Chương 3: Sự ra đời vĩ đại của một vương triều rộng lớn: Hạ triều, triều đại đầu tiên của Trung Quốc

Chương 1 Sự ra đời vĩ đại của một vương triều rộng lớn: Hạ triều, triều đại đầu tiên của Trung Quốc Hạ triều là triều đại đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc. Do thời đại quá đỗi xa xưa, nhiều sự kiện lịch sử trọng đại đến nay đều bị phủ lên một bức màn thần bí. Thậm chí có học giả còn cho rằng, Hạ triều thực chất chỉ là một triều đại do các văn thần nhà Thương thêu dệt nên. Trong dòng lịch sử Hạ triều từng diễn ra nhiều biến cố kinh tâm động phách, có tầm ảnh hưởng sâu rộng, bao gồm: Đại Vũ trị thủy, thảo phạt Tam Miêu, Đồ Sơn chi hội... Hạ triều mang ý nghĩa lịch sử vô cùng trọng đại, giữ vai trò thừa kế quá khứ, mở lối tương lai, thúc đẩy tiến trình phát triển của lịch sử. Khải trải qua nhiều phen đấu tranh, xác lập được vị thế lãnh đạo của hắn trong liên minh bộ tộc. Hắn biến "công thiên hạ" của xã hội nguyên thủy thành "gia thiên hạ", từ đó chế độ thiện nhượng quân chủ bị chế độ thế tập thay thế. Điều này đánh dấu việc xã hội nguyên thủy kéo dài đã nhường chỗ cho xã hội tư hữu, có thể coi là một bước nhảy vọt của lịch sử. Tiếp theo, chúng ta hãy cùng trở lại Hạ triều hơn bốn nghìn năm trước để tìm hiểu những sự kiện lịch sử quan trọng từng diễn ra vào thời đại ấy! Đại Vũ trị thủy: Nạn hồng thủy cuồn cuộn mà Đại Vũ dẹp yên rốt cuộc là lịch sử hay là chuyện thần thoại? Đại Vũ trị thủy là sự kiện lịch sử quan trọng nhất thời Hạ triều, lưu lại ảnh hưởng vô cùng sâu sắc. Suốt một thời gian dài, nhiều người vẫn luôn xem đây là một câu chuyện thần thoại, cho rằng bản thân Đại Vũ chỉ là nhân vật hư cấu trong truyền thuyết, chuyện Đại Vũ trị thủy cũng do người đời dựng lên chứ không hề có thật. Sự thật có đúng như vậy chăng? Nếu Đại Vũ quả thực là nhân vật hư cấu, vậy Hạ triều do hắn khai sáng phải giải thích ra sao? Rốt cuộc chuyện Đại Vũ trị thủy có từng thực sự xảy ra hay không, đó là một đoạn lịch sử hay chỉ là thần thoại? Thực tế chứng minh, Đại Vũ trị thủy là sự thật lịch sử xác đáng, chỉ là về sau bị người đời thần thánh hóa quá mức. Chuyện tích Đại Vũ trị thủy không nghi ngờ gì chính là câu chuyện được lưu truyền rộng rãi nhất trên mảnh đất Hoa Hạ suốt hàng nghìn năm qua, sức ảnh hưởng sâu xa theo năm tháng. Thời Nghiêu tại vị, lưu vực Hoàng Hà thường xuyên xảy ra lũ lụt. Mùa màng ngập úng, nhà cửa đổ nát, bách tính chỉ còn cách dời lên chỗ cao mà ở. Không ít nơi còn có độc xà mãnh thú tàn hại con người và gia súc, khiến dân chúng chẳng thể yên ổn sinh sống. Nghiêu bèn triệu tập hội nghị liên minh bộ lạc để bàn kế sách trị thủy, hỏi ý kiến thủ lĩnh các phương xem nên cử ai đi dẹp yên hồng thủy. Các thủ lĩnh đều tiến cử Cổn. Nghiêu vốn không mấy tin tưởng Cổn. Các thủ lĩnh lại thưa rằng hiện thời chẳng còn ai tài giỏi hơn Cổn, xin cứ cho thử một phen. Nghiêu mới miễn cưỡng ưng thuận. Cổn tốn suốt chín năm trị thủy mà không ngăn nổi sóng dữ, bởi hắn chỉ biết dùng đất đắp đê ngăn nước. Đê đập rốt cuộc bị dòng lũ xô đổ tan tành, nạn lụt lại càng thêm dữ dội. Sau khi Thuấn thay Nghiêu làm thủ lĩnh liên minh bộ lạc, đích thân đến thị sát nơi trị thủy. Thấy Cổn làm việc tắc trách không thành, Thuấn xử tử Cổn, rồi sai con trai của Cổn là Vũ tiếp tục trị thủy. Vũ thay đổi phương pháp của phụ thân, dùng cách khai kênh thoát nước, khơi thông sông ngòi để dẫn dòng nước lũ đổ ra biển lớn. Hắn cùng bách tính đồng cam cộng khổ làm lụng, đội nón lá, cầm xẻng cuốc, đi đầu đào đất gánh bùn, vất vả đến mức lông ở bắp chân đều mòn nhẵn. Trải qua mười ba năm ròng rã nhọc nhằn, dòng nước lũ cuối cùng cũng được dẫn ra biển lớn, mặt đất lại có thể cày cấy gieo trồng. Vũ mới thành hôn chưa được bao lâu, vì việc trị thủy mà bôn ba khắp chốn, nhiều lần đi ngang qua cửa nhà mình đều không bước vào. Có một lần, thê tử Đồ Sơn thị sinh hạ con trai là Khải, tiếng đứa trẻ oa oa cất lên, Vũ đi qua ngoài cửa, nghe thấy tiếng khóc của con cũng đành cắn răng không vào thăm nom. Bấy giờ ở trung du Hoàng Hà có một ngọn núi lớn gọi là Long Môn Sơn, nay thuộc phía tây bắc huyện Hà Tân, tỉnh Sơn Tây. Ngọn núi ấy chắn ngang dòng chảy, ép lòng sông trở nên vô cùng chật hẹp. Dòng nước cuồn cuộn xuôi về đông bị Long Môn Sơn chặn lại, thường tràn khỏi bờ gây nên lũ lụt. Vũ đến nơi, xem xét kỹ lưỡng địa hình rồi dẫn dắt mọi người đục mở Long Môn, xẻ một cửa khẩu lớn xuyên qua ngọn núi. Nhờ thế, dòng sông được khơi thông, chảy xiết không còn gì ngăn trở. Người đời sau ca tụng công đức trị thủy của Vũ, tôn xưng hắn là Đại Vũ. Khi Thuấn đã về già, cũng noi theo Nghiêu mà tìm kiếm người kế vị. Vì Vũ có công trị thủy nên mọi người đều đồng lòng tiến cử Vũ. Đến khi Thuấn qua đời, Vũ liền kế nhiệm chức thủ lĩnh liên minh bộ lạc. Bấy giờ đã bước vào thời kỳ hậu kỳ của công xã thị tộc. Sức sản xuất nâng cao, của cải một người làm ra ngoài việc duy trì sự sống bản thân thì đã bắt đầu dư dả. Các thủ lĩnh thị tộc, bộ lạc lợi dụng địa vị của mình để biến của cải dư thừa thành tài sản riêng, trở thành tầng lớp quý tộc thị tộc. Khi của cải đã dư thừa, chiến tranh giữa các bộ lạc nổ ra, tù binh bắt được không còn bị đem đi giết bỏ mà bị biến thành nô lệ, phải lao dịch phục vụ cho giới quý tộc. Cứ thế, hai giai cấp nô lệ và chủ nô dần hình thành, công xã thị tộc bắt đầu tan rã. Nhờ vào công trạng trị thủy, uy tín và quyền lực của thủ lĩnh liên minh bộ lạc dưới tay Vũ được củng cố nâng cao. Tương truyền khi Vũ về già, từng đi tuần thú phương đông, triệu tập thủ lĩnh của nhiều bộ lạc tại Cối Kê Sơn, nay thuộc vùng Thiệu Hưng, Chiết Giang. Những người đến triều kiến Vũ tay đều cầm ngọc lụa, nghi lễ cử hành vô cùng long trọng. Có một thủ lĩnh bộ lạc tên gọi Phòng Phong thị đến dự hội trễ nhất. Vũ cho rằng hắn khinh nhờn mệnh lệnh bèn đem Phòng Phong thị xử trảm. Điều này chứng tỏ, Vũ khi ấy đã từ một thủ lĩnh liên minh bộ lạc trở thành một vị quốc vương danh chính ngôn thuận. Vũ vốn có một phụ tá tên là Cao Dao từng giúp quản lý chính sự. Sau khi Cao Dao qua đời, con trai của Cao Dao là Bá Ích cũng từng làm phụ tá cho Vũ. Theo chế độ thiện nhượng, lẽ ra phải để Bá Ích làm người kế vị của Vũ. Thế nhưng sau khi Vũ mất, quý tộc bộ lạc Hạ của Vũ lại tôn phò con trai Vũ là Khải kế thừa ngôi vị. Cứ như vậy, chế độ bầu cử của liên minh bộ lạc thời công xã thị tộc chính thức bị phế bỏ, chuyển biến thành chế độ vương vị thế tập. Triều đại nô lệ đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc, Hạ triều, đã ra đời như thế.