Chương 4: Tiêu Dao Du

Trong Lưỡng Nghi Điện. Lời vừa dứt từ miệng Hạc Thủ đạo nhân - quán chủ Thanh Dương Quán, chúng môn sinh trong điện đồng loạt hướng ánh mắt về phía thiếu niên áo gấm vóc người khôi ngô; kẻ ngạc nhiên, người mỉa mai, kẻ khinh khỉnh, người lại hờ hững. Thẩm Tiễn ngẫm nghĩ một chốc, đón lấy ánh mắt của Hạc Thủ đạo nhân, cất giọng sang sảng mà dứt khoát: "Người đời bận rộn ngược xuôi, đấu đá lẫn nhau, phần lớn cũng chỉ vì bốn chữ quyền, tiền, danh, sắc. Còn nếu muốn tiêu dao tự tại, một là phải trảm chư dục, hai là phải đoạn vọng niệm, đạt tới cảnh giới vô ngã, ắt sẽ có được bốn chữ tự tại tiêu dao." Hạc Thủ đạo nhân nghe vậy, đưa mắt nhìn thiếu niên mặt ngọc mày kiếm, ánh mắt lạnh lùng sắc bén kia, khẽ gật đầu: "Quyền, tiền, danh, sắc, bốn chữ này quả thực đã nói hết những điều mà chúng sinh trong thiên hạ đang luồn cúi bươn chải. Cảnh giới vô ngã, trảm chư dục, đoạn vọng niệm, đã chạm tới ngưỡng cửa của Đạo rồi." Nói đoạn, ánh mắt ông nhìn Thẩm Tiễn thoáng qua vài phần ngạc nhiên. Ngày thường, thiếu niên này chỉ mải mê luyện võ, không ngờ lại có kiến giải bực này, thật là hiếm thấy. Cách đó không xa, Lưu Du sững sờ há hốc mồm. Hắn hiển nhiên không ngờ một kẻ ngày thường "tứ chi phát triển, đầu óc ngu si" như Thẩm Tiễn lại có thể thốt ra những lời... ừm, những lời được quán chủ mở miệng khen ngợi như thế. Không đúng, nhất định là có kẻ dạy trước cho hắn! Bụng dạ hẹp hòi thường hay suy bụng ta ra bụng người, Lưu Du tuyệt đối không tin Thẩm Tiễn lại có màn thể hiện xuất thần đến vậy. Dù sao cũng cùng nhau lớn lên ở một nơi, ai mà chẳng biết gốc gác của ai? Còn Bùi Thận lại chăm chú nhìn thiếu niên áo gấm vừa mới thao thao bất tuyệt kia, chân mày khẽ nhướng, ánh mắt không khỏi sâu kín vài phần. Lan Khê Thẩm thị dẫu sao cũng là vọng tộc trong quận, thi thư truyền gia, dẫu chỉ là một đứa con thứ của nhánh sa sút thì chắc hẳn vẫn còn sót lại chút gốc rễ thâm sâu. Thẩm Tiễn nói xong liền hành lễ với Hạc Thủ đạo nhân, rồi ung dung ngồi xuống. Hạc Thủ đạo nhân gật đầu nói: "Cảnh giới vô ngã mới đắc được tiêu dao tự tại, các ngươi hãy ghi nhớ lấy." "Chúng con đã nhớ." Mọi người trong điện chỉ kinh ngạc trong thoáng chốc trước việc một kẻ đội sổ ngày thường bỗng dưng tiến bộ, rồi lại nhanh chóng dồn tâm trí vào bài giảng kinh của Hạc Thủ đạo nhân. Thẩm Tiễn cũng thu liễm tâm thần, tiếp tục dò xét Âm Dương Ma Bàn trong đầu. Vẫn không có phản ứng gì khác, nếu không phải linh đài vẫn đang tỏa ra huyền quang mờ mịt thì dường như mọi chuyện trước đó chỉ là một giấc mộng. Hắn vốn dĩ tính tình tùy ngộ nhi an, đã tới đâu thì hay tới đó, báu vật này hiện giờ chưa ảnh hưởng gì tới mình thì hắn cũng coi như nó không tồn tại. Giọng nói trầm ấm, mộc mạc như ngọc thô của Hạc Thủ đạo nhân lại vang lên: "Hôm nay, giảng tiếp thiên Trang Chu Mộng Điệp." Trang Chu Mộng Điệp cũng là một áng văn lừng danh của Trang Thánh. Ánh mắt sâu thẳm như đầm nước của Hạc Thủ đạo nhân quét qua các môn sinh trong điện, cất giọng già nua: "Ai có thể đứng lên đọc thuộc lòng thiên này?" Lúc này, trong điện đã có vài cánh tay đồng loạt giơ lên. Dưới hàng mày tùng thưa thớt, đôi mắt già nua của Hạc Thủ đạo nhân hướng về chiếc bồ đoàn phía trước, gọi: "Cố Mẫn." "Thưa thầy, có con." Cố Mẫn khẽ đáp một tiếng rồi đứng dậy. Giọng hắn tròn vành rõ chữ, thanh âm giòn giã như hạt ngọc rơi trên mâm bạc, mang theo vài phần trong trẻo, khoáng đạt. Đợi Cố Mẫn đọc xong thiên Trang Chu Mộng Điệp, Hạc Thủ đạo nhân lộ vẻ tán thưởng: "Tốt lắm." Cố Mẫn khiêm nhường tạ ơn, rồi mới theo ánh mắt ra hiệu của Hạc Thủ đạo nhân mà ngồi xuống. Thẩm Tiễn ở bên cạnh lật xem thiên Trang Chu Mộng Điệp, bài này kỳ thực không dài, toàn văn chỉ vỏn vẹn vài trăm chữ. Có điều, bản thân hắn nay đang ở dị giới, cũng chẳng rõ là Trang Chu mơ thấy bướm hay bướm mơ thấy Trang Chu. Lúc này, Hạc Thủ đạo nhân đã bắt đầu giảng giải ý nghĩa của thiên Trang Chu Mộng Điệp, đám học trò trong điện nghe đến mức xuất thần, lòng dạ lâng lâng. "Thế nào là vật hóa?" Hạc Thủ đạo nhân bất chợt cất tiếng hỏi. Đám môn sinh có mặt đều gãi tai bứt tóc, không hiểu ra sao. Thẩm Tiễn cũng ngẫm nghĩ về hai chữ này, Trang Chu Mộng Điệp được trích từ thiên "Tề Vật Luận", bàn về sự phân biệt giữa vật và ta của Trang Chu. Hạc Thủ đạo nhân nhướng mày, nhìn chằm chằm Cố Mẫn bên dưới: "Cố Mẫn, con trả lời xem." Cố Mẫn đáp: "Cái gọi là vật hóa, hẳn là người cùng với Đạo hợp nhất, hòa làm một thể, quên hết cả vật lẫn ta." Hạc Thủ đạo nhân không khen cũng chẳng chê, ra hiệu cho Cố Mẫn ngồi xuống, rồi quay sang nhìn Bùi Thận, hỏi: "Con thấy thế nào?" Bùi Thận làm bộ suy tư, nói: "Trang Chu cùng hồ điệp ắt phải có sự phân biệt. Đã có phân thì có hợp, ngẫm lại, vạn vật đều dung nhập vào Đạo, ấy có thể coi là vật hóa." Hạc Thủ đạo nhân vẫn không tỏ thái độ, lại quay sang nhìn Thẩm Tiễn, cất tiếng: "Thẩm Tiễn, con trả lời đi." Thẩm Tiễn suy nghĩ một chút rồi đáp: "Thưa thầy, hai vị đồng môn ban nãy đã nói hết những gì học trò nghĩ trong lòng, học trò không còn cao kiến nào khác." Hắn thực ra cũng chẳng có cách hiểu nào độc đáo. Hạc Thủ đạo nhân nhìn gương mặt tuấn tú của thiếu niên, nghe hắn đáp vậy thì nét mặt vẫn thản nhiên. Trong khi đó, ánh mắt Lưu Du lại thoáng qua vẻ châm biếm, thầm nghĩ, hắn đã bảo rồi mà, cái tên Thẩm Tiễn này vẫn chứng nào tật nấy, ban nãy không biết nghe lỏm được mấy lời kia từ đâu. Dù sao bài "Tiêu Dao Du" này quán chủ đã giảng nhiều ngày trước, chuyện Thẩm huyện úy bỏ tiền mướn người dạy trước cho Thẩm Tiễn vài câu cũng là điều dễ hiểu. Hạc Thủ đạo nhân nhìn Thẩm Tiễn, gặng hỏi: "Vậy con có lĩnh ngộ được gì chăng?" Thẩm Tiễn ngẫm nghĩ, đáp: "Giữa tỉnh và mộng, thật giả chẳng khác gì nhau. Đời người một kiếp, chẳng qua chỉ là mượn giả tu chân." Thực ra, Trang Chu Mộng Điệp không chỉ nhắc tới vật hóa, mà phần nhiều là đào sâu vào tính hư huyễn của bản chất tồn tại, hắn bận tâm làm gì chuyện thật thật giả giả. Hạc Thủ đạo nhân trầm mặc hồi lâu, khẽ thốt: "Hay cho một câu 'mượn giả tu chân'." Cảm thán một câu, ánh mắt sâu thẳm tĩnh lặng lại một lần nữa hướng về Thẩm Tiễn, hỏi: "Còn gì nữa không?" Vẻ mặt Thẩm Tiễn như đang ngẫm nghĩ, chậm rãi nói: "Giả làm thật thì thật cũng là giả, không làm có thì có cũng như không." Hạc Thủ đạo nhân nghe vậy thì ngẩn người một thoáng, nhìn sâu vào Thẩm Tiễn, nói: "Con có thể có được ngộ tính bực này, quả thực rất hiếm. Tuy nhiên luận điểm về 'hữu' và 'vô' phần lớn xuất phát từ các cuộc biện luận của Phật gia." Thẩm Tiễn lắc đầu đáp: "Cũng không hẳn vậy. Đạo Đức Kinh từng viết: 'Vô, danh thiên địa chi thủy; Hữu, danh vạn vật chi mẫu.' Phật gia chẳng qua cũng chỉ đắc được một góc của đạo lý ấy mà thôi." Đại Cảnh tôn sùng Đạo giáo, ức chế Phật giáo, tuy chưa đến mức coi Phật gia là tà thuyết dị đoan, nhưng quả thực chẳng mấy mặn mà với cửa Phật. Hạc Thủ đạo nhân nghẹn lời một chốc, cảm khái: "Ngộ tính bực này của con, thật là hiếm có." Lưu Du há hốc mồm, nét mặt lộ rõ vẻ không dám tin. Thẩm Tiễn lại được quán chủ khen ngợi nữa ư? Khoan đã, quán chủ vừa mới cười đấy à? Bùi Thận cũng trừng trừng nhìn Thẩm Tiễn không chớp mắt, bụng bảo dạ, hắn đã nói rồi, con em Lan Khê Thẩm thị sao có thể thực sự là phường công tử bột bất tài vô dụng được? Ánh mắt phẳng lặng như giếng cổ của Hạc Thủ đạo nhân lướt qua đám học trò bên dưới, rồi tiếp tục giảng giải về Trang Chu Mộng Điệp. Dường như mấy câu hỏi ban nãy chỉ là một đoạn nhạc đệm tình cờ. Bất tri bất giác, Hạc Thủ đạo nhân đã giảng suốt hai canh giờ, nén hương đã tàn lụi. Thẩm Tiễn thì kiên nhẫn ngồi nghe, nhưng tâm hồn đã sớm bay lên chín tầng mây, mải nghĩ xem lát nữa ăn món gì. Hắn thừa nhận Hạc Thủ đạo nhân giảng rất hay, nhưng mà... hắn đói rồi. Thân là võ giả tu luyện võ đạo, ăn ngũ cốc hoa màu nên tiêu hóa rất nhanh, mau đói là chuyện thường tình. "Nói đi cũng phải nói lại, Hậu Thiên tam trọng này, theo lời của Triệu thúc, dù đặt ra ngoài giang hồ cũng chẳng phải hạng tầm thường. Nho dĩ văn loạn pháp, hiệp dĩ võ phạm cấm, triều đình chắc chắn sẽ có võ giả Tiên Thiên lợi hại hơn để trấn áp, bằng không căn bản chẳng thể khống chế nổi cục diện." Thẩm Tiễn thầm suy tính trong lòng, bất giác nhớ về kiếp trước, giấc mộng võ hiệp của cả một thế hệ, giục ngựa chốn giang hồ, giai nhân vây quanh. Nào là du hiệp, trục diễm khúc, trùng sinh Triệu mỗ Kính... Ừm, tội lỗi, tội lỗi, ở chốn Đạo môn thanh tịnh này mà lại nghĩ bậy, thật là khinh nhờn. Nhưng Đạo pháp tự nhiên, chắc cũng chẳng sao đâu nhỉ? Sau đó, tiếng chuông đạo quán vang lên, tiết học này cũng kết thúc trong lúc Thẩm Tiễn đang lơ đễnh thả hồn theo gió. Thẩm Tiễn cùng đám học trò rời khỏi bảo điện, tiến về phía thiên điện để dùng bữa và nghỉ ngơi, đợi tới đầu giờ chiều mọi người vẫn phải tiếp tục học đạo kinh, ôn tập lại kinh học mà ban sáng quán chủ đã truyền dạy. Lúc này, Bùi Thận bước lại gần, hỏi: "Thẩm huynh ban nãy quả thực là không kêu thì thôi, hễ kêu là kinh động bốn phương đấy." Thẩm Tiễn đang nhai bánh ngọt, miệng nói không rõ tiếng: "Bùi huynh, tôi chỉ là ăn may, buột miệng nói bừa hai câu thôi." Lúc này cử chỉ của hắn không nên quá nổi bật, tránh rước lấy phiền toái không đáng có. Bùi Thận cười cười, nói: "Tại hạ hiểu mà, đại xảo nhược chuyết, đại trí nhược ngu." Thẩm Tiễn cũng chẳng buồn biện giải, bưng chén trà Vụ Ẩn do nha hoàn chuẩn bị sẵn ở một bên nhấp một ngụm, át đi vị ngọt hơi gắt của miếng bánh trong miệng. Lưu Du lúc này cũng bước tới gần, cười giả lả: "Thẩm hiền đệ vừa được quán chủ khen ngợi nở mày nở mặt, hay là tối nay để vi huynh làm chủ, mở tiệc ở Túy Phong Lâu chúc mừng hiền đệ một phen?" Thẩm Tiễn liếc nhìn Lưu Du, thờ ơ đáp: "Lưu huynh, chuyện này có gì đáng để chúc mừng chứ? Lần nào lên lớp quán chủ chẳng khen Cố Mẫn, huynh nếu muốn mời khách thì chi bằng đi mời người ta kìa. Sau này ngộ nhỡ hắn thi cử đỗ đạt, làm quan lớn, khéo chừng còn chiếu cố huynh được đôi phần." Gia cảnh Cố Mẫn bần hàn, người cũng như tên, học hành vô cùng cần mẫn khắc khổ, ở Thanh Dương Quán chính là kiểu học sinh ưu tú đứng đầu bảng. Theo ký ức của hắn, khoa cử của triều Đại Cảnh chính là thi về những môn học Hoàng Lão, Trang Chu của Đạo Đức Kinh này. Lưu Du bị dội một gáo nước lạnh vào mặt, sắc mặt lập tức trở nên khó coi.