Chương 299: Mạnh Nghiên Điền: Sao thân thể bọn họ cũng mạnh thế này?

Trường thi hương bước vào trường cuối. Cái nóng bức của tiết thu muộn vùng Giang Nam chẳng những không thuyên giảm mà còn dữ dội hơn trước. Nhiệt độ cao hầm hập suốt mấy ngày liền khiến cả Giang Ninh Cống Viện biến thành một chốn luyện ngục. "Bịch!" Một tiếng vang trầm đục truyền đến từ dãy phòng thi Giáp tự. Hai người lính tuần khảo rảo bước đi tới, mở cửa phòng thi. Chỉ thấy một lão tú tài tóc hoa râm ngã sõng soài trên ván thi, mặt cắt không còn giọt máu, miệng sùi bọt mép, trong tay vẫn nắm chặt nửa tờ bài thi chưa viết xong. "Lại ngất một người nữa rồi! Mau! Khênh ra ngoài!" Đám lính tuần dường như đã quá quen với cảnh này, thuần thục xốc nách lão tú tài dậy, kéo lê ra khỏi trường thi như kéo một con chó chết. Đây đã là người thứ ba mươi bị khênh ra ngoài trong buổi sáng hôm nay. Bị giam ròng rã suốt chín ngày trong căn phòng thi chật hẹp chỉ có thể ngồi chứ không thể nằm, đến xoay người cũng khó khăn. Đừng nói là hạng thư sinh trói gà không chặt chỉ quen múa bút gọt giũa câu từ, dẫu là kẻ làm nông vạm vỡ khỏe mạnh cũng phải tróc da tróc vẩy, mất toi nửa cái mạng. Giữa cảnh tượng thê lương khắp chốn ấy, Mạnh Nghiên Điền vận triều phục đỏ rực của quan chủ khảo, được một đoàn đồng khảo quan cùng hộ vệ vây quanh, nét mặt nghiêm nghị rảo bước tuần tra giữa các lối đi. Đôi mày của hắn cau chặt lại. "Đây là nơi Đại Hạ triều ta tuyển chọn rường cột nước nhà sao..." Mạnh Nghiên Điền nhìn những sĩ tử ngã bệnh phát điên, thậm chí gục đầu than khóc trong phòng thi, trong lòng trào dâng một nỗi bi ai khôn tả. "Thân thể yếu ớt đến bực này, ngày sau nếu gặp phải thiên tai nhân họa, việc lớn quân quốc, sao có thể gánh vác nổi trọng trách vì thương sinh thiên hạ?" Hắn lắc đầu, tiếp tục rảo bước về phía trước. Chẳng mấy chốc, hắn đã tuần tra tới khu phòng thi của môn sinh Chính Tâm thư viện. Mạnh Nghiên Điền dừng bước, ánh mắt lướt qua Tạ Linh Quân, Mạnh Bá Ngôn cùng những người khác. Vốn là những tài tử nức tiếng nhất Giang Nam, căn cơ của Chính Tâm Tứ Kiệt hiển nhiên vững vàng hơn hẳn đám thư sinh bình thường. Bọn họ tuy không ngất xỉu, nhưng tình trạng lúc này cũng có thể coi là thê thảm cùng cực. Gương mặt vốn trắng trẻo của Tạ Linh Quân giờ đầy vết mồ hôi dầu cùng nét tiều tụy, hắn tựa vào vách tường thở dốc từng cơn, bàn tay cầm bút khẽ run rẩy. Hốc mắt Mạnh Bá Ngôn trũng sâu, quầng thâm nặng như vừa bị ai đấm trúng. Phương Hoằng cùng Diệp Hằng cũng mặt xám như tro tàn, gượng gạo gom góp tinh thần mài mực trên nghiên, động tác chậm chạp chẳng khác nào một lão ông ngoài bảy mươi tuổi. "Dù sao cũng là thân xác máu thịt, có thể chống đỡ đến ngày thứ chín thế này cũng coi như không dễ dàng gì." Mạnh Nghiên Điền thầm gật đầu, trong lòng dâng lên đôi phần tán thành với định lực của Chính Tâm thư viện. Thế nhưng, khi hắn rẽ qua một khúc quanh, đi tới khu phòng thi của môn sinh Trí Tri Thư Viện. Vị chủ khảo kiến thức sâu rộng này bỗng sững bước, thậm chí còn không kìm được mà dụi mắt một cái. "Thế này là thế nào?" Chỉ thấy trong căn phòng thi có phần lộng gió kia, Vương Đức Phát đang vắt chân chữ ngũ, trong miệng nhai một khối màu vàng không rõ làm từ thứ gì, phát ra tiếng giòn sần sật. Sắc mặt tên béo này tuy cũng hơi ám vàng, nhưng đôi mắt híp tịt như hạt đậu xanh kia lại tỏ ra vô cùng hoạt bát, tràn trề sinh lực. Mạnh Nghiên Điền lại bước tới trước. Hắn nhìn thấy Trương Thừa Tông, gã thanh niên con nhà nông này ngồi nghiêm chỉnh, hơi thở đều đặn, tựa như đây chẳng phải chốn trường thi mà chỉ là bóng cây hóng gió lúc hắn nghỉ chân bên bờ ruộng. Hắn nhìn thấy Chu Thông, vẫn là gương mặt lạnh như băng đá, ngay cả nếp nhăn trên áo thi cũng được vuốt phẳng phiu, ngay ngắn tấc tất. Hắn nhìn thấy Cố Từ, tuy vẻ ngoài có đôi phần tiều tụy nhưng ánh mắt lại sáng rõ, thậm chí còn khẽ gật đầu chào Mạnh Nghiên Điền khi hắn tuần tra ngang qua. "Chuyện này sao có thể chứ?" Mạnh Nghiên Điền hết sức kinh ngạc. Cùng bị giam cầm suốt chín ngày, cùng ăn ngủ bài tiết trong chốn tấc đất chật hẹp này. Cớ sao thư sinh thường thì bị khiêng ra ngoài, Chính Tâm Tứ Kiệt bị vắt kiệt chẳng khác nào xác khô. Mà mấy kẻ của Trí Tri Thư Viện này trông lại tràn trề tinh thần đến thế? Hắn nhớ lại năm xưa khi mình đi thi khoa cử, đến ngày cuối cùng cũng giống như mất đi nửa cái mạng. "Bọn họ rốt cuộc ăn cái gì mà lớn lên vậy? Trần Văn rốt cuộc đã dùng yêu pháp gì mà có thể khiến đám thư sinh này sở hữu thể phách và định lực đáng sợ nhường này?" Mạnh Nghiên Điền nhìn sâu vào bọn người Cố Từ. "Khá cho một Trí Tri Thư Viện!" "Thân thể chính là vốn liếng của vạn sự! Có được thể phách cùng ý chí can cường bậc này, lo gì việc lớn không thành?" "Đã là các ngươi tinh thần dồi dào như vậy, thế thì lão phu sẽ ban cho các ngươi một khúc xương khó gặm nhất thiên hạ này!" Mạnh Nghiên Điền xoay người, sải bước trở về lầu Minh Viễn. "Boong! Boong! Boong!" Ba tiếng la vang rền chấn động màng nhĩ vang lên, đề thi sách luận của trường cuối cùng bắt đầu được mấy chục quân tốt giơ cao những tấm biển gỗ lớn, đi tuần hành qua từng dãy phòng thi. Tất cả các sĩ tử đều gượng dậy, căng hết mười hai phần tinh thần, trừng mắt nhìn chằm chằm vào tấm biển gỗ định đoạt vận mệnh kia. "Nay thiên hạ tông tộc lấn lướt, chính lệnh khó thông. Hoặc bảo nên sáng rõ hình điển, hoặc bảo nên coi trọng giáo hóa. Kẻ làm chính sự lấy gì để an dân phú quốc?" Vô số sĩ tử vào khoảnh khắc đọc rõ đề bài đã lập tức xụi lơ trên ván thi, thậm chí có kẻ còn bật ra tiếng rên xiết tuyệt vọng. "Đây... Đây là đề thi gì thế này!" "Tông tộc lấn lướt? Đây chính là điều kiêng kỵ nhất của triều đình! Ai dám viết bừa chứ?" "Sáng rõ hình điển hay coi trọng giáo hóa? Chọn thế nào đây? Chọn sáng rõ hình điển ắt thành khốc lại, chọn coi trọng giáo hóa lại thành bàn suông! Đây là một thế cờ chết!" Đối với những thư sinh truyền thống chỉ biết học thuộc lòng Tứ Thư Ngũ Kinh, chỉ biết viết bài ca ngợi hoàng ân mênh mông bát ngát. Đề thi này chẳng khác nào một tấm bùa đòi mạng. Bởi vì nó quá đỗi thực tế, quá đỗi gay gắt, hoàn toàn thoát ly khỏi hệ thống ngôn từ Nho gia gấm hoa rực rỡ mà bọn họ vốn quen thuộc. Tại khu phòng thi của Chính Tâm thư viện. Tạ Linh Quân nhìn đề bài trên tấm biển gỗ, cây bút lông trong tay rơi cạch một tiếng xuống đất. Sắc mặt hắn thoắt cái trở nên trắng bệch gấp mười lần ban nãy. "Tông tộc lấn lướt... chính lệnh khó thông..." "Sao lại ra đề này?" Hắn nhớ lại trước kỳ thi, Sơn trưởng Thẩm Duy Trinh từng đinh ninh dặn dò: "Mạnh đại nhân là bậc thái đẩu văn đàn, coi trọng phong cốt nhất, ghét cay ghét đắng việc dung tục đời thường. Các con tuyệt đối chớ nhiễm thói con buôn của Trí Tri Thư Viện, văn chương nhất định phải nhã chính, phải khoáng đạt!" "Nhã chính? Khoáng đạt?" Tạ Linh Quân nhìn chằm chằm vào mấy chữ "tông tộc lấn lướt, chính lệnh khó thông" trên đề thi, chỉ cảm thấy một nỗi hoang đường trào dâng. "Đề mục này có lấy nửa điểm phong nhã sao? Đây rõ ràng là hận không thể trét thẳng đống bùn dơ dáy nhất của cả vùng Giang Nam lên mặt chúng ta! Đây chẳng phải là đem thẳng chuyện xảy ra ở Bạch Long Cừ dạo trước bê lên mặt giấy sao? Sơn trưởng đoán sai rồi... Người đã sai một cách triệt để! Vị chủ khảo này căn bản không phải vị thần tiên không màng khói lửa nhân gian như lời Sơn trưởng nói! Lối ra đề hiện thời của ông ta, quả thực cứ như bị kẻ khác đoạt xá vậy!" Sự hụt hẫng quá lớn so với dự tính khiến cho đạo tâm mà Tạ Linh Quân luôn tự hào thoắt cái sụp đổ tan tành. Hắn nhớ lại cảnh tượng từng chứng kiến ở Triệu Gia Thôn. Triệu thái gia, kẻ suýt nữa đã dìm lồng heo một đứa bé gái trong thôn, kẻ mà ngay cả quan huyện lệnh đến nơi cũng phải nể sợ vài phần, đích thực là một thổ hoàng đế. Hắn lại nghĩ tới tên cường hào Lý Tông Hàn ở thôn họ Lý trước đây. Đây chính là tông tộc lấn lướt! Đề thi này cứ như thể Mạnh Nghiên Điền đã tự tay bê nguyên xi mớ bòng bong đẫm máu của Triệu Gia Thôn và Bạch Long Cừ đặt lên mặt bài thi vậy. "Giải thế nào đây?" Tạ Linh Quân điên cuồng tự vấn trong lòng. "Sáng rõ hình điển? Phái đại quân tới tiêu diệt toàn bộ đám tông tộc đó sao? Đó chính là gốc rễ thống trị thôn dã của Đại Hạ triều ta cơ mà! Giết sạch bọn họ rồi, lấy ai thay triều đình thu thuế? Lấy ai quản thúc đám bách tính kia? Tuyệt đối không thể làm vậy!" "Thế thì coi trọng giáo hóa?" Tạ Linh Quân cười cay đắng. Tại buổi văn hội ở Thính Vũ Hiên, hắn từng tâng bốc giáo hóa lên cao hơn cả trời xanh. Thế nhưng, khi tận mắt nhìn thấy đám lưu dân bên bờ Bạch Long Cừ sẵn sàng chém giết lẫn nhau chỉ vì vài ngụm nước. Trong lòng hắn hiểu rõ hơn bất cứ ai. Đi nói chuyện nhân nghĩa đạo đức, nói chuyện thánh hiền giáo hóa với lũ ác bá tông tộc nắm giữ ruộng đất nguồn nước cùng quyền sinh sát trong tay, quả thực chẳng khác nào đánh rắm! "Cả hai ngả đường này đều là ngõ cụt!" Cách đó không xa, Phương Hoằng lúc này cũng mồ hôi đầm đìa, hai tay vò chặt lấy tóc tai. Hắn xưa nay vẫn tự xưng là dòng chính của Lý học, cho rằng muôn sự trong thiên hạ, chỉ cần "tồn thiên lý, diệt nhân dục" là có thể giải quyết êm xuôi. Thế nhưng khi đối diện với đề thi này, những lý luận mà hắn hằng kiêu hãnh dường như chẳng thể nào áp dụng được. "Rốt cuộc phải viết thế nào đây?" Phương Hoằng tuyệt vọng nhìn tờ giấy tuyên thành trắng tinh. Trong đầu hắn bỗng nhiên hiện lên cảnh Chu Thông đứng giữa từ đường Triệu gia định ra sắc lệnh phân sản hưng nghiệp cho mọi người. Hiện lên hình ảnh Trương Thừa Tông tại khu đồn điền, chỉ tay vào lão nông mà bảo rằng chỉ cần đất là của mình thì lão sẽ liều mạng cày cấy. "Bọn họ đã làm thế nào?" Phương Hoằng run bắn người, như thể vồ được cọng rơm cứu mạng cuối cùng. "Bọn họ không dùng hình điển, cũng chẳng dùng giáo hóa. Bọn họ dùng lợi ích! Dùng khế ước! Dùng cổ phần!" "Phải rồi! Đây mới chính là cách phá vỡ cục diện!" Phương Hoằng kích động đến đỏ hoe hai mắt, hắn nhấc bút chấm mực, toan đem những hình ảnh từng làm chấn động tâm can mình, những thần thuật mà Trí Tri Thư Viện từng áp dụng, viết trọn lên tờ bài thi! Thế nhưng. Ngay khoảnh khắc ngọn bút sắp sửa chạm vào mặt giấy. Hắn khựng lại. Cả cánh tay hắn run rẩy dữ dội. Hắn bỗng nhiên cay đắng nhận ra. Hắn không biết viết thế nào. Hắn tuy đã tận mắt chứng kiến những kỳ tích ấy, nhưng hắn căn bản không hiểu được đạo lý cốt lõi ẩn sau những kỳ tích đó là gì! Hắn không hiểu giao dịch quyền sử dụng nước là gì, không hiểu tách rời quyền sở hữu và quyền sử dụng là thế nào. Hắn chỉ nhìn thấy được lớp vỏ bề ngoài, chứ không thể nắm bắt được cái khung xương bên trong. Nếu như hắn gượng gạo viết những thứ ấy lên, mà không có lý lẽ chặt chẽ chống đỡ, thì trong mắt quan khảo thí, đây chẳng qua chỉ là một bài văn thô thiển bất kham, thậm chí là lời lẽ ngông cuồng đại nghịch bất đạo của phường con buôn! "Ta không viết ra được... Ta vậy mà đến chép lại cũng chẳng chép cho ra hồn..." Phương Hoằng buông bút trong vô vọng, nước mắt không kìm được trào ra. Vào giây phút này, hắn cảm nhận được một nỗi thất bại chưa từng có. Đó là nỗi bi ai của một kẻ đọc sách tự xưng tài tử trong thiên hạ, khi đối diện với Đại đạo chân chính lại phát hiện ra mình ngay cả bậc cửa cũng chưa từng chạm tới. "Sơn trưởng ơi là Sơn trưởng..." Tạ Linh Quân cũng như Phương Hoằng, rơi vào nỗi bất lực sâu sắc nhường ấy. "Những áng văn chương gấm vóc mà người dạy chúng con, thật sự có ích sao?" Rốt cuộc. Bốn vị tài tử Giang Nam từng mục hạ vô nhân ngày nào nay chỉ biết cắn răng, gạt đi những giọt mồ hôi lạnh. Họ nhắm mắt lại, gượng gạo xua tan những hình ảnh sống động về Trí Tri Thư Viện trong tâm trí, lui về nơi an toàn quen thuộc nhất của mình. Họ hạ bút, bắt đầu dùng những hoa từ mỹ lệ, dùng lời răn dạy của thánh hiền để viết nên những lời sáo rỗng về giáo hóa vạn dân mà chính bản thân họ cũng chẳng hề tin tưởng. Bởi ngoài những thứ đó ra, họ chẳng còn lại gì.