Chương 1: Cược thua rồi

Tiểu Tiền thị cõng chiếc gùi tre trên lưng, bước chân rón rén đi tới trước cửa bếp của học đường. Nàng cẩn thận bế cô em chồng nhỏ xíu từ trong gùi ra, đặt ngồi xuống bậu cửa rồi khẽ dặn dò: "Mãn Bảo, muội cứ ngồi ngoan ở đây nhé. Đại tẩu vào nấu cơm, lát nữa xong việc sẽ đưa muội về nhà." Mãn Bảo ngoan ngoãn gật đầu, chờ bóng tẩu tử vừa khuất sau cánh cửa bếp, đôi chân ngắn thoăn thoắt liền chạy biến sang gian phòng học ngay bên cạnh. Bên trong, đám trẻ đang theo sự dẫn dắt của tiên sinh ê a đọc 《Thiên Tự Văn》. Mãn Bảo quen đường quen nẻo, kéo một hòn đá kê ngay dưới bệ cửa sổ, rồi kiễng hai bàn chân nhỏ giẫm lên, thò đầu dòm vào trong. Đôi mắt trong veo, sáng lấp lánh như những vì sao trên trời cứ thế chăm chú nhìn quanh. Bạch Nhị Lang ngồi cách khung cửa sổ chẳng bao xa, đang lắc lư cái đầu đọc bài thì chợt phát giác ra ánh mắt của nàng, liền lén quay phắt lại trừng mắt lườm nàng một cái thật dữ dằn. Mãn Bảo đâu chịu chịu lép vế, trừng mắt lườm lại ngay, còn le lưỡi làm mặt quỷ trêu hắn. Bạch Nhị Lang tức tối trừng to mắt, vừa vặn lúc ấy tiên sinh bước ngang qua, tay khẽ gõ nhẹ lên đầu hắn một cái, nghiêm giọng quở: "Tập trung vào." Mãn Bảo nhìn thấy thì nhịn không được, cười đến híp cả mắt, vui sướng khôn tả. Thấy tiên sinh nhìn sang phía mình, nàng còn nghịch ngợm chớp chớp mắt một cái. Vị tiên sinh râu tóc đã hoa râm bất giác lắc đầu thở dài, cũng chẳng buồn xua đuổi, cứ mặc kệ để nàng bám nơi bệ cửa sổ lắng nghe bọn trẻ đọc sách. Trang tiên sinh cất giọng: "Hôm nay chúng ta học đoạn cuối của 《Thiên Tự Văn》: Mao Thi thục tư, công tần nghiên tiếu. Niên thỉ mỗi thôi, hi huy lãng diệu… Cô lậu quả văn, ngu mông đẳng tiếu. Vị ngữ trợ giả, yên tai hồ dã." Học trò bên dưới nối nhau đọc theo từng câu một, Mãn Bảo đứng ngoài cửa sổ cũng cất cái giọng sữa non nớt hô to theo, tiếng trẻ con lanh lảnh vang dội cả một góc. Đám trò nhỏ trong lớp đã quen với cảnh này từ lâu, chẳng ai để ý, vẫn cứ lắc lư đầu óc đọc theo lời thầy. Từ lúc mới bập bẹ biết nói, Mãn Bảo đã theo đọc 《Thiên Tự Văn》, thiên văn này nàng sớm đã thuộc làu làu. Thấy tiên sinh gấp sách lại để đám học trò nhỏ tự ôn đi đọc lại, còn bản thân thì chắp tay thong thả bước sang chỗ đám trẻ lớn hơn dạy bài khác, Mãn Bảo liền nhảy tót khỏi hòn đá, chạy thẳng sang gian nhà ở của tiên sinh. Đến khi tiên sinh tuyên bố tan học, chậm rãi rảo bước về lại gian phòng bên cạnh, liền bắt gặp Mãn Bảo đã cầm cây chổi quét dọn sạch sẽ khoảng sân trước cửa. Con bé đang ngồi bệt dưới đất, cặm cụi gom lại mớ bản thảo mà ông đã vứt đi. Nhác thấy tiên sinh trở về, Mãn Bảo hớn hở cầm xấp giấy đã xếp ngay ngắn đưa ra khoe: "Tiên sinh người nhìn xem, mặt sau của đống giấy này đều còn dùng được cả đấy." "Đấy là mấy bài thời văn ta viết hỏng bỏ đi, con thích thì cứ cầm về đi." Mãn Bảo lắc lắc đầu: "Mặt sau vẫn còn dùng để luyện chữ được mà. Tiên sinh, người cứ giữ lấy luyện chữ trước đi, bao giờ viết kín cả mặt sau rồi con mới mang về." Tiên sinh chẳng thể lay chuyển nổi con bé, đành nhận lấy xấp giấy đặt lên bàn, rồi chỉ vào một chồng giấy khác đã viết kín đặc chữ: "Chỗ này con cầm về đi, có chữ nào nhìn không hiểu thì cứ mang đến hỏi ta." Mãn Bảo vui mừng dạ ran, cẩn thận gấp gọn xấp giấy nhét vào trong ngực áo, rồi nhảy chân sáo quay lại nhà bếp tìm đại tẩu. Tiểu Tiền thị lúc này đã nấu nướng xong xuôi, đang bận tay múc cơm chia cho đám học trò. Mãn Bảo lẻn vào bếp, cất tiếng chào tẩu tử một tiếng, rồi nhanh nhẹn bưng phần cơm nước của Trang tiên sinh mang sang cho ông dùng. Tiên sinh chỉ vào chiếc chiếu đối diện, ôn tồn bảo: "Con cùng ngồi xuống đây ăn luôn đi." Mãn Bảo lắc đầu: "Lát nữa con về bếp ăn sau ạ, phần này là của tiên sinh, người mau ăn đi thôi." Tiên sinh cũng không ép, gắp một miếng thịt đưa đến tận miệng con bé. Mãn Bảo vui vẻ há miệng ăn ngay, nhưng tính trẻ con hiếu động chẳng chịu ngồi yên một chỗ, loanh quanh một thoáng rồi lại chạy biến ra ngoài. Tiên sinh khẽ mỉm cười lắc đầu, cũng không cất tiếng gọi nàng lại. Mãn Bảo lon ton chạy về gian bếp, Tiểu Tiền thị vừa thấy bóng nàng liền dùng muôi nạo sạch phần cháy sót lại dưới đáy nồi, bỏ vào bát đưa cho nàng ăn. Mãn Bảo ngoan ngoãn bốc miếng cơm cháy bỏ vào miệng nhai giòn rụm, lại bẻ một miếng đút vào miệng tẩu tử. Tiểu Tiền thị cười tươi rạng rỡ, vừa nhai vừa xua tay đẩy ra: "Muội ăn đi, muội ăn đi, có được bao nhiêu đâu." Cả một nồi cơm to cũng chỉ vét ra được ngần ấy cháy, nếu để cháy quá nhiều, học trò ăn không đủ no thì cái chân nấu nướng này của nàng có khi lại bị người ta đuổi mất. Tiểu Tiền thị làm đầu bếp ở học đường ròng rã ba năm trời, chừng mực trong chuyện này nàng nắm rất rõ. Trang tiên sinh là thầy giáo do Bạch lão gia, vị địa chủ đầu thôn, bỏ tiền mời về dạy học. Ngôi học đường này cũng do Bạch gia gánh phần lớn kinh phí, bà con trong thôn cùng nhau góp thêm tiền của dựng nên. Thuở ban đầu về đây dạy học, Trang tiên sinh còn dẫn theo người vợ già và con cái. Bởi trong lớp có cả con em của hai thôn lân cận tới theo học, đường sá xa xôi nên buổi trưa không thể về nhà ăn cơm, Trang tiên sinh xót đám trò nhỏ bụng đói cồn cào, mới quy định mỗi trò mỗi tháng nộp sáu cân gạo cùng ba mươi văn tiền là có thể ở lại ăn cơm trưa tại học đường. Bếp núc của học đường dạo đầu đều do người vợ già của Trang tiên sinh cáng đáng. Bà mua thêm rau cỏ của người trong thôn, gom gạo của đám học trò mang tới, thi thoảng mua thêm miếng thịt băm nhỏ nấu canh cho lũ trẻ ăn chung, tính ra mỗi tháng cũng chỉ dôi dư được hai ba mươi văn tiền, coi như chút công xá vất vả. Các bậc cha mẹ trong lòng đều tự tính toán được, biết rõ tiên sinh mở ra lệ này chẳng phải để kiếm chác gì từ họ mà hoàn toàn là vì thương xót học trò. Con cái ở nhà cũng phải tốn cơm tốn gạo, thế nên ai nấy đều vui vẻ nộp phần lương thực này, ngay cả những trò nhà ở trong thôn cũng tự nguyện mang gạo đến góp. Về sau, vợ của Trang tiên sinh ngã bệnh nặng rồi qua đời, các cháu cũng theo chân con trai con dâu lên thành phố sinh sống, nơi này chỉ còn lại trơ trọi một mình ông ở lại dạy học. Công việc bếp núc không còn ai lo liệu, Trang tiên sinh đành tự bỏ ra một trăm văn tiền riêng mỗi tháng để thuê Tiểu Tiền thị tới làm đầu bếp. Bạch địa chủ hay tin liền bảo Tiểu Tiền thị đem trả lại số tiền đó cho Trang tiên sinh, còn gia đình ông tự đứng ra trả tiền công cho nàng, lại kiêm luôn việc quản lý tiền gạo của đám học trò nộp lên, để Trang tiên sinh có thể an tâm dạy chữ. Thời điểm ấy, Mãn Bảo mới được tám tháng tuổi, chân còn chưa biết đi. Việc chính của Tiểu Tiền thị ở nhà là chăm sóc cho Mãn Bảo và đứa con trai nhỏ Tam Đầu, vậy nên nàng thường bỏ cả hai đứa bé vào gùi cõng tới gian bếp học đường. Thi thoảng, nàng lại nắm một vắt cơm từ trong nồi đút cho hai đứa nhỏ, nhờ thế mà nuôi nấng chúng vô cùng bụ bẫm. Chỉ là giờ đây Tam Đầu đã lên bốn tuổi, chẳng còn thiết tha theo đến học đường nữa mà chỉ thích chạy nhảy nô đùa cùng các anh chị ở nhà, vậy nên bên cạnh Tiểu Tiền thị lúc này chỉ còn mỗi Mãn Bảo. Dù mỗi ngày chỉ được chia cho chút cơm cháy đáy nồi, nhưng Mãn Bảo vẫn được nuôi nấng trắng trẻo mập mạp, nhìn chẳng có nét nào giống con cái nhà nông, lại càng không giống người nhà họ Chu chút nào. Hai chị dâu em chồng chia nhau ăn hết bát cơm cháy, dọn dẹp rửa ráy bát đũa xoong chảo sạch sẽ rồi mới dắt díu nhau tung tăng đi về nhà. Tiểu Tiền thị định bế con bé bỏ vào gùi, Mãn Bảo lại không chịu, chạy né sang một bên bảo: "Muội tự đi, muội tự đi được mà." Tiểu Tiền thị cũng không ép: "Được rồi, muội tự đi nhé, cẩn thận kẻo ngã đấy." "Muội là trẻ con lớn rồi, không ngã đâu." Mãn Bảo vừa chạy vừa reo hò ầm ĩ về phía trước. Từ đằng xa, nàng đã trông thấy trước cổng nhà mình đang tụ tập một đám đông nhốn nháo. Nàng đang hớn hở toan lao tới thì bỗng nghe thấy từ bên trong truyền ra một tiếng thét thảm thiết, sợ đến mức giật bắn cả người. Tiểu Tiền thị nhận ra điều bất thường còn nhanh hơn nàng, vội vàng bế xốc con bé lên rồi rảo bước lao tới. Đám đông đứng vây xem vừa thấy Tiểu Tiền thị liền vội vã dạt ra nhường đường: "Chu gia đại tẩu về rồi kìa, mau tránh ra, tránh ra cho người ta vào." "Chu đại tẩu ơi, Tứ thúc nhà cô cờ bạc thua sạch, người ta kéo đến tận cửa đòi nợ rồi kìa." Có kẻ chạy lại báo tin, cũng có kẻ đứng ngoài cười trên nỗi đau của người khác: "Nợ không ít đâu nhé, nhìn cái bộ dạng kia của Lão Chu Đầu thì chắc muốn đánh chết thằng con rồi đấy. Chu đại tẩu mau vào khuyên can đi, tiền mất thì còn kiếm lại được, chứ người mà mất thì hết thật đấy." Tiểu Tiền thị nghe mà tim đập thình thịch, cố chen qua đám đông để bước vào sân. Đập vào mắt nàng là cảnh Tứ thúc đang bị Nhị ca và Tam ca đè chặt xuống đất, còn cha chồng thì đang vung chiếc đòn gánh giáng tới tấp lên người hắn. Trong sân lúc này còn đứng chừng hơn chục người lạ mặt, kẻ cầm đầu mang vẻ mặt dữ tợn, cất giọng cắt ngang tiếng quát tháo giận dữ của Lão Chu Đầu: "Chu lão gia, hôm nay ông có đánh chết thằng con này thì cũng phải nôn tiền ra trả cho ta! Bằng không anh em bọn ta lặn lội trèo đèo lội suối tới đây chẳng hóa ra đi không công à?" Mãn Bảo lập tức vùng khỏi vòng tay của Tiểu Tiền thị, chạy thẳng tới bên cạnh cha mình. Nàng nhìn người Tứ ca chẳng ra gì của mình, lại đưa mắt nhìn quanh đám người vây xem, đôi mày nhỏ khẽ nhíu lại cất tiếng hỏi: "Cha, Tứ ca đánh bạc thua mất bao nhiêu tiền thế ạ?" Gã thanh niên cầm đầu kinh ngạc nhìn Mãn Bảo, thốt lên một tiếng "Ái chà", rồi cợt nhả: "Chu lão gia, con gái út này của ông trông kháu khỉnh ra phết đấy chứ. Nếu trong nhà không có tiền thì lấy con bé này gán nợ cũng được, tuy hơi nhỏ một chút nhưng bọn ta không chê đâu." Lão Chu Đầu giận run cả người, vội kéo phắt con gái ra sau lưng che chắn, quát lớn: "Mày muốn người thì cứ lôi cái thứ súc sinh này đi! Tiền nó nợ thì tự thân nó trả!" Chu Tứ Lang gào khóc thảm thiết, hét lên lạc cả giọng: "Cha ơi, cha! Cha cứu con với cha ơi! Con thật sự không dám nữa đâu, con không dám nữa đâu mà! Cha mà để bọn họ lôi con đi thì bọn họ đánh chết con mất, đánh chết con thật đấy cha ơi!" Gã thanh niên cầm đầu liếc xéo Lão Chu Đầu một cái rồi cười khẩy, trực tiếp giơ chân giẫm mạnh lên bàn tay Chu Tứ Lang rồi nghiến thật mạnh. Chu Tứ Lang lại rú lên đau đớn. Thấy sắc mặt Lão Chu Đầu càng lúc càng xanh mét rồi chuyển sang trắng bệch, gã mới hài lòng nhếch mép: "Chẳng phải chỉ có mười lăm lượng bạc thôi sao? Nhìn căn nhà mới dựng này của nhà các người xem, đâu có vẻ gì là túng thiếu. Cùng lắm thì trong nhà vẫn còn lắm đứa con gái ranh thế kia cơ mà, tùy tiện bán cho ta hai đứa là xong. Nhưng ta nói trước nhé, thời buổi này con gái không đáng giá đâu, nhất định phải có con bé út kia ở trong đó mới được. Bằng không mấy đứa khác cũng chỉ đáng ba năm lượng, không gộp đủ bốn đứa thì đừng hòng xóa được món nợ này." Lời này vừa thốt ra khiến Tiểu Tiền thị và Phùng thị sợ đến tái mặt, vội vàng kéo con gái ruột của mình ra sau lưng che giấu, trong nhà lúc này cũng chỉ có hai người bọn họ là sinh được con gái. Lão Chu Đầu tức giận đến mức tay chân run bần bật. Chu Tứ Lang cũng vừa kinh vừa sợ, suýt chút nữa thì vãi cả ra quần, hắn chỉ có thể dùng bàn tay còn lại chưa bị giẫm bấu chặt lấy gấu áo của cha già, van nài thảm thiết: "Cha ơi, cha cứu con với, cứu con với cha… Con thề không bao giờ dám nữa đâu, không dám nữa đâu mà…" Chu Nhị Lang đang giữ chặt hắn cũng không kìm được cơn giận, vung tay thụi cho hắn mấy quả. Cả nhà này mới sống yên ổn được bao lâu chứ, tất cả đều bị cái thứ này phá nát cả rồi. Huống hồ bản thân hắn lại có đến hai đứa con gái, nếu thật sự phải bán con đi… Nghĩ đến đó, Chu Nhị Lang lại càng ra tay đấm mạnh hơn: "Cho mày không nghe lời này! Cho mày chứng nào tật nấy này!" Chu Tứ Lang ôm đầu gào khóc xin tha. Mãn Bảo đứng một bên nhìn cảnh tượng ấy, khóe môi mím chặt lại. Nàng quay đầu nhìn ba đứa cháu gái của mình, rồi dứt khoát xoay người chạy vội vào trong nhà. Mẹ nàng, Tiền thị, lúc này đang tựa lưng vào đầu giường, một tay ôm chặt lấy ngực thở dốc, Lục ca thì vẻ mặt đầy lo lắng đứng bên cạnh đỡ lấy bà. Sức khỏe của mẹ nàng vốn dĩ đã yếu ớt, lúc này chắc hẳn là bị dọa cho kinh sợ rồi. Mãn Bảo chạy vội tới bên giường, cất tiếng hỏi: "Mẹ ơi, nhà mình còn bao nhiêu tiền ạ?" Tiền thị mở mắt nhìn đứa con gái út, nước mắt không kìm được cứ thế trào ra, đưa tay lau vội: "Con hỏi chuyện này làm gì?" "Có đủ tiền để trả nợ không mẹ?" Tiền thị nức nở mắng: "Cái đồ trời đánh thánh đâm, năm đó sinh ra thằng Tứ đáng lẽ phải dìm chết cho rảnh nợ! Trong nhà gom góp hết thảy từ đầu đến chân cũng còn thiếu mất bốn năm lượng nữa…" Mãn Bảo lại hỏi: "Vậy cứ để bọn họ lôi Tứ ca đi sao mẹ?" "Bọn họ lặn lội đường sá xa xôi vượt núi băng đèo tới tận đây, nếu một đồng cũng không đưa, e rằng vừa bước ra khỏi đầu thôn là bọn họ đã đánh chết tươi thằng Tứ rồi. Chúng ta… chúng ta lẽ nào lại trơ mắt nhìn nó chết thật sao?" Đạo lý này Tiền thị hiểu rất rõ, Lão Chu Đầu lại càng không thể không hiểu, chẳng qua lúc này là đang tiếc tiền, đau lòng số của cải mồ hôi nước mắt mà thôi. Mãn Bảo gương mặt nghiêm nghị, rành rọt từng chữ: "Tuyệt đối không được bán các cháu gái." Tiền thị đưa bàn tay run rẩy xoa đầu con bé, nghẹn ngào: "Không bán, dẫu có phải đem bán thằng Tứ đi thì cũng quyết không bán bọn trẻ… Cái thứ nghiệt súc ấy mà!"