Chương 13: Long Loan đại bại Trần Hữu Lượng

Trần Hữu Lượng thuở chưa dấy loạn vốn là một người đánh cá ở huyện Tiên Đào, Hồ Bắc. Nhờ tài bơi lội xuất chúng lại từng đọc vài năm sách vở, về sau hắn được vào nha môn làm chân sai vặt. Nhưng vì chướng mắt trước cảnh bài xích lẫn nhau cùng thói mục nát bất tài trong chính quyền nhà Nguyên, hắn liền từ chức về quê tiếp tục nghề chài lưới. Năm 1351, Từ Thọ Huy phất cờ khởi nghĩa, thanh thế vang dội, chẳng mấy chốc đã lập nên chính quyền Thiên Hoàn. Nghe tin ấy, cõi lòng bao năm sục sôi của Trần Hữu Lượng lập tức bùng cháy. Hắn vứt bỏ lưới chài, kích động hơn một nghìn ngư dân địa phương cùng nhau khởi sự. Từng làm việc dưới cấp cơ sở nhiều năm, mắt thấy tai nghe giúp hắn học hỏi và tích lũy được năng lực tổ chức lẫn kiểm soát kiệt xuất, chỉ trong vòng một năm, binh lực dưới trướng đã tăng gấp hai mươi lần. Năm 1355, Trần Hữu Lượng quen biết Nghê Văn Tuấn, đại tướng dưới trướng Từ Thọ Huy trên chiến trường. Được Nghê Văn Tuấn tiến cử, hắn yết kiến Từ Thọ Huy. Từ Thọ Huy mời hắn gia nhập, thế là trong hai năm, Trần Hữu Lượng liên tục khai cương mở cõi cho chính quyền Thiên Hoàn, dâng lên một tấm danh thiếp hoàn mỹ, qua đó leo lên vị trí nhân vật quyền lực thứ ba của nghĩa quân. Tháng chín âm lịch năm 1357, mưu đồ hành thích Từ Thọ Huy của Nghê Văn Tuấn bại lộ, phải trốn đến cứ điểm đóng quân của Trần Hữu Lượng ở Hoàng Châu (nay thuộc vùng Hoàng Cương, Hồ Bắc). Nghê Văn Tuấn trước nay vẫn đinh ninh tình giao hảo riêng giữa hai người chẳng phải tầm thường, mới chạy tới nương nhờ. Nhưng Trần Hữu Lượng nhìn rõ thời thế, lập tức lật mặt chẳng chút do dự, hạ sát Nghê Văn Tuấn rồi mang thủ cấp dâng lên Từ Thọ Huy. Từ Thọ Huy cảm động rơi nước mắt, lập tức phong Trần Hữu Lượng vào vị trí nhân vật thứ hai mà Nghê Văn Tuấn để lại. Thế nhưng Từ Thọ Huy lúc bấy giờ đâu ngờ rằng, Trần Hữu Lượng không cam phận đứng hàng thứ hai, mà ánh mắt tham lam của hắn đã sớm dán chặt vào chiếc ngai vàng dưới mông thủ lĩnh. Cuối năm 1359, gió bấc lạnh buốt, trời phương nam u ám giá rét. Trong cung điện ấm áp, Trần Hữu Lượng đệ trình lên Từ Thọ Huy một kế hoạch tiêu diệt Chu Nguyên Chương. Từ Thọ Huy ngồi được lên vị trí đứng đầu chính quyền Thiên Hoàn không phải nhờ tài năng, mà nhờ vận may cùng địa vị trong Bạch Liên giáo. Nếu không nhờ Nghê Văn Tuấn và Trần Hữu Lượng chống đỡ bờ cõi, hắn đã sớm chẳng biết trôi dạt về đâu. Nhìn bản kế hoạch, hắn không đưa ra được chút kiến giải nào, chỉ biết liên tục gật đầu khen ngợi. Trần Hữu Lượng cũng gật đầu, nhưng nở nụ cười dữ tợn. Từ Thọ Huy bỗng thấy một luồng ớn lạnh ập đến, rùng mình nói: "Ngươi cười trông khó coi quá." Trần Hữu Lượng đáp: "Đúng vậy, bởi vì ta sắp đoạt lấy vị trí của ngươi." Mặt Từ Thọ Huy xám ngoét như phủ một lớp sương giá. Trần Hữu Lượng gằn từng tiếng: "Chỗ ngươi đang ngồi đáng ra phải thuộc về ta!" Lúc này Từ Thọ Huy mới nhận ra dã tâm của Trần Hữu Lượng chẳng khác nào Nghê Văn Tuấn năm xưa. Hắn hét lớn: "Vệ binh!" Đám vệ binh xông vào, nhưng Từ Thọ Huy không nhận ra nổi một gương mặt nào. Trần Hữu Lượng lạnh lùng: "Đây là vệ binh của ta, còn quân hộ vệ của ngươi đã sớm xuống chầu Diêm Vương rồi." Từ Thọ Huy gục đầu tuyệt vọng. Trần Hữu Lượng lập tức hạ lệnh: "Dời đô về Giang Châu, kiến lập chính quyền họ Trần, đời sau sẽ gọi đây là nước Trần Hán." Trong lặng lẽ, chính quyền Thiên Hoàn của Từ Thọ Huy tan thành mây khói, nhường chỗ cho một chính quyền Trần Hán còn sung mãn sức sống hơn. Tháng nhuận năm 1360, Trần Hữu Lượng dẫn đại quân từ Cửu Giang thẳng tiến Trì Châu của Chu Nguyên Chương. Chu Nguyên Chương đã sớm phòng bị, sai Từ Đạt mai phục sẵn, một trận đánh tan quân địch. Nhưng Trần Hữu Lượng không hề bận tâm, đến ngày đầu tháng năm, hắn tập hợp mười vạn thủy quân, kẹp Từ Thọ Huy đi vòng qua Trì Châu để đánh Thái Bình. Thành Thái Bình là tiền đồn yểm hộ cho Ứng Thiên, kể từ khi đoạt được nơi này, Chu Nguyên Chương ngày đêm gia cố tường thành, có thể coi là thành cao hào sâu, một người giữ ải vạn người khó qua. Thế nhưng, khi Trần Hữu Lượng cho những chiến hạm đồ sộ áp sát chân thành phía tây nam Thái Bình, quân sĩ của hắn leo lên mặt thành dễ như dẫm trên đất bằng. Chỉ sau ba ngày, tòa thành từng khiến Chu Nguyên Chương tràn đầy tự tin đã thất thủ, toàn bộ tướng lĩnh cao cấp trong thành đều tử trận, bao gồm cả dưỡng tử của Chu Nguyên Chương là Chu Văn Tốn. Thế công của quân Trần Hữu Lượng dữ dội đến mức ấy. Chiếm được Thái Bình, hắn không dừng lại một khắc, lập tức xua quân đánh Thải Thạch. Ngay khi Thải Thạch thất thủ, sào huyệt Ứng Thiên của Chu Nguyên Chương đã phơi bày ngay trước mắt. Nhưng lúc này hắn không vội tấn công Ứng Thiên, mà quay sang trừ khử Từ Thọ Huy. Giết xong Từ Thọ Huy, hắn lập tức quyết định xưng đế. Trớ trêu thay, bấy giờ đang ở ngoài tiền tuyến, chẳng có cung điện nào để hành lễ. Lúc này hắn chợt nhớ lại ban ngày đi thị sát quân doanh có trông thấy một ngôi chùa mái cao sừng sững, vàng son lộng lẫy, đó chính là chùa Ngũ Thông xây từ thời Tống. Hắn sai người quét tước sơ sài, rồi tùy tiện lấy bàn thờ làm "long án", kéo chiếc ghế rách lung lay sắp đổ làm "long ngai", lại coi gò đất trước chùa là "đàn tế". Hắn đặt mông lên "long ngai", gần như ở tư thế nửa ngồi nửa quỳ mà qua loa cử hành đại điển đăng cơ. Trần Hữu Lượng giương đôi mắt sắc lạnh quét qua hàng văn thần võ tướng phía dưới, dõng dạc: "Đất nước hùng mạnh mà trẫm vừa dựng nên lấy quốc hiệu là Hán, niên hiệu Đại Nghĩa." Quân tướng lập tức hô vang vạn tuế. Cảnh tượng trông cũng ra vẻ tôn nghiêm, chỉ tiếc là nghi lễ mới đi được nửa chặng đường thì một trận mưa giông dữ dội ập đến, Trần Hữu Lượng đành lếch thếch chạy tháo thân về thuyền chỉ huy. Dù còn chưa kịp hoàn hồn, hắn vẫn tranh thủ viết thư cho Trương Sĩ Thành, yêu cầu hắn đánh bọc sau lưng Chu Nguyên Chương. Chiến thuật này cốt để kẹp chặt đối phương vào giữa, khiến Chu Nguyên Chương đầu đuôi không thể cứu nhau. Trương Sĩ Thành ngồi ở thành Tô Châu tính toán thiệt hơn: Chu Nguyên Chương dẫu chẳng phải tay vừa, nhưng chắc chắn khó lòng chống đỡ trước đòn giáp công của cả hai bên. Vấn đề là, sau khi Trần Hữu Lượng diệt xong Chu Nguyên Chương thì mục tiêu tiếp theo sẽ là ai? Chuyện ấy rõ ràng như ban ngày. Hai nhà tranh chấp không bằng ba chân vạc kiềm chế lẫn nhau — Trương Sĩ Thành lắc đầu đắc ý, coi kết luận này là đỉnh cao trí tuệ của mình, bởi vậy hắn chọn án binh bất động, lấy tĩnh chế động. Nhưng Chu Nguyên Chương không có được sự thảnh thơi ấy, hắn buộc phải ra tay ứng phó, nếu không chỉ có con đường chết. Hắn triệu tập hội nghị khẩn cấp cùng quần thần bàn kế sách đối phó Trần Hữu Lượng. Thế nhưng các quan văn võ đều im như thóc. Trần Hữu Lượng phất lên nhờ thủy quân, tinh thông thủy chiến, chiến hạm nhiều gấp mười lần Chu Nguyên Chương, lại sở hữu những cỗ cự hạm nghe tên đã bạt vía như "Chàng Đảo Sơn", "Tắc Đoạn Giang". Thủy đội của hắn rẽ sóng Trường Giang chẳng khác nào dạo chơi trong ao nhà. Hầu như ai nấy đều cho rằng trận này không thể đánh. Kẻ chủ trương rút chạy về Chung Sơn, người bàn nên dốc sức thu phục Thái Bình trước, thậm chí có kẻ đề xuất dâng thành đầu hàng. Đại sảnh ồn ào hỗn loạn như phiên chợ. Chu Nguyên Chương đảo mắt quan sát, thấy duy nhất Lưu Bá Ôn vẫn ung dung trầm tĩnh. Bãi hội, hắn mời Lưu Bá Ôn vào mật thất, câu đầu tiên liền hỏi: "Tiên sinh có diệu kế gì chăng?" Lưu Bá Ôn chậm rãi đáp: "Phải chém đầu những kẻ chủ trương dâng thành đầu hàng và những kẻ đòi lui về giữ Tử Kim Sơn trước, mới có thể phá địch." Đây dĩ nhiên chẳng phải "kế sách" dùng binh, xưa nay chưa từng có đạo lý giết người phe mình để dọa kẻ địch. Nhưng Chu Nguyên Chương hiểu ngầm ý của Lưu Bá Ôn: đầu hàng hay lui cố thủ đều là đường cùng. Thế nhưng nếu chủ động tấn công, thực lực hiện tại lại không cho phép. Trần Hữu Lượng chỉ mất ba ngày đã hạ được Thái Bình, chiến lực kinh hồn ấy khiến người ta phải khiếp sợ. Lưu Bá Ôn đưa ra chủ kiến: "Trần Hữu Lượng đánh Thái Bình là vì nơi đó giáp sông. Thủy quân của hắn quả thực thiên hạ vô địch, nhưng bộ binh thì chưa chắc. Nếu chúng ta tránh chỗ mạnh, lấy sở trường của mình đánh vào sở đoản của hắn, ắt phần thắng sẽ tăng lên rất nhiều." Chu Nguyên Chương bừng tỉnh, phấn khởi nói: "Ta hiểu ý tiên sinh rồi! Ta dụ Trần Hữu Lượng lên bờ, rồi đặt phục binh ở những địa thế hiểm yếu. Thủy quân của hắn không đất dụng võ, bộ binh lại ít hơn ta, lúc ấy tung quân mai phục đánh úp, ắt có thể tốn ít sức nhất mà thu về chiến quả lớn nhất." Lưu Bá Ôn mặt không đổi sắc khẽ gật đầu. Biết được phương hướng, bước tiếp theo là hành động cụ thể: làm sao dụ được Trần Hữu Lượng từ dưới nước lên cạn? Chu Nguyên Chương vắt óc suy tính. Hắn chợt nhớ tới một người mới đến đầu hàng dạo trước tên là Khang Mậu Tài, vốn là thủ hạ của Trần Hữu Lượng, vì chướng mắt thói lộng hành của chủ cũ trước mặt Từ Thọ Huy nên mới chạy sang hàng Chu Nguyên Chương. Hắn lập tức cho gọi Khang Mậu Tài đến, bảo: "Ngươi đến với ta bấy lâu, vẫn chưa có chiến công ra mắt..." Khang Mậu Tài vỗ ngực: "Xin chủ công cứ phân phó, mạt tướng liều chết cũng làm!" Chu Nguyên Chương nói: "Ngươi có quen biết với Trần Hữu Lượng, hãy viết thư nói với hắn rằng ngươi giả vờ đầu hàng làm nội gián. Sau đó xúi hắn trong ngoài phối hợp đánh úp ta." Khang Mậu Tài không giấu nổi nghi ngại: "Trần Hữu Lượng tính tình khôn ranh hơn khỉ, lời lẽ thế này làm sao gạt được hắn?" Chu Nguyên Chương giải thích: "Trần Hữu Lượng chuộng dùng thủy quân vì đó là sở trường của hắn. Nếu ngươi báo tin rằng đã dỡ bỏ cây cầu gỗ Giang Đông trên khúc Tam Xoa Giang nối từ Trường Giang vào chân thành phía tây Ứng Thiên, thủy quân của hắn có thể men theo sông Tần Hoài tiến thẳng đến sát chân thành Ứng Thiên, hắn nhất định sẽ tin. Hắn kéo quân đến đây là để tìm mọi ngóc ngách tốc chiến tốc thắng, nhanh chóng tiêu diệt ta. Mà kế này chính là một món mồi ngon trúng tim đen của hắn." Khang Mậu Tài đành mang tâm lý thử thời vận, viết thư gửi Trần Hữu Lượng. Nhận được thư, Trần Hữu Lượng mừng rỡ khôn xiết, hỏi người đưa thư: "Khang lão tiên sinh đang đóng quân ở đâu?" Sứ giả đáp: "Ở cầu Giang Đông." Hắn gặng hỏi: "Cầu thế nào?" Đáp: "Cầu gỗ." Trần Hữu Lượng kích động đến run rẩy hai tay, dặn dò sứ giả: "Về bảo với Lão Khang, trẫm nhất định sẽ đến đúng hẹn. Đến nơi sẽ lấy hai chữ 'Lão Khang' làm ám hiệu." Nhận được hồi âm của Trần Hữu Lượng, Chu Nguyên Chương lập tức giăng lưới chiến trường. Khang Mậu Tài dẫn một cánh thủy quân tinh nhuệ mai phục ở cầu Giang Đông; đại tướng Thường Ngộ Xuân thống lĩnh ba vạn quân ém tại núi Thạch Hôi, chuẩn bị đón lõng quân Trần Hữu Lượng đổ bộ lên Long Loan; cánh quân của Từ Đạt đóng bên ngoài cửa nam Ứng Thiên, làm lực lượng cơ động sẵn sàng xuất kích; thủy quân chủ lực được điều xuống hạ lưu Trường Giang, chặn đường lui của địch. Bản thân Chu Nguyên Chương dẫn đội quân dự bị đóng tại núi Lư Long ở góc tây bắc tường thành — từ vị trí này, hắn có thể bao quát toàn bộ Trường Giang và cục diện trận đánh. Mọi việc chuẩn bị đâu vào đấy, Chu Nguyên Chương hạ lệnh toàn quân trong thành Ứng Thiên nghiêm ngặt phòng bị. Đúng lúc mọi sự đã sẵn sàng, mưu sĩ Lý Thiện Trường bỗng thất thanh kêu lên: "Hỏng rồi, nguy to!" Chu Nguyên Chương bị dọa cho toát mồ hôi hột, ngỡ mưu sĩ nhìn ra điềm gở trên trời, nhưng xem thiên văn vốn là ngón nghề của Lưu Bá Ôn chứ chẳng can hệ gì tới Lý Thiện Trường. Lý Thiện Trường tuy không rành thiên văn nhưng lại tường tận địa thế. Hắn cuống quýt nhắc nhở: "Cầu Giang Đông là cầu gỗ, thủy quân của Khang Mậu Tài kém xa Trần Hữu Lượng, nếu xảy ra sơ suất để Trần Hữu Lượng húc gãy cầu xông vào thì đại sự hỏng bét." Chu Nguyên Chương vỗ trán: "Chao ôi, sao ta lại không nghĩ ra! Ngươi đã nhìn ra thì lập tức nhận việc đổi cầu gỗ thành cầu đá sắt, cấp tốc gia cố vững chắc!" Lý Thiện Trường đành tất tả đi làm việc, còn Chu Nguyên Chương ở trong trướng nhắm mắt dưỡng thần, đợi chờ trận huyết chiến lớn nhất đời binh nghiệp. Đầu tháng năm nhuận năm 1360, hạm đội khổng lồ rợp trời dậy đất của Trần Hữu Lượng áp sát thành Ứng Thiên. Đội tàu tiên phong do chính hắn dẫn đầu lao thẳng tới cầu Giang Đông. Khi tới nơi, hắn bàng hoàng phát hiện trước mắt không phải cầu gỗ mà là cầu sắt kiên cố. Trong lòng dấy lên nghi hoặc, hắn vẫn theo hẹn cất tiếng gọi lớn: "Lão Khang! Lão Khang!" Thế nhưng đáp lại chỉ có sự im lặng chết chóc. Hắn lập tức nhận ra mình đã trúng kế, vừa toan hạ lệnh lui quân thì bỗng nghe Khang Mậu Tài quát lớn: "Bắn!" Trong chớp mắt, tên bay như mưa, lửa cháy ngút trời. Hạm đội của Trần Hữu Lượng dẫu kiên cố cũng không chống đỡ nổi trận tập kích bất ngờ này. Hắn vừa đánh trả vừa rút khỏi cầu Giang Đông, dạt về phía Long Loan. Đến Long Loan, hắn hạ lệnh cho binh sĩ đổ bộ lên bờ, đào hào dựng rào, tính ổn định trận cước rồi tìm cơ hội phản công. Nhưng Chu Nguyên Chương không cho hắn cơ hội thở dốc. Đứng trên điểm cao, hắn lệnh cho quân sĩ phất cờ đỏ phát động tổng tiến công. Toàn quân biết địch đã lọt vào trận địa, các cánh quân cùng lực lượng dự bị đồng loạt nổi trống xung trận, tiếng hô sát vang động đất trời, tràn xuống đánh úp lực lượng vừa lên bờ của địch. Hai bên lao vào xáp lá cà đẫm máu. Giữa lúc chiến sự giằng co nghẹt thở, Chu Nguyên Chương hạ lệnh cho cánh phục binh của Thường Ngộ Xuân đánh thọc sườn. Trận tuyến của Trần Hữu Lượng sụp đổ trong chớp mắt, quân lính cùng bản thân Trần Hữu Lượng tranh nhau tháo chạy về thuyền hòng tìm đường thoát thân. Thế nhưng vận rủi ập đến, đúng lúc nước triều rút mạnh, những cỗ chiến hạm khổng lồ mắc cạn không thể di chuyển, hắn đành nhảy xuống một chiếc thuyền nhỏ, nhờ tính cơ động gọn nhẹ mà thoát chết trong gang tấc. Thế nhưng vận rủi vẫn bám riết lấy hắn không tha. Khi chạy dạt tới Thải Thạch, quân truy kích của Chu Nguyên Chương đã bám sát nút. Hắn quay đầu nghênh chiến, mong lật ngược thế cờ, nhưng lại chuốc lấy thảm bại. Không còn cách nào khác, hắn đành lui về giữ Thái Bình, quân Chu Nguyên Chương tiếp tục truy đuổi. Dưới hỏa lực công phá dữ dội, tàn quân giữ thành đành bỏ chạy tháo thân. Vận hạn chưa dừng lại ở đó, chẳng bao lâu sau, thành An Khánh cũng thất thủ trong tiếng thét xung thiên của đại quân Chu Nguyên Chương. Tiếp đó, Tín Châu cũng lâm vào cảnh ngộ tương tự. Tín Châu là cứ điểm chiến lược trọng yếu của Trần Hữu Lượng. Mất Tín Châu, cửa ngõ phía tây của hắn hoàn toàn rộng mở trước mũi giáo quân Minh. Đại quân Chu Nguyên Chương thừa thắng xông lên, thu trọn các châu huyện Giang Tây và góc đông nam Hồ Bắc vào bản đồ thế lực. Đến đây, mảnh đất mà Trần Hữu Lượng khổ công gây dựng suốt mấy năm trời đã bị đánh bạt chỉ trong chưa đầy một tháng. Đó chính là trận Long Loan lịch sử. Trận chiến này đã đưa Chu Nguyên Chương chính thức trở thành một trong ba thế lực lớn nhất miền nam Trung Quốc. Sau chiến bại này, Trần Hữu Lượng vô tình "dâng tặng" cho đối thủ hơn trăm cỗ cự hạm cùng hàng trăm chiến thuyền cỡ trung. Chu Nguyên Chương sáp nhập toàn bộ số tàu chiến này vào thủy quân của mình, biến chúng thành nguồn vốn liếng quân sự quan trọng cho cuộc quyết chiến sống còn với Trần Hữu Lượng về sau. Giữa lúc Trần Hữu Lượng bị đánh cho ôm đầu tháo chạy, Trương Sĩ Thành ở thành Tô Châu lại lên tiếng chửi đổng: "Đồ phế vật, đúng là đồ vô dụng, ngay cả một tên hòa thượng cũng không đối phó nổi!" Đoạn hắn ngẫm nghĩ một hồi, rồi nói tiếp: "Xem ra ta cũng phải ra tay phô trương thanh thế một phen, chơi đùa với họ Chu một trận mới được."