Chương 4: Thảo phạt Tam Miêu: Lửa đỏ đúc kiếm, sắt máu chinh phạt——Tam Miêu bị Vũ đánh bại sớm đã có dấu hiệu suy tàn

Chương 2 Thảo phạt Tam Miêu: Lửa bỏng đúc gươm, thiết huyết chinh phạt — Tam Miêu bị Đại Vũ đánh đổ vốn đã lộ mầm suy vong Đại Vũ thảo phạt Tam Miêu là cuộc chiến quy mô lớn tương truyền diễn ra vào thời thượng cổ Trung Hoa hơn 4.000 năm trước, do liên minh bộ lạc Hoa Hạ phương Bắc dưới sự dẫn dắt của Vũ tiến hành cùng liên minh bộ lạc Tam Miêu phương Nam nhằm tranh đoạt nô lệ và không gian sinh tồn. Đôi bên đã triển khai cuộc chiến giành giật kéo dài hơn trăm năm. Thông qua cuộc chiến này, Vũ đã tiêu diệt thành công đối thủ cạnh tranh đe dọa đến địa vị của mình, trực tiếp thúc đẩy Hạ triều ra đời. Tam Miêu vốn là tộc quần sinh sống tại lưu vực Hoàng Hà vào thời Ngũ Đế. Sau trận Trác Lộc, họ dần di cư từ Trung Nguyên đến vùng đất rộng lớn ven trung hạ du Trường Giang, trở thành một thị tộc bộ lạc khổng lồ phân bố rộng khắp phương Nam, trường kỳ kháng cự với liên minh bộ lạc Hoa Hạ vùng Trung Nguyên phương Bắc. Thời Hoàng Đế trị vì từng xảy ra chiến tranh với Tam Miêu. Đến thời Nghiêu, Thuấn, xung đột lại càng không dứt. Tam Miêu từ thời Nghiêu đã sớm lập quốc. Thời bấy giờ, Nghiêu đem thiên hạ nhường cho Thuấn, Tam Miêu không phục, thủ lĩnh Hoan Đẩu phản đối Thuấn kế vị Nghiêu. Chúng bèn nhiều lần gây loạn ở vùng Giang Hoài, Kinh Châu; Nghiêu bèn khởi binh chinh thảo, kịch chiến tại bến Đan Thủy. Tam Miêu bại trận, bị bức phải dời đi xa, tức là sự kiện: Đày Tam Miêu đến Tam Nguy. Thuấn tại vị lại tiếp tục phát động chiến tranh với Tam Miêu, vừa làm suy yếu thực lực của đối phương, vừa áp dụng kế sách phân hóa, chia rẽ Tam Miêu, tức phân ly Tam Miêu. Trải qua những phen tranh đấu liên miên, Tam Miêu bị suy yếu nhưng thực lực vẫn còn, tiếp tục uy hiếp liên minh bộ lạc Hoa Hạ. Vì thế đến khi Vũ lên nắm quyền, Vũ lại phát động chiến tranh thảo phạt Tam Miêu. Trong quá trình Đại Vũ trị thủy, Tam Miêu cũng tham gia vào công cuộc này. Nhưng sau khi trị thủy thành công, các thị tộc, bộ lạc đều được luận công ban thưởng, duy chỉ có Tam Miêu không được phong thưởng. Tam Miêu vì bất phục nên lại dấy binh phản nghịch. Vũ toan cất quân chinh phạt, nhưng Thuấn ngăn lại rằng: "Do đức của chúng ta còn mỏng, nay lại dùng vũ lực đi chinh phạt Tam Miêu là điều bất đức." Thế rồi tu chỉnh giáo hóa suốt ba năm, múa can thích, bấy giờ Hữu Miêu mới chịu quy phục. Nghĩa là Thuấn và Vũ đã dùng ba năm để giáo hóa Tam Miêu, đồng thời tăng cường thao luyện binh mã. Binh chế thời cổ là quân sĩ một tay cầm khiên hộ thân, gọi là "can"; một tay cầm vũ khí hình búa rìu có cắm lông vũ làm vật trang sức, gọi là "thích". Khi thao luyện thì tấu nhạc, động tác chỉnh tề nhịp nhàng như điệu múa, nên gọi là "chấp can thích vũ", còn gọi là vũ điệu thao binh. Tam Miêu thấy Thuấn và Vũ đều đã chuẩn bị sẵn cả văn lẫn võ, đành phải quy thuận. Đến khi Thuấn tiến cử Vũ làm thủ lĩnh liên minh bộ lạc Hoa Hạ, Tam Miêu lại dấy binh phát động tấn công Vũ. Song khi ấy, Vũ đã nắm trong tay đại quyền lãnh đạo các thị tộc, bộ lạc vùng Trung Nguyên, đồng thời đã hình thành tập đoàn lãnh đạo lấy tộc Hạ làm trung tâm; uy lệnh của Vũ trong tập đoàn này đã mang đặc trưng của vương quyền. Cao Dao, vị đại thần chuyên chưởng hình phạt từng trợ giúp Vũ trị thủy, đã ban định quy chế: người dân thuộc các thị tộc, bộ lạc nếu không tuân theo hiệu lệnh, điều động của Vũ thì sẽ bị dùng hình pháp trừng trị. Để mở rộng thêm cương vực thống trị, tiến tới thống nhất lưu vực Trường Giang, Vũ quyết tâm tiến hành một cuộc chiến thôn tính quy mô lớn nhắm vào Tam Miêu. Tương truyền trước khi xuất binh, Vũ đã cử hành một buổi lễ tế long trọng trong miếu tổ. Trước tế trời, sau tế tổ tiên, khẩn cầu trời và liệt tổ liệt tông ban cho sức mạnh, phù hộ đánh thắng Tam Miêu. Sau lễ tế, Vũ lại tổ chức đại hội thệ sư xuất chinh. Tham gia đại hội thệ sư lần này có tù trưởng các thị tộc, bộ lạc, lại có trăm quan trông coi muôn việc. Tại hội nghị, Vũ tay cầm Huyền Khuê tuyên cáo trước toàn quân: Tam Miêu làm loạn, trời xanh ắt trừng phạt, bởi chúng ngang bướng không chịu phục tùng giáo hóa, nhiều lần dấy loạn phản nghịch. Nay nơi đất chúng yêu ma nổi dậy, trời giáng dị tượng, đen trắng đảo lộn, đêm xuất hiện mặt trời, lại mưa máu suốt ba ngày; giữa mùa hè oi ả lại có băng giá đóng kết, đất đai nứt toác, suối nước phun trào, đến cả ngũ cốc gieo trồng cũng bị biến dị. Trong miếu tổ của chúng xuất hiện thanh long, chó giữa chợ cất tiếng gào khóc, lòng dân kinh hoàng khiếp sợ. Nay ta phụng mệnh trời đất và tổ tiên cất quân chinh phạt, mong chư vị đồng tâm hiệp lực để tru diệt kẻ có tội. Sau lễ thệ sư, Vũ dẫn đại quân chủ lực ước chừng năm ngàn người rầm rộ nam hạ, dọc đường hợp binh với lực lượng của các thị tộc bộ lạc bản địa, tiến thẳng đến lưu vực Giang Hán, vốn là căn cứ hoạt động của Tam Miêu. Tam Miêu thấy Vũ thống lĩnh quân mã kéo đến giao tranh, cũng đốc thúc quân binh ra sức chống cự. Nhưng đoàn quân do Vũ chỉ huy là lực lượng vũ trang có tổ chức nghiêm mật, lại trải qua thao luyện can thích thuần thục, không những chiến lực dũng mãnh mà mục tiêu tác chiến cũng vô cùng rõ ràng. Do đó khi trận chiến vừa mở màn, thủ lĩnh của Tam Miêu đã bị quân của Vũ bắn chết tại trận. Mất đi chủ soái, quân Miêu đại loạn, tranh nhau tan tác tháo chạy. Đại bộ phận lui về phương Nam, một bộ phận chạy trốn về hướng Tây Nam, số ít tản mát về phương Bắc và phương Đông. Những di dân Tam Miêu này sau khi trốn đến các nơi thì dần hòa nhập vào các thị tộc bộ lạc khác, cũng có kẻ bị bắt làm tù binh rồi biến thành nô lệ, duy chỉ có cánh quân rút về phương Nam là bảo toàn được dòng giống. Tương truyền, người Miêu tại các vùng Hồ Nam, Quảng Tây, Quảng Đông cùng Vân Nam, Tứ Xuyên, Quý Châu đời sau chính là hậu duệ của bộ tộc Tam Miêu thời ấy. Cuộc chinh phạt Tam Miêu lần này của Vũ tuy không rõ cuối cùng đã tiến đánh đến tận nơi nào, song kể từ sau trận chiến ấy, thanh thế và thế lực của Vũ đã vươn tới lưu vực Giang Hoài. Hơn nữa, đông đảo thị tộc bộ lạc ở phương Bắc và Đông Di cũng đều tới tấp tỏ ý quy thuận Vũ. Dân chúng của các thị tộc bộ lạc này về sau đã trở thành thần dân của Hạ triều. Tập đoàn lãnh đạo tộc Hạ do Vũ đứng đầu trong cuộc chiến này đã bắt sống vô số dân Miêu, lại cướp đoạt được một lượng lớn của cải. Số tù binh này được phân chia cho tộc Hạ và thủ lĩnh các thị tộc, bộ lạc từng tham gia thảo phạt, biến họ thành nô lệ của mình. Nhờ thắng lợi trong chiến dịch thảo phạt Tam Miêu, thế lực của liên minh bộ lạc Hoa Hạ do Vũ đứng đầu phát triển vượt bậc, quyền lực cá nhân của Vũ cũng vượt xa phạm vi thực thi thông thường của một liên minh bộ lạc khu vực. Sau khi đánh bại Tam Miêu, bốn phương quy phục, cương thổ mở mang, Vũ bắt đầu xưng vương. Dẫu việc Vũ kiến quốc xưng vương trong thời kỳ này chưa hẳn đã hoàn toàn phù hợp với thực tế lịch sử, nhưng phôi thai của quốc gia nô lệ sơ kỳ mang tên Hạ triều đã thành hình. Việc thể chế nhà nước thay thế liên minh bộ lạc, xã hội chiếm hữu nô lệ thay thế xã hội nguyên thủy đã trở thành dòng thác lịch sử không gì ngăn cản nổi.