Chương 1826: Dạ nghị (2)

"Ồ, đúng là Trí Đa Tinh của bản triều!" Chu Doãn Thông cười cười: "Vậy ngươi nói thử xem sao!" "Đã là bản triều sắp mở biển..." Lý Cảnh Long trầm ngâm nói, "Vậy bao nhiêu hải trình, liệu có thể đem ra đấu giá chăng? Kẻ nào ra giá cao thì được?" Tức thì, văn thần võ tướng đều dỏng tai lên nghe. "Đấu giá hải trình?" Chu Doãn Thông cũng hơi kinh ngạc. "Ví như hải trình hàng năm bản triều đi Đông Doanh, đi Chiêm Thành, theo thần thấy, hoàn toàn có thể để kẻ ra giá cao đoạt lấy!" Lý Cảnh Long nói tiếp, "Ngoài hải trình ra, còn có độc quyền kinh doanh các loại sản vật!" "Ví như trà diệp, thần nghe nói có người La Sát tóc vàng mắt biếc, chẳng ngại vạn dặm xa xôi đến thiên triều ta cầu mua trà diệp, người Sắc Mục cũng chín phần chết một phần sống vượt biển tới chỉ vì tơ lụa! Nghe đâu trà diệp thiên triều ta ở Trung Nguyên chẳng đáng mấy đồng, nhưng đến chỗ bọn họ lại đắt tựa hoàng kim!" Lý Cảnh Long thao thao bất tuyệt: "Đã như vậy, có thể định ra giá sàn cho quyền chuyên bán trà diệp, vải vóc hoặc đồ sứ. Ví như một năm thu mấy trăm vạn lượng bạc ròng, rồi đem đấu giá cho đám thương nhân tham gia dự thầu. Sau khi bọn họ nắm được độc quyền, trong vòng năm năm sẽ được toàn quyền chuyên bán ở một vùng nào đó!" Chu Doãn Thông lắng nghe, mi mắt khẽ rủ xuống. Lý Cảnh Long lại nói tiếp: "Đương nhiên, bọn họ có được quyền chuyên bán thì vẫn phải nộp thuế như thường! Như thế, thuế má của triều đình không hề hao hụt, mà bạc vào tay mỗi năm lại tăng thêm! Đại Minh ta đất rộng của nhiều, chỉ riêng tiền đấu giá quyền chuyên bán các loại vật sản viễn tiêu hải ngoại này thôi, đã là một con số khổng lồ!" "Ngài nói thì hay lắm!" Trương Đảm cất lời, "Đám thương nhân chịu bằng lòng ư?" "Bọn họ tự nhiên là bằng lòng!" Lý Cảnh Long cười nói, "Trương bộ đường có điều chưa biết, riêng việc buôn bán trà diệp bên phía Sơn Tây năm ngoái đã lên tới ngạch mức một trăm hai mươi sáu vạn lượng!" Nói đoạn, hắn lại cười một tiếng, "Đây đâu chỉ bán cho thảo nguyên, phần lớn là các thương hiệu dùng đội lạc đà vượt qua đại mạc, trực tiếp xuất tái đến những nơi xa hơn nữa!" "Năm ngoái, mậu dịch trà diệp ở Cao Ly cũng đạt ngạch ngót tám mươi vạn lượng, thương đội đi men theo sông Đồ Môn ra biển, có thể đến thẳng cõi cảnh người La Sát..." "Hóa ra có nhiều đến thế sao?" Trương Đảm giả bộ kinh ngạc. Lý Cảnh Long cười nói: "Đây vẫn là nói giảm đi rồi đấy!" "Bệ hạ, thần xin trị tội tham hủ tày trời của Sơn Tây Đô ty và Cao Ly hành doanh!" Tân Ngạn Đức nãy giờ không lên tiếng, nghe vậy liền lập tức đứng dậy bẩm: "Các khoản ngạch mậu dịch mà Tào Quốc công vừa nói, trong sổ sách Hộ bộ chưa từng thấy ghi chép một phân một hào!" Trương Đảm cũng cười gằn: "Bệ hạ, thần muốn tra xét sổ sách!" "Sơn Tây há chẳng phải đất Đại Minh sao?" Đô ngự sử Nghiêm Chấn Trực lập tức tiếp lời, mở miệng chất vấn: "Huống chi chuyện mậu dịch biên quan với việc ra biển này, cớ sao trung ương một mực không hề hay biết?" Lại bộ Thượng thư Hầu Dung sa sầm nét mặt: "Tiền đâu rồi?" Binh bộ Thượng thư Nhữ Thường cũng nói: "Không có thủ lệnh của Binh bộ, ai cho bọn chúng lá gan đó?" "Mẹ kiếp!" Lý Cảnh Long bấy giờ mới giật mình vỡ lẽ, "Lỡ mồm nói hớ rồi!" Chu Doãn Thông liếc xéo hắn một cái, bất giác đưa tay day day huyệt thái dương. Tiền, dĩ nhiên là các nhà huân quý cùng vị hoàng đế như hắn chia chác với nhau rồi! Ra biển bên Cao Ly, hay đội lạc đà vượt biên bên Sơn Tây, phần lớn đều là thương đội dưới trướng Quang Lộc tự... ~~ "Chuyện này để sau hẵng bàn!" Chu Doãn Thông cười ha hả, lựa lời hòa giải, "Hiện tại đang nói về hải lộ cùng các loại quyền chuyên bán, chư khanh thấy thế nào?" "Tuyệt đối không thể!" Trương Đảm lạnh lùng đáp, "Bệ hạ, nếu đúng như lời Tào Quốc công, quốc khố Đại Minh ta trong thời gian ngắn quả thực có thể vơ vét được món tài của khổng lồ. Đó không phải vài trăm vạn, mà là mấy ngàn vạn lượng..." Lý Cảnh Long vội nói: "Ta đâu có nói nguồn thu từ quyền chuyên bán sẽ sung vào quốc khố..." Trương Đảm trợn ngược mắt: "Thế thì vào đâu? Tiền của Đại Minh không thuộc về Đại Minh, thì cho ai..." Lý Cảnh Long nghẹn lời, thầm nghĩ: "Dĩ nhiên là dâng lên hoàng thượng!" "Thế nhưng lâu dần, chuyện này có khác gì giết gà lấy trứng?" Trương Đảm tiếp tục phân tích, "Đám thương nhân bỏ món tiền lớn mua quyền chuyên bán, ắt hẳn một mặt nâng giá hàng hóa, mặt khác lại ra sức bóc lột bách tính!" "Cứ lấy tơ lụa làm ví dụ! Đến lúc đó sẽ là bán giá cao, thu giá thấp... Thậm chí vì nắm độc quyền trong tay, khi nào thu mua, định giá bao nhiêu, thảy đều do bọn chúng định đoạt! Cứ như vậy, người nuôi tằm dệt lụa vất vả cả năm trời, rốt cuộc còn lại được mấy đồng lợi tức?" "Trà diệp dính tới trà nông, đồ sứ dính tới thợ thuyền... Triều ta để dân nghỉ ngơi dưỡng sức hơn ba mươi năm, mới có được thịnh thế ngày hôm nay! Trăm nghề trăm nghiệp, cốt phải thuận theo tự nhiên, vạn lần không thể làm chuyện lũng đoạn!" "Hơn nữa, quyền chuyên bán có kỳ hạn vài năm, trong chừng ấy năm, đám thương nhân đã vơ vét đầy túi, giàu nứt đố đổ vách... Dẫu cho mãn hạn mở lại đấu giá, còn ai có thể nhiều tiền hơn bọn chúng?" Nói đoạn, Trương Đảm lại liếc mắt trừng trừng, nhìn chằm chằm bọn Lý Cảnh Long: "Huống hồ, thương nhân bình thường dẫu có tiền tấn cũng chẳng đủ tư cách tham dự đấu giá chứ gì? Ắt lại là trò quan thương câu kết!" ~ Rốt cuộc vẫn là lão thần, chỉ dựa vào tầm nhìn này, giấc mộng Hộ bộ Thượng thư của Lý Chí Cương e rằng mãi mãi chỉ là điều viển vông! "Ái khanh nói rất chí lý!" Chu Doãn Thông chậm rãi mở miệng: "Trẫm trọng thương nghiệp, không phải chỉ coi trọng việc buôn bán có thể gom góp tiền của, mà bởi vì thương nghiệp là kế sách cường quốc phú dân!" "Chuyên bán lũng đoạn tuyệt đối không thể thi hành!" Chu Doãn Thông xua tay, nói tiếp, "Kinh tế phải được tự do, kẻ có tài thì kiếm nhiều, người cần cù thì lập nghiệp. Nếu chỉ thao túng trong tay vài kẻ, vậy thì ra thể thống gì nữa?" "Thần ngu muội, lời lẽ càn rỡ xin hoàng thượng thứ tội!" Lý Cảnh Long vội khom người bẩm, "Thần chỉ nghĩ, đánh giặc mà bệ hạ phải tự bỏ tiền túi trong nội khố ra bù, trong lòng thần thấy áy náy không yên!" "Nội khố cũng là quốc khố!" Chu Doãn Thông cười một tiếng, "Trẫm là quốc gia, quốc gia là trẫm, hà tất phải phân chia rạch ròi đến thế? Cứ quyết định như vậy đi, bốn trăm vạn lượng quân phí còn thiếu sẽ trích từ tư khố của trẫm!" Nói đoạn, ngón tay hắn gõ nhịp xuống mặt bàn: "Mấy chuyện đấu giá hải lộ, chuyên bán sản vật gì đó, chớ có nhắc lại nữa!" Nhưng ngay sau đó, giọng điệu hắn đột ngột đổi hướng: "Thế nhưng..." Quần thần lập tức vểnh tai, chăm chú lắng nghe, chỉ sợ bỏ sót một chữ. "Tào Quốc công vừa rồi nói việc mở biển sắp tới, vấn đề hải trình quả thực cũng là một mối bận tâm!" Chu Doãn Thông lại nói, "Đã là xuất hải mậu dịch, dính dáng tới thuế má, triều đình phải nghiêm ngặt quản lý, không thể để tùy tiện đội thuyền nào muốn ra biển là ra biển được, đúng chăng?" "Ta bảo sao hôm nay thằng ranh Lý Cảnh Long lắm lời thế, té ra là đang diễn trò xướng họa hai mặt với Thông tử đấy à?" Người khác còn chưa hiểu ra, Chu Cao Sí đã đoán thấu tim đen. "Bệ hạ dạy rất phải, mở biển quả thực không đồng nghĩa với việc thuyền buôn có thể tùy tiện xuất hải!" Lý Cảnh Long lập tức đón lời, "Thuyền buôn ra biển phải cập bến cảng, mà bến cảng là do triều đình xây cất! Dọc đường ngộ nhỡ gặp hải tặc, cũng cần hải quân Đại Minh ta hộ tống. Vả lại mở biển không chỉ có đi mà còn có về, chuyến đi chuyến về ấy thuyền của bọn họ đâu thể để rỗng. Nơi đi qua dọc đường còn cần tiếp tế. Nếu đi Cao Ly, Miến Điện, những nơi đó đều do triều đình đánh hạ, cũng không thể để bọn họ sử dụng không công..." Nói đến đây, hắn ngẩng đầu cười nói: "Bởi vậy, thần thiết nghĩ cần phải sàng lọc, phân định cho thật kỹ!" "Sàng với chả lọc cái cóc khô gì!" Chu Cao Sí thầm rủa trong bụng, "Chẳng phải vẫn là muốn vòi tiền sao?" "Phân định thế nào đây?" Lý Cảnh Long lại cười, "Trước hết, triều đình phải cấp quan phiếu cho phép đội thuyền được ra biển... Quan phiếu có thể chia thành từng hạng, ví như đi Miến Điện thì chỉ được đi Miến Điện, một năm bao nhiêu tiền!" "Nếu muốn đi xa hơn nữa, vậy thì phải nộp thêm tiền... Ngoài ra, quy mô và trọng tải của đội thuyền cũng phải phân loại rành mạch! Mỗi thuyền chiếu theo giá trị hàng hóa chuyên chở mà thu bấy nhiêu thuế má..." "Vào tới hải quan Đại Minh ta, còn phải nghiêm ngặt kiểm tra, bảo đảm không có hành vi buôn lậu... Bọn họ neo lại hải cảng Đại Minh ta cũng không thể đỗ chùa, thuyền lớn cỡ nào thì nộp chừng nấy tiền..." Đụng đến mấy chuyện này, Lý Cảnh Long mở miệng là tuôn ra răm rắp. Nói tràng giang đại hải đủ thứ điều, chung quy lại chỉ có một ý cốt lõi: Thu thuế! "Ừm, ừm!" Chu Doãn Thông gật đầu, "Quả đúng như vậy, lấy của dân dùng cho dân mà! Dù sao bến cảng cũng do nhân lực, vật lực của Đại Minh ta dựng nên, hải lộ cũng do hải quân Đại Minh ta khai phá..." "Cái thằng mặt dày này!" Chu Cao Sí mắng thầm trong lòng, "Người ta không nộp quan thuế chắc? Đã nộp quan thuế lại còn phải nộp thuế xuất hải! Quay về lại mẹ kiếp đòi thu thuế, rồi đỗ lại cảng cũng vòi tiền... Tiếp đó, muốn có suất ra biển, cũng mẹ kiếp đòi tiền nốt! Đầu óc mày đúc bằng xâu tiền đấy à?" "Bệ hạ!" Trương Đảm bỗng lại cất cao giọng: "Thu thuế, lão thần tán đồng. Nhưng có một điều..." Nói rồi, ánh mắt ông sáng quắc nhìn Chu Doãn Thông, "Thế số tiền này, rốt cuộc là vào quốc khố, hay là vào... tư khố của ngài?"