Chương 6: 5

Trần Bân về phòng, định ngủ trưa một lát. Thời trẻ hắn chẳng bao giờ ngủ trưa, nhưng giờ có tuổi rồi, chợp mắt buổi trưa trở thành thói quen bắt buộc mỗi ngày. Không ngủ thì cả buổi chiều đầu óc sẽ mụ mẫm, dẫu có thức cũng chẳng làm nổi việc gì ra hồn. Nhưng trong lòng ngổn ngang tâm sự, hắn trằn trọc trên giường mãi mà không tài nào chợp mắt. Năm nay Trần Bân bốn mươi hai tuổi, ở nhóm Tây An luôn tự coi mình là "đại sư huynh". Xét về tuổi tác, chắc chắn hắn không thuộc lứa học trò đầu tiên của giáo sư Thang Gia Tường. Song trong sự nghiệp giảng dạy mấy chục năm với hàng nghìn sinh viên của giáo sư Thang, Trần Bân là người duy nhất đến nay vẫn còn ở lại bên cạnh ông. Trước đám đông, hắn không dưới một lần khẳng định: "Không có thầy thì không có tôi của ngày hôm nay." Câu này, một nửa là thật, nửa còn lại là nịnh nọt kết hợp tự tâng bốc bản thân. Hội nghị lần này ở Trùng Khánh quá đỗi quan trọng với hắn. Nếu phương án OMEGA của Tây An có thể thắng thầu trước phương án Trùng Khánh thì dĩ nhiên là điều tuyệt vời. Thế nhưng, nghĩ đến những ưu thế của phương án Trùng Khánh... hắn lại càng không ngủ nổi. Không ngủ được thì đành trở dậy tìm việc mà làm. Trần Bân tìm Tiểu Khâu để dò la tình hình về tổ chuyên gia. Tiểu Khâu bảo, tổ chuyên gia đã đến từ sớm, trước cả khi nhóm Tây An tới, họ tránh mặt tất cả mọi người rồi lặng lẽ nhận phòng tại khách sạn được chỉ định của căn cứ thực nghiệm. "Tổng cộng có bảy người, đến từ nhiều nơi khác nhau. Có người từ Bắc Kinh tới, có người từ Văn Xương ở Hải Nam, lại có người từ một nơi gọi là Lãnh Hồ ở Thanh Hải sang." Tiểu Khâu bảo cô không quen ai trong số họ, tài liệu nhận được cũng chỉ có ảnh chụp, đến cái tên cũng không có. "Cứ thần thần bí bí thế nào ấy." Cô kết luận. Trần Bân bảo Tiểu Khâu nhớ kỹ lại các bức ảnh, dựa theo mô tả của cô, hắn đoán ra được ba thành viên trong tổ chuyên gia. Một người là Edwin Chadwick, Tổng thư ký Viện Hàn lâm Hàng không Vũ trụ Quốc tế; một người là Tăng Phi Hiên, Chủ nhiệm Ủy ban chuyên môn năng lượng mặt trời không gian thuộc Hiệp hội Hàng không Vũ trụ Trung Quốc; người còn lại là Tạ Văn Bác, Giám đốc khoa học của Tập đoàn Khoa học Kỹ thuật Hàng không Vũ trụ Trung Quốc. Trần Bân sang phòng giáo sư Thang, trút hết những gì dò la và phỏng đoán được cho ông nghe. "Tạ Văn Bác?" Giáo sư Thang nói, "Cậu ấy thật sự đến à? Dạo trước chẳng phải bảo ốm nặng nằm liệt giường sao? Nhưng cũng chẳng lạ, chuyện hệ trọng thế này, là một trong những chuyên gia đầu tiên chủ trương phát triển trạm điện mặt trời không gian ở Trung Quốc, cậu ấy nên đến." "Nhưng bốn thành viên còn lại thì mù mờ quá, con không đoán ra là ai." Trần Bân thoáng vẻ áy náy, "Ví như người từ Lãnh Hồ ở Thanh Hải tới, rốt cuộc là ai chứ? Lãnh Hồ có đài quan sát thiên văn quang học tầm cỡ thế giới, nhưng dân làm thiên văn thì liên quan gì đến dự án của chúng ta?" Giáo sư Thang hiểu ý Trần Bân. Giới nghiên cứu trạm điện mặt trời không gian, gom cả trong nước lẫn quốc tế lại cũng chỉ là một vòng tròn rất nhỏ, quanh đi quẩn lại từng ấy gương mặt. Hơn ba mươi năm qua, giáo sư Thang đã tham dự vô số diễn đàn, hội nghị thường niên, tọa đàm, cuộc thi liên quan đến trạm điện mặt trời không gian. Trần Bân đi theo ông cũng quen mặt gần như mọi nhà nghiên cứu trong ngành. Đến Trần Bân cũng không đoán nổi tên thành viên tổ chuyên gia, điều đó nói lên cái gì? Giáo sư Thang trầm ngâm: "Đoán không ra thì khỏi đoán. Dù sao đi nữa, làm tốt phần việc của mình mới là quan trọng nhất. Kệ họ là ai đến, tôi mới là chuyên gia thực thụ trong mảng này. Phải có sự tự tin." Trần Bân đáp: "Thầy nói chí phải." Trần Bân vừa bước chân ra ngoài, giáo sư Hồ Học Vĩ đã gõ cửa phòng giáo sư Thang. "Lão Thang," ông cất giọng thân mật, "tôi vừa đi thám thính tình hình bên nhóm Trùng Khánh về. Họ ở bên Dương Gia Viện Tử." "Sức khỏe lão Tô thế nào rồi? Đầu gối ông ấy sao rồi?" "Lão Tô không có ở đó, tôi không gặp được." Giáo sư Thang nhìn ra ngoài cửa sổ, ánh nắng mùa xuân đang rạng rỡ. "Vũ Hân, chuẩn bị một chút," ông căn dặn, "tôi muốn ra ngoài." Chu Vũ Hân vâng lời, đi lấy mũ cho giáo sư Thang. "Nhóm Trùng Khánh ngoài lão Tô ra còn có ai?" "Người quen cũ của chúng ta, Lý Mậu Vinh." "Cậu này trình độ học thuật cũng được, hiềm nỗi tính tình hiền quá, khó làm nên đột phá." "Còn hai người nữa tôi chưa gặp bao giờ. Cả hai đều là nghiên cứu sinh tiến sĩ." "Hai người cơ à? Bên này tôi dùng mỗi một nghiên cứu sinh tiến sĩ là Trương Thừa Nghị đã tốn bao nhiêu công sức, lão Tô chơi một lúc hai đứa? Rốt cuộc ông ấy tính toán cái gì? Mấy đứa nghiên cứu sinh đó học ngành gì?" "Một đứa học thiết kế công trình, học trò của lão Tô; đứa còn lại học chuyên ngành phát triển bền vững, cũng giống sư đệ út, mới vào nhóm từ năm ngoái." "Phát triển bền vững?" "Thì là ngành môi trường trước đây đấy." Môi trường? Lão Tô đang tính giở trò gì đây? Thang Gia Tường đầy mối nghi hoặc. "Nghe đâu đứa học thiết kế công trình là nữ, giỏi lắm, ai cũng khen ngợi, nói như thể thiên tài trăm năm có một." Hồ Học Vĩ tiếp lời. "Bên ta chẳng phải cũng có Thừa Nghị sao, có gì mà phải lo. Thừa Nghị cũng là thiên tài chứ bộ?" Giáo sư Thang đội mũ lên, cẩn thận vuốt phẳng lại mấy sợi tóc bạc thưa thớt, miệng nói: "Sao ông cũng giống thằng Trần Bân thế, vừa nghe được chút tin tức đã thót tim rồi nghĩ ngợi lung tung? Phải vững vàng, vững vàng lên, hiểu chưa?" Hồ Học Vĩ cười gượng: "Tôi chẳng qua là rảnh rỗi quá thôi mà." "Thay vì chạy đi nghe ngóng tin vỉa hè, chi bằng rà soát lại phương án của chúng ta một lượt, tính xem tổ chuyên gia sẽ đặt những câu hỏi gì, trả lời ra sao cho toàn diện, cho thỏa đáng." Giáo sư Thang đứng dậy, "Có rảnh không? Rảnh thì đi cùng tôi tìm Triệu Lượng." Hai vị giáo sư cùng nhau tới tìm Chủ tịch Tập đoàn Khoa học Kỹ thuật Hàng không Vũ trụ Trung Quốc, nhưng lại phải ăn quả đắng trước cửa "Triệu Gia Viện Tử". Thư ký riêng của Triệu Lượng thông báo rằng Chủ tịch đang họp, hôm nay không tiếp bất cứ vị khách nào. "Cả Trùng Khánh lẫn Tây An đều không tiếp." Cô nhấn mạnh thêm. "Cái cậu Triệu Lượng này!" Giáo sư Thang bực dọc buột miệng. Ông như nghe thấy vãng lại bên tai giọng Triệu Lượng: "Thang lão, Tô lão, hai bác đều là viện sĩ cấp quốc bảo, cháu đắc tội với ai cũng không xong! Đã không đắc tội nổi thì cháu trốn thôi chứ biết làm sao." Trở về phòng, giáo sư Thang tháo mũ đưa cho Chu Vũ Hân. "Thông báo xuống dưới," ông hạ lệnh, "chúng ta cũng họp. Báo mấy đứa nửa tiếng nữa sang phòng tôi họp. Không, mười phút nữa họp luôn." Trương Thừa Nghị nhận được tin báo của Chu Vũ Hân khi đang ở trung tâm phổ biến khoa học, đành cáo từ Tiểu Khâu và Kiều Kiều để về Lý Gia Viện Tử, sang phòng giáo sư Thang dự họp. "Thừa Nghị à, cậu đến muộn nhất đấy, ngồi đằng kia đi." Giáo sư Thang nói. Trương Thừa Nghị nghe lời, ngồi xuống cạnh giáo sư Hồ Học Vĩ. Giáo sư Thang hỏi: "Ở đây mọi người đã từng trải qua cảnh mất điện chưa?" "Hồi nhỏ nhà tôi mất điện suốt, thường là cúp cái rụp chẳng báo trước gì cả. Có bận đang dở tay dở chân thì tối thui, bốn bề đen như mực, phải lần mò đi tìm nến." Hồ Học Vĩ nói. "Đúng đúng, hồi ấy nhà nào cũng trữ nến phòng khi mất điện." Trần Bân phụ họa, "Chuyện này tôi nhớ rõ lắm." Hồ Học Vĩ kể: "Tôi còn nhớ ban đầu nến với diêm trong nhà để chung trong một ngăn kéo, sau vài bận mất điện mới khôn ra, chia mấy cây nến với mấy bao diêm để rải rác nhiều chỗ, trên bàn, bậu cửa sổ, giá sách, bàn trà. Như vậy vừa cúp điện là có thể với tay lấy được nến và diêm ở chỗ gần nhất, thắp sáng ngay lập tức. Trẻ con bây giờ làm sao nếm được cái cảm giác đang yên đang lành tối sầm lại rồi châm nến sáng bừng trong căn phòng đen kịt." Chu Vũ Hân chen ngang: "Thế là điều tốt mà, đúng không thầy?" "Đúng là điều tốt." Hồ Học Vĩ nói, "Sau này dự án Tam Hiệp khánh thành toàn diện mới hiếm khi mất điện. Càng về sau số lần cúp điện càng ít đi, mà hầu như lần nào cúp cũng là do bảo trì sửa chữa, đều có thông báo trước để chuẩn bị. Ấn tượng cuối cùng của tôi về nến là đợt chuyển sang nhà mới, lục lọi ở nhà cũ ra hơn chục cây nến mới dùng qua một hai lần, đắn đo một chút rồi vứt hết." Trần Bân tiếp lời: "Nhắc đến mất điện, tôi chợt nhớ ra hồi tôi học cấp hai cũng cúp điện liên miên. Dạo ấy phải học tự học buổi tối, quản lý gắt gao lắm, giáo viên trực tuần đi đi lại lại kiểm tra, cấm học sinh phát ra bất kỳ tiếng động nào. Hễ cúp điện một cái là cả tòa nhà học nổ tung một tràng hò hét kinh thiên động địa. Tiếng hò hét ấy thực chất chẳng khác gì reo hò ăn mừng. Sau đó các bạn học lôi nến từ trong hộc bàn ra thắp, đặt lên mặt bàn lấy chút ánh sáng. Cả phòng học rực sáng ánh nến. Ánh nến không chói chang như bóng đèn điện, gương mặt đám con trai con gái cứ mờ ảo lung linh trong ánh sáng lay động. Trong tình cảnh đó giáo viên trực tuần cũng chẳng nỡ siết kỷ luật. Thế là bạn cùng bàn, bàn trên bàn dưới, các bạn cùng tổ bắt đầu thì thầm to nhỏ. Mọi người thử tưởng tượng xem, giữa những tháng ngày học hành áp lực đến nghẹt thở, bỗng dưng có một khoảng thời gian ngắn ngủi được tự do tán gẫu, cảm giác ấy hạnh phúc đến nhường nào." Trương Thừa Nghị ngồi nghe mà chán ngắt. Những chuyện này hắn chưa từng trải qua, lời Hồ Học Vĩ và Trần Bân nói cứ như vô số quả bóng bay lướt qua đỉnh đầu hắn, chẳng đọng lại chút dấu vết gì. Hắn chợt nhận ra khoảng thời gian thường xuyên mất điện mà Hồ Học Vĩ và Trần Bân kể thực ra là cùng một thời kỳ, chỉ vì họ cách nhau mười tuổi, một người đã đi làm còn một người đang đi học, nên cảm nhận mới khác biệt một trời một vực như vậy. "Câu đắt giá chắc là 'gương mặt đám con gái cứ mờ ảo lung linh trong ánh sáng lay động' chứ gì." Hồ Học Vĩ cười. "Giáo sư Hồ bắt đúng điểm mấu chốt ghê." Trần Bân toét miệng cười lớn. Giáo sư Thang nghiêm giọng: "Thừa Nghị này, sao cậu không nói gì thế?" "Con chưa từng trải qua cảnh mất điện," Trương Thừa Nghị nói, "nghe các thầy các anh kể chuyện mất điện thấy toàn là kỷ niệm đẹp, nào thắp nến, nào vô tư chuyện trò, con cũng muốn thử mất điện một lần xem sao." "Nói nhăng nói cuội." Giáo sư Thang mắng, "Đừng quên việc mất điện bất thình lình có thể gây ra tổn thất và phá hoại khủng khiếp đến mức nào. Tai họa do cúp điện đột ngột đếm không xuể, cậu có muốn sống trong một thời đại và một nơi như thế không?" Mấy người còn lại đồng loạt lắc đầu. "Đó chính là lý do vì sao chúng ta phải nghiên cứu phát triển trạm điện mặt trời không gian." Giáo sư Thang đưa mắt nhìn khắp lượt mọi người, cất lời: "Trước khi đến Trùng Khánh, có người hỏi tôi, tại sao phải mang tiêu chuẩn này nộp lên đại hội năng lượng mặt trời không gian làm gì? Tự chúng ta làm không được sao? Thật sự không được. "Thứ nhất, ngoài khía cạnh kỹ thuật và kinh tế, sự phát triển của trạm điện mặt trời không gian còn liên quan đến rất nhiều vấn đề về chính sách và luật pháp. Tần số áp dụng cho trạm điện mặt trời không gian xác định thế nào? Mật độ công suất vi ba cho phép là bao nhiêu? Tính toán độ an toàn của việc truyền tải năng lượng không dây và tránh gây nhiễu cho các cơ sở khác ra sao? Tham số quỹ đạo của trạm điện mặt trời không gian là bao nhiêu? Còn rất nhiều tiêu chuẩn cần phải làm rõ. "Thứ hai, làm sao để đảm bảo trạm điện mặt trời không gian không tạo ra rác thải vũ trụ? Thời hạn loại biên xác định ra sao? Sau khi hết hạn sử dụng thì xử lý thế nào? Tất cả những vấn đề này đều cần lập ra tiêu chuẩn từ trước để toàn thế giới cùng áp dụng. "Cuối cùng, và cũng là điểm quan trọng nhất, thời thế đã thay đổi, không thể tiếp tục đóng cửa cài then làm nghiên cứu được nữa. Chúng ta phải bước ra ngoài, tự tin bước ra ngoài. Mọi người phải hiểu rằng, dự án trạm điện mặt trời không gian này cuối cùng vẫn phải vươn tầm quốc tế, tầm nhìn của chúng ta phải đặt cho xa vào. "Thế nên chúng ta bắt buộc phải nghĩ mọi cách để giành chiến thắng trong đợt đấu thầu lần này."