Chương 6: Cao Dao định ra hình phạt: Hiền thần thượng cổ Cao Dao sao chép phát minh của tiền nhân thành ngũ hình, mức độ tàn nhẫn khiến người ta không thể tưởng tượng

Chương 4 Cao Dao chế định hình pháp: Hiền thần thượng cổ Cao Dao phỏng theo phát minh của tiền nhân định ra ngũ hình, mức độ tàn khốc khiến người đời khó lòng tưởng tượng Vào thời viễn cổ nước ta, có một bậc đại thánh nhân được tôn xưng cùng Nghiêu, Thuấn, Vũ là Thượng cổ Tứ thánh, đó chính là thủy tổ ngành tư pháp nước ta - Cao Dao. Cao Dao là nhà chính trị, nhà giáo dục và nhà tư tưởng kiệt xuất thời cổ đại. Hắn cũng là vị thủy tổ ngành tư pháp được giới sử học và tư pháp nhất trí công nhận. Cao Dao định ra hình pháp, thi hành chuẩn mực, được ngợi ca là chấp pháp công minh, thiên hạ không oan. Quan niệm trị quốc bằng pháp luật, trị quốc bằng đức hạnh mà ngày nay chúng ta đề xướng, sớm nhất có thể ngược dòng truy nguyên về tư tưởng pháp trị và đức trị của Cao Dao. Truyền thuyết kể rằng, Đại Nghiệp, con trai của Hoàng Đế, kết hôn cùng nàng Nữ Hoa thuộc thị tộc Thiếu Điển. Nữ Hoa vì nuốt trứng chim huyền điểu mà sinh ra Cao Dao. Lúc mới sinh, tướng mạo hắn rất kỳ dị, sắc mặt xanh mét, miệng nhô ra như mỏ chim, cha mẹ bèn đặt tên cho Cao Dao là Dao. Khi Đế Thuấn tại vị, phong Cao Dao giữ chức Sĩ, trông coi hình phạt, ngục tù cùng nền pháp chế của chính quyền thị tộc. Theo sử liệu ghi chép: Năm Đế Thuấn thứ ba, lệnh cho Cao Dao định ra hình pháp, "Cao Dao tạo ngục mà pháp luật tồn", Hạ thư chép rằng: "Hôn, mặc, tặc, sát, ấy là hình phạt của Cao Dao". Cái gọi là "hôn" chỉ kẻ gian tà xấu xa nhưng lại muốn cướp đoạt tiếng thơm của người khác; "mặc" chỉ kẻ làm quan không thanh liêm, tham ô nhận hối lộ, mưu lợi việc riêng; "tặc" chỉ kẻ giết hại người vô tội một cách bừa bãi, không kiêng nể điều gì. Hễ ai phạm vào ba tội kể trên ắt phải trừ khử, tức xử tội chết. Qua đó có thể thấy, hình pháp do Cao Dao định ra là nền hình pháp có hệ thống, có quy chế sớm nhất của Trung Quốc, cũng là khởi đầu thực sự của ngành hình pháp nước ta. Vũ hình của Hạ triều, Thang hình của thời Thương cùng Cửu hình hay Lữ hình của Tây Chu, thảy đều phát triển và diễn biến từ hình pháp của Cao Dao mà thành. Ngũ hình của Cao Dao xuất hiện sớm hơn Bộ luật Hammurabi của Babylon cổ đại từ ba đến bốn trăm năm, bởi thế Cao Dao được tôn xưng là thủy tổ ngành tư pháp của Trung Quốc. Tư tưởng pháp trị của Cao Dao đã đóng vai trò làm mẫu mực quan trọng cho việc thiết lập và hoàn thiện thể chế pháp luật của các đời sau. Tương truyền, khi Cao Dao chấp pháp xử án, còn sử dụng một loài linh thú thượng cổ gọi là Giải Trĩ. Thể hình Giải Trĩ con lớn như trâu, con nhỏ như dê, hình dạng tựa kỳ lân, trên trán thường mọc một sừng, tục gọi là thú một sừng. Giải Trĩ vô cùng linh tính, có thể phân định rõ phải trái, nhận diện kẻ phạm tội. Mỗi khi Cao Dao gặp phải vụ án khó bề phân định, liền thả Giải Trĩ ra. Giải Trĩ thấy kẻ tình nghi, nếu kẻ đó có tội ắt sẽ dùng sừng húc vào; nếu người ấy vô tội thì sẽ không húc. Cao Dao dựa vào Giải Trĩ để định án, thảy đều chuẩn xác không chút sai sót. Khi Cao Dao nắm quyền tư pháp còn "vẽ đất làm ngục", đây là nơi giam giữ, trông coi phạm nhân sớm nhất. Từ đó về sau, nước ta mới có khái niệm ngục tù, bởi vậy hậu nhân cũng phụng thờ Cao Dao làm Ngục thần. Cao Dao thiết diện vô tư nhưng dùng hình lại vô cùng cẩn trọng. Hắn đối với những kẻ vô tình phạm tội nhưng đã trót gây ra hậu quả thì có thể tha thứ ắt tha thứ; đối với kẻ cố ý phạm tội hoặc dạy dỗ nhiều lần không sửa thì nghiêm trị không tha; đối với kẻ chưa rõ tội trạng thì xử nhẹ tay; với tội chết lại càng cẩn trọng áp dụng, tuyệt không liên lụy đến người vô tội. Cao Dao chấp pháp chí công vô tư, bởi vậy trong thời kỳ hắn chấp pháp, được xưng tụng là thiên hạ không hình phạt tàn khốc, thiên hạ không ngục tù oan sai. Cao Dao lấy mình làm gương, ra sức thi hành đức chính, khiến cho bốn biển thái bình, thiên hạ đại trị, trăm họ an cư lạc nghiệp. Bởi thế người đời đều kính nể hắn, quy phục hắn, tưởng nhớ đến hắn, từ đó mở ra cục diện đức sáng của thiên hạ thảy đều bắt đầu từ Ngu Thuấn. Nhờ vậy, thời đại Nghiêu, Thuấn, Vũ đã trở thành một thời kỳ thái bình thịnh thế rực rỡ.