Như leo núi hiểm trở, như vượt biển nguy nan! Khởi giảng, ắt phải viết về sự dẫn dắt của thánh nhân! Tựa ngọn hải đăng trong đêm đen, tựa sao Bắc thần giữa cơn lạc lối! Sau đó, từng tầng từng lớp viết tiếp, từ thành ý, đến chính tâm, và cuối cùng là 'chi'! Tiến nhập vào cảnh giới quang phong tế nguyệt kia!" "Cả bài văn không thấy thực nghĩa của một chữ 'chi' nào, nhưng nơi nơi đều là khí vận của chữ 'chi'! Đây mới chính là bát cổ văn thực thụ!" Tràng phân tích ấy khiến đám đệ tử Trí Tri nghe đến say sưa mê mẩn. Bọn họ như thể được mở ra một cánh cửa dẫn tới thế giới mới. Thì ra những bài bát cổ văn vốn cứng nhắc trong mắt họ lại có thể viết được ba đào cuộn sóng, khí tượng vạn nghìn đến nhường này! Lý Hạo lại càng lấy sổ tay ra, điên cuồng ghi chép. "Đây nào phải làm văn, đây rõ ràng là đang vẽ bản đồ! Đem quá trình tu thân vẽ thành tấm bản đồ tầm bảo, chữ 'chi' cuối cùng chính là kho báu! Mạch suy nghĩ này tuyệt đỉnh thật!" "Mạnh sư huynh đại tài! Đệ đã thụ giáo rồi!" Cố Từ đứng dậy, vái sâu một cái trước Mạnh Bá Ngôn. Lần này tuy có ý tâng bốc nhưng phần nhiều là kính nể. Thuật nghiệp có chuyên môn, bọn họ tuy giỏi về logic, nhưng kiến giải của Chính Tâm thư viện đối với kinh nghĩa, đối với bát cổ văn quả thực cũng có bài bản riêng. Thứ khả năng khống chế văn tự đến cùng cực này đúng là chỗ bọn người phái thực vụ như họ còn khiếm khuyết. Tuy những thứ này chẳng có nửa điểm tác dụng đối với thực tế, song nếu dùng cho khoa cử ứng thí thì lại là những kỹ xảo vô cùng thiết thực. Mạnh Bá Ngôn nhận cái bái này, cảm thấy cả người khoan khoái sảng khoái, chút phòng bị sót lại cũng tan thành mây khói. Hắn nhìn những gương mặt khát khao cầu tri dưới đài, một cảm giác tự hào vì được làm người thầy mẫu mực chợt dâng trào trong lòng. "Khụ khụ!" Mạnh Bá Ngôn hắng giọng, hoàn toàn nhập tâm vào vai người thầy tốt, "Đã là mọi người hiếu học như vậy, ngu huynh sẽ giảng tiếp cho các đệ về phép nhất tự bao biếm trong kinh Xuân Thu..." "Được!" Đám đệ tử Trí Tri đồng thanh vỗ tay tán thưởng, tiếng vỗ tay rền vang như sấm. Giảng đi! Mau giảng tiếp đi! Đem hết bí kíp đáy hòm của các ngươi ra mà giảng! Mạnh Bá Ngôn giảng đến độ hăng say, ba người Diệp Hằng, Phương Hoằng, Tạ Linh Quân cũng đứng ngồi không yên. Bọn họ nhìn Mạnh Bá Ngôn được mọi người vây quanh trên đài, hưởng thụ đãi ngộ như bậc tông sư, trong lòng vừa ghen tức lại vừa bứt rứt. Dựa vào đâu mà tiếng tăm đều để một mình hắn độc chiếm? Chúng ta cũng là Án thủ kia mà! Chúng ta cũng biết giảng vậy! "Diệp huynh!" Chu Thông nhìn chuẩn thời cơ, cầm một cuốn Công Dương Truyện xích lại gần, vẻ mặt đầy khiêm nhường. "Huynh là danh sĩ đất Tùng Giang, vi ngôn đại nghĩa trong thiên Công Dương Truyện này tiểu đệ mãi vẫn chưa lĩnh hội nổi. Nghe nói huynh có cách giải độc môn, liệu có thể trổ tài đôi chút để tiểu đệ được mở mang tầm mắt chăng?" "Chuyện này dễ thôi!" Diệp Hằng nghe đụng trúng sở trường của mình liền phấn chấn hẳn lên, đón lấy sách rồi bắt đầu thao thao bất tuyệt. "Phương huynh! Học trò muốn thỉnh giáo về chế độ tang phục trong Lễ Ký..." Trương Thừa Tông cũng xích lại. "Tạ sư huynh! Huynh văn tài phong lưu, các câu đối ngẫu bài tỉ trong bài sách luận phải viết thế nào mới có được khí thế hào hùng như của huynh?" Lý Hạo cũng ôm sổ chạy tới. Trong chốc lát, cả giảng đường lớn biến thành võ đài khoe tài của Chính Tâm Tứ Kiệt. Bốn người bọn họ bị đệ tử Trí Tri vây chặt lấy, hết câu hỏi này đến câu hỏi khác, tựa như bốn thỏi mực rơi vào miếng bọt biển khô cằn, bao nhiêu sở học trong bụng đều bị điên cuồng hút cạn. Bọn họ giảng đến khô cả cổ họng, nhưng vẫn chưa thỏa chí. Cảm giác được người khác cần đến, được người khác sùng bái ấy quả thực khiến người ta đê mê tột đỉnh! Lúc này bọn họ chỉ muốn giảng, chỉ muốn dạy, chỉ muốn thỏa sức phô bày học vấn uyên bác của mình trước mặt đám sư đệ dốt nát này. ... Mặt trời dần ngả về tây. Buổi giảng dạy trong phòng vẫn đang diễn ra vô cùng hăng say, náo nhiệt. Vương Đức Phát xách một hộp thức ăn thật lớn, mồ hôi nhễ nhại chen vào. "Chư vị phu tử! Chư vị phu tử vất vả rồi! Nghỉ tay một lát, nghỉ tay một lát đã! Ta đặc ý đến Túy Tiên Lâu mua về vịt quay gia truyền cùng rượu Quế Hoa Nương nức tiếng của họ cho các vị! Nhanh, ăn lúc còn nóng! Ăn xong mới có sức giảng tiếp chứ!" Vương Đức Phát vừa nói vừa ân cần mở bọc giấy dầu ra, mùi thơm nức của vịt quay lập tức bay tỏa khắp giảng đường. "Ục ục..." Mạnh Bá Ngôn giảng ròng rã suốt một buổi chiều, bụng liền cồn cào kêu lên một tiếng mất mặt. "Ái chà, Mạnh sư huynh, huynh xem huynh đói lả rồi kìa!" Vương Đức Phát vội xé một cái đùi vịt lớn đưa qua, "Huynh là người giảng chính của chúng ta, phải ăn nhiều một chút! Nào nào nào, còn có rượu này nữa, Quế Hoa Nương ngọt thanh dìu dịu, xua tan mệt mỏi là nhất đấy!" Tứ Kiệt ở Chính Tâm thư viện quen sống cảnh khổ hạnh, ngày ngày cơm rau đạm bạc, đã từng thấy qua đãi ngộ phô trương bực này bao giờ? Ngửi mùi hương quyến rũ, nhìn gương mặt nhiệt tình hớn hở của Vương Đức Phát, chút rụt rè câu nệ cuối cùng của bọn họ cũng chẳng thể giữ nổi nữa. "Vậy thì đa tạ Vương sư đệ." "Ấy, đừng gọi sư đệ! Cứ gọi ta là Đức Phát là được! Mấy vị phu tử, mau dùng đi, mau dùng đi!" Cứ thế, một buổi đàm đạo kinh nghĩa trang nghiêm đã bị Vương Đức Phát biến sống thành một bữa tiệc linh đình không ngớt. Tứ Kiệt vừa gặm đùi vịt, vừa nhấp chén rượu con, lại vừa tiếp tục giải đáp đủ loại nan đề khúc mắc cho đám đệ tử Trí Tri. Dưới tác động mê hoặc của men say và mỹ vị, phòng tuyến của bọn họ hoàn toàn sụp đổ. Ban đầu mới chỉ giảng giải tri thức trong sách vở, uống đến đoạn sau, ngay cả một số bí mật thâm cung bí sử trong nội bộ Chính Tâm thư viện cũng thuận miệng tuôn ra ráo trọi. "Ta nói cho các đệ hay..." Diệp Hằng uống đến đỏ bừng mặt mũi, khoác vai Chu Thông, líu cả lưỡi, "Sơn trưởng của bọn ta ấy, ợ, bản lĩnh ghê gớm nhất không phải là kinh nghĩa, mà là... là đoán đề! Người có thể đoán ra hướng ra đề của quan chấm thi khoa hương thí năm nay, ợ! Người bảo năm nay cần... cần chú trọng cổ phong..." "Diệp huynh! Cẩn ngôn!" Tạ Linh Quân bên cạnh vẫn còn đôi phần tỉnh táo, vội vàng bịt miệng Diệp Hằng lại. Nhưng đã muộn rồi. Trần Văn nãy giờ vẫn ngồi im trong góc không nói nửa lời khẽ mỉm cười. "Cổ phong?" Xem ra bốn hòn đá mài này dùng tốt hơn tưởng tượng nhiều.