Chương 2: Năm nghìn năm trước ngọn núi chẳng là gì cả

Tập đầu tiên, không rõ quý thính giả đã từng đọc hay nghe qua tiểu thuyết khoa học viễn tưởng Tam Thể hay chưa. Trong đó có một đoạn khiến tôi vô cùng ấn tượng, đại ý rằng: bất kỳ ngọn núi nào bạn nhìn thấy cũng đều có niên đại hàng trăm tỷ, vạn tỷ năm; ngọn núi ấy tựa như một bậc lão nhân, nhìn con người trên Trái Đất chẳng khác nào loài kiến, xuất hiện trong vô thức rồi lại biến mất trong vô thanh, cho thấy sự tồn tại của nhân loại ngắn ngủi biết bao. Còn trên mảnh đất vĩ đại của chúng ta, lịch sử có văn tự khảo chứng tính từ truyền thuyết Hoàng Đế cho đến xã hội hiện đại cũng chỉ chừng hơn bốn nghìn năm, thường xưng là suốt năm ngàn năm lịch sử. Trong suốt năm ngàn năm ấy, có biết bao câu chuyện cảm động và đầy ý nghĩa đã được diễn dịch trên vũ đài lịch sử. Những câu chuyện này có lẽ bạn đã sớm nghe qua, có thể là trên những trang sách giáo khoa lịch sử khô khan tẻ nhạt, hoặc trên diễn đàn mạng nhìn thoáng qua rồi quên bẵng; chúng không đọng lại sâu sắc trong ký ức của bạn chỉ vì những câu chuyện lay động lòng người ấy lại được thuật lại hay miêu tả một cách thiếu sinh động, khiến người đọc chẳng thể nảy sinh hứng thú. Kỳ thực, diện mạo chân thực của lịch sử lại vô cùng thú vị. Vào thời kỳ đồ đá xa xôi, có những bậc tài ba như Nghiêu, Thuấn, Vũ dẫn dắt nhân loại tìm đến cuộc sống hạnh phúc mới. Đến thời Xuân Thu Chiến Quốc, lại có biết bao đấng nam nhi miệng lưỡi như sen nở, bôn ba bốn phương, thuyết khách khắp chốn. Thời Tần Hán, một Lã Bất Vi đầy phong phạm cự phú đã bước từ thương giới sang chính trường; đằng sau cú chuyển mình hoa lệ và thành công trong đời hắn, rốt cuộc ẩn giấu những quân cờ gì? Ân oán tình thù giữa Lưu Bị và Tào Tháo, ngoài việc Quan Vũ bị bắt làm tù binh, còn có những chi tiết nào khiến hậu thế phải suy ngẫm khôn nguôi? Giữa cha chồng và trượng phu, Dương Ngọc Hoàn chọn làm quý phi, rốt cuộc là vì tình yêu hay vì quyền thế? Triều Tống có biết bao bậc hiền tài trí sĩ, cớ sao mãi vẫn không thoát khỏi cục diện tích nhược? Lại như triều Nguyên sau khi thống nhất chiến cuộc hỗn loạn, tầng lớp thống trị vốn dĩ hòa khí một nhà, vì sao cuối cùng lại đột nhiên trở mặt? Những vị ấu đế đoản mệnh vào cuối thời nhà Minh, sao lại chẳng thể rời khỏi sự thao túng của hoạn quan bên mình? Đến thời nhà Thanh, một vương triều bị ngoại bang ức hiếp đã làm thế nào để tìm ra lối thoát mới giữa vòng vây tứ bề? Những quân phiệt trỗi dậy thời Dân quốc đã đưa ra lựa chọn của riêng mình ra sao khi quốc gia lâm nguy? Ai là người thúc đẩy lịch sử? Ai là người canh tân lịch sử? Lịch sử lưu lại dấu ấn ở nơi nào? Lịch sử làm sao để có thể lưu truyền vĩnh viễn? Điểm đặc sắc của những câu chuyện này nằm ở chỗ: đằng sau chân tướng lịch sử đầy sâu sắc, luôn ẩn chứa quy luật lịch sử tầng sâu mà ít ai thấu suốt. Trong các sách lịch sử trước đây, người ta luôn tách rời tiến trình phát triển và quy luật lịch sử, khiến độc giả không thể tiếp cận và nghiên cứu lịch sử theo phương pháp duy vật biện chứng. Nhưng trong cuốn sách này, tác giả dùng ngôn ngữ hài hước dí dỏm làm trục xuyên suốt, lấy những đạo lý mộc mạc giản đơn làm nền tảng, kể cho độc giả nghe muôn vàn sự kiện đã diễn ra trên mảnh đất Trung Hoa suốt mấy ngàn năm qua; dùng câu chữ chân thực và súc tích nhất để phục dựng diện mạo thật của lịch sử, giúp độc giả vừa mỉm cười tâm đắc, vừa chiêm nghiệm được những đạo lý lịch sử và quy luật phát triển được gửi gắm trong đó. Nghe đến đây, các bạn có thể sẽ nghĩ rằng qua thời gian dằng dặc dường ấy, kỳ thực chân tướng lịch sử đã không còn cách nào khảo chứng, mà điều đó cũng chẳng còn quan trọng; điều quan trọng là sau khi lắng nghe cuốn sách này, chúng ta hiểu được đạo lý và quy luật phản chiếu sau mỗi sự kiện, những điều vẫn đang tiếp diễn và kéo dài đến tận ngày nay, thậm chí có những biến cố tương đồng đến mức kinh ngạc, tựa hồ lịch sử đang tái hiện. Đó chính là điều thú vị và bổ ích khi lắng nghe cuốn sách lịch sử này. Cuốn sách bắt đầu từ thời kỳ đồ đá, khởi đầu từ Phục Hi khi có văn tự ghi chép cho tới tận triều Thanh, rà soát lại toàn bộ đại lịch sử Hoa Hạ một lượt, mở ra trước mắt độc giả một bức họa lịch sử hùng vĩ mà không hề khô khan, để người đọc thỏa sức dạo bước trong hành lang lịch sử, thưởng lãm từng giai đoạn lịch sử một cách say sưa qua ngòi bút sinh động nhất. Kỳ thực, lịch sử có thể vô cùng lôi cuốn. Được rồi, không nói nhiều nữa, bắt đầu từ triều Hạ, xin mời quý vị hãy cùng tôi thong thả bước qua năm ngàn năm này; đi hết chặng đường ấy, quý vị cũng đã là một nhà lịch sử học rồi vậy.