Chương 1437: Đằng sau chiếu tội kỷ (1)

"Trẫm lấy thân nhỏ dại gánh vác nghiệp lớn, chẳng thể tuyên truyền giáo hóa, để đến nỗi nghịch loạn âm dương, khiến trăm họ lầm than trong biển nước, tội tại trẫm sức chẳng kham nổi!" "Thủy hoạn Hoài An đã lâu, đáng trị mà không trị. Nước lấy dân làm gốc, nghe tin có họa phải kíp cứu viện, sao có thể lần lữa thoái thác, do dự chẳng quyết? Trẫm qua rồi chẳng nghĩ, ấy là tội vậy!" "Nay trời giáng thủy họa, thành trì đổ nát, muôn dân lưu lạc, đều bởi trẫm hành sự mông muội, ứng phó sai lầm. Tội ở mình trẫm, mà trời lại trút xuống thân dân chúng, thiên hạ khổ thay!" "Tội của trẫm, tính thích an nhàn thường ham hưởng lạc, ấy là điều thứ nhất!" "Tội của trẫm, cậy mình thông tuệ chẳng thể lắng nghe nạp gián, lầm lỗi càng nhiều, cũng là một điều!" "Tội của trẫm, hám sự cao xa mưu cầu cường thịnh trong khi cơ nghiệp chưa vững, cũng lại như thế!" "Tội của trẫm, khoe mẽ thịnh thế làm nhiễu loạn nghe nhìn thiên hạ, chẳng màng dân sinh làm lung lay gốc nước, cũng là vậy!" "Ngàn tội vạn tội, tội ở thân trẫm. Trời nếu có tình hãy trừng phạt một mình trẫm, chớ giáng tội xuống trăm họ, làm lầm than sinh linh!" Trong Vĩnh An Cung, Lão gia tử lặng lẽ nghe Phác Bất Thành đọc xong bản Tội kỷ chiếu vừa ban bố khắp thiên hạ, nếp nhăn trên mặt càng thêm hằn sâu. Rất lâu sau, ông mới thở dài một tiếng, khép mắt lại với vẻ giằng xé và đau xót. "Lão gia tử?" Phác Bất Thành ướm hỏi một tiếng. "Ta cũng có tội!" Lão gia tử nhắm mắt, chậm rãi cất lời, "Tội của trẫm, là hạ thấp thiên hạ mà tôn sùng một nhà một họ của trẫm. Phượng Dương Hoàng lăng, Tứ Châu Tổ lăng, hưng công xây dựng ba đại công trình Trung Đô, hao tốn trăm vạn dân lực, lương thảo khôn xiết. Dân khổ vì lao dịch, ruộng bỏ hoang ngoài đồng." "Biết dân khổ vẫn dùng dân để thỏa tư dục của trẫm, vậy mà thường nói nghỉ ngơi bồi dưỡng sức dân, giảm sưu bớt thuế, đó là nói một đằng làm một nẻo, hành vi của kẻ độc phu!" "Lão gia tử!" Phác Bất Thành hoảng sợ quỳ sụp xuống, "Người...?" "Đến đứa trẻ còn có thể thẳng thắn nhận lỗi của mình, ta còn mặt mũi nào mà giấu giếm!" Lão gia tử thở dài cười khổ, "Mấy năm nay, ta vẫn luôn nói xuất thân mình hèn kém, thấu hiểu nỗi khổ của muôn dân. Nhưng một mặt lại bắt trăm họ trong thiên hạ xây cái này dựng cái nọ cho nhà họ Chu chúng ta. Đôi khi nghĩ lại thấy thật chẳng nên, nhưng trong lòng cứ nghĩ thiên hạ là của riêng nhà mình, ta... than ôi!" "Thiên hạ vốn là của người, người ngàn vạn lần..." "Phải, mà cũng chẳng phải!" Lão gia tử ngắt lời Phác Bất Thành, "Một câu trong bản Tội kỷ chiếu của Đại Tôn, ba mươi năm trước ta vẫn thường nói. Nước phải lấy dân làm gốc, nhưng nay ngẫm lại, từ ngày làm hoàng đế hơn ba mươi năm qua, ngoài miệng thì nói thế, nhưng lòng lại dần dà quên mất!" "Bản Tội kỷ chiếu này, trách phạt hay lắm!" Phác Bất Thành ngẩng đầu, khẽ nói: "Những chuyện này nô tỳ không hiểu, chẳng dám nói càn, nhưng người thì có tội tình gì chứ! Người đừng dọa nô tỳ!" "Ngươi đương nhiên không hiểu!" Lão gia tử nhếch mép cười, "Cái đồ hoạn quan thiến hoạn như ngươi, hiểu gì đại sự quốc gia?" Nói đoạn, ông lại nhắm mắt, lẩm bẩm: "Đứa nhỏ lớn rồi, có chủ kiến của riêng nó, những gì người già làm nó vị tất đã cho là đúng. Điều nó muốn làm, thứ nó muốn có, chỉ mình nó rõ nhất." Nói đến đây, ông thở dài: "Chẳng quản nổi nữa rồi!" ~~ "Ý hoàng thượng trong Tội kỷ chiếu không chỉ có thế!" Mưa vẫn tiếp tục rơi, dày đặc đến mức chẳng thấy chân trời, chẳng nhìn rõ đất trời. Tại nha môn Lễ bộ, trong phòng làm việc của Thị lang, Lý Chí Cương cùng mấy tên tâm phúc tề tựu một phòng, trầm giọng cất lời. Hắn giờ đây coi như đã lọt vào mắt xanh của hoàng đế, địa vị ngày một lên cao. Thậm chí chốn quan trường còn có lời đồn, chẳng bao lâu nữa, vị Thị lang đại nhân này sẽ là người được trù bị vào Nam Thư Phòng. Bởi vậy, bên cạnh hắn cũng dần dần tụ tập một nhóm "kẻ thực tế", hành sự bất chấp thủ đoạn, chỉ mong cầu quan vị. Phía bên tay trái hắn là Lễ bộ Viên ngoại lang Hầu Thái, kế tiếp là Hình bộ Cấp sự trung Trương Tư Cung, Lễ bộ Lang trung Trương Dung, Lễ khoa Cấp sự trung Vương Khiêm cùng mấy người khác. Phẩm hàm những người này vị tất đã cao, song đều là những kẻ nắm việc thực tế trong các nha môn. "Đại nhân nói vậy là có ý gì?" Viên ngoại lang Hầu Thái hỏi. "Hạ quan cũng trăm mối không hiểu!" Trương Tư Cung trầm ngâm, lên tiếng, "Chẳng qua chỉ là một trận thiên tai, hoàng thượng lại hạ Tội kỷ chiếu, liệu có phải hơi... chuyện bé xé ra to, cố tình làm vậy chăng?" "Các ngươi đấy! Thế nên mới bảo các ngươi làm quan mấy chục năm, vẫn chỉ loanh quanh ở hàng ngũ phẩm!" Lý Chí Cương cười. "Đại nhân, ngài đừng úp mở nữa, mau chỉ điểm bến mê cho bọn hạ quan đi?" Nghe vậy, Lý Chí Cương lộ vẻ đắc ý, ngón tay gõ gõ lên mặt bàn: "Hoàng thượng đang trách mình thật sao?" "Đại Minh ta rộng lớn nhường này, dăm bữa nửa tháng nơi nào chẳng xảy ra tai ương, chết chóc vài mạng người?" Lý Chí Cương lại cười khẽ, hạ thấp giọng, "Hoàng thượng là định tự trách mình trước, rồi mới luận tội kẻ khác!" "Luận tội ai?" Giọng nói của mọi người dồn dập hẳn lên. "Hai phủ Phượng Dương, Hoài An đứng mũi chịu sào!" Lý Chí Cương nheo mắt, "Kế đến là Hoài Tây tổng quản, nha môn Hà đạo!" Nói đoạn lại cười, "Thủy hoạn Hoài Bắc chẳng phải chuyện ngày một ngày hai. Tục ngữ có câu bệnh đến như núi lở, bỗng dưng bùng ra trận ngập lụt lớn nhường này, chắc chắn có kẻ phải xui xẻo!" "Thế nhưng thủy hoạn Tứ Châu xét cho cùng là do thiên tai hay do nhân họa? Hay vì muôn vàn nguyên cớ gộp lại? Đâu thể đổ tội này cho việc xây dựng Tổ lăng khiến dân lực Tứ Châu kiệt quệ được chứ?" "Cũng đâu thể nói là do phu phen, vật tư đều dồn cả về phía Cao Gia Yển, khiến Tứ Châu không còn sức chống đỡ?" Hắn vừa dứt lời, mọi người đều cau mày suy tính. Hồi lâu sau, có kẻ thở dài: "Đúng là tai bay vạ gió!" "Im miệng, lời này cũng là thứ ngươi được nói sao?" Lý Chí Cương quát lớn một tiếng, rồi trừng mắt nhìn: "Có việc thì có trách nhiệm, chúng ta làm quan là để gánh vác trách nhiệm!" Nói đoạn, hắn khẽ ngẫm nghĩ: "Đây mới chỉ là bề nổi, còn một tầng sâu hơn..." Mọi người vội nghiêng tai lắng nghe, vẻ mặt đầy vẻ dò hỏi. "Vị hoàng thượng này của chúng ta, việc chẳng để qua đêm, làm việc chưa từng dây dưa lề mề. Tiếp theo đây, đại công trình Hoàng Hà cùng thủy hoạn Hoài Bắc là chuyện hệ trọng bậc nhất của triều đình!" "Thế nhưng việc trị thủy liên can tới nhiều thứ, không đơn thuần chỉ là nhân lực vật lực. Đặc biệt là... à! Đúng chứ?" Mọi người đều hiểu tiếng "à" kia ngụ ý điều gì, lũ lượt gật đầu. "Có bản Tội kỷ chiếu này rồi, miệng lưỡi thiên hạ đều bị bịt kín. Sau này trị hà, không tiếc bất cứ giá nào, bất kể dính dáng đến ai hay việc gì, thảy đều lấy việc trị hà làm đầu!" Nói tới đây, hắn lại cười, hạ thấp giọng hơn nữa: "Gốc rễ của việc trị hà vẫn là vì đất đai. Hoài Bắc vốn là sào huyệt của đám Hoài Tây huân quý. Ruộng tốt đều nằm trong tay bọn họ thì trăm họ sống sao?" "Lại còn mối lợi muối ở Hoài Bắc, trị hà có cần tiền không? Chúng ta đều biết thuế muối Lưỡng Hoài là... à!" Tiếng "à" này, mọi người cũng đều hiểu. Từ ngày Đại Minh dựng nước, tiền thuế muối Lưỡng Hoài đều nạp thẳng vào nội kho, dùng làm quân phí. "Nhưng những diêm trường, diêm thương ở Lưỡng Hoài, e là mấy năm nay kiếm chác không ít đâu nhỉ? Đất Hoài Bắc nghèo rớt mồng tơi, chỉ còn lại mỗi nghề muối. Nạn buôn lậu muối trong dân gian cấm mãi chẳng dứt, nỗi khổ của diêm dân ngày này qua ngày khác. Thế mà thuế muối nộp vào nội kho bao năm qua lại chẳng hề thay đổi." "Các ngươi chỉ thấy cái vẻ bề ngoài, thử nghĩ sâu xa hơn xem, hoàng thượng muốn làm gì?" "Trị hà, chia ruộng, an dân, trừ tệ." Đến lúc này, mọi người mới vỡ lẽ. Đúng vậy, đến hoàng đế còn hạ Tội kỷ chiếu, thì kẻ nào cản trở những việc này chính là tội nhân. "Các ngươi xâu chuỗi những điều này lại mà xem, hoàng thượng đang đi một nước cờ lớn!" Lý Chí Cương gõ gõ xuống mặt bàn, trầm giọng: "Những vấn đề nhân sự, vấn đề tài chính dính líu trong đó, sâu xa lắm!" Chợt Cấp sự trung Vương Khiêm nghi hoặc hỏi: "Vừa trị hà, vừa chấn chỉnh nghề muối? Vậy... hoàng thượng là muốn thâu tóm toàn bộ nghề muối..." "E là không phải!" Lý Chí Cương lắc đầu, "Chuyện muối mè, một hai câu khó nói rõ. Nhưng ta thấy, hẳn là hoàng thượng muốn giao nghề muối cho Hộ bộ." "Hử?" Mọi người đều sững sờ, vẻ mặt đầy khó tin. Nào có ai lại đẩy tiền ra ngoài, vả lại thuế muối Hoài Bắc xưa nay hoàng gia muốn tiêu xài thế nào thì tiêu thế ấy. "Các ngươi thử nghĩ sâu hơn xem, đám thương nhân muối Hoài Bắc một khi có tiền thì thích chạy đi đâu?" Lý Chí Cương cười hỏi. Mọi người suy ngẫm, Trương Dung lên tiếng: "Tô Châu, Dương Châu." "Hừ!" Lý Chí Cương cười khẽ một tiếng, không nói thêm nữa.