Chương 1427: Điêu linh (2)

Một giọt mực rơi xuống trang giấy, trong điện lặng ngắt như tờ. Chu Doãn Thông nhìn thụy hiệu bản thân đã định sẵn từ lâu cho Lăng Hán, trong lòng trăm mối ngổn ngang. "Thuở trước trẫm còn nhỏ đọc sách nơi Đông Cung, tính tình ngỗ nghịch phù phiếm, chẳng thích kinh văn thánh hiền, duy chỉ có việc luyện chữ là dụng công. Trẫm cũng từng dâng chữ lên trước giá Thái Thượng Hoàng để mong được khen ngợi." "Năm Hồng Vũ thứ hai mươi tám, khi Thái Thượng Hoàng cùng Lăng học sĩ uống rượu yến ẩm, Thái Thượng Hoàng có đem thư pháp của trẫm ra khoe với Lăng học sĩ. Chư thần khác đều tán tụng chữ trẫm có phong thái bậc đại gia. Duy chỉ có Lăng học sĩ cẩn thận xem xét, rồi tâu rằng chữ của Hoàng Thái Tôn chỉ rỗng tuếch cái hình thức, bất qua là thứ tập vội cầu may mà thôi!" "Hoàng tổ giận dữ, cả điện quần thần sợ hãi không dám cất lời, thế nhưng Lăng học sĩ lại chẳng mảy may kinh sợ. Ông còn nói, đạo luyện chữ phải bền gan vững chí, từng nét sổ nét mác đều không thể khôn lỏi cầu may. Có như vậy mới rèn giũa được tâm trí, trong lòng mới chứa đựng non sông!" Nói đến đây, Chu Doãn Thông đặt bút xuống, cười khổ nói: "Kỳ thực ông ấy nói đúng, chữ của trẫm xưa nay chưa từng coi là đẹp. Trẫm thiếu kiên nhẫn, không có hằng tâm, chỉ chăm chăm bề ngoài cho vừa mắt, chưa từng nghĩ làm sao để dưới ngòi bút có được phong cốt!" Dứt lời, hắn nhìn sang Hầu Dung: "Lúc lâm chung Lăng học sĩ còn nói thêm điều gì?" "Lão học sĩ dặn dò người nhà làm tang lễ giản tiện!" Hầu Dung nghẹn ngào thưa: "Không được làm rùm beng khuấy động địa phương! Càng không được xa hoa lãng phí, tốn kém tiền bạc vô ích!" "Thật xứng là bậc sĩ đại phu!" Chu Doãn Thông than thở. Đoạn, hắn trầm ngâm hồi lâu, mới cất lời: "Truyền chỉ!" Tân Ngạn Đức bước lên, cầm bút mực đợi ý chỉ của hoàng đế. "Từ xưa tới nay, dẹp loạn dùng võ, trị đời dùng văn. Cố Lại bộ Thượng thư, Văn Hoa điện Đại học sĩ, Quang Lộc đại phu, Thái tử Thái phó Lăng Hán, tuổi trẻ đỗ đạt nhưng sinh phùng thời loạn, chẳng cầu hiển đạt, chỉ mong an dân. Về sau phò tá minh chủ, tái tạo Hoa Hạ, đối với Đại Minh ta thật là lương thần trị thế, rường cột quốc gia, tài năng vương tá." "Người ấy bác học đa tài, dưỡng khí cương trực lớn lao, tôn kính điều nghe thấy để đạt tới chỗ cao minh; đọc khắp điển tịch thư truyền, dung lượng tựa biển chở đất nâng; xa noi phong cốt thời Chính Thủy, tựa tiếng ngọc ngân vàng gióng; hiểu lời lẽ tự sánh với Mạnh Kha, bàn việc chính sự há chịu nhường Lục Chí." "Lại thêm gia phong thanh bạch, phẩm hạnh đoan trang, để lại tiếng trong sạch nơi nhân gian, lưu lại nghĩa khí cao vời chốn triều đình. Để lại chính danh cho hậu thế, lưu lại chính khí giữa đất trời!" "Trẫm vô cùng khâm phục, kính ngưỡng phong phạm đã lâu. Tài năng vương tá đáng bậc trọng dụng, tiếc rằng trời chẳng dung niên thọ. Đạo của người quân tử mờ mịt mà tỏ rõ, lấy đó luận thế. Nếu dưới chín suối có thể hoàn hồn, ắt ngàn năm sau vẫn còn nghe tiếng gió. Hỡi anh linh thanh cao, hãy đón nhận mệnh ban áo cổn này. Đặc cách truy tặng Thái sư. Các chức tước khác giữ nguyên như cũ." Nói xong, Chu Doãn Thông lại thở dài một tiếng: "Truy tặng Thái tử Thái sư, phối hưởng Thái Miếu!" Thực ra việc phối hưởng Thái Miếu, xét theo thân phận của Lăng Hán thì có phần hơi quá. Nhưng lúc này, ngoại trừ ân điển tột cùng dành cho bề tôi ấy, Chu Doãn Thông thật sự không tìm ra cách nào khác để bù đắp nỗi day dứt trong lòng. Nếu như ngày trước hắn kiên quyết hơn một chút, không cho Lăng Hán về quê, liệu lão già này có thể sống thêm được vài năm chăng? Phải chăng thuở ấy Lăng Hán cũng đã nhận ra hắn bất mãn với chuyện văn quan kết bè kéo cánh, cho nên mới vội vã thoái lui? "Giải Tấn, Phương Hiếu Nhụ!" "Thần có mặt!" Chu Doãn Thông nhìn hai người: "Hai ngươi đều là bậc văn tài cái thế, trẫm mệnh cho các ngươi soạn văn bia công đức cho Lăng học sĩ!" Dứt lời, hắn nhìn sang Chu Cao Sí: "Truyền chỉ cho quan viên địa phương quê nhà lão học sĩ, dựng cổng chào công đức, để tưởng nhớ ghi ơn vị lương thần Đại Minh này!" "Tuân chỉ!" Mọi việc an bài thỏa đáng, Chu Doãn Thông bỗng cảm thấy một cơn mệt mỏi rã rời ập đến. Hắn xua tay: "Các ngươi lui cả đi! Để trẫm yên tĩnh một mình!" ~~ Người đều đã lui, trong điện chỉ còn lại một mình Chu Doãn Thông. Hắn chậm rãi bước tới ngồi xuống bên cửa sổ, khẽ mở bức di biểu của Lăng Hán. "Lão thần khấu đầu thỉnh an Hoàng thượng, nhìn chữ như thấy mặt." "Thần tuổi tác đã cao, tự biết ngày tháng chẳng còn bao lăm, vốn là kẻ chốn giang hồ không nên bàn chuyện miếu đường, nhưng lão thần rốt cuộc vẫn không bỏ được chấp niệm trong lòng, mong Hoàng thượng chớ trách!" "Điều lão thần lo lắng, có ba điều!" "Hoàng thượng muốn thi hành tân pháp, muốn thiên hạ quan dân nhất thể, không còn chuyện quan thân bóc lột, đây là đức chính. Nhưng Hoàng thượng tuổi trẻ khí thịnh, thần lo Hoàng thượng nóng vội quá mức." "Quan lại cũng là người, quyền lực sinh dục vọng, dục vọng của con người là do trời định, chẳng phải sức người có thể đổi thay! Dù Hoàng thượng mang thân phận cửu ngũ chí tôn, đối đầu với lệ cũ ngàn năm, tước bỏ đặc quyền của quan thân, e rằng cũng khó tránh khỏi điều tiếng bủa vây, khen chê lẫn lộn." "Hoàng thượng tính tình nóng nảy lại nghiêm khắc, nếu nóng vội cầu thành tất phải trọng dụng khốc lại. Lâu dần, trăm quan bề tôi cùng quan thân trong thiên hạ ắt coi Hoàng thượng như kẻ thù. Thần xin Hoàng thượng, phàm việc gì cũng phải suy đi tính lại, từ từ mưu tính. Hoàng thượng đang độ xuân thu sung mãn, tính kế lâu dài cũng chưa muộn!" "Điều thứ hai, chư phiên Đại Minh!" "Hoàng thượng đối đãi với người bằng lòng thành, lẽ nào lại chỉ hà khắc với tôn thất? Chuyện tước phiên, lão thần biết Hoàng thượng đã trù liệu từ lâu, sớm có định sách. Thế nhưng sự đời khó đoán, các vương gia tính tình ngang ngạnh, Hoàng thượng lại tuổi trẻ khí thịnh. Nếu thật sự xảy ra cảnh phản nghịch, Hoàng thượng muốn noi theo Đường Thái Tông chăng?" "Đến lúc đó máu chảy thành sông, ấy là mối họa cho con cháu đời sau! Kính mong Hoàng thượng hãy cẩn trọng, suy xét cho kỹ!" "Điều thứ ba, là việc buôn bán!" "Lão thần không phải kẻ hủ lậu, tự biết nghề buôn có thể làm giàu cho nước, mạnh cho dân, khiến quốc khố đủ đầy, dân có của ăn của để, lại có thể chấn hưng trăm nghề, người người có công việc mưu sinh." "Thế nhưng, nghề buôn cũng là thứ làm loạn đạo!" "Đạo này là đạo lòng người, là lễ nghi cương thường. Khi thần còn ở chốn miếu đường, đã từng nghe đất Chiết, Mân, Việt, phường thợ mọc lên như nấm, thường thì cả một thành dân chúng đều đi làm thuê." "Mà chủ xưởng vì mối lợi, bắt người làm thuê luân chuyển ngày đêm chẳng được nghỉ ngơi, tiền công lại rẻ mạt, người ta phải nén nhịn cầu toàn." "Lại có cả ông lão đầu bạc, đứa trẻ gầy gò chen chúc trong đó, lao dịch khổ cực khôn xiết." "Kẻ làm thuê chỉ có cái danh con dân, lại chẳng có cái quyền của con dân, lao lực thành bệnh chẳng ai đoái hoài, lâu dần tích tụ oán hận trong lòng, mà quan lại địa phương mắt nhắm mắt mở, ắt sẽ sinh biến loạn!" "Hơn nữa cứ thế này mãi, thiên hạ đều chạy theo mối lợi. Phường thợ khắp nơi, mà đồng nội hoang vắng, tất dẫn tới cảnh lúa rẻ hại nông, sức người lại không đáng giá. Của cải bách tính kiếm được, rốt cuộc cũng chỉ là thứ bèo bọt." "Đạo trị quốc mưu cầu nước giàu dân mạnh, nhưng nước giàu thì dân có thể mạnh chăng? Ấy là lời xằng bậy, dân có giàu thì nước mới mạnh. Thế nào là giàu, chẳng phải riêng nghề thợ mới là giàu. Nhà có ruộng đất, ở có mái nhà, trước có chuồng trại sau có vườn rau, trong kho có thóc, già có nơi phụng dưỡng, trẻ có chỗ nương nhờ, ấy mới là giàu!" Bức di biểu của Lăng Hán đến đây thì nét chữ đã xiêu vẹo không thành hàng lối, chỉ có thể gắng gượng nhận mặt chữ. "Cả đời lão thần, trước thờ nhà Nguyên sau thờ Đại Minh, vốn là kẻ hai lòng. Nhưng nhà Nguyên mất đức khiến thiên hạ sụp đổ, Đại Minh ta có đức mà được thiên hạ, lão thần một đời thư sinh may mắn được phụng sự minh chủ, quả là tam sinh hữu hạnh!" "Trước có Thái Thượng Hoàng cho dân nghỉ ngơi lại sức, nay có Hoàng thượng muốn trừ bỏ thói tệ ngàn năm, chấn hưng đất nước, Đại Minh ta nhất định muôn đời vững bền!" "Hoàng thượng chỉ thích kẻ cần mẫn làm việc thực tế, nhưng đạo dùng người, đức phải đi trước tài. Kẻ vô đức dẫu có hăng hái gánh vác việc công, thường chỉ mưu cầu kết quả mà chẳng màng nguyên do, hở ra là bất chấp thủ đoạn. Hạng người ấy, thần trộm nghĩ chỉ có thể dùng nhất thời, không thể dùng suốt đời!" "Thần đã già rồi, nói năng lẩm cẩm, mong Hoàng thượng nghĩ lại..." Trong điện, bốn bề vẫn lặng ngắt như tờ. Đọc xong, Chu Doãn Thông cứ ngồi lặng trên sập La Hán, nét mặt cô tịch. Bức thư của Lăng Hán tưởng chừng chỉ nói ba điều, nhưng kỳ thực đã nói rất nhiều. Từ trị quốc đến dùng người, từ dùng người đến định hướng của cả một quốc gia, tìm ra mối nguy ngầm ngay giữa chốn thịnh thế để nhắc nhở Chu Doãn Thông phải đề phòng. "Than ôi!" Chu Doãn Thông thở dài một tiếng. Hắn cẩn thận xếp lại bức di biểu của Lăng Hán rồi cất đi. Ngoài song cửa, nắng trưa đang độ rực rỡ, hoa trong vườn đua nhau khoe sắc muôn hồng nghìn tía. Đang giữa mùa sinh sôi nảy nở rực rỡ, lại có người lặng lẽ lìa xa cõi đời.