Chương 680: Kiến văn của Lạc Thời An

Gia Hựu Đế đặt văn thư xuống, giọng điệu hòa hoãn vài phần: "Thứ cát sĩ là nơi tích trữ nhân tài của Hàn Lâm Viện, đều là rường cột nước nhà, là 'trữ tướng' mai sau. Ngươi cần phải rèn giũa cho tốt, chớ phụ kỳ vọng của trẫm." Lạc Thời An vội vàng dập đầu: "Thần nhất định dốc hết khả năng, cảm niệm thánh ân, tận tụy vì Đại Tần!" Gia Hựu Đế chuyển giọng, ánh mắt bỗng trở nên sắc bén: "Trẫm nghe nói khi ngươi còn làm Hoài An Hương chính, quan hệ với Tĩnh Võ Bá không hề cạn, hắn từng ra mặt vì ngươi tại Trạng Nguyên Lâu?" Lạc Thời An trong lòng chấn động dữ dội, mồ hôi lạnh lập tức ướt đẫm sống lưng. Hóa ra bệ hạ triệu kiến hắn căn bản không phải vì chuyện học vấn, mà là vì Vương Trường Lạc! Lạc Thời An không dám giấu giếm, thành thật đáp: "Khởi bẩm bệ hạ, năm xưa thần làm Hương chính Hoài An hương, quả thực có quen biết Tĩnh Võ Bá. Tĩnh Võ Bá khi ấy tuy chưa phát tích nhưng trong lòng luôn nghĩ cho bách tính, từng dẫn hương dũng dẹp phỉ, hưng sửa thủy lợi, là bậc hiền tài hiếm có." Gia Hựu Đế lẳng lặng lắng nghe, trầm mặc hồi lâu rồi chậm rãi nói: "Tĩnh Võ Bá nay giữ chức Trấn Hải đại tướng quân, nắm giữ trọng binh, trấn thủ Hoàng Hải. Nhưng dưới trướng hắn phần nhiều là võ tướng, thiếu hụt quan văn, khó lòng quán xuyến chính sự địa phương. Ngươi có kinh nghiệm làm quan nơi cơ sở, lại quen biết hắn, trẫm có ý điều ngươi tới Lai Châu nhậm chức Lai Châu Đồng Tri, phụ tá hắn xử lý dân chính, ngươi có bằng lòng chăng?" Lạc Thời An thoáng ngẩn người, sau đó mừng rỡ khôn xiết. Thứ cát sĩ của Hàn Lâm Viện được điều ra ngoài, bình thường phải chịu đựng ba đến năm năm mới được một chức quan nhỏ lục thất phẩm. Hắn vào Hàn Lâm Viện chưa đầy nửa năm đã được đặc cách thụ phong Đồng tri tòng ngũ phẩm, đây quả thực là đại ân điển ngập trời! Vừa định dập đầu tạ ân, lại nghe Gia Hựu Đế nói tiếp: "Hiện nay liên lạc giữa triều đình và biên trấn dần thưa thớt, thường có mối tệ tin tức chậm trễ. Ngươi tới Lai Châu, cần giữ mối liên hệ chặt chẽ với triều đình, kịp thời bẩm báo chính vụ địa phương và động tĩnh quân tình, chớ để trẫm thất vọng." Ý tứ sâu xa trong lời nói như gáo nước lạnh dội xuống đầu, Lạc Thời An lập tức cứng đờ người. Cái gọi là "giữ mối liên hệ", "báo động tĩnh", rõ ràng là muốn hắn giám sát Vương Trường Lạc! Lạc Thời An vừa định mở miệng chối từ, Gia Hựu Đế dường như đã liệu trước, nhàn nhạt nói: "Phải rồi, trẫm đã thăng phụ thân ngươi làm Lục khoa Cấp sự trung tại Triều Ca, hàm chính lục phẩm. Đệ đệ ngươi cũng đã được nhận vào Quốc Tử Giám, hưởng cung ứng quan học. Họ Lạc bao đời đọc sách, nay cũng xem như thỏa lòng mong ước." Lạc Thời An sững sờ chết lặng, tay chân lạnh ngắt. Bệ hạ dĩ nhiên đã nắm trọn người nhà của hắn trong tay. Hắn mấp máy môi, không thốt nên nổi nửa lời, chỉ đành trơ mắt nhìn tiểu thái giám bước tới, khom mình nói: "Lạc đại nhân, theo nô tài về Hàn Lâm Viện thu dọn hành lý thôi." Bước ra khỏi hậu điện, bước chân Lạc Thời An nặng trĩu. Nắng ấm nơi chân trời rọi xuống thân mình mà chẳng có lấy nửa phần ấm áp, trong lòng trăm mối ngổn ngang. Con đường thanh vân khoa cử trải đầy chông gai, gắn liền với những toan tính và nỗi bất đắc dĩ của hoàng quyền. Lạc Thời An tổng cộng chỉ có hai ngày để thu xếp hành trang, từ biệt gia quyến già trẻ. Người nhà họ Lạc chỉ ngỡ Lạc Thời An được bệ hạ đoái hoài, cả nhà cũng nhờ đó mà thăng tiến một bước lên mây. Nỗi niềm khó nói ấy Lạc Thời An đành ngậm bồ hòn làm ngọt, chỉ biết nhờ cậy cha mẹ chăm nom vợ con, hai ngày sau lập tức lên đường. Thủy bộ kết hợp, mười ngày sau, vào cuối tháng Chín, Lạc Thời An đã đến Lai Châu Phủ thuộc Sơn Đông. Xe ngựa từ huyện bên đi vào địa giới Lai Châu Phủ, cảnh tượng dọc đường hoàn toàn khác biệt so với tưởng tượng của Lạc Thời An. Hắn vốn nghe nói trung tuần tháng Bảy Lai Châu bị ba nghìn hải tặc tập kích, quân coi giữ Vệ sở tan vỡ tháo chạy, phủ thành cùng các huyện trực thuộc bị đốt phá cướp bóc. Cứ ngỡ sẽ nhìn thấy một mảnh tường xiêu vách đổ, cảnh tượng thê lương không một bóng người, nhưng trước mắt lại là những thửa ruộng nối dài tít tắp, trên bờ ruộng bóng người thấp thoáng, cuốc xới nhịp nhàng, gió biển thổi qua mang theo khói bếp lượn lờ. "Dừng xe." Lạc Thời An vén rèm, nhảy xuống xe ngựa, nhìn về phía thửa ruộng phảng phất sắc xanh nhạt cách đó không xa, đôi mày hơi nhíu lại. Vùng đất kia nổi lên lớp trắng mỏng của muối phèn, rõ ràng là đất phèn chua mặn không thích hợp canh tác, vậy mà lúc này lại trồng hoa màu, mầm non xanh mướt khẽ đung đưa trong gió, sức sống bừng bừng. Lạc Thời An rảo bước tiến lên, thấy một lão nông đang khom lưng kiểm tra mầm non, bèn chắp tay hỏi: "Lão trượng, vãn bối xin chào. Dám hỏi trên mảnh đất phèn này trồng loại hoa màu gì mà lại có thể sinh trưởng ở nơi đây?" Lão nông thẳng người dậy, thấy y phục của Lạc Thời An đàng hoàng chỉnh tề, lại không có nửa phần ngạo mạn, liền cười đáp: "Vị đại nhân này có điều chưa biết, đây là do Tĩnh Võ Bá, ồ, nay phải gọi là Trấn Hải đại tướng quân rồi, là Vương tướng quân cấp cho chúng ta giống 'lúa mì chịu mặn'. Vương tướng quân nói, giống mì này chịu được phèn mặn, lại cho sản lượng cao. Mấy năm trước mảnh đất cằn cỗi này của chúng ta trồng kê, sản lượng mỗi mẫu nhiều nhất cũng chỉ năm sáu chục cân, giống lúa mì này lại có thể thu tới bốn trăm cân đấy!" "Bốn trăm cân?" Lạc Thời An hoàn toàn ngẩn người. Đất tốt bình thường ở Đại Tần sản lượng mỗi mẫu cũng chỉ hơn hai trăm cân, giống lúa mì chịu mặn này thế mà đạt tới bốn trăm cân. Nếu đem nhân rộng ra, chẳng phải có thể giải quyết nỗi lo no ấm cho vô số bá tánh hay sao? Hắn cúi người nhìn kỹ mầm non, chỉ thấy rễ cây to khỏe, phiến lá dày dặn, quả thực khác biệt so với lúa mì thông thường. Nhận thức của hắn đối với Vương Trường Lạc lại sâu thêm một tầng, không chỉ biết thống lĩnh quân sĩ đánh trận, mà còn am hiểu cả cải tiến nông sự. Cũng phải thôi, Vương Trường Lạc đã sớm dâng lên triều đình giống ngô có sản lượng một nghìn hai trăm cân một mẫu kia rồi... Tiếp tục đi về hướng phủ thành, cảnh tượng dọc đường càng khiến Lạc Thời An chấn động hơn. Đoạn quan đạo trước kia bị hải tặc phá hủy nay đã được tu sửa lại, đá dăm rải bằng phẳng vững chắc, hai bên đào rãnh thoát nước, dẫu mấy ngày gần đây mưa nhiều nhưng mặt đường vẫn không hề ứ đọng nước. Cứ cách ba dặm lại có một giếng nước mới đào, miệng giếng kè đá xanh, bên giếng đặt thùng gỗ dùng chung, vài phụ nhân đang xếp hàng lấy nước, cười nói rôm rả, tiếng thùng va chạm vang lên lanh lảnh vui tai. Đi chừng mười dặm, một con mương mới đào vắt ngang trước mắt, nước mương trong veo, nương theo địa thế chảy xuôi chầm chậm, tưới mát cho ruộng đồng hai bờ. Bên mương dựng một tấm bia đá, bên trên khắc dòng chữ "Lai Châu Quân tu cừ ký", ghi lại việc Tĩnh Võ Bá Vương Trường Lạc mới lập Lai Châu Vệ, điều động binh lính cùng bá tánh đào mương, ngày ký thác dưới bia lại chính là ngày thứ mười ba sau khi dẹp tan hải tặc. "Tĩnh Võ Bá thật lòng để tâm tới dân chúng chúng ta lắm!" Một gã người bán hàng rong đi ngang qua thấy Lạc Thời An nhìn chăm chú vào tấm bia đá, liền chen lời: "Lúc hải tặc vừa bị diệt, thành tan hoang, lương thực cạn kiệt, chúng ta đều tưởng không sống nổi nữa. May nhờ Tĩnh Võ Bá dẫn Tĩnh Võ Quân tới, trước tiên giúp chúng ta chôn cất người chết, rồi cấp lương thực, phát hạt giống, lại còn dẫn binh lính giúp chúng ta dựng nhà, đào mương, sửa sang quan đạo. Ngài nhìn phía trước xem, chỗ khói bếp bốc lên nhiều nhất kia chính là nhà bếp mới dựng, mỗi ngày đều lo hai bữa cơm cho bá tánh làm công đấy!" Lạc Thời An nhìn theo hướng gã bán hàng rong chỉ, thấy cách đó không xa là một khu nhà gỗ dựng tạm, khói bếp lượn lờ, trong không khí thoang thoảng mùi cơm thơm. Bên cạnh nhà gỗ, mấy người thợ đang dẫn theo học việc sửa chữa nông cụ, tiếng búa sắt gõ chan chát đan xen với tiếng nô đùa của lũ trẻ, một khung cảnh tràn đầy sức sống. Đi đến nơi cách cổng thành chừng năm dặm, một mùi canh cá thơm lừng bay tới. Lạc Thời An lần theo mùi hương nhìn lại, thấy bên đường mới dựng một trạm dịch, đặt hai chiếc chảo gang lớn, lửa bếp đang cháy rực, nước canh sôi sùng sục, bên trong đầy ắp cá biển béo ngậy và đậu phụ non. Hỏa phu của trạm dịch đang dùng muôi dài múc canh, phát miễn phí cho người qua đường. Dù là người gánh hàng rong, thương khách đi đường hay nông phu cày cấy, ai nấy đều có thể bưng bát sành thô, húp một bát canh cá nóng hổi ấm lòng.