Chương 1164: Pháo hoa thịnh thế (2)

Tần Thảo Nhi lật xem sổ sách do Tôn Bất Phàm mang tới. Khoản mục rõ ràng, điều mục tỉ mỉ, thu vào chi ra, chủng loại số lượng hàng hóa cùng tình hình nộp quan thuế đều vừa nhìn là hiểu. Hàng hóa phía Cao Ly vận chuyển tới lần này chủ yếu là nhân sâm, da lông, giấy Cao Ly, đồ dùng bằng vàng bạc cùng một số hải sản đặc sản, giá trị xa xỉ. Còn thứ Tôn Bất Phàm dự tính thu mua chở về Cao Ly lại là tơ lụa Giang Nam, trà Phúc Kiến cùng một số loại vải vóc kiểu mới. Đây đều là những mặt hàng khan hiếm mà Cao Ly, Đông Doanh và các nơi đang cần gấp, mối lợi vô cùng hậu hĩnh. Hai người lại trao đổi ý kiến về một vài việc. Tần Thảo Nhi khá tán thưởng Tôn Bất Phàm, bàn xong công vụ thì trời đã về chiều tà. Tâm trạng Tần Thảo Nhi không tệ, bèn giữ Tôn Bất Phàm ở lại Tổng đốc nha môn dùng bữa cơm đạm bạc. Cơm canh không tính là xa hoa nhưng rất tinh tế, phần nhiều là sản vật tươi sống theo mùa của bản địa phủ Tùng Giang. Dùng bữa xong, Tôn Bất Phàm cáo từ, chỉ dẫn theo hai tên tùy tùng thân cận dạo bước trên đầu đường phủ Tùng Giang khi đèn hoa vừa chớm rực rỡ. Phủ Tùng Giang trong màn đêm lại là một cảnh tượng khác. Không còn vẻ huyên náo như ban ngày, nhưng phố chợ dọc bờ sông lại càng thêm phần náo nhiệt. Trước cửa mỗi cửa hàng đều treo đèn lồng, rọi đường lát đá xanh sáng rực như ban ngày. Trong tửu quán trà lầu tiếng người huyên náo, tiếng đàn sáo văng vẳng thoảng qua. Tiếng rao của những gánh hàng ăn vặt nổi lên bốn phía, hương thơm của đủ loại món ăn ngập tràn trong không khí. Tôn Bất Phàm vừa thong thả bước vừa ngắm nhìn. Nhiều năm trước, bất kể là thành trấn ven biển Đại Tần hay tại Cao Ly, bách tính đều mang sắc mặt đói ăn, ánh mắt cảnh giác tê dại. Nào có được vẻ phồn hoa an định, dồi dào sức sống như trước mắt? Tôn Bất Phàm thầm cảm thán trong lòng. Tĩnh Vũ hoàng triều lập quốc bất quá mới một năm, sức sống trên mảnh đất này đã vượt xa tiền triều suốt trăm năm. Hắn bước vào một quán trà, gọi một ấm Long Tỉnh thượng hạng rồi ngồi xuống bên cửa sổ. Ngoài cửa sổ là dòng Hoàng Phố lững lờ trôi, trên mặt sông cánh buồm ẩn hiện, ánh đèn phản chiếu xuống mặt nước, vỡ tan thành muôn vệt ánh vàng. Xa hơn nữa là bóng dáng bến tàu mới đang được mở rộng, lờ mờ thấy được khung cần cẩu khổng lồ cùng những ánh đèn bận rộn. Khói trà lượn lờ. Tôn Bất Phàm lắng nghe những người khách uống trà xung quanh trò chuyện phiếm. Có người bàn tán năm nay giá lương thực ổn định, đất hoang mới khai khẩn đã có thu hoạch; có kẻ lại nói con trai mình thi đỗ vào Tĩnh Vũ Thư Viện trong huyện, tương lai có lẽ mưu được một chân sai dịch lại viên; lại có mấy người trông như thương nhân đang sôi nổi thảo luận chuyến sau nên đi Nam Dương buôn hương liệu, hay đến Đông Dương đổi bạc... Tôn Bất Phàm bưng chén trà nhấp một ngụm. Nước trà thanh khiết đượm vị ngọt hậu. Hắn nghĩ, đây hẳn là dư vị của thái bình thịnh thế. Dẫu nơi quan trường có lẽ vẫn còn chuyện tham ô nhũng lạm, nhưng đại cục là đúng đắn, lòng người hướng thiện vươn lên. So với những ngày tháng sớm tối lo sợ, sống hồ đồ tăm tối trước kia thì mạnh hơn nào chỉ gấp mười lần. Có thể góp một phần sức lực cho thịnh thế thế này, Tôn Bất Phàm cảm thấy đời mình không uổng phí. Cái tên Tôn Bất Phàm của hắn có lẽ thực sự có thể lưu lại chút dấu vết nhỏ bé trong thời đại phi phàm này. Nửa tháng sau, đội thuyền của Tôn Bất Phàm giương buồm khởi hành. Đội thuyền chở đầy sản vật phong phú của nội lục như tơ lụa, đồ sứ, trà, đồ sắt, kéo cao cờ rồng của Tĩnh Vũ hoàng triều, rời khỏi phủ Tùng Giang. Điểm đến đương nhiên là Cao Ly. Mặt biển phẳng lặng, muôn trùng sóng biếc. Tuyến đường thủy hoàng kim nối liền Tĩnh Vũ, Cao Ly cùng Đông Doanh này là con đường bằng phẳng, an toàn và tấp nập bậc nhất thiên hạ. Thủy sư Tĩnh Vũ uy chấn bốn biển, bất kỳ loài yêu ma quỷ quái nào cũng không dám bén mảng. Hằng ngày các đoàn thuyền buôn qua lại nơi đây nườm nượp không dứt, cánh buồm rợp trời như mây, mang lại của cải, cũng mang lại văn minh và sự giao lưu. Lại qua nửa tháng, đoàn thuyền thuận lợi cập bến trạm đầu tiên của chuyến đi, cũng chính là đầu mối giao thông trên biển giữa nội địa Tĩnh Vũ, Cao Ly và Đông Doanh — Tế Châu Đảo. Từ đằng xa nhìn lại đã thấy được những pháo đài sừng sững cùng ngọn hải đăng nổi bật trên đảo, đó là nơi đóng quân của thủy sư Tĩnh Vũ và ngọn đèn dẫn đường cho tàu thuyền qua lại. Bến cảng men theo đường bờ biển kéo dài ra rất xa, mấy nhịp cầu tàu vươn dài ra mặt biển, trên đó neo đầy thuyền bè lớn nhỏ. Cờ rồng Tĩnh Vũ bay phấp phới trên đỉnh các pháo đài và công trình kiến trúc trọng yếu. Tôn Bất Phàm cảm thấy Tế Châu Đảo ngày càng phồn hoa, chẳng kém cạnh gì phủ Tùng Giang nơi Tổng cục Hải quan tọa trấn, thậm chí ở phương diện nào đó còn vượt trội hơn. Chẳng hạn như chủng tộc con người, nơi đây nằm giữa Đông Hải và Thái Bình Dương, người Tây dương tóc vàng mắt biếc thấy ở khắp nơi. Thủy thủ hoa tiêu dẫn đường cho đoàn thuyền cập vào bến đỗ quy định. Vừa mới cập bến vững vàng, dòng người đủ sắc thái chờ đợi bấy lâu trên bến tàu liền chen chúc xô tới. Nha lại Hải quan cùng Thị Bạc Ty bước tới kiểm tra văn thư đối chiếu, các cai phu dẫn theo đám cửu vạn vây quanh chuẩn bị bốc dỡ hàng, lại có những quản sự, chưởng quầy của các thương hàng đứng đợi nhận hàng ở đó. "Tôn tổng thương, dọc đường vất vả." "Tôn lão bản, ngài rốt cuộc cũng tới rồi, lô lụa Tô Châu tiểu điếm đặt đang cần gấp lắm đây." "Tôn đông gia, Long Tỉnh cùng Nham trà Vũ Di thượng hạng, lần này ngài phải chia thêm chút phần cho tại hạ đấy." Đám thương nhân quen mặt tới tấp chắp tay chào hỏi, trên mặt rạng rỡ nụ cười nhiệt tình. Tôn Bất Phàm mỉm cười lần lượt đáp lễ, vị trí địa lý nơi này quá đỗi đắc địa, thương thuyền đều chuộng trung chuyển ở đây. "Chư vị chớ nôn nóng, hàng đều ở trên thuyền, không thiếu một món nào." Tôn Bất Phàm cất cao giọng, chỉ huy thuộc hạ bắt đầu bốc dỡ hàng theo trật tự. Trong thoáng chốc, bến tàu càng thêm náo nhiệt. Đám phu khuân vác vừa hò dô vừa chuyển các rương gỗ, súc vải, hòm trà cùng đủ loại hàng hóa tinh xảo xuống thuyền. Quản sự các thương tiệm lớn cầm hóa đơn hàng, đối chiếu kiểm điểm, chỉ huy gia đinh và xe cộ của nhà mình chở từng chuyến hàng đi. Một số tiểu thương buôn bán nhỏ cũng vây quanh trông ngóng, hy vọng có thể chia được chút phần lẻ từ những chuyến hàng lớn ấy. Giữa đám đông, một nữ tử đặc biệt bắt mắt. Nàng chính là Tiểu Phương. Tiểu Phương nay đã là bà chủ, đâu cần phải tự tay làm, nàng chỉ huy mấy gã tiểu nhị tìm kiếm mấy hòm lớn mang dấu hiệu riêng của mình giữa đống hàng hóa chất cao như núi. "Tìm thấy rồi, đông gia, ở chỗ này!" Một tên tiểu nhị hô lên. Tiểu Phương tỉ mỉ kiểm tra niêm phong cùng ký hiệu, xác nhận không sai sót, đúng là lô tơ lụa đỉnh cấp từ Giang Nam và trà thượng hạng Phúc Kiến mà nàng đã đặt, đủ trọn ba rương lớn. Nàng thở phào nhẹ nhõm, trên mặt lộ nét cười, vẫy tay gọi đám tiểu nhị: "Mau, cẩn thận một chút, khiêng lên xe, kéo thẳng về tiệm." Đám tiểu nhị đồng thanh đáp lời, khiêng rương đặt lên cỗ xe ngựa đang chờ bên cạnh. "Vương Thị Đoái Hoán Thương Hàng" của Tiểu Phương nay trên phố bến cảng Tế Châu Đảo đã là tấm biển hiệu vang danh, mặt tiền quán cũng sớm mở rộng từ gian nhỏ bé ban đầu thành quy mô thâu tóm cả ba gian hàng tả hữu, là thương hàng đổi tiền kiêm bán đồ cao cấp xếp trong ba vị trí đứng đầu Tế Châu Đảo. Thành công của nàng hoàn toàn dựa vào sự khôn khéo, giữ chữ tín cùng ý chí dám xông pha liều lĩnh của chính bản thân. Nàng chẳng những làm mối đổi tiền, hối đoái truyền thống, mà còn tận dụng đặc điểm thương nhân bốn phương hội tụ tại Tế Châu Đảo để kinh doanh hàng cao cấp. Đem những mặt hàng mới lạ, chất lượng thượng thừa gom góp từ nội địa Tĩnh Vũ, Cao Ly, Đông Doanh cho tới Nam Dương, tỉ mỉ phối hợp đóng gói thành "Tế Châu trăn phẩm lễ hạp", chuyên nhắm tới tầng lớp thượng lưu có tiền bạc, có khiếu thưởng thức lại chuộng thể diện. Hộp quà lễ này đã vang danh trong giới quan lại quyền quý, dùng để tặng lễ, chuẩn bị quà cáp lo lót các mối quan hệ vừa đẹp mặt lại vừa lộ rõ tâm ý, cung không đủ cầu. Nhìn hàng hóa chất lên xe, Tiểu Phương lại kiểm kê vài món hàng lẻ tẻ khác, xác nhận không lầm lẫn, bấy giờ mới lau đi những giọt mồ hôi lấm tấm trên trán. Bến cảng vẫn cứ huyên náo. Tiểu Phương ngẩng đầu nhìn sắc trời, đã gần hoàng hôn. "Chưởng quầy, đã tới cuối tháng, sổ sách đều đã đối chiếu xong xuôi, kho bãi cũng đã kiểm kê rồi." Một gã tiểu nhị già dặn bước tới bẩm báo. Tiểu Phương gật đầu: "Được, mọi người đều vất vả rồi. Tháng này buôn bán không tệ, cuối tháng mỗi người thưởng thêm hai đồng bạc Tĩnh Vũ. Ta rời đi mấy ngày, trong tiệm giao lại cho các ngươi, quy củ đều hiểu cả rồi, cẩn thận một chút, nhất là tuổi bạc khi quy đổi và cách đóng gói hộp quà, một chút cũng không được qua loa." "Chưởng quầy cứ yên tâm!" Đám tiểu nhị đồng thanh đáp, gương mặt rạng rỡ nụ cười. Hai đồng bạc lớn lận đấy, có thể tiêu pha thoải mái một dạo rồi. Tiểu Phương quay về tiệm thay một bộ váy áo gọn gàng sạch sẽ, đoạn rời khỏi bến cảng. Nàng trước tiên đến Tĩnh Vũ Thư Viện nằm ở khu phía đông Tế Châu Đảo, đây là học phủ cao cấp nhất trên đảo, chú trọng giảng dạy toán học, địa lý, cách vật cùng tiếng nước ngoài, con em của tầng lớp nhân vật bề trên đều theo học tại đây. Thư viện vừa tan học, các học tử tốp năm tốp ba cùng nhau bước ra. Tiểu Phương đứng đợi trước cửa một lát, liền trông thấy một thiếu niên mặc áo nho sinh màu xanh của thư viện, đeo tráp sách trên lưng, đang cùng bạn đồng môn bàn luận điều gì đó, chính là đệ đệ Vương Trường Thủy của nàng. "Trường Thủy!" Tiểu Phương vẫy tay. Vương Trường Thủy sáng mắt lên, cáo biệt bạn đồng môn rồi rảo bước bước lại gần: "A tỷ, sao tỷ lại tới đây? Trong tiệm không bận sao?" "Bận xong rồi, đến đón đệ về nhà, vừa vặn ta cũng nghỉ ngơi vài hôm." Tiểu Phương cười, tự nhiên đỡ lấy tráp sách của đệ đệ, ước lượng thử: "Hô, lại nặng hơn rồi, xem ra bài vở không ít." "Tiên sinh mới giảng về hình học, lại có thêm chút văn tự phiên bang, thứ cần ghi cần học thuộc quả thực nhiều hơn." Vương Trường Thủy gãi đầu, hơi ngượng ngùng, nhưng ánh mắt tràn ngập khát khao học hỏi: "A tỷ, mấy thứ văn tự phiên bang kia thú vị lắm, lại còn cả kính thiên văn định vị trên thuyền của họ..." "Được rồi được rồi, trên đường về nhà hẵng từ từ nói." Tiểu Phương vỗ vai đệ đệ. Nhìn thấy đệ đệ khỏe mạnh khôn lớn, học nghiệp tiến bộ trong thư viện chính là niềm an ủi lớn nhất của nàng. Hai tỷ đệ thuê một cỗ xe ngựa ngay trước cổng thư viện. Phu xe là người bản xứ, quen đường xá, cỗ xe ngựa cũng được dọn dẹp sạch sẽ. Tiểu Phương báo địa chỉ chỗ ở tại huyện thành Đam La, cỗ xe ngựa liền lộc cộc cất bước, rời khỏi khu bến cảng phồn hoa huyên náo, chạy về phía huyện thành Đam La nằm sâu trong nội lục hòn đảo. Xe ngựa khẽ xóc nảy, ngoài cửa sổ là cảnh sắc điền viên mang phong vị gió biển mằn mặn đặc trưng của Tế Châu Đảo. Phía xa là đường nét mờ ảo của Hán Nã Sơn, gần bên là ruộng đồng khai khẩn ngay ngắn cùng những mái nhà điểm xuyết xen kẽ. Theo việc triều đình Tĩnh Vũ coi trọng và khai khẩn Tế Châu Đảo, nhân khẩu trên đảo ngày một đông đúc, nông nghiệp, ngư nghiệp, thương nghiệp đều hưng khởi, nhiều bách tính nơi nội địa Cao Ly cũng dời đến định cư, khiến cho hòn đảo ngoài khơi này càng thêm dồi dào sinh khí. Vương Trường Thủy ngồi trong xe hào hứng kể cho tỷ tỷ nghe những chuyện lý thú ở thư viện cùng những tri thức mới học được, đôi mắt ánh lên những tia sáng rực rỡ. Tiểu Phương mỉm cười lắng nghe, thỉnh thoảng đón lời vài câu, nhưng tâm trí đã bay đi nơi khác. Nàng có phần nhớ ông bà nội... Không biết hai người ở quê nhà sống ra sao... Trường Lạc đã lên ngôi hoàng đế, ông bà hẳn sẽ rất đỗi mừng lòng... Trời tối hẳn, Tiểu Phương và Vương Trường Thủy mới về tới nhà. Nhà của họ nằm trong nha môn Nông Nghiệp Ty huyện Đam La, có một khoảng sân riêng biệt. Bởi phụ thân Vương Vĩnh Thư giữ chức Nông Nghiệp Ty Ty trưởng, nên cũng có chút bổng lộc đãi ngộ. Dư Thúy Hoa dạo gần đây ngày càng ít nói. Vương Vĩnh Thư, Tiểu Phương và Vương Trường Thủy đều hiểu rõ nguyên do. Chỉ vì Vương Trường Lạc đã làm hoàng đế. Bà sợ cái miệng xấc xược của mình ngày nào đó lỡ lời phạm thượng, xúc phạm long nhan, rồi liên lụy cả nhà bị xử tội. Dường như biết trước hôm nay các con trở về, Dư Thúy Hoa làm một bàn đầy ắp thức ăn, người vẫn còn bận bịu trong bếp, cuối cùng bưng ra một đĩa cà chua xào trứng. Người trong khắp cõi Tĩnh Võ hoàng triều đều mê mẩn món cà chua này. Thứ quả ấy vừa làm hoa quả ăn chơi, vừa làm rau nấu nướng, đem xào chung với trứng gà thì đúng là tuyệt phẩm nhân gian. Phàm là đàn bà con gái trong thiên hạ chẳng ai không biết làm món này, kẻo lại chẳng gả đi đâu được. "Ăn cơm thôi." Dư Thúy Hoa nói ngắn gọn. Cả nhà vừa vặn ngồi quanh bốn góc bàn, cảnh tượng sum vầy thế này mỗi tháng chỉ có chừng một hai lần. Trước kia Dư Thúy Hoa vốn là người hay khua môi múa mép nhất, chuyện đầu đường xó chợ nào cũng soi mói, lắm điều lắm chuyện, nay bà im bặt như vậy, bàn ăn bỗng yên ắng đến lạ thường. Vương Vĩnh Thư mở lời: "Con năm nay ngót nghét hai mươi sáu rồi nhỉ, đến tuổi lập gia đình được rồi." Tiểu Phương chỉ khẽ dạ một tiếng. Tuổi nàng đúng là có phần lỡ thì. Nhưng cũng chẳng sao. Bởi ba tháng trước, Vương Trường Lạc đã ban chiếu chỉ, khuyên nữ tử nên thành thân sau mười tám tuổi, tốt nhất là ngoài hai mươi. Nàng cũng chỉ quá sáu tuổi mà thôi. Vương Vĩnh Thư bảo đã ngắm nghía cho con gái vài mối, đều là người thuộc các ty viện huyện Đam La, từ Tĩnh Võ, Cao Ly đến Đông Doanh đều có, tuổi tác cũng tương đương. Dư Thúy Hoa mấp máy môi, nhưng rồi lại nén xuống. Miệng bà mở ra ắt chẳng nói được lời hay ý đẹp, chi bằng không nói còn hơn, chỉ lặng lẽ gắp trứng bỏ vào bát các con. Vương Vĩnh Thư lại nói: "Tháng trước ta có viết thư về lão trạch, Đại Bá các con bảo tết năm nay họ muốn sang Tế Châu Đảo chơi một chuyến." Vương Trường Thủy và Tiểu Phương nghe vậy thì mừng rỡ khôn xiết. Nay đường biển vừa nhanh vừa an toàn, người nhà sang đây ắt phải đón tiếp thật chu đáo. Vả lại, họ cũng đã nhiều năm rồi chưa gặp lại người bên Vương gia lão trạch. Khóe môi Dư Thúy Hoa khẽ giật, vẫn không cất lời. Đang bữa ăn, Vương Trường Thủy nhắc đến việc tháng sau thư viện có đợt du học. Vương Vĩnh Thư hỏi đi đâu, cậu đáp là tới Lộc Nhi Đảo thuộc Cửu Châu Đảo ở Đông Doanh, nơi đó có cơ sở sản xuất mía đường tân tiến nhất, học trò phải tới tận nơi thực hành. Tiểu Phương biết chuyện này liền hỏi: "Có phải cơ sở trồng mía làm đường trắng đó không?" Vương Trường Thủy gật đầu. "Chà, tỷ cũng muốn đi, nghe nói cảnh sắc bên đó đẹp lắm." Vương Vĩnh Thư vừa và cơm vừa hỏi: "Cần bao nhiêu bạc?" Vương Trường Thủy lí nhí: "Năm đồng bạc Tĩnh Võ..." Đôi đũa trên tay Dư Thúy Hoa khựng lại giữa chừng. Chừng đó đã gần bằng bổng lộc cả tháng của Vương Vĩnh Thư, nhưng bà vẫn nén lại không nói. Tiểu Phương nhận ra vẻ mặt mẹ, liền xua tay ra chiều không bận tâm: "Chuyện nhỏ, để tỷ lo cho đệ." Sau bữa cơm, Vương Vĩnh Thư đưa cho Vương Trường Thủy mười đồng bạc, dặn: "Đi xa chớ để bản thân chịu khổ, hễ gặp nguy hiểm, việc đầu tiên là phải tìm Tĩnh Võ Quân cầu cứu." Vương Trường Thủy ngẩng đầu nhìn cha. Cậu cảm thấy phụ thân từ ngày tới Tế Châu Đảo đã thay đổi quá nhiều, không còn là kẻ một lòng vùi đầu vào khoa cử hòng đỗ Tú tài như dạo trước... Giờ đây, ông là Ty trưởng Nông Nghiệp Ty huyện Đam La thuộc Tế Châu Đảo của Tĩnh Võ hoàng triều, là một người cha biết gánh vác trách nhiệm. Trước giờ đi ngủ, Dư Thúy Hoa bước vào phòng Vương Trường Thủy, ném xuống một chiếc túi gấm nhỏ rồi quay lưng bước đi. Vương Trường Thủy mở ra xem, bên trong cũng là năm đồng bạc... Tĩnh Võ hoàng triều đã thay đổi rất nhiều chuyện, biến đổi rất nhiều người... Số phận của vô số con người nhờ có Tĩnh Võ hoàng triều, hay nói đúng hơn là nhờ Vương Trường Lạc mà đổi thay, bước sang những ngày tháng đủ đầy hơn. Tiết trời đã sang tháng Chín, sóng lúa trập trùng, trải một màu vàng rực. Lão nông Lý Lão Thuyên ngồi xổm bên bờ ruộng, vê một bông lúa trong tay, gương mặt không giấu nổi vẻ hân hoan. Nhà lão mới sắm chiếc cày cong bừa mới, bên cạnh là chiếc xe cút kít mua từ phường thợ trên huyện về, vẫn còn thơm nức mùi dầu trẩu. "Cha, vụ này thu hoạch chắc chắn hơn hẳn mọi năm đến hơn ba phần." Con trai Lý Lão Thuyên là một tráng đinh ngoài hai mươi, toét miệng cười rạng rỡ. "Phải đấy, nhờ ơn hoàng thượng, giống lúa mới ban xuống tốt thật, huyện lại cử cả quan phụ trách nông sự về dạy cách bón phân, trừ sâu. Cái cày mới này dùng cũng tiện, đỡ tốn sức bao nhiêu." Lý Lão Thuyên nheo mắt ngắm nhìn hai mươi mẫu ruộng nhà mình. Mấy năm trước, số ruộng này phần lớn còn phải thuê của các ông địa chủ, mỗi năm nộp tô xong, thóc lúa còn lại chỉ vừa đủ đắp đổi qua ngày, gặp năm mất mùa là cả nhà chịu đói. Nay hoàng thượng ban Quân Điền Lệnh, những nông hộ không có ruộng hoặc ít ruộng như họ đều được chia đất, thuế má lại nhẹ bớt, số lương thực dôi ra ngoài việc ăn no còn có thể đem bán lấy tiền. "Chờ gặt lúa xong bán lấy tiền, ta sẽ mua cho mẹ mày với con dâu mấy thước vải mới, mua thêm ít kẹo cho sắp nhỏ." Lý Lão Thuyên tính toán: "Chỗ còn lại thì tích cóp, sang xuân xem có thuê thêm được hai mẫu ruộng nước không, trồng thử cái thứ... à phải rồi, thứ gọi là 'khoai tây' mà Thái thượng hoàng cho trồng thử ở Sơn Đông ấy, nghe đâu sản lượng cao lắm, lại chẳng kén đất." Người con trai gật đầu lia lịa: "Nghe bảo sang xuân Tĩnh Vũ Thư Viện trên huyện tuyển học trò vừa học vừa làm, dạy nghề lại nuôi cơm, con tính cho thằng hai nhà mình đi thử, học lấy cái nghề sau này có thêm đường mưu sinh." Đằng xa vang lên tiếng phèng la triệu tập của lý chính, bảo rằng người của Thủy Lợi Ty trên huyện đã tới, muốn bàn với dân làng việc đào mương dẫn nước sau vụ thu. Hai cha con Lý Lão Thuyên vội vã rảo bước về phía từ đường trong làng. Ngôi từ đường ấy nay cũng là trường học của làng, con trẻ trong thôn đều tụ tập ở đó học đọc "Tam Tự Kinh", "Thiên Tự Văn", lại học cả tính toán. Lý Lão Thuyên không biết chữ, nhưng lão hiểu rằng, cháu mình biết chữ biết tính toán, sau này thể nào cũng tiền đồ hơn đời lão. Tại một thị trấn vùng Giang Nam, xưởng Xảo Công. Tiếng búa đập leng keng cùng tiếng cưa xẻ kẽo kẹt rộn rã truyền ra từ một gian xưởng lớn. Nơi đây là phường thợ Xảo Công họ Chu, chủ xưởng là Chu mộc tượng, vốn dĩ chỉ là một thợ mộc lang bạt đầu đường góc chợ. Tĩnh Võ triều khuyến khích trăm nghề, nới lỏng chế độ thợ thuyền, lại cho phép dân gian mở xưởng với quy mô nhất định. Chu mộc tượng chớp lấy thời cơ, dốc hết tiền dành dụm, lại rủ thêm mấy người thợ có tay nghề khéo léo, sau khi làm thủ tục đăng ký với quan phủ liền mở ra xưởng thợ này. Trong xưởng, thợ mộc, thợ rèn, thợ sơn mỗi người một việc, ngăn nắp rõ ràng. Họ không chỉ đóng bàn ghế hòm xiểng, cày bừa cuốc xẻng theo lối cũ, mà còn nhận làm cả những món đồ kiểu mới. Chẳng hạn như theo bản vẽ do Doanh Tạo Ty của triều đình mới ban bố, chế tạo loại guồng nước có bánh răng và tay đòn giúp tốn ít sức hơn khi bơm nước tưới tiêu, hay phỏng theo mô hình cối giã gạo chạy bằng sức nước truyền từ mạn Quảng Đông tới. "Chủ phường, người xem cái mộng này làm theo cách mới người dặn, vừa chắc chắn lại vừa đỡ tốn gỗ." Một người học việc trẻ tuổi cầm chi tiết gỗ bước lại gần. Chu mộc tượng ngắm nghía cẩn thận rồi gật đầu: "Khá lắm, có tiến bộ. Lô hàng này là do phủ nha đặt, chuẩn bị chuyển tới kho hàng ngoài bến cảng mới dựng, phải làm cho thật cẩn thận, không được để mất thanh danh của xưởng Xảo Công chúng ta." Bên cạnh, một bác thợ già đang mài nhẵn chiếc tráp trang điểm, buông lời cảm thán: "Phải vào triều trước, phường thợ hèn mọn chúng ta nào dám mơ mở được gian hàng lớn thế này, lại còn nhận được mối của quan phủ? Không bị ức hiếp, không bị nha môn với phường hội bóc lột tầng tầng lớp lớp đã là may phúc. Nay thì tốt rồi, chỉ cần có tay nghề, chịu khó động não, quan phủ còn ban thưởng cho, thậm chí còn được tới 'Cách Vật Viện' thi lấy danh hiệu 'Thợ cả', mỗi tháng đều có tiền trợ cấp." Chu mộc tượng nói: "Bởi vậy mới bảo, chúng ta phải làm sao cho xứng với thời buổi thái bình này. Rèn nghề cho thật tinh, mở xưởng cho thật vững, dạy dỗ thêm vài đứa học trò, âu cũng là làm rạng danh cho triều đình, cho hoàng thượng." Lòng hắn tràn đầy nhuệ khí. Hắn còn trù tính đợi xong đợt hàng này, tích được chút tiền dư sẽ tới Tĩnh Võ tiền trang vay thêm một khoản, sắm thêm mấy món đồ nghề mới, khi ấy làm việc ắt sẽ vừa nhanh vừa khéo hơn bội phần.