Chương 2: Ra tù

Triều Đại Viêm, năm Kiến Chương thứ mười chín, ngày rằm tháng sáu. Phùng y bà vang danh gần xa vì trong vòng bốn ngày đã hai phen thi triển Thượng Âm thần châm hao kiệt thể lực, trút hơi thở cuối cùng trong giấc ngủ, hưởng thọ bốn mươi ba tuổi. Mỗi lần hạ Thượng Âm thần châm phải tốn tới tám mươi lạng bạc, thế nhưng hai nhà nọ đều bần hàn rách nát, gom góp cả thảy mới trả được bốn quan tiền. Phùng y bà một đời tâm niệm, trước sau cũng chỉ một chữ “nghĩa”. Bẵng đi một tháng, trong ngoài kinh thành vẫn không ngớt bàn tán về bà. Phùng y bà được xưng tụng là đệ nhất y bà triều Đại Viêm, chẳng những tài đỡ đẻ tinh tường, am tường nhi khoa lẫn phụ khoa, lại biết hạ Thượng Âm thần châm, mà phẩm hạnh còn thanh cao trong sạch. Bởi vậy, người đời mới tôn kính gọi bà là y bà, chứ chẳng phải chỉ là bà đỡ. Hơn hai mươi sáu năm qua, số trẻ sơ sinh được Phùng y bà đỡ bình an nhiều tới hơn bốn ngàn đứa, cứu sống hơn một ngàn sản phụ và hài nhi bên bờ cái chết, trong đó có hơn hai trăm đứa trẻ được cứu về nhờ Thượng Âm thần châm. Bà còn từng đỡ đẻ qua cơn thập tử nhất sinh cho hai vị hoàng tử phi, một vị trưởng công chúa cùng một vị vương phi. Còn chuyện đỡ đẻ không lấy tiền, phát thuốc bố thí bạc thì nhiều không đếm xuể... Bà nhắm mắt xuôi tay, âu cũng là trả trọn nợ nghiệp cho người tổ mẫu Phạm thị. Sau ngày Phùng y bà mất, thế nhân mới càng thấu rõ lòng tốt của bà. Ai nấy cũng giật mình nhận ra, một khi chẳng còn Phùng y bà cùng Thượng Âm thần châm, mẫu thân, con gái, tỷ muội và cốt nhục của chính họ sẽ phải đối mặt với muôn vàn hiểm nguy khôn lường... Huyện lệnh đại nhân huyện Trường Bình, nơi Phùng y bà cư ngụ, đã bẩm báo hành trạng của bà lên Kinh Triệu phủ, Kinh Triệu phủ lại tấu lên Lễ bộ, mong triều đình ban chỉ biểu dương. Song song với lời ca ngợi Phùng y bà, người đời lại lôi người đàn bà rùa bò Phạm thị ba mươi năm trước—tức tổ mẫu của bà—ra để chửi rủa thậm tệ. Bởi Phạm thị gieo rắc ác nghiệp, hậu nhân nhà họ Phạm quả thực như phải chịu trời phạt, mười mấy con cháu cùng con dâu ngoại trừ Phùng y bà và Phùng Bất Tật ra, chẳng ai có được cái chết yên lành. Kẻ mắc bạo bệnh mà chết, người chết đuối, kẻ thắt cổ, người lại ngã chết... Đời trước gây tội, đời sau đền mạng, ấy là luật nhân quả. Nghe đâu Phùng y bà chỉ còn lại một đứa cháu trai sáu tuổi và một đứa cháu gái mười bốn tuổi. Bà vừa nằm xuống được mấy ngày, tộc nhân họ Phùng đã nhào tới tranh đoạt tuyệt hộ cướp sạch gia tài, một tháng sau, đứa cháu trai Phùng Bất Tật cùng cháu gái Phùng Sơ Thần bị người ta xô xuống vách núi, may nhờ có cành cây cổ thụ cản lại mới giữ được tính mạng. Phùng Sơ Thần thoát chết trong gang tấc, liền lên huyện nha gõ trống kêu oan, thưa kiện tộc thúc Phùng Kỳ tội mưu sát bất thành, cáo trạng chú tổ phụ Phùng thái công dung túng cho cháu ruột hành hung, mưu toan chiếm đoạt tài sản của kẻ mồ côi. Có người bảo, chung quy cũng là huyết mạch của Phùng y bà, tuổi còn nhỏ dại mà thà chịu cảnh ngục tù cũng phải bảo bọc đệ đệ thơ ngây. Lại có kẻ chê bai nàng can qua bất hiếu, chỉ vì chút tiền của mà đem trưởng bối ra chốn công đường, đáng đời phải chịu lao lung... —— Ngày hai mươi mốt tháng bảy, trời cao mây nhạt, nắng thu rực rỡ chan hòa. Bị giam ròng rã ba ngày ba đêm, Phùng Sơ Thần rốt cuộc cũng bước ra khỏi ngục thất. Đặt chân lên nền đất khô ráo, hít thở làn gió mát lành mang hơi thở tự do, tắm mình dưới ánh dương ấm áp, nàng thở dài một hơi trút sạch mọi uế tạp trong lồng ngực. Cuối cùng cũng thoát khỏi cái chốn tối tăm ẩm thấp, nồng nặc mùi hôi thối ấy rồi. Tự do mới quý giá biết bao! Vừa xuyên không tới ba ngày đã phải xộ khám, ăn ngủ tiêu tiểu đều gói gọn trong một căn phòng, nghĩ lại thôi cũng thấy buồn nôn... Thời cổ đại này thật quái gở, vãn bối kiện trưởng bối, thê tử kiện trượng phu, nô bộc kiện chủ nhân, dẫu cho có lý rành rành đi chăng nữa thì trước hết vẫn phải ngồi tù hoặc ăn trượng. Huyện lệnh Lý đại nhân quen biết lại nể trọng Phùng y bà, vậy mà vẫn phải theo luật định phán cho Phùng Sơ Thần một tháng tù giam. Đó đã là mức phạt nhẹ nhất rồi. Sau nhờ có bao người đứng ra xin tha, Phùng Sơ Thần mới chỉ bị giam ba ngày là được thả ra ngoài. Nàng gãi gãi mái tóc rối bù như tổ quạ, vuốt lại vạt váy nhàu nhĩ, rồi khẽ nhún gối tạ ơn Ngưu lao đầu dẫn đường. “Đa tạ Ngưu đại thúc đã chiếu cố.” Ngồi tù mà vẫn được ăn no, rơm rạ lót chỗ nằm vừa khô vừa dày, thùng phân lại được dọn mỗi ngày, ngục tốt cùng cấm bà đối đãi với nàng vô cùng hòa nhã... Dẫu đàn gián lúc nhúc với lũ chuột nhắt vẫn làm nàng nổi hết da gà da vịt, Phùng Sơ Thần vẫn không khỏi muôn phần cảm kích. Đây chẳng những là nhờ lời dặn dò của Huyện lệnh Lý đại nhân, sự săn sóc của Ngưu lao đầu, mà còn vì ân tình Phùng y bà từng gieo lại chốn này khi xưa cùng đám ngục tốt và cấm bà. Cấm bà vốn là những phụ nhân coi giữ nữ phạm nhân nơi ngục tối. Lúc sinh thời, Phùng y bà từng nhiều bận vào nhà lao chẩn mạch cho nữ phạm, thậm chí còn đỡ đẻ nơi này. Ngưu lao đầu cười đáp: “Muốn tạ ơn thì tạ Phùng đại tỷ ấy. Năm đó nương ta chuyển dạ ba ngày ba đêm chẳng dứt, chính là đại tỷ đã đỡ cho ngũ đệ ta bình an chào đời. Khi ấy nhà ta nghèo rớt mồng tơi, chỉ đãi được mười quả trứng gà, tỷ ấy còn gửi trả lại năm quả để nương ta tẩm bổ... “Đại tỷ là người đại thiện, nếu không có gì bất trắc, ắt triều đình sẽ ban chỉ biểu dương thôi, lũ người không có mắt kia sẽ chẳng dám ức hiếp tỷ đệ cháu nữa đâu.” Kẻ trao yêu thương sẽ nhận lại yêu thương, người gieo phúc phận ắt gặt về điềm lành. Đời trước trồng cây, đời sau hóng mát. Người phụ nữ mà Phùng Sơ Thần chưa từng giáp mặt ấy, chẳng những cứu sống vô số sinh linh, dùng cả cuộc đời để chuộc lại tội nghiệt cho Phạm thị, mà còn tích tụ lại phúc báo vô biên, ban cho nàng một kiếp sống mới. Phùng Sơ Thần tin chắc rằng, nếu chẳng nhờ công đức Phùng y bà tích lũy cả đời, thân xác này chết thì cũng đã chết rục rồi, sao có thể để cho một linh hồn tha phương như nàng tới đây nương náu để tiếp tục sống tiếp cơ chứ. Nàng đã tới nơi này, ắt sẽ tìm mọi cách giữ cho mầm cây duy nhất của gia đình—Phùng Bất Tật—được sống yên ổn, nuôi dạy nó nên người. Nhà họ Phùng quyết chẳng tuyệt tự, mà sẽ ngày một rạng rỡ hưng thịnh hơn. Đệ đệ Phùng Bất Tật là đứa con độc nhất mà dưỡng phụ mẫu sinh ra khi đã ngoài ba mươi lăm tuổi. Lúc nó vừa tròn một tuổi, dưỡng phụ ngã bệnh qua đời, chỉ mấy ngày sau dưỡng mẫu cũng trượt chân chết đuối. Người ta bảo đều tại nghiệp chướng sâu nặng của Phạm thị, nên hậu nhân của bà ta mới chẳng ai được chết lành... Phùng Sơ Thần bước qua cổng đại lao huyện Trường Bình, Phùng Bất Tật cùng nha đầu Bán Hạ đã sớm đứng đợi ngoài cổng. Trời chưa sáng hai đứa đã thuê một cỗ xe lừa vào thành ngóng trông bên ngoài. Phùng Bất Tật lao vụt tới ôm chầm lấy eo Phùng Sơ Thần, nghẹn ngào gào khóc: “Tỷ tỷ, cuối cùng tỷ cũng ra rồi. Đều tại đệ vô dụng, để tỷ bị kẻ xấu bắt nạt, còn phải chịu cảnh giam cầm. “Tỷ là phận nữ nhi, lẽ ra phải để đệ đi cáo trạng, để đệ đi ngồi tù mới phải. Oa... oa... oa... đệ chẳng đáng mặt nam nhi...” Thằng bé vừa tự trách vừa nức nở khóc òa, trông đau lòng không sao xiết. Mấy vết sẹo lớn trên mặt vặn vẹo lại, nom càng thêm dữ tợn. Đó là vết thương lúc lăn xuống vực núi trầy xước thành sẹo. Phùng Sơ Thần dịu giọng dỗ dành: “Không trách đệ đâu, đệ còn nhỏ quá, sao chịu nổi nỗi khổ ấy. Thôi nào, ngoan nào, sau này trong nhà có việc gì, nhất định tỷ sẽ để đệ xông pha trước mặt tỷ...” Lúc này Phùng Bất Tật mới dần nín bặt tiếng khóc. Hai tỷ đệ dắt tay nhau rảo bước về phía đầu phố, Bán Hạ lẳng lặng theo sau. Phùng Bất Tật kể chuyện ở nhà: “Hôm kia, Quách đại ca dắt theo mấy huynh đệ tới thôn Hà Khẩu đập nát nhà Phùng Kỳ, lại còn tẩn cho đám đàn ông nhà lão một trận ra trò. Cả thôn Hà Khẩu chẳng ai thèm can thiệp giúp chúng, lũ tộc nhân cũng chẳng dám ho he nửa lời.” Gương mặt non nớt nghiêm nghị lúc này mới thoáng nở nụ cười. Bán Hạ lại tiếp lời: “Hôm qua Vương thẩm đã được Tề phủ đón đi rồi ạ, ngày sinh của Tề đại nãi nãi rơi vào cữ cuối tháng này hoặc đầu tháng sau. Vương thẩm có dấm dúi cho nô tỳ một trăm văn tiền đồng để thuê xe với ăn mì, còn dặn cô nương về nhà nhớ phải bước qua chậu than nữa.” Vương thẩm là trợ thủ của Phùng y bà, cũng là người hầu nhà họ Phùng, tay nghề đỡ đẻ vô cùng khéo léo. Dọc theo con đường lớn, phố xá thênh thang, hàng quán san sát nhau, phần nhiều là nhà gạch xanh ngói xám, có cả những tiệm buôn hai tầng, thậm chí cao tới bốn tầng. Người qua lại nườm nượp, tiếng rao hàng của tiểu thương vang lên không ngớt. Trật tự trị an cũng khá tốt, chốc chốc lại thấy từng tốp nha dịch đi tuần tra qua lại. Phùng Sơ Thần tự thấy may mắn khôn cùng, chí ít cũng chẳng xui xẻo rơi vào cái thời binh đao loạn lạc. Mấy người rảo bước tới một quán mì dựng ngoài trời ở chợ Đông. Bán Hạ cất tiếng dặn người bán hàng: “Cho ba bát mì chay, hai bát thêm trứng ốp lết, một bát nhớ nấu mềm một chút.” Hai quả trứng là dành cho hai tỷ đệ Phùng Sơ Thần. Tỳ vị của Phùng Bất Tật vốn yếu ớt, nên mì phải ninh mềm mới tiêu hóa nổi.