Chương 864: Hành trình đại hàng hải của Tôn Bất Phàm

Tôn Bất Phàm nói với giọng hào sảng: "Lưu quản sự nói rất phải. Nhưng con người ta cứ phải không ngừng thử thách chính mình, đường đi mới ngày càng rộng mở." Lưu quản sự thấy hắn đã quyết, không khuyên thêm nữa, chỉ chắp tay: "Vậy xin chúc Tôn hành thương thuận buồm xuôi gió, hàng hóa lưu thông, tài nguyên cuồn cuộn!" Tôn Bất Phàm đáp lễ tạ ơn, song trong lòng lại không bình thản như vẻ ngoài. Chuyến hải hành này quả thực dài hơn bất kỳ lần nào trước đây. Từ Tế Châu Đảo ngược lên phía bắc rồi chuyển hướng tây, vượt qua biển Hoàng Hải để tới thẳng Lai Châu thuộc Sơn Đông, thuyền chở hàng dù thuận buồm xuôi gió cũng mất mười mấy hai mươi ngày, nếu gặp sóng gió thì thời gian càng khó lường. Trước đó hắn tuy đã tích lũy được ít nhiều kinh nghiệm, nhưng chuyến viễn hành sang Đại Tần lần này đường biển xa hơn, tình thế cũng phức tạp hơn nhiều. Trong lòng hắn vừa thấp thỏm vừa xen lẫn kích động và mong đợi, âm thầm siết chặt nắm tay. Có thể đứng vững gót chân trên tuyến đường biển nối liền Cao Ly và Đại Tần để trở thành đại thương nhân có máu mặt hay không, hoàn toàn trông cậy vào chuyến đi này. Tôn Bất Phàm dừng lại nghỉ ngơi hai ngày tại Tế Châu Đảo, bổ sung nước ngọt cùng đặc sản bản địa, sau khi giao nhận xong sổ sách tiền hàng với các chưởng quầy, đoàn thuyền lại giương buồm, mang theo muôn vàn hy vọng mà xuất phát. Thế nhưng thực tế đã sớm giáng cho bọn họ một đòn phủ đầu. Sang ngày thứ hai của hải trình, mặt biển bắt đầu giở chứng. Trời yên biển lặng, không một gợn gió, cánh buồm rũ rượi buông thõng, ba chiếc thuyền hàng như bị dán chặt lên mặt nước, tốc độ chậm chạp chẳng khác nào rùa bò. Ánh nắng chói chang đổ xuống khiến boong thuyền nóng ran như thiêu như đốt, thủy thủ ai nấy mồ hôi nhễ nhại, đầu váng mắt hoa. Tôn Bất Phàm sốt ruột như lửa đốt, cứ theo tốc độ này thì biết đến ngày nào mới tới được Lai Châu? Khó khăn lắm đoàn thuyền mới tốn bao công sức "bò" ra khỏi vùng lặng gió, nhưng chưa kịp mừng vui thì hướng gió đột ngột thay đổi, thế mà lại chuyển thành gió ngược! Tốc độ của đoàn thuyền dậu đổ bìm leo, từ "rùa bò" biến thành "sên trườn". Tôn Bất Phàm đứng ngồi không yên, hắn tính toán lại đồ tiếp tế, nước ngọt và lương thực mang theo trên thuyền chỉ đủ cầm cự nhiều nhất ba mươi ngày, cứ đà này e rằng không xong... Đến ngày thứ sáu, mặt biển cuối cùng cũng thổi tới luồng gió thuận mà mọi người ngày đêm mong ngóng. Tốc độ đoàn thuyền tăng lên rõ rệt, Tôn Bất Phàm thở phào một hơi dài, ngỡ rằng rốt cuộc đã có thể ngủ một giấc an ổn. Nào ngờ sáng sớm hôm sau, hắn bị tiếng la hoảng hốt của thủy thủ trực đêm đánh thức. Tôn Bất Phàm giật mình kinh hãi, tưởng chừng xảy ra chuyện lớn, vội vã lao ra khỏi khoang thuyền. Cảnh tượng đập vào mắt khiến lưng hắn lập tức ướt đẫm mồ hôi lạnh: trên mặt biển sương mù dày đặc giăng kín, đưa tay không thấy năm ngón, tầm nhìn cực thấp, ngay cả mũi thuyền cũng chẳng nhìn rõ. Phải biết rằng sương mù dày đặc chính là đại địch của nghề đi biển, rất dễ khiến thuyền bè lạc hướng, chệch khỏi hải trình, thậm chí đâm va hoặc va phải đá ngầm. Tôn Bất Phàm lập tức hạ lệnh giảm tốc, gõ chuông báo sương, toàn bộ thủy thủ tiến vào trạng thái cảnh giác cao độ. Trong lòng hắn không ngừng cầu khẩn, vái lạy tứ phương, mong sao quốc công gia phù hộ độ trì. Bầu không khí ngột ngạt đến nghẹt thở. Đoàn thuyền cẩn trọng dò dẫm trong màn sương mù suốt một ngày trời mới thoát khỏi cõi mê man ấy. Sau khi kiểm tra phương vị, hắn phát hiện lộ trình chỉ lệch đi một chút, trong cái rủi có cái may là bọn họ lại đón được một luồng gió thuận, tính toán chừng bốn năm ngày nữa là có thể cập bến Đại Tần. Thế nhưng, thử thách của ông trời vẫn chưa dừng lại ở đó. Ngay khi mọi người trên ba chiếc thuyền hàng đều ngỡ sắp qua cơn bĩ cực đến hồi thái lai, thì không một dấu hiệu báo trước, một trận cuồng phong bão táp đột ngột ập tới! Trong chớp mắt, gió rít điên cuồng, sóng dâng ngập trời, thuyền bè như chiếc lá dập dềnh dữ dội giữa đỉnh sóng và đáy vực. Thủy thủ sợ hãi tột cùng, bắt đầu hỗn loạn. Tôn Bất Phàm gượng giữ trấn tĩnh, cất giọng quát lớn để ổn định sĩ khí, chỉ huy thủy thủ hạ buồm, chằng buộc hàng hóa, dốc toàn lực tát nước cứu thuyền. Sau cơn sóng gió, ba con thuyền tả tơi thảm hại, hàng hóa trong khoang xô lệch va đập, một chiếc trong số đó còn bị nước tràn vào. Kiểm kê lại, có gần một nửa số tơ lụa và hương liệu sợ ẩm ướt đã bị nước biển ngấm ướt sũng, mắt thấy sắp mốc meo biến chất, giá trị tổn thất nặng nề. Lòng Tôn Bất Phàm đau như cắt, song chỉ đành ngậm ngùi chấp nhận. Đây chính là đi biển, luôn đầy rẫy bất trắc khôn lường, có thể giữ được thuyền và người trong trận phong ba này, không ai bỏ mạng, đã là ông trời mở lượng từ bi rồi. Lại qua ba ngày nữa, ba chiếc thuyền hàng nếm trải đủ đường gian truân, từ đằng xa rốt cuộc đã trông thấy đường nét của Lai Châu Cảng thuộc Sơn Đông, Đại Tần. Toàn bộ thủy thủ đều reo hò, đó là niềm vui khôn xiết sau kiếp nạn sinh tử. Từ năm ngoái khi Vương Trường Lạc đóng băng sóng thần, sau khi tỉnh lại liền dùng thủ đoạn sấm sét nắm quyền kiểm soát Sơn Đông, thế lực của Tĩnh Võ Đô đốc phủ bành trướng dữ dội, đã hoàn toàn khống chế cả vùng biển này. Từ Thanh Châu Phủ, Lai Châu Phủ, Đăng Châu phủ, cho tới các châu ven biển Giang Tô xa hơn về phía nam, mọi thuyền bè qua lại vùng nước này đều phải tuân thủ nghiêm ngặt quy củ của Tĩnh Võ Đô đốc phủ. Đô đốc phủ thiết lập cơ quan mang tên "Thị Bạc Ty" tại các bến cảng then chốt này, chính là tiền thân của hải quan thời sau, thống quản toàn bộ công việc mậu dịch hàng hải với nước ngoài. Mọi thương thuyền vào cảng đều phải trải qua sự quản lý khắt khe của Thị Bạc Ty: đăng ký lai lịch, kiểm tra hàng hóa, do Tĩnh Võ Đô đốc phủ định giá hàng để làm căn cứ tính thuế, sau đó thu các khoản thuế phí, cấp phát giấy phép mậu dịch gọi là "công nghiệm" cùng "thuyền dẫn" tức giấy phép thông hành, có thế mới được phép buôn bán hợp pháp. Điều đáng khen ngợi là mức thuế của Tĩnh Võ Đô đốc phủ được định ra vô cùng hợp lý, thậm chí có thể nói là rất thấp, chủ trương khuyến khích thông thương đường biển, bởi lẽ Vương Trường Lạc tuyệt đối không làm chuyện giết gà lấy trứng. Đoàn thuyền của Tôn Bất Phàm chậm rãi tiến vào Lai Châu Cảng, dưới sự dẫn dắt của thuyền dẫn đường mà cập bến tại cầu tàu do Thị Bạc Ty chỉ định. Hắn mang theo giấy tờ đăng ký thuyền và danh mục hàng hóa bước xuống, đi tới nha môn Thị Bạc Ty làm thủ tục. Quy trình ngắn gọn, hiệu quả. Nộp tiền thuyền sao, tức phí vào cảng tính theo kích cỡ lớn nhỏ của thuyền. Dựa trên giá trị hàng hóa do Thị Bạc Ty thẩm định mà nộp thuế hàng, tức thuế nhập khẩu. Do lần tới khi rời cảng hắn sẽ bốc hàng hóa Sơn Đông chở về, nên cần nộp trước một khoản thuế xuất khẩu nhỏ. Chỉ vẻn vẹn ba loại thuế này, ngoài ra không còn gì khác! Tôn Bất Phàm cầm trong tay biên lai nộp thuế đóng dấu đỏ của Thị Bạc Ty cùng giấy phép buôn bán, vui mừng khôn xiết. Hắn bươn chải đường biển bao năm, quá hiểu rõ việc buôn bán tại các bến cảng khác của Đại Tần chưa thuộc quyền quản lý của Tĩnh Võ Đô đốc phủ gian nan đến mức nào. Ngoài ba loại thuế cơ bản kể trên, thường sẽ có thêm hai tầng bóc lột. Thứ nhất là "Trừu phân": nha dịch quan phủ sẽ trực tiếp lên thuyền, từ số hương liệu, tơ lụa thượng hảo hạng của thương nhân mà trắng trợn trích lấy một đến hai phần mười làm thuế hiện vật, khiến người ta ngậm đắng nuốt cay mà không dám ho he. Thứ hai là "Bác mãi": nếu chở theo hàng khan hiếm, quan phủ sẽ lấy danh nghĩa "quan doanh", ép mua với giá thấp hơn thị trường rất nhiều, ví như hàng đường trị giá một nghìn lượng bạc thì chúng chỉ trả tám trăm lượng rồi đem bán lại ăn chênh lệch, lợi nhuận rơi cả vào túi quan, thương nhân mất trắng vốn liếng, ngang ngược bá đạo cùng cực. Không phục? Không phục thì cút xéo sang bến cảng khác. "Vẫn là dưới trướng Tĩnh Võ Đô đốc phủ tốt nhất, quy củ rõ ràng, thuế khóa công bằng." Tôn Bất Phàm cảm thán muôn phần. Con người Tôn Bất Phàm này, có thể từ trong hàng chục vạn thổ dân Cao Ly nổi bật lên, được quan lớn nhìn trúng, một bước trở thành đại diện cho đoàn thuyền chính thức của Cự Tế Đảo, đầu óc tự nhiên linh hoạt phi thường. Đến Sơn Đông, hắn không gom toàn bộ hàng hóa của ba thuyền lại bán tại một bến cảng duy nhất, mà chia quân làm ba ngả.