Chương 1: Mùa gặt lúa mì

Năm Chương Vũ thứ hai, Tiên Đế giao chiến với quân Ngô tại Di Lăng, Lục Tốn bên Ngô dùng hỏa thiêu liên doanh, Tiên Đế chỉ kịp thoát thân. Bấy giờ Biệt đốc Phó Dung vì hộ giá cứu nguy, dẫn quân tử chiến đoạn hậu, bộ hạ đều tử trận. Quân Ngô chiêu hàng, Phó Dung hiên ngang mắng lớn: "Ta là tướng Hán, há chịu hàng lũ chó Ngô!" Liền dốc sức tử chiến, về sau kiệt sức hộc máu mà chết. Trong bộ khúc của ông có phó tướng tên là Phùng Nhượng, chỉ để lại một vợ một con. Con trai tên là Phùng Vĩnh, nghe tin cha tử trận thì đau đớn khóc suốt ba ngày, bi thương không kìm được, bèn chạy vào núi sâu, người khác đuổi theo không kịp, chẳng ai rõ kết cục ra sao. Vợ Phùng Nhượng mất chồng lại lạc con, liền gieo mình xuống sông tự vẫn. Người thời ấy ai nấy đều than thở xót thương. Đến tháng Hai năm Chương Vũ thứ ba, Phùng Vĩnh bỗng từ trong núi đi ra, đầu bù tóc rối, miệng thường nói lời điên loạn, hành trạng như kẻ cuồng nhân. Người bấy giờ rất đỗi thương cảm, tâu việc ấy lên triều đình. Tiên Đế nghe chuyện, trong lòng hổ thẹn khôn cùng, than rằng: "Nhà họ tan nát như thế, thảy đều là lỗi của ta." Liền ban cho năm trăm mẫu ruộng, ba tên người hầu, hai con trâu cày, cùng lụa là gấm vóc, để nuôi dưỡng hậu duệ trung liệt. Năm 223 Công nguyên, nông lịch Quý Mão, đương thời là năm Chương Vũ thứ ba, cũng là năm Kiến Hưng thứ nhất. Tháng Tư, Hoàng đế khai quốc Quý Hán là Lưu Bị băng hà tại Vĩnh An, thụy hiệu Chiêu Liệt Hoàng đế. Cùng năm, Thái tử Lưu Thiền đăng cơ, đổi niên hiệu thành Kiến Hưng. Đất Thục vào cữ cuối tháng Tư, đầu tháng Năm âm lịch, tiết trời dần trở nên oi ả, vừa đúng vụ gặt lúa mạch. Nắng gắt treo giữa trời, trên ruộng la liệt nông dân khom lưng gặt lúa mạch, ai nấy mồ hôi như mưa, song chẳng một ai dám lười biếng. Tiếng chim đỗ quyên từng hồi giục giã, tựa hồ cũng đang hối thúc dân cày mau chóng thu hoạch cho xong lúa mạch, kẻo lỡ mất thời vụ cấy lúa nước. Một đứa trẻ choắt cởi trần, bên dưới chỉ mặc độc chiếc khố ngắn, chân đất ôm bó lúa mạch chạy thoăn thoắt trên bờ ruộng. Có lúc chạy quá vội, liền rước lấy một tràng mắng chửi: "Chạy vội thế làm gì? Mù mắt rồi hay sao mà không thấy hạt mạch rơi rụng hết cả rồi? Sao không đi làm trâu lừa kéo cối đá đi?" Cách ruộng lúa không xa có một khúc sông lững lờ trôi, ven bờ liễu rủ rợp bóng, dưới tàng cây chính là chỗ tránh nắng che mát tuyệt hảo. Nơi ấy có một người đang cầm cần câu cá, nhìn từ xa trông vô cùng nhàn nhã ung dung. Đứa trẻ choắt kia đặt xong bó lúa mạch, vừa quay người lại liền nhìn về phía bóng cây, trong mắt lộ vẻ ngưỡng mộ, bước chân bất giác chậm lại. "Nhìn cái gì? Nhìn cái gì!" Đứa trẻ đang nhìn người ta thèm thuồng thì gáy bỗng bị giáng một cái tát, tiếng mắng chửi lập tức vang lên. Chỉ thấy một mụ đàn bà thô tháp tay trái chống nạnh, tay phải xách tai đứa nhỏ: "Lại muốn lười biếng hả? Hử?" Vừa nói, mụ cũng lén liếc về phía đằng kia một cái, giọng nói bất giác hạ thấp xuống: "Đấy là chủ nhà, sao hả? Mày cũng muốn thành cái bộ dạng như chủ nhà à?" Mặt đứa nhỏ lập tức lộ vẻ kinh hoàng, mặc kệ mẹ đang vặn tai mình đến điếng người, chỉ biết lắc đầu lia lịa. "Thế còn không mau đi làm việc?" Người đàn bà bấy giờ mới hài lòng buông con ra, lại vỗ mạnh thêm một cái vào sau gáy nó, đoạn mới hối hả xuống ruộng gặt lúa tiếp. Mụ đàn bà vóc người thô kệch, tiếng nói oang oang tựa sư tử Hà Đông gầm thét, dẫu mụ tự thấy mình đã hạ giọng, nào ngờ lọt vào tai người khác thì vẫn chẳng khác gì tiếng nói chuyện lúc bình thường. Người đang buông cần dưới bóng râm là một thiếu niên chừng mười sáu, mười bảy tuổi. Nghe thấy lời kia, hắn liền nhảy cẫng lên như bị ong đốt, mắng xối xả: "Cái con mẹ dính dịch bệnh kia, ngươi lại đang nói ai đấy? Đồ miệng mồm thất đức, không sợ năm nay ta tăng tiền tô nhà ngươi à?" Thiếu niên này mày thanh mắt tú, y phục trên người dẫu không thể nói là hoa quý tột bậc, song cũng không phải loại bần nông có thể mặc nổi, nhìn qua liền biết xuất thân từ gia đình khá giả. Nào ngờ mở miệng chửi bới lại chẳng khác gì phường thôn phu nơi hoang dã. Gã đàn ông lực lưỡng bình thường còn chẳng dám trêu chọc mụ đàn bà này, vậy mà đứng trước thiếu niên đang nổi trận lôi đình, mụ lại co vòi sợ sệt, gượng cười làm lành: "Chủ nhà chắc hiểu lầm rồi, tôi chỉ đang giục đứa nhỏ mau tay làm việc thôi mà..." "Giục con làm việc thì nhắc đến ta làm gì? Sao hả? Muốn ta dạy dỗ con cho ngươi chắc?" Nông dân đang gặt lúa đằng xa thấy mụ đàn bà ngày thường hung hãn nay lại hiếm hoi chịu lép vế, vài người không nhịn được mà cười ồ lên. "Cười cái rắm!" Thiếu niên mắng xong mụ đàn bà dường như vẫn chưa hả giận, một tay chống nạnh, một tay chỉ trỏ đám người kia: "Không mau tay làm việc đi! Hôm nay mà không gặt xong chỗ này, bữa tối cho các người húp gió tây bắc hết!" Đám tá điền bị mắng lại chẳng sợ hãi mảy may, ngược lại còn cất giọng hỏi lớn: "Chủ nhà cứ yên tâm, nếu mà không gặt xong thì tối nay mò mẫm trong đêm bọn tôi cũng làm cho xong. Nhưng ngộ nhỡ làm xong sớm thì tính sao?" "Chỗ này mà gặt xong sớm, ta bảo trong phủ thưởng thêm cho mỗi người một cái man đầu." Thiếu niên vung tay, giọng hào sảng nói. Mọi người nghe vậy liền reo hò ầm ĩ, đua nhau khom lưng ra sức gặt lúa. Thừa lúc hắn đang nói chuyện với đám người, mụ đàn bà thô tháp đã chuồn mất dạng. Ngược lại, thằng nhóc ngớ ngẩn kia phản ứng chậm chạp, đợi đến khi nó hoàn hồn định chạy theo thì bị thiếu niên trừng mắt lườm cho một cái. Khốn khiếp! Bản mặt coi như ta mang bệnh dịch mà phải đi đường vòng tránh né kia là có ý gì hả? Ta đánh không lại mẹ ngươi chứ chẳng lẽ không đánh nổi ngươi? Ngon thì bước qua đây, xem ta có đánh chết ngươi không! Thằng nhóc nhìn Phùng Vĩnh với vẻ đầy cảnh giác, cẩn thận đi vòng tránh xa một đoạn rồi mới co giò chạy biến. Phùng Vĩnh thở dài một tiếng. Người ta xuyên không không làm hoàng đế thì cũng thành vương hầu, còn hắn thì hay rồi, xuyên thành con trai của một gã tiểu địa chủ, cũng chỉ miễn cưỡng kiếm đủ miếng ăn no mặc ấm. Chuyện ấy đã đành, đằng này lúc mới xuyên qua, có lẽ do tâm lý không vững vàng, lời hắn nói ra người khác lại chẳng hiểu được, cộng thêm cử chỉ mang thói quen của người hiện đại, rốt cuộc lại bị người ta coi là mắc chứng cuồng loạn (cũng tức là bị tâm thần). Hồi đầu, người ngoài trông thấy hắn đều chẳng dám lại gần, khiến hắn suýt chút nữa phải đi ăn mày mà sống. Còn vì sao lại là suýt chút nữa, ấy là bởi hắn nhận ra vào cái thời buổi loạn lạc đao binh này, nhà thường dân lấy đâu ra lương thực dư thừa mà bố thí cho ăn mày? Cho nên đi ăn xin chẳng khác nào chờ chết, suýt nữa hắn đã trở thành tấm gương thất bại điển hình sau khi xuyên không. Về sau, khi hắn đã quen dần với mọi thứ, Lưu Bị — ừ thì là Tiên Đế — lại ban thưởng cho năm trăm mẫu ruộng, ngày tháng của hắn mới dễ thở hơn đôi chút. Cũng chỉ là dễ thở hơn một chút mà thôi, ở cái thời đại không điện, không điện thoại di động, không máy tính, không có lấy một trò giải trí này, đến cả người hầu hạ trong phòng hắn cũng chưa có, sau cùng thứ duy nhất còn lại cũng chỉ là vác cần ra bờ sông câu cá khuây khỏa. Thế nhưng ngặt nỗi lúc này đang độ mùa màng bận rộn, nông dân răn dạy con cái trong nhà đều lôi hắn ra làm tấm gương xấu: "Mày mà còn lười biếng thì tao cho mày thành cái bộ dạng như chủ nhà ngày trước! Biết vì sao chủ nhà ra nông nỗi ấy không? Chính là vì lười quá mà hóa điên đấy!" "Mày còn nghịch nước nữa, đến lúc chết đuối húp no bùn đất, vớt mày lên là thành cái bộ dạng như chủ nhà trước kia đấy! Biết vì sao chủ nhà ra nông nỗi ấy không? Chính là vì nghịch nước ngập ngụa, nuốt phải bùn đất mới thành ra thế đấy!" …… Dân làm nông chẳng có nhiều hiểu biết, dạy dỗ con cái ngoài đánh đòn véo tai thì bình thường cũng chẳng nói ra được đạo lý sâu xa gì. Nay khó khăn lắm mới vớ được một tấm gương xấu tày đình, lẽ tự nhiên là bấu víu không buông, đem hắn ra mà tận dụng triệt để, chuyện gì cũng có thể tròng vào người hắn. Mới đầu nghe thấy, trong lòng hắn thấy khó chịu nghẹn ứ, về sau cũng đành quen dần. Đừng nhìn những lời kia chói tai khó nghe, song bọn họ cũng chỉ dám lén lút bàn tán sau lưng; thực sự đứng trước mặt chủ nhà là hắn, đám tá điền kia vẫn cứ khép nép răm rắp, đến thở mạnh cũng chẳng dám. "Mẹ ơi, con đói." Thằng nhóc chạy đến sau lưng người đàn bà thô tháp, khẽ khàng nài xin. Người đàn bà mắng át đi: "Mặt trời mới hơi xế bóng đã đói với chả rét, bữa sáng ăn lắm thế sao không trướng bụng chết luôn đi?" Miệng tuy chửi mắng, nhưng mắt mụ lại đảo quanh bốn phía, thấy không ai chú ý, bèn chỉ tay về phía đặt hũ nước nơi đầu ruộng: "Ra uống tạm ngụm nước cho đỡ đói rồi vào gốc cây nghỉ một lát." Thằng nhóc hiểu ý, lon ton chạy về phía hũ nước lục lọi. Quả nhiên, trong chiếc giỏ đựng hũ nước của mẹ có phủ một mảnh vải che kín cái man đầu. Nó lập tức nuốt nước bọt, lén bẻ lấy một nửa, nắm chặt trong tay rồi một mạch chạy ra nấp sau thân cây bên bờ quan đạo cho người khác khỏi thấy, bấy giờ mới há to miệng ngoạm một miếng lớn. Mấy ngày tá điền gặt lúa mạch cho chủ nhà, theo lẽ thường thì chủ nhà phải bao ăn, ngày hai bữa sớm tối, tiêu chuẩn cốt sao no bụng, chẳng cầu ngon lành. Thế nhưng chủ nhà họ Phùng này dường như lại khác, ngoài cơm kê ra còn có một thứ đồ ăn gọi là man đầu, nghe nói do chủ nhà phỏng theo đầu người man rợ mà làm ra, mềm xốp lại vừa miệng, vô cùng được lòng mọi người. Nghe đồn đây là thứ lúa mạch đã đãi sạch vỏ rồi xay thành bột làm nên, quả thực là phá gia chi tử đến tận cùng! Thường khi có man đầu thì cơm kê chẳng mấy ai thèm tranh giành. Chiếc man đầu này chính là món đồ mẹ nó lén giấu lại từ bữa sáng; tuổi ăn tuổi lớn, ăn thủng nồi trôi rế, đám nhóc tầm tuổi này là dễ đói bụng nhất. Mẹ nó giấu chiếc man đầu này chính là để nó có cái lót dạ cầm hơi trong lúc làm việc ban ngày, gắng gượng cho tới bữa tối. "Ủa? Ở đây còn có một đứa nhỏ đang ăn vụng này?" Có lẽ do man đầu quá khô, hoặc do ăn quá vội, mà nhiều phần hơn là bị dọa sợ, thằng nhóc lập tức bị nghẹn cứng ở cổ họng, ho sặc sụa mấy tiếng mà khạc không ra, nuốt cũng chẳng trôi, hai mắt trợn ngược trắng dã, chừng như sắp nghẹt thở đến nơi. "Đừng vội, đừng vội, ta đâu có tranh ăn với nhóc con đâu." Người bên cạnh vừa nói vừa chìa túi nước ra rót cho nó một ngụm, bấy giờ mới giúp nó nuốt trôi miếng bánh nghẹn. Thằng nhóc lúc này mới nhận ra trên quan đạo đang đỗ một cỗ xe bò. Trên xe có một người đoan tọa, y phục bất phàm, tay cầm thẻ tre, đang mải mê đọc sách, mắt chẳng thèm liếc sang bên này lấy một lần. Người lên tiếng và đưa túi nước cho nó chính là người đánh xe hầu cận. (Hết chương)