Chương 3: 《Nhi Đồng Văn Học》

Chuyến lên kinh thành lần này, Ngụy Giải Phóng chỉ mong thu xếp cho con trai một công việc, chặt đứt luôn ý định thi đại học của nó. Thi liền ba lần đều trượt, đến ông trời cũng phái trận mưa đá mấy chục năm chưa từng có xuống cản đường, khéo đây là ý trời thật rồi. Chẳng qua ban đầu Ngụy Bình An nghĩ chệch hướng, hiểu rõ mong muốn của ông anh họ xong, chú mới ngồi xuống lại. Nhét Ngụy Minh vào Bắc Đại học đại học là nhiệm vụ bất khả thi, nhưng sắp xếp vào Bắc Đại làm việc cũng hóc búa vô cùng. Bây giờ kiếm việc ở thành Yên Kinh khó lắm! Trước kia trong thành phố mà căng thẳng chuyện việc làm với lương thực thì thanh niên cứ việc bị điều về nông thôn tự lực cánh sinh, nhưng bây giờ chẳng còn ai đủ sức hiệu triệu để làm thêm một đợt "lên núi xuống làng" nữa. Đã thế, đám thanh niên trí thức ngày trước lại bắt đầu ùn ùn kéo nhau về thành phố, thành Yên Kinh chín triệu dân mà có tới bốn mươi vạn thanh niên chờ việc với thất nghiệp! Cách đây ít lâu còn nghe bảo khối thanh niên không có việc làm phải chạy ra Tiền Môn bán trà bát lớn, hai xu một bát, chịu đủ mọi ánh mắt khinh khi. Để nhanh chóng giải quyết nguy cơ tiềm ẩn cho xã hội từ số thanh niên chờ việc này, ngoài việc khuyến khích họ tự tìm đường sống, các cơ quan ban ngành toàn thành phố cũng phải nhận khoán một lượng chỉ tiêu thanh niên chờ việc nhất định, dĩ nhiên bao gồm cả Bắc Đại. Người ngoại tỉnh muốn vào thành phố làm việc ư? Có mà nằm mơ. Nhưng mấy lời này không thể giải thích với anh Giải Phóng được, anh ấy không hiểu, mà cũng chẳng muốn hiểu. Thế nên Ngụy Bình An cắn răng nhận lời trước: "Được rồi, để em nghĩ cách, ban nãy cứ tưởng anh định nhét Tiểu Minh vào Bắc Đại đi học cơ." "Ơ, thế cũng được à?" "Không được đâu!" Ngụy Bình An vội vàng gạt phắt ý nghĩ của ông anh. Ngụy Giải Phóng cười tiếc rẻ: "Hì hì, có việc làm là tốt rồi, đi học chẳng phải cũng để tìm việc sao, anh đã bảo thằng em anh có bản lĩnh mà! Tiểu Minh, mời chú một ly đi con!" Ngụy Minh vội rót đầy một chén Lão Bạch Can, quay sang bảo chú họ: "Chú, cháu xin cạn, chú tùy ý ạ." Hắn muốn tỏ ra hào sảng, nhưng cái thân xác này bây giờ chẳng chịu nghe lời, sặc một ngụm làm mặt mũi đỏ bừng, vẫn còn non lắm, hắn nhớ ngày trước tửu lượng của mình với chú Bình An là ngang ngửa nhau. Kiếp trước đại khái cũng diễn ra theo trình tự này, chỉ có điều về sau xảy ra chút trắc trở, rốt cuộc hắn không vào Bắc Đại làm việc được. Ngụy Bình An vừa nhấp rượu vừa nhẩm tính xem có thể nhờ vả những mối quan hệ nào. Năm nay chú ba mươi sáu tuổi, làm chủ nhiệm văn phòng tổng hợp phòng Tổng vụ trường Bắc Đại, phải giao thiệp với đủ mọi ban bệ trong trường, bạn bè cũng rộng. Chỉ là vào đúng cái thời điểm nhạy cảm này, kiểu gì cũng phải tốn không ít ân tình. Bữa cơm kéo dài đến tận hai giờ chiều, Ngụy Bình An mặt không đỏ thở không dốc bảo: "Để em sắp xếp chỗ ở cho hai bố con trước đã." "Tốn tiền oan uổng làm gì, chúng tao..." Ngụy Giải Phóng quẹt miệng lảo đảo, định bảo cứ trải chiếu nằm dưới sàn phòng khách là xong. Ngụy Minh kịp thời chặn họng bố: "Vâng, chúng cháu nghe chú sắp xếp." Hắn cũng từng là người thành phố, dù chưa lập gia đình thì cũng chẳng muốn họ hàng bạn bè xông vào không gian riêng tư của mình, thà bỏ tiền thuê khách sạn cho xong. Ngụy Bình An cảm thấy đứa cháu này sáng dạ hơn bố nó nhiều, hy vọng vào Bắc Đại nó sẽ thể hiện thật tốt, tranh thủ sớm ngày vào biên chế. Vừa rồi chú cũng nói trước, tình huống tốt nhất thì cũng phải bắt đầu từ chân lao động hợp đồng, mà thời hạn này còn chưa biết chừng nào. Dù sao chỉ cần thành nhân viên chính thức của Bắc Đại, nhà trường sẽ phải lo hộ khẩu và nhà ở, ít nhất cũng chen chân được vào danh sách xếp hàng. Như tòa nhà của họ đang ở, ngoài cán bộ hành chính như chú với các giáo sư ra, còn có cả đầu bếp nhà ăn, y tá bệnh xá, thợ điện hậu cần, thời buổi này coi trọng sự bình đẳng. Rời Uất Tú Viên, họ đi từ cổng tây vào Bắc Đại, lúc này khuôn viên trường náo nhiệt vô cùng, tân sinh viên khóa 79 nhập học khiến cả ngôi trường bừng bừng sức sống. Ngụy Minh ngắm nhìn đám sinh viên hăng hái xung quanh, thấy ánh mắt họ trong veo mà ngơ ngác, thầm nghĩ mình mà bán áo phông in chữ ở Bắc Đại thì chắc hốt bạc ngập mồm mất. Ngụy Bình An vừa đi vừa giới thiệu với Ngụy Minh, đây là Minh Hạc Viên, kia là Kính Xuân Viên... Rẽ vài khúc quanh, cuối cùng họ dừng lại ở Lãng Nhuận Viên. Lãng Nhuận Viên và Yến Nam Viên đều là nơi ở của các giáo sư thâm niên trong trường, cảnh quan rất đẹp, Lãng Nhuận Viên lại còn được kênh rạch bao quanh, hệt như một hòn đảo giữa hồ. Những năm sáu mươi, Bắc Đại tận dụng đất trống ở Lãng Nhuận Viên xây hàng loạt căn hộ để giải quyết vấn đề nhà ở cho cán bộ giáo viên, hồi đó giữa các dãy nhà còn dựng lên một nhà khách. Đây cũng là nhà khách duy nhất nằm bên trong khuôn viên Bắc Đại hiện nay, vì ở phía bắc trường nên người ta quen gọi là "Bắc Chiêu". Người phụ trách nhà khách vừa thấy Ngụy Bình An đã niềm nở chào: "Chủ nhiệm Ngụy." "Quản lý Vương, đây là anh trai và cháu tôi, chắc ở lại hai hôm, còn phòng không anh?" "Chủ nhiệm Ngụy đã mở lời thì không có phòng cũng phải có chứ, để tôi xem nào." Quản lý Vương nói năng mang chút hơi hướng chợ búa, nhìn qua là biết người nhanh nhạy khôn khéo. Cuối cùng gã xếp cho hai bố con một phòng tiêu chuẩn ở tầng hai, hai cái giường một mét hai, có nhà vệ sinh khép kín. Cảnh sắc cũng đẹp, nhìn qua cửa sổ còn thấy một vạt sen nở rộ sắp tàn, chẳng rõ có phải là giống "sen Quý" trứ danh không. Thấy Ngụy Giải Phóng đã say túy lúy, Ngụy Bình An dứt khoát đưa phiếu ăn với phiếu lương thực cho Ngụy Minh, dặn dò: "Tối hai bố con tự sang nhà ăn cán bộ giáo viên ăn cơm, hoặc ra cổng nam có cái nhà ăn Trường Chinh, chú không qua nữa đâu. Sáng mai chú đến đón hai người vào nội thành dạo một vòng, rồi ăn bữa cơm với thím mày." Ngụy Minh nhận lấy mớ phiếu, chẳng khách sáo gì, không có phiếu ăn thì không ăn được trong trường, không có phiếu lương thực Yên Kinh hoặc phiếu toàn quốc thì ra ngoài trường cũng nhịn đói. Thời buổi này đi xa khổ thế đấy! Tiễn Ngụy Bình An xong, Ngụy Giải Phóng cởi giày lăn ra ngủ tít thò lò, lo xong chuyện lớn tìm việc cho con trai, lòng ông nhẹ nhõm hẳn, ngủ say như chết. Ngụy Minh thu dọn hành lý một lát, nhưng trong lòng cứ bồn chồn không yên, hắn kéo rèm cửa lại rồi cởi quần ra. Hắn lấy khoản tiền khổng lồ mười hai đồng rưỡi mà mẹ khâu dưới đáy quần ra trước, sau đó để lại mảnh giấy cho Lão Ngụy rồi bước ra ngoài. Trên giấy viết: Ngụy Minh đi dạo hồ Vị Danh. Ra khỏi cửa cứ đi thẳng về hướng nam là tới hồ Vị Danh, trước khi thấy hồ thì sẽ nhìn thấy tháp Bác Nhã trước, đây là công trình cao nhất Bắc Đại. Vừa thấy mặt hồ lấp loáng, Ngụy Minh bắt đầu đi dạo quanh hồ theo chiều kim đồng hồ. Hồ nước thì ở đâu chả thế, quan trọng là ven hồ mát mẻ, gió hiu hiu thổi dễ nghĩ ngợi. Việc cấp bách của hắn là phải bám trụ lại Bắc Đại, mà ở lại Bắc Đại cốt để cắm rễ tại Yên Kinh, sân khấu lớn mới mong làm nên chuyện lớn. Muốn ở lại Bắc Đại thì bắt buộc phải giữ mối quan hệ thật tốt với nhà chú Bình An, phải mượn sức gió mà bay lên chứ. Bây giờ là ba giờ rưỡi chiều, tính chừng thời gian đã hòm hòm, hắn phải đi nhổ một cái gai, cái gai từng đâm thủng mối quan hệ giữa hai chú cháu hắn. Thế là đi vòng tới chỗ dựng bia "Hồ Vị Danh" ở bờ tây, Ngụy Minh bèn rảo bước ra thẳng cổng tây. ~ Ngoài mười mấy tòa nhà tập thể ra, hai năm trước Uất Tú Viên còn xây thêm một trường mẫu giáo trực thuộc Bắc Đại, hai đứa con sinh đôi của Ngụy Bình An vừa vặn được gửi vào đây, sáng đưa chiều đón là xong, bữa trưa trường lo, cực kỳ đỡ nhọc lòng. Ngụy Minh đến sớm nhất, lát sau mới lác đác vài ông bà cụ xuất hiện, khéo trong số đó lại có giáo sư đại thụ nào cũng nên. Có điều ngoài vài giáo sư nổi tiếng như Quý Hiến Lâm ra, hắn chịu chẳng nhận ra ai. Cho tới tận lúc tan trường, Ngụy Minh vẫn không thấy bóng dáng chú Bình An đâu, quả nhiên giống hệt kiếp trước, vì mải chạy vạy lo lót việc cho hắn mà chú quên béng mất việc đón con. Thế nên Ngụy Minh mới tới đây. Tuy hắn chưa quen Ngụy Hỉ và Ngụy Nhạc bây giờ, nhưng trưa nay ăn cơm đã ngó qua ảnh chụp gần đây của hai đứa, lại còn là sinh đôi, dễ nhận ra lắm. Chẳng mấy chốc, hai anh em giống nhau đến bảy phần nắm tay nhau bước ra, nét mặt nổi bật hẳn so với đám nhóc xung quanh. Hai đứa này sau này đều theo con đường nghệ thuật, lớn lên Ngụy Hỉ thi đỗ Học viện Hí kịch Trung ương, chung lớp với Tân Bách Thanh và Vương Thiên Nguyên, tốt nghiệp xong vào Nhà hát Kịch Nhân Nghệ, thỉnh thoảng đóng phim truyền hình, điện ảnh. Còn Ngụy Nhạc lại mê âm nhạc, đàn hát món nào cũng thạo, không những đỗ Nhạc viện Trung ương mà còn được giữ lại trường làm giảng viên. Ngụy Minh nhìn cái vẻ ngó nghiêng dáo dác của Ngụy Hỉ là muốn bật cười, thập niên 90 hai người từng làm việc chung ở Nhân Nghệ, lại thêm quan hệ họ hàng nên thân nhau như anh em ruột, sau này công ty của hắn Ngụy Hỉ cũng góp một chân cổ phần. Trước khi hắn xuyên không về đây, Ngụy Hỉ đang làm ầm ĩ đòi ly hôn với cô vợ kém hai mươi tuổi, sầu đến mức vò đầu bứt tai, đâu có được vô tư lự, ngây thơ như bây giờ. "Hỉ Tử, Nhạc Nhạc, ở đây này!" Ngụy Minh cất tiếng gọi, vẫy hai đứa trẻ đang ngơ ngác lại gần. "Anh là ai thế ạ?" Ngụy Nhạc hỏi. Ngụy Minh đáp: "Cứ gọi anh là anh Minh, bố Ngụy Bình An của hai đứa bảo anh đến đón đấy." "Dạ, thế mình mau về thôi." Ngụy Hỉ sốt sắng. Thằng nhóc này đúng là vô tâm vô tính, kiếp trước nó đi lạc cũng đúng vào lúc này. Ở dòng thời gian trước, bố mẹ không tới đón, cô giáo cũng đến giờ tan làm, thế là Nhạc Nhạc rủ anh tự đi bộ về, dù sao cũng chỉ có hơn hai trăm mét, hai đứa đã đi bao nhiêu lần rồi. Ngờ đâu Ngụy Hỉ thấy chiếc xe đạp bán kẹo hồ lô đi ngang qua, buông tay em gái ra đuổi theo ngay, đuổi kịp kẹo hồ lô thì người cũng lạc luôn. Đúng là cái ngữ hở tay ra là mất tăm. Lúc thím Lữ Hiểu Yến đi làm về, thấy mỗi con gái đứng trước cửa, biết tin chồng không đi đón con mà con trai thì chạy mất hút, thím nổi trận lôi đình. Dù cuối cùng thằng bé được công an đưa về tận nhà, nhưng chuyện này khiến hai vợ chồng nổ ra một trận cãi vã dữ dội nhất kể từ ngày cưới, hại sáng hôm sau Ngụy Bình An không qua tìm bố con Ngụy Giải Phóng nữa. Thế là Lão Ngụy dắt con tự tìm đến tận cửa, vừa khéo đứng ngoài nghe trọn cuộc cãi cọ của hai vợ chồng, trong đó có mấy câu chĩa thẳng vào bố con họ, nghe chối tai vô cùng. Chàng trai mười tám tuổi Ngụy Minh ngày ấy lòng tự ái cao ngùn ngụt, vốn dĩ việc muối mặt đi nhờ vả người ta đã khiến hắn ngượng chín người rồi, đằng này lại còn bị người ta nói sau lưng, thế là hắn chẳng thèm lấy hành lý, chạy thẳng một mạch ra ga tàu hỏa, mặc kệ Lão Ngụy mà tự về làng. Dẫu sau đó Ngụy Giải Phóng về nhà bảo chú Bình An đã thu xếp xong xuôi công việc rồi, nhưng Ngụy Minh sống chết không chịu đi, thà ở nhà làm ruộng. Cũng vì chuyện đó mà tình cảm anh em giữa Ngụy Giải Phóng và Ngụy Bình An sứt mẻ, bao nhiêu năm trời không qua lại. Bây giờ thì không có chuyện ấy nữa rồi, Ngụy Minh một tay dắt một đứa, dọc đường còn mua cho mỗi đứa một xiên kẹo hồ lô. Hỉ Tử thì cứ thế nhồm nhoàm ăn, còn Nhạc Nhạc vẫn giữ chút cảnh giác, nếu không phải thấy anh này trông đẹp trai thì con bé nhất quyết không đi theo đâu. Cơ mà về đến cửa nhà mình rồi thì con bé hoàn toàn yên tâm về ông anh bảnh bao này, lại còn chia sẻ xiên kẹo của mình với Ngụy Minh, anh một viên em một viên. Chỉ hiềm nỗi không có chìa khóa, không vào nhà được, Ngụy Minh đành dắt hai đứa xuống chân cầu thang chơi. Trong cặp Ngụy Hỉ có giấy, Ngụy Minh gấp cho chúng nó hết máy bay lại đến thuyền buồm, gấp cả chim én lẫn hạc giấy, nhoáng cái đã trở thành thần tượng trong mắt hai đứa nhỏ. "Hỉ Tử, Nhạc Nhạc!" "Mẹ ơi, mẹ ơi!" Mãi đến khi trời nhá nhem tối, Lữ Hiểu Yến mới vội vã đạp xe về, hai đứa trẻ như chim non lao thẳng vào lòng mẹ. Thím mới tròn ba mươi tuổi, trẻ hơn chú Bình An khá nhiều, nhìn qua là thấy toát lên vẻ trí thức của người thành phố. Lữ Hiểu Yến nhìn sang Ngụy Minh hỏi: "Đồng chí nhỏ là con nhà ai thế, phiền cháu trông chừng hai đứa hộ cô quá." Gặp lại Lữ Hiểu Yến lúc này, Ngụy Minh chẳng hề có chút oán hận nào, thím Hiểu Yến thật ra bụng dạ rất tốt, lại nhiệt tình, kiếp trước lo chuyện trăm năm cho hắn đến bạc cả đầu, mai mối cho hắn không biết bao nhiêu đám. Chẳng qua con cái là vảy ngược của người làm mẹ, Hỉ Tử suýt nữa thì xảy ra chuyện nên thím mới không kiềm chế được mồm miệng. "Mẹ ơi, anh Minh đấy ạ!" Nhạc Nhạc lanh chanh giới thiệu. Ngụy Minh cười bảo: "Cháu chào thím, cháu tên là Ngụy Minh, ở quê Hành Châu mới lên ạ." "Ngụy Minh à? Có phải Tiểu Minh nhà anh Giải Phóng không!" Thím với Ngụy Minh thật ra cũng từng gặp nhau một lần, hồi đám cưới tám năm trước. "Vâng, chú Bình An bận chút việc nên bảo cháu qua đón hai em ạ." Ngụy Minh giải thích vắn tắt. Lữ Hiểu Yến thở dài: "Hai vợ chồng cô đều bận, nhà lại chẳng có người già đỡ đần, khổ thân hai đứa nhỏ. Hỉ Tử với Nhạc Nhạc đói chưa, Tiểu Minh cũng lên nhà ăn cơm với cô luôn nhé." Ngụy Minh vừa định từ chối thì Hỉ Tử đã toe toét khoe khoang: "Con không đói đâu, con vừa ăn một xiên kẹo hồ lô to đùng đoành cơ!" "Hả, ai cho con ăn đồ ngọt, lại quên lúc đau răng rồi phải không!" Lữ Hiểu Yến bỗng nghiêm giọng. Ngụy Minh vội vàng nhận lỗi về mình: "Tại cháu đấy ạ, cháu mua cho em." Lữ Hiểu Yến nén giận: "Không trách cháu đâu, chỉ trách cái thằng ranh này thôi, sâu răng nặng thế rồi mà không chịu giữ mồm giữ miệng, khỏi đau là quên sợ ngay, nhắc bao nhiêu lần vẫn chứng nào tật nấy. Bắt đầu từ bây giờ, cấm ăn kẹo một tuần, không, một tháng! Mấy viên kẹo sữa Thỏ Trắng ở nhà cho em gái hết!" "Á!" Mặt Hỉ Tử lập tức méo xệch. Lữ Hiểu Yến lại mời Ngụy Minh lên nhà ngồi chơi, Ngụy Minh cười khéo từ chối: "Phiếu ăn với phiếu lương thực cháu đang cầm cả, cháu không về là bố cháu phải nhịn đói mất." Trước khi chào thím ra về, Ngụy Minh chợt hỏi một câu: "Thím làm ở tòa soạn nào thế ạ, công việc biên tập vất vả thế cơ ạ?" "Tạp chí 'Nhi Đồng Văn Học'," thím đáp, "chủ yếu là cô mới chuyển về đơn vị này, chưa có nhiều mối quan hệ với giới tác giả viết cho thiếu nhi, tháng nào cũng phải gom bài, nhức cả đầu!" Ngụy Minh "dạ" một tiếng, trong đầu bỗng nảy ra vài ý nghĩ. Trở lại khuôn viên Bắc Đại, hắn tạt vào căng tin mua một tập giấy viết thư, mấy cái phong bì, một lọ mực, một cuốn sổ tay, hết thảy bốn hào. Về đến nhà khách, Lão Ngụy đang tựa đầu giường ngáp ngắn ngáp dài, rõ ràng là vừa ngủ dậy. Thấy Ngụy Minh bày biện giấy mực lên bàn, ông hỏi: "Mua mấy thứ này làm gì, có phải bảo mày lên đây làm học giả đâu." Ngụy Minh nhoẻn miệng cười với bố: "Đương nhiên là để kiếm tiền rồi!"