Chương 223: Câu đối

Trở lại Tử Cấm Thành, nơi nơi đều chăng đèn kết hoa, ngập tràn không khí vui tươi rộn rã. Từ sau ngày hăm bốn tháng Chạp cúng Táo quân, nội quyến cùng các quan túc vệ trong cung đã được ban thưởng áo mãng bào và bổ tử hình quả bầu. Ngự thiện phòng ngày ngày hấp điểm tâm, đồ xôi, thịt hấp để ban cho triều thần. Dân thường đón Tết đều chuộng ấm no tươm tất, dẫu bần hàn đến mấy cũng phải bày vẽ cho ra dáng ra hình. Trong cung đón Tết lại càng phải giữ đúng khí phái thiên gia, phô bày thiên uy tột bậc. Bởi lẽ cái Tết này không chỉ là chuyện riêng của hai ông cháu hay người nhà họ Chu, mà hoàng thân quốc thích, công thần huân cựu, thậm chí cả sứ giả các nước phiên bang đều phải được ban thưởng. Thế nhưng xét về khoản ban thưởng, lão gia tử lại keo kiệt có tiếng. Chưa bàn tới tiền bạc mừng tuổi, chỉ riêng việc thết đãi triều thần cũng vỏn vẹn năm món một canh, uống cạn một chung rượu là xong chuyện, ai về nhà nấy. Năm xưa Mã hoàng hậu còn tại thế từng khuyên can lão gia tử, bảo rằng đạm bạc thế này sẽ mất đi thể diện của bậc đế vương. Lão gia tử liền đáp: Vua tôi chịu khổ đón Tết nghèo, thì bá tánh trăm họ mới có cái Tết no! Chu Doãn Thông vận thường phục, vừa đi tới sau điện Phụng Thiên, trước sân tẩm cung thiên điện nơi lão gia tử ngơi nghỉ, từ xa đã nghe thấy tiếng ông sang sảng vọng ra. "Bên phía đông cao lên một chút, cao thêm chút nữa!" Lại gần mới thấy, hóa ra là Phác Bất Thành đang dẫn mấy tiểu thái giám, dưới sự giám sát của lão gia tử và mấy vị đại học sĩ, lúi húi dán câu đối xuân. Thiên môn vạn hộ đồng đồng nhật, tổng bả tân đào hoán cựu phù, chính là nói đến tục dán câu đối xuân này. Lão gia tử khoác chiếc áo bông mới tinh, chân xỏ hài mới, hai tay đút trong tay áo. Đám thái giám dưới sự chỉ huy của lão xoay như chong chóng, chỉ sợ dán lệch làm hoàng đế phật ý. Bên cạnh lão gia tử, đám bề tôi Lưu Tam Ngô, Phó Hữu Văn, Chiêm Huy, Phương Hiếu Nhụ đều mỉm cười đứng nhìn. Xưa nay các triều đại hễ đến dịp Tết đều phong ấn nghỉ ngơi trước cả tuần lễ, nhưng đến lượt lão gia tử thì chỉ được nghỉ đúng ngày trừ tịch, sáng mồng một đã phải thiết triều. Trong mấy ngày Tết, các nha môn tuy có phần thong thả hơn đôi chút, nhưng công vụ vẫn phải xử lý như thường. "Cuối năm chầu triều, xét hỏi số người tham nhũng nhũng nhiễu, lấy đó làm căn cứ bãi miễn giáng chức. Kẻ nào dung túng tham ô không bắt, tra ra được sẽ xử tội nặng." Cuối năm vào triều bái, khảo xét lầm lỗi và số quan viên tham nhũng để định việc thăng giáng, bãi quan. Kẻ nào bắt gặp tham ô mà không trừng trị, nếu tra ra ai dám bao che thì phạt tội nặng. Lão gia tử đâu chỉ bắt làm việc xuyên Tết, lão còn muốn tiện thể chống tham nhũng luôn! "Hoàng gia gia, cháu đã về rồi!" Chu Doãn Thông bước tới hành lễ, tươi cười nói. Chư thần đồng loạt vái chào: "Vi thần bái kiến Điện hạ!" "Nhìn đôi câu đối này xem!" Lão gia tử cười bảo Chu Doãn Thông, "Cửa phía đông là Lưu Tam Ngô viết, phía tây là của Phương Hiếu Nhụ. Ta chẳng biết mấy chữ, nhìn cũng không phân biệt được hay dở, cháu ngó qua xem thế nào!" Một tòa điện là cả một quần thể kiến trúc đồ sộ, ngoài chính điện ra thì các thiên điện xung quanh nhiều vô kể. Trên khung cửa phía đông viết: Ngũ vân nghênh hiểu nhật, vạn phúc nghênh tân xuân. Câu đối trong cung nhất định ngụ ý phải rộng lớn phi phàm. Từng nét chữ đều tề chỉnh quy củ, đoan trang tột bậc. Còn trên khung cửa phía tây lại là: Thiên địa tam dương thái, càn khôn vạn quốc xuân. Chu Doãn Thông ngẫm nghĩ một hồi, vế phía tây rõ ràng hơn hẳn phía đông, mang đậm khí tượng đại quốc, hùng hồn tráng lệ hơn nhiều. Nhưng lời này chỉ dám giữ trong bụng, nói toạc ra lại khiến mặt mũi Lưu Tam Ngô khó coi. "Học vấn của hai vị học sĩ đương nhiên đều thuộc hàng tuyệt đỉnh!" Chu Doãn Thông cười hòa nhã, "Đều hay, đều rất hay!" "Đại tôn, cửa chính tẩm cung của ta vẫn chưa dán đâu đấy! Các học sĩ đều khen cháu chăm chỉ đọc sách, mau viết cho ta một đôi!" Nhìn ánh mắt tràn đầy kỳ vọng của lão gia tử, Chu Doãn Thông không khỏi lúng túng. phen này đúng là làm khó hắn rồi. Hắn tuy dùi mài kinh sử cũng tính là cần mẫn, nhưng chuyện văn chương vốn dĩ phải dựa vào thiên phú. Dưới những ánh mắt tò mò dò xét của lão gia tử cùng bầy tôi, đầu óc Chu Doãn Thông xoay chuyển nửa ngày, rốt cuộc chỉ toàn hiện lên mấy câu tầm thường kiểu như "xuân mãn nhân gian phúc mãn môn". "Có rồi!" Chu Doãn Thông làm bộ trầm ngâm, tiến lên trước vài bước, chậm rãi ngâm: "Lân du phượng vũ trung thiên thụy, nguyệt lãng phong hòa đại minh xuân!" "Hay!" Dứt lời Chu Doãn Thông, Lại bộ Thượng thư Chiêm Huy liền lắc lư đầu đắc ý khen ngợi: "Bệ hạ, câu đối này của Thái tôn điện hạ khí thế hào hùng, ngụ ý vô cùng tốt đẹp. Vế trên có kỳ lân và phượng hoàng đều là thần thú, chỉ khi gặp thời thái bình thịnh thế mới giáng trần. Vế dưới trăng thanh gió mát, lại càng ứng điềm Đại Minh ta mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an." Nói đoạn, ông ta lại cười tươi: "Thần đọc sách mấy chục năm, câu đối xuất chúng bực này chưa từng nghe thấy, chưa từng nhìn qua. Đáng quý hơn cả là Điện hạ tuổi đời còn trẻ mà đã sớm ôm trọn tấm lòng lo nước thương dân. Đất nước có người kế vị thế này, chính là phúc của Bệ hạ, phúc của Đại Minh, phúc của vạn dân, và cũng là phúc phận của lũ thần chúng tôi!" "Haha!" Lão gia tử cười tít mắt, lại quay sang hỏi Lưu Tam Ngô: "Thật thế sao? Mấy người các khanh nói xem! Đừng có một mực tâng bốc nó!" Trung thư xá nhân Lưu Tam Ngô cười đáp: "Bệ hạ, Chiêm bộ đường nói rất đúng. Câu đối này của Điện hạ không chỉ có khí tượng ngút ngàn, mà đáng quý nhất là hàm chứa cả đế vương chi khí. Không phải bậc hùng chủ một thời thì quyết chẳng thể làm ra được!" Gương mặt xưa nay nghiêm nghị của Phương Hiếu Nhụ cũng giãn ra nở nụ cười, cất lời: "Tuyệt diệu! Hào sảng hùng vĩ, xứng đáng lưu danh thiên cổ!" Thấy ngay cả các học sĩ Hàn Lâm viện cũng hết lời khen ngợi, nụ cười trên mặt lão gia tử càng thêm rạng rỡ, chòm râu rung rinh: "Đều nhờ công các khanh dạy dỗ chu đáo cả! Ai nấy đều có công!" Chu Doãn Thông thầm thở phào một hơi, may mà kiếp trước xem phim truyền hình nhiều, đúng lúc đem ra ứng phó. Lưu Tam Ngô nói chẳng sai, đôi câu đối này quả thực có đế vương chi khí. Của Khang Ma Tử viết, không có đế vương chi khí mới là lạ! (Ngự bút của Khang Hy, câu đối ở cung Trường Xuân trong Cố Cung. Thế mà trong lắm bộ phim cung đấu dở tệ, trước cửa tẩm cung của phi tần cũng treo câu này, thật nực cười.) "Cơ mà, lấy câu đối của hùng chủ Đại Thanh dán lên tẩm cung Đại Minh, liệu có chỗ nào không ổn không nhỉ?" Chu Doãn Thông thầm nghĩ. Mặc kệ, đi đường của Đại Minh, để cho Đại Thanh không còn đường mà đi! Lúc này, Lại bộ Thượng thư Chiêm Huy lại mở lời: "Bệ hạ, tài học của Thái tôn điện hạ vi thần khuyết thiếu muôn phần chẳng bì kịp. Đôi câu đối ở điện Hoa Cái cùng các nơi khác, thần thấy..." "Hoàng gia gia!" Chu Doãn Thông vội vàng cất tiếng cắt ngang, "Cống phẩm Cao Ly dâng lên, Người đã tới xem qua chưa?" Dứt lời, hắn liếc Chiêm Huy một cái đầy vẻ quở trách. Lão này ngày thường thấy nịnh nọt khéo lắm cơ mà, sao lúc này lại mù mờ không biết nhìn mặt người thế không biết? Chữ nghĩa trong bụng mình chỉ có chừng ấy, viết tiếp nữa chẳng phải sẽ lộ tẩy bẽ mặt ra sao? Khổ thân Chiêm Huy vốn định nịnh bợ, ai ngờ lại đập đúng chân ngựa. Trong lòng thoáng chốc hoang mang lo sợ, cứ trằn trọc suy nghĩ mãi xem ánh mắt trách cứ của Hoàng thái tôn rốt cuộc là từ đâu mà ra. "Ta xem cái thứ ấy làm gì? Đều là mấy trò chẳng ăn chẳng uống được!" Lão gia tử nhìn sang bên cạnh, thấy một Hàn lâm học sĩ có tài thư pháp đang múa bút phóng mực chép lại câu đối Chu Doãn Thông vừa ngâm, bèn buột miệng đáp. Chu Doãn Thông tiến lại gần hơn, cười nói: "Hôm qua cháu xem qua rồi, Cao Ly dâng lên hai mươi viên đông châu, trong suốt long lanh, còn đẹp hơn cả đồ trong cung ta!" "Ồ!" Lão gia tử vẫn chăm chú nhìn đôi câu đối, nhàn nhạt nói, "Cháu thích thì cứ đem về cung mà dùng!" Nói xong, lão nhíu mày bảo vị Hàn lâm học sĩ đang viết câu đối: "Chữ của ngươi viết thế này không xong rồi. Câu đối của đại tôn nhà ta khí thế ngút trời, mang cốt cách đế vương. Ngươi nhìn lại chữ của mình xem, teo tóp gầy còm như gà bới, viết chữ đại tự to rõ ràng ra có được không?" Tội nghiệp vị Hàn lâm học sĩ nọ, một tay chữ Thể Gầy vốn đã rèn giũa có chút hỏa hầu, qua miệng lão gia tử lại biến thành thứ hạ đẳng không đáng một đồng. Càng đáng thương hơn là Cao Ly, cống phẩm bọn họ tốn bao tâm tư gom góp, trong mắt lão gia tử lại chẳng bằng một vế câu đối của Chu Doãn Thông. Lão gia tử tuy không truy cứu chuyện Cao Ly lấn chiếm đất Liêu Đông nơi biên cương, nhưng đối đãi với phiên bang này lại vô cùng hà khắc. Cứ mỗi dịp Tết Nguyên Đán, Vạn Thọ tiết, ngày sinh của Chu Doãn Thông hay Tết Trung Thu, Cao Ly đều phải cử sứ giả sang Đại Minh triều cống, lại còn buộc phải dốc hết sức mình làm cho thật chu toàn, hoàn mỹ. Không riêng gì Cao Ly, các nước xung quanh như An Nam, Xiêm La, thậm chí cả Lưu Cầu cũng đều phái sứ thần đến dâng lễ mừng đón tân xuân. "Hoàng gia gia!" Chu Doãn Thông nép sát vào người lão gia tử, "Quan viên Hồng Lư tự tấu trình, hỏi việc đáp lễ cho các nước phiên bang như Cao Ly nên định thế nào!" Lão gia tử thu ánh mắt lại, ngẫm nghĩ một chốc: "Cứ tùy tiện cho ít vải bông, rượu ngự với mấy thứ không đáng tiền là được rồi!" Nói đoạn, lão nhìn quần thần cười khà khà: "Chẳng phải do ta bủn xỉn đâu, nhưng cứ nghĩ đến chuyện lấy đồ của bá tánh Đại Minh đi vỗ béo cho mấy cái tiểu quốc ấy, trong lòng ta lại thấy không thoải mái!" Quần thần chỉ biết cười trừ, không ai dám hó hé nửa lời. Tính khí của lão gia tử xưa nay vốn là như thế, trước mặt lão đừng hòng nhắc đến chuyện thiên triều thượng quốc vật lực dồi dào mà ban thưởng hậu hĩnh cho phiên bang. Mở miệng ra là dễ ăn mắng ngay. Trong mắt lão, các ngươi dâng cống nạp là chuyện đương nhiên phải làm, để tỏ lòng thành kính thì còn phải chọn thứ tốt nhất mà dâng. Nhưng ngược lại, triều đình ban cho các ngươi, chỉ cần có chút thành ý gọi là được rồi. Kể cả ta có ném cho một cây kim, các ngươi mang về cũng phải lập bàn thờ mà phụng kính. Cho phiên bang một cây kim hay thưởng một xe vàng cũng chẳng khác nhau là mấy. Đằng nào chẳng phải thắp hương thờ phụng, thờ cái gì mà chẳng là thờ.