Chương 642: Tô Thời phỏng vấn tại hiện trường

Cánh cửa nội đường đóng chặt. Tấm giấy Tuyên thô ngoại cỡ rộng chừng sáu thước được trải phẳng phiu trên chiếc án dài giữa đại đường. Tô Thời đứng ngay phía trước án, tay cầm một cây bút lông tử hào thanh mảnh, đầu bút nhẹ nhàng chấm vào nghiên mực đặc quánh. Đôi mắt trong vắt như đầm nước lạnh của nàng lặng lẽ dõi theo năm vị đồng môn đang ngồi quanh bàn dài. Lý Hạo ngồi bẹp trong chiếc ghế thái sư rộng thênh thang, tay phải buông thõng vô lực bên sườn. Mấy ngày nay vì phải tính toán đủ loại sổ sách, gảy bàn tính đến mức ngón tay cái sưng vù cả lên, hắn đang dùng tay trái nắn bóp liên hồi. "Đừng bóp nữa, Lý đại chưởng quầy." Cố Từ thong thả bước tới bên cạnh Lý Hạo, "Trước kia ở Thiên Hương Các, lúc một tay ngươi đè bàn tính, một tay đập khế ước trước mặt Tiền Vạn Lý và Thẩm lão bản, phong thái ấy đâu mất rồi? Giờ trông chẳng khác nào một gã kế toán bị vắt kiệt sinh lực." Lý Hạo bực bội đảo mắt, mỉa mai đáp trả: "Cố ca, huynh đừng đứng đó nói chuyện không đau eo! Huynh ở đằng trước phe phẩy quạt, mở miệng là thiên đạo đại nghĩa, lừa cho lũ cáo già kia đờ đẫn cả người. Nhưng sổ sách chi tiết bên dưới thì sao? Phần địa giới tăng giá của tiệm hương tích cầu phúc gánh nổi mấy phần lợi nhuận? Đó là canh bạc lớn mấy triệu lượng bạc! Đầu óc ta chỉ cần tính sai một ly, ánh mắt quỷ quyệt lóe lên từ đôi mắt ti hí của Tiền béo cũng đủ nuốt sống chúng ta tại chỗ rồi!" Lý Hạo day day huyệt thái dương đầy đau khổ: "Bây giờ ta nhắm mắt lại, bên tai toàn là hai một thêm năm, gặp ba tiến một..." Mọi người nghe vậy đều không nhịn được mà bật cười. Tô Thời nhìn dáng vẻ của Lý Hạo, khóe môi khẽ cong lên, nhưng ánh mắt lại trở nên vô cùng chăm chú chỉ trong chớp mắt. Nàng nâng bút tử hào, cất tiếng: "Lý Hạo, buổi đàm luận đêm nay của chúng ta chính thức bắt đầu, ngươi là người đầu tiên ta hỏi tới. Với tư cách là chủ biên của 《Duyệt Vi Lục》, ta muốn nghe ngươi bàn về con người." Lý Hạo hơi ngẩn ra, ngẩng đầu nhìn Tô Thời: "Bàn về con người? Bàn về đám trọc phú sặc mùi tiền đồng đó sao?" "Phải, chính là bọn họ." "Tiền lão bản là đầu tàu của tứ hải thương hội, Thẩm lão bản nắm giữ phân nửa tơ lụa gấm vóc đất Giang Nam. Bọn họ tại Đại Hạ triều trở bàn tay là mây, lật tay là mưa, non vàng biển bạc trong nhà mấy đời tiêu không xiết. Thế nhưng, lúc ngươi ép bọn họ trên bàn rượu móc ra mười vạn lượng để đánh cược một tờ văn bằng triều đình còn chưa thành hình... ngoài sự tham lam, ngươi còn nhìn thấy gì trong mắt họ?" Tô Thời hỏi tiếp: "Đằng sau sự cuồng nhiệt tột độ ấy, rốt cuộc bọn họ đang sợ hãi điều gì? Nửa đêm nằm trên chiếc giường lớn bằng gỗ kim tơ nam, họ sợ nghe thấy phong thanh nào nhất? Sợ người đời nhìn họ bằng ánh mắt như thế nào nhất?" Chuỗi câu hỏi đánh thẳng vào tâm can ấy khiến Lý Hạo lập tức thu lại vẻ bông đùa, tay cũng ngừng xoa ngón. Nội đường chìm vào tĩnh lặng, ngay cả Vương Đức Phát và Trương Thừa Tông bên cạnh cũng dừng động tác, đưa mắt nhìn Lý Hạo. Lý Hạo im lặng một thoáng. Trong đầu hắn hiện lên từng khung cảnh hoang đường mà chân thực nơi tầng chóp của Thiên Hương Các. Đó là những thương nhân lớn ngày thường hô mưa gọi gió nơi phố chợ, nhưng khi bị dồn đến bờ vực thẳm lại lộ ra bộ mặt vừa dữ tợn vừa mỏng manh dễ vỡ. "Bọn họ sợ nhất là bị coi như lợn để mổ thịt." Lý Hạo mở miệng: "Ngươi không biết thương nhân ở Đại Hạ triều này sống nơm nớp lo sợ đến mức nào đâu. Trong Đại Hạ Luật, thương gia là tiện tịch! Dẫu ngươi có giàu nứt đố đổ vách, ra khỏi cửa cũng chẳng được mặc lụa là thượng hạng, con cháu ba đời không được bước chân vào khoa trường nửa bước! Trong mắt các vị quan lớn của triều đình, thương nhân không phải con người, mà là từng con lợn béo được nuôi để thịt!" "Hôm đó Tiền béo uống đến nửa đêm, kéo tay áo ta, vừa phả ra hơi rượu vừa khóc nước mắt ngắn nước mắt dài. Hắn bảo cha hắn năm xưa chỉ vì quá giàu mà bị một tuần phủ tùy tiện thêu dệt tội danh thông đồng với hải tặc, tịch biên gia sản, cả nhà tống vào đại lao, cha hắn bị đánh chết tươi trong ngục! Hắn phải hạ mình làm cháu ngoan của đám quyền quý, bốn bề đút lót, khó khăn lắm mới gầy dựng lại cơ nghiệp buôn bán, nhưng mỗi đêm đi ngủ, dưới gối hắn luôn giấu một con dao găm!" "Họ có bạc tiêu không hết, nhưng lại chẳng có lấy nửa phần an toàn! Thiên hạ thái bình thì bị quan phủ bóc lột. Hễ thiên hạ đại loạn, tai ương nổi lên bốn phía, họ liền biến thành lũ giặc nước bất nhân và kẻ cầm đầu tội ác trong miệng các quan ngôn luận phái Thanh lưu cùng đám dân đói! Triều đình muốn dẹp yên lòng phẫn nộ của dân chúng, kẻ đầu tiên bị lôi ra chém đầu tịch thu gia sản vĩnh viễn là bọn họ!" "Cho nên, ngươi hỏi bọn họ sợ điều gì nhất? Họ sợ nhất là đống của cải ngút trời này cuối cùng lại biến thành máy chém của cả nhà già trẻ. Điều họ khao khát nhất là được gột rửa thanh danh, rũ bỏ cái danh gian thương trục lợi từ quốc nạn vốn có thể lấy mạng họ bất cứ lúc nào! Trong mơ họ cũng muốn toàn thiên hạ chỉ vào mũi họ mà bảo rằng: Nhìn xem, kia là Tiền đại thiện nhân của tứ hải thương hội! Kia là bậc nghĩa thương dốc sạch gia sản cứu giúp quốc gia!" "Nói hay lắm!" Cố Từ không kìm được đập bàn khen ngợi, "Thương nhân cầu danh, sau danh là cầu an! Mấy ngày nay Lý Hạo thực sự đã nhìn thấu tận tủy đám đại thương nhân kia rồi." Tô Thời cũng gật đầu. Nàng không chần chừ nữa, nhấc cây bút tử hào lên, cổ tay treo lơ lửng, chấm đẫm mực đặc, rồi hạ bút như rồng bay phượng múa xuống góc trên bên trái của tờ giấy Tuyên khổng lồ, viết ra tầng giải mã đầu tiên: Tướng của thương nhân: Của cải chất như núi, mệnh bạc tựa tờ giấy. Sợ làm dê thế tội cho quốc nạn, khát khao thành bậc đại nghĩa nhận ân vua. Kế công tâm: Trao cho đại nghĩa thánh đức, biến tài sản của họ thành công đức hộ quốc, khiến họ cầu danh mà an thân! Hạ bút như đao, mực thấm qua mặt giấy! Viết xong nét chữ này, Tô Thời không hề dừng lại, nàng nhìn sang góc bên kia của đại đường. Ở đó, Vương Đức Phát đang ngồi xổm trên đất, tay cầm một mảnh vải bông ấm áp, cẩn thận bọc quanh đôi chân đầy vết cước nứt nẻ của Trương Thừa Tông. "Ái chà, Thừa Tông sư huynh, gót chân huynh nứt toác cả ra rồi, ngày mai ngàn vạn lần đừng chạy loạn nữa, ở trong phòng nghỉ ngơi cho khỏe!" Vương Đức Phát vừa băng bó vừa lẩm bẩm xót xa, "Ngày mai ta sẽ tìm người kiếm cho huynh miếng cao da chó dán vào, bảo đảm ba ngày là khép miệng vết thương!" Trương Thừa Tông có chút lúng túng muốn rụt chân lại, "Đức Phát, không cần quý giá thế đâu, từ nhỏ ta đã bới đất tìm ăn, mùa đông năm nào cũng bị nứt nẻ thế này, quen rồi... Xuýt..." "Quen cái khỉ mốc! Huynh giờ là Á nguyên công của Trí Tri Thư Viện chúng ta, là người mai sau sẽ làm quan lớn, đôi chân này mà hỏng thì thiên hạ này ai đi chia ruộng cho trăm họ? Ngồi yên đó đừng nhúc nhích!" Vương Đức Phát trừng mắt, nhưng động tác tay lại vô cùng nhẹ nhàng xỏ cho hắn một đôi giày vải cũ khô ráo ấm áp. Nhìn hai người họ, đáy mắt Tô Thời thoáng qua một nét ấm áp chân thành. Nàng xách bút bước tới. "Thừa Tông sư huynh." Tô Thời khẽ khom người bên cạnh chiếc ghế đẩu trước mặt Trương Thừa Tông. Trương Thừa Tông vội ngồi thẳng người dậy: "Tô sư muội, muội cứ hỏi đi, những gì ta biết đều sẽ nói hết." Tô Thời khẽ hỏi: "Sư huynh, mấy ngày trước, huynh dẫn lão tú tài ngủ cùng một gian lò gạch dột nát hứng gió rét với trăm vạn lưu dân ngoài thành, ăn cùng một nồi cháo thiu độn vỏ cây. Huynh cắm tay vào bùn đất giữa đống đất đông cứng, vẽ ra đại kế đổi công điểm lấy quyền canh tác vĩnh viễn cho đám hán tử chạy nạn từ phương bắc tới." Tô Thời cất giọng thăm dò: "Sư huynh, trong mắt những kẻ đói khổ đang giãy giụa bên bờ vực cái chết, khi ngẩng đầu nhìn Thông Thiên Các cao vút tận mây nơi nội thành kinh sư... bọn họ có thực sự hiểu thế nào là thánh quân minh đức trong miệng các bậc lý học Thanh lưu không? Trong lòng họ rốt cuộc nhìn nhận vị Hoàng đế ngồi trên long ngai kia ra sao? Họ có hận Hoàng đế tu tiên dựng lầu không?" Nghe câu hỏi này, Trương Thừa Tông nhất thời lặng đi. Hắn cúi đầu, trầm mặc rất lâu rồi mới thở dài một tiếng: "Bách tính quá khổ, mà cũng quá đỗi giản đơn." "Giữa đống thây ma ngoài thành, không có ai nhắc tới kinh nghĩa Khổng Mạnh, không có ai bận tâm các vị quan lớn trên Điện Thái Hòa đang tranh chấp điều gì, càng không có ai đoái hoài Hoàng đế là vì tu tiên trường sinh hay vì cầu đạo bái Phật. Trong mắt đám nạn dân đến đất sét Quan Âm cũng chẳng có mà ăn, đại đạo lý của thánh nhân không cứu nổi đứa con sắp chết đói. Bản tấu của các quan ngôn luận phái Thanh lưu không cản nổi gió bấc lạnh thấu xương!" Trương Thừa Tông thở dài. "Hôm đó ở miếu Thành Hoàng, một bà lão chạy nạn từ Hà Nam tới, ôm trong lòng đứa cháu nội đã đông cứng, quỳ trên nền tuyết dập đầu về hướng nội thành, dập đến mức máu chảy đầm đìa khắp trán. Miệng bà ấy chỉ biết van xin ông trời, cầu xin Hoàng thượng ban cho một hớp mì nóng để đứa cháu nhắm mắt xuôi tay!" Trương Thừa Tông cất giọng lớn: "Tô sư muội! Muội hỏi nạn dân có hận Hoàng thượng dựng lầu hay không? Ta nói cho muội biết, trong mắt họ, căn bản chẳng thèm để ý Hoàng thượng dựng tòa lầu đó để làm cái gì! Chỉ cần triều đình ban bố rõ ràng rằng xây lầu này sẽ cho họ cơm ăn, xây xong lầu này sẽ chia ruộng cho họ an cư lập nghiệp." "Thì trong mắt trăm vạn nạn dân sắp chết đói kia, vị Hoàng đế ngồi trên long ngai tuyệt đối không phải hôn quân hoang phí quốc khố! Đó là Bồ Tát sống cứu mạng cả nhà già trẻ của họ! Đó là bậc đại thiện nhân lớn nhất thế gian! Là cha mẹ tái sinh đã cho họ con đường sống, cho họ ruộng đất!!" "Bách tính chẳng màng hư danh! Ai cho họ đất, ai cho họ lương thực, ai cho họ sống tiếp như một con người... họ liền nhận người đó là thánh chủ! Họ sẵn sàng liều mạng đi vác đá dựng đài cao cho người đó!!" Bên trong đại đường, tĩnh lặng không một tiếng động. Lục Bỉnh Khiêm và Mạnh Nghiên Điền trong khoảnh khắc này cũng liên tục lắc đầu. Họ làm quan Thanh lưu cả đời, viết không biết bao nhiêu lần rằng Hoàng thượng dốc sức xây cất là việc tổn hại thiên lý, ắt khiến muôn dân oán hận. Thế nhưng, mãi đến tận lúc này, lắng nghe tiếng kêu gào đẫm máu từ tận đáy lòng của cử tử xuất thân nông gia vừa bò ra từ vũng bùn lầy, họ mới nhận ra rằng, những nỗi căm phẫn đạo đức mang danh vì dân thỉnh mệnh trước kia trước cảnh cơ hàn đói rét thực sự lại tái nhợt và nực cười như câu "sao không ăn thịt băm" đến nhường nào! Trần Văn ngồi ngay ngắn trên ghế chủ tọa. Đây chính là đệ tử do hắn dạy dỗ nên, chân đạp bùn đất, lòng ôm thương sinh, chẳng bao giờ bị lễ giáo biểu hiện bên ngoài che mắt, mà đâm thẳng vào quy luật vận hành căn bản nhất của thiên hạ. Tô Thời đứng trước án dài, trong thoáng chốc có phần nghẹn ngào. Nàng bị những lời này của Trương Thừa Tông đánh trúng tâm can. Bức họa dư luận vốn chỉ dừng lại ở tầng diện câu chữ cùng mưu lược kia, vào giờ phút này, đã được máu lệ của triệu vạn sinh linh rót vào linh hồn bất hủ! "Muội hiểu rồi... Thừa Tông sư huynh, muội hiểu rồi." Cây bút lông tím trong tay Tô Thời xoay mạnh một vòng trong nghiên, thấm đẫm mực nồng bỏng cháy, rồi hạ bút viết xuống dòng chú giải linh hồn thứ hai ngay chính giữa cuộn giấy tuyên khổng lồ. Ý niệm của lê thứ: Chẳng ghét nỗi nhọc nhằn việc thổ mộc, chỉ sợ cái chết vì đói rét. Được miếng ăn cùng tấc đất, dẫu hưng công dịch lớn cũng là ơn tái sinh. Kế sách công tâm: Thuận theo dục vọng cầu sinh của dân chúng, thần thánh hóa nỗi nhọc nhằn của họ, biến việc xây đài dựng các thành con đường sống thiêng liêng mà vạn dân tranh nhau hướng tới. Hai nét bút hạ xuống, hương mực lan tỏa khắp phòng, sát phạt cùng từ bi đồng thời hiện hữu. Bên trong đại đường, lời giải về mặt thương nhân của Lý Hạo cùng nỗi thấu triệt về lòng dân lê thứ của Trương Thừa Tông, tựa như hai ngọn núi cao chót vót sừng sững mọc lên giữa trang giấy trắng. Ánh mắt Tô Thời sáng rực thần thái. ……