Chương 1101: Làm ăn (2)

"Bên Sơn Tây và Tô Châu đều là giao tình ba đời phụ tổ. Ba nhà chúng thảo dân cùng tiến cùng lui, thân như một nhà!" Chu Toàn chậm rãi giãi bày: "Cổ đông bên Sơn Tây, trong nhà chủ yếu kinh doanh trà, vải vóc, đồ da; còn bên Tô Châu thì chuyên về vải bông, tơ lụa." E là chẳng hẳn như vậy. Lý Cảnh Long trong lòng cười khẩy, thương nhân mạn Sơn Tây kia do cận kề Thát Đát, thứ bọn chúng buôn bán đâu chỉ có trà với vải, e rằng chiến mã, muối sắt, súc vật, cát vàng - những món hàng cấm này lén lút làm không hề ít. Có vài mối làm ăn triều đình cũng mắt nhắm mắt mở, những năm qua vẫn luôn bế quan cấm vận mậu dịch với bên Thát Đát. Nhưng Thát Đát cũng phải sống, nếu thật sự cái gì cũng chẳng mua được, dẫu đánh không lại Đại Minh thì lũ Thát Đát đó cũng sẽ hưng binh tới cướp. "Kỳ thực Thịnh Hằng Đạt có ngày hôm nay, cũng do ba nhà chúng thảo dân sải bước quá dài!" Chu Toàn tiếp tục nói, "Mùa xuân năm ngoái, bên Tô Châu vay từ ngân hiệu bốn mươi vạn đồng bạc, bảo là muốn dựng thêm xưởng bông." "Ngài cũng biết vải bông Đại Minh ta trước nay cung không đủ cầu, bên Tô Châu nói định lập một đại xưởng thuê vạn thợ, đặt ngàn khung dệt tại phủ Tùng Giang, dự tính mỗi năm dệt mười vạn..." Nghe lời này, Chu Doãn Thông đứng sau bình phong thầm tính toán trong lòng. Đại Minh lúc này chính là một đế quốc vải bông. Chưa bàn đến chuyện năm xưa lão gia tử càn quét nam bắc cậy vào chính là vải bông, nay vải bông của Đại Minh bất kể là trong ngoại thương hay nội địa, đều là trọng điểm bậc nhất. Chỉ riêng năm ngoái cả nước sản xuất một nghìn ba trăm vạn xấp vải bông, bán ra ngoài gần một nghìn vạn. Trong ba trăm vạn xấp còn lại, một trăm năm mươi vạn xấp dùng để nộp thuế điều động làm quân lương cho biên quân. Số lượng này còn chưa tính tới vải vóc dân chúng tự dệt tại nhà. Thế nào là kinh tế tiểu nông? Gạo ăn, áo mặc đều tự trồng tự dệt, ngoại trừ dùng trứng gà đổi lấy chút muối thì hoàn toàn chẳng cần mua sắm vật phẩm bên ngoài. Đại Minh lúc này, bên cạnh nền kinh tế tiểu nông tự cung tự cấp, cũng đã bắt đầu xuất hiện những xưởng dệt bông cỡ lớn thuê tới vạn nhân công. Hơn nữa, loại công xưởng này về sau sẽ còn mọc lên ngày một nhiều. Chu Doãn Thông thầm nghĩ: "Công thương nghiệp phát đạt chưa hẳn sẽ làm chậm quá trình kiêm tính ruộng đất, thậm chí còn vì công thương nghiệp hưng thịnh mà khiến sản lượng lương thực sụt giảm, giá lương thực tăng vọt." "Cần phải tại các vùng sản xuất vải bông ở Giang Nam mở rộng thêm kho lương nhằm bình ổn giá gạo, đồng thời phòng ngừa mối lo thiếu lương thực khi xảy ra năm mất mùa!" Còn lúc này trong bụng Lý Cảnh Long lại là một ý nghĩ khác. "Lũ con buôn này bụng dạ đen thật, trả cho người ta hai phần lời, rồi cầm mấy chục vạn bạc kinh doanh của thiên hạ đi làm ăn cho chính mình. Hì hì, đây chẳng phải tay không bắt giặc sao?" Chu Toàn tiếp tục nói: "Nào ngờ bên Tô Châu lại vướng vào một vụ án." Nghe đến đây, tim Lý Cảnh Long lại thót lên một cái. Hắn không kìm được hỏi: "Chẳng lẽ là vụ thông Oa?" "Chính là vụ đó!" Chu Toàn thở dài. Chuyện thông Oa kia thực chất là cái bẫy do Thiết Huyễn cùng những người khác giăng ra để trị đám hào thương Tô Châu không muốn nộp thuế. Vụ này người đệ đệ cùng cha khác mẹ của Lý Cảnh Long cũng dính líu vào, cuối cùng vẫn nhờ Lý Cảnh Long đánh tiếng mới thoát thân được. Song dạo ấy, Lý Cảnh Long hắn cũng vơ vét được một món tiền phi nghĩa kếch xù. "Cũng vì vụ án đó mà việc mở xưởng bông liên tục bị đình trệ, tiền vốn lưu động của Thịnh Hằng Đạt bị đứt gãy. Cách đây ít lâu, bên Tô Châu lại bị Bố Chính Ty bắt san sẻ gánh thêm mấy vạn bạc, bảo là để đi khai khẩn đảo Ngọc Hoàn gì đó." "Ha!" Chu Doãn Thông không nhịn được bật cười, đám người Hàn Khắc Trung khai khẩn đảo hoang đằng ấy, trong tấu triết hắn phê chuẩn có viết: trù bị ngân lượng tại chỗ. Không ngờ Thiết Huyễn và Hàn Khắc Trung lại một lần nữa coi lũ thương nhân này là đám oan đại đầu béo bở mà xẻ thịt. Thế nhưng sau nụ cười, sắc mặt Chu Doãn Thông lại đầy vẻ nghiêm nghị. "Xây dựng một môi trường thương nghiệp lành mạnh, việc còn rất nặng nề và con đường còn rất dài. Tài sản của người buôn bán không thể để mặc cho quan lại muốn đoạt là đoạt." "Đồng thời, bên Tô Châu lại có món nợ khẩn ba mươi tám vạn tiền mua bông còn khất tại Hà Nam, đành phải vay mượn lần nữa." Chu Toàn thở dài một tiếng: "Việc này khiến ngân hiệu thu không đủ bù chi!" Lý Cảnh Long cười lạnh: "Đám con buôn các ngươi tính toán giỏi thật, nói ra thì ai chẳng bạc tiền đầy nhà chất không hết chỗ. Vậy mà bỏ mặc tiền nhà không dùng, lại lấy tiền của ngân hiệu đi làm ăn!" "Chuyện này..." Chu Toàn nghẹn lời. "Bổn quan hiểu, tiền trong nhà là tiền trong nhà, tiền trong túi mình thì vạn lần không chịu móc ra. Kẻ thông minh đều dùng tiền của người khác để đẻ ra tiền, có đúng không?" Lý Cảnh Long cười nói, "Thế nhưng, sản nghiệp Thịnh Hằng Đạt các ngươi lớn như vậy, lẽ nào lại vì ngần ấy tiền mà xoay xở không thông?" "Quốc công dạy chí phải!" Chu Toàn mở miệng, "Hai tháng trước tiểu lão nhi viết thư sang Sơn Tây vay mượn, bên đó theo đường thủy chở tới bảy mươi vạn lạng bạc. Nhưng mà..." Nói đến đây, ông ta lại thở dài thườn thượt, "Tới Vũ Xương, cả bạc lẫn thuyền cùng người đều bị Thủ bị Vũ Xương bắt giữ lại rồi!" Khoảnh khắc ấy, nét mặt Lý Cảnh Long chợt trở nên nghiêm trọng. "Thuyền vận chuyển bạc của các ngươi đã trình báo chưa?" Chu Toàn cười khổ: "Đâu dám không trình báo, nay Đại Minh thu thuế thương nghiệp, qua ải qua trạm vào thành ra thành đều phải tra xét biên lai thuế. Chẳng những đã trình báo mà còn thông qua Thuế Khóa Ty đi cửa bưu trạm, Bố Chính Ty còn điều năm mươi cung thủ hộ tống." "Nhưng vừa tới Vũ Xương chẳng bao lâu thì bị giữ lại luôn." Sắc mặt Lý Cảnh Long càng thêm ngưng trọng: "Lấy danh nghĩa gì mà giữ?" "Quan phủ tịch thu đồ đạc thì cần gì danh nghĩa? Thịnh Hằng Đạt ở chốn quan môn cũng coi như có chút thể diện, cậy người đút lót đều chẳng ăn thua, sau cùng phía Phủ Vũ Xương bảo là do Thủ bị tướng quân giữ, họ không có quyền can thiệp." Chu Toàn thở dài nói. Lý Cảnh Long đứng dậy, rảo vài bước, không nói lời nào. "Xảy ra chuyện này, tiểu lão nhi nghĩ tới nghĩ lui, cũng chỉ có Quốc công ngài..." "Đừng!" Lý Cảnh Long lập tức mở miệng ngắt lời đối phương, "Bổn quan biết ngươi tính toán điều gì, nhưng ngươi đánh giá bổn quan quá cao rồi!" Nói đoạn cười đáp: "Nếu là việc ở trong kinh, bổn quan còn có thể giúp ngươi khơi thông, nhưng ở mạn Vũ Xương kia ư? Lực bất tòng tâm!" "Công gia!" Chu Toàn chợt quỳ rạp xuống lần nữa, cất tiếng: "Ngài chớ chối từ, ngài vừa là hoàng thân lại là cận thần của thiên tử, nếu ngay cả ngài cũng không có cách thì Thịnh Hằng Đạt thật sự xong đời rồi." Nói rồi tiếp tục: "Nếu Thịnh Hằng Đạt có thể gượng dậy được, đâu chỉ có mỗi tiền hiệu..." "Dừng lại!" Lý Cảnh Long lại ngắt lời đối phương. Hắn hiểu lời đối phương mang ý gì. Thịnh Hằng Đạt vốn là phiếu hiệu lâu đời lưu thông khắp sáu tỉnh, chưa nói đến lợi nhuận từ tiền lời, chỉ riêng xưởng bông bên Tô Châu kia ngày sau dựng xong thì sẽ là một bồn tụ bảo ăn tiêu không cạn. Hơn nữa theo lời Chu Toàn, hai nhà phiếu hiệu bên Sơn Tây kia ngoại trừ làm ăn buôn bán thì còn có mối thu nhập khác. Hai phiếu hiệu ấy ban đầu đều chuyên vận chuyển lương thực cho các vệ sở quân đồn trú ngoài quan ải Sơn Tây. Những năm đầu lập quốc triều, việc buôn bán cung ứng hậu cần này đều giao cho thương nhân làm, sau đó cấp phát diêm dẫn cho các thương nhân để gán nợ bù lại. Người trong quân ngũ đều sợ phiền phức, qua lại lâu ngày không chỉ việc cung ứng lương thảo, đến cả việc sang tay chiến lợi phẩm, thậm chí chuyển giao cất giữ quân lương cũng đều phó thác cho bọn họ. Dù cho phiếu hiệu Thịnh Hằng Đạt có sập tiệm, những mối làm ăn này cũng tuyệt không sụp đổ. "Ngươi đắc tội với bên đó thế nào?" Lý Cảnh Long hỏi. "Tiểu lão nhi cũng chẳng rõ, kẻ làm ăn cả đời cẩn cẩn dực dực, chỉ sợ đắc tội với người ta. Nhưng phen này, tiểu lão nhi thật sự không biết đã đụng chạm tới vị thần tiên phương nào?" Chu Toàn cười khổ, "Quốc công đại nhân, ngài là hoàng thân Đại Minh, lúc này chỉ có ngài mới giúp đả thông được mối này." "Chỉ cần bạc đằng ấy chở về được..." "Khoan đã!" Lý Cảnh Long đột ngột quay đầu lại, chằm chằm nhìn đối phương, "Ngươi chưa nói thật!" Lập tức, Chu Toàn lạnh toát cả sống lưng. "Chuyện bên Tô Châu tạm không bàn tới, món nợ bông vải ở Hà Nam, bổn quan thấy có điều không đúng!" Lý Cảnh Long cười khẩy, "Đương kim thánh thiên tử tại vị, ai dám khất nợ tiền hoa màu của nông dân? Hì hì, vả lại trước kia Bố chính sứ Hà Nam chính là Hầu Dung." "Con người Hầu Dung đó, ai dám nợ bách tính dưới trướng ông ta một văn tiền, ông ta dám chặt đầu kẻ đó!" Trong chớp mắt, mặt Chu Toàn trắng bệch. "Ngươi sợ rằng tiền cho vay không đòi về được, lại chẳng dám đắc tội người ta, rồi thì..." Lý Cảnh Long cười khẩy, "Lại nữa, ngươi bảo ngươi chiếm ba phần, hai nhà kia chiếm năm phần, vậy hai phần cổ phần còn lại nằm trong tay ai?" "Nếu ngươi không nói thật lời nào, bổn quan chẳng những không giúp, mà còn trị tội ngươi khinh mạn lừa dối!"