Chương 302: Ta làm thay ngươi.

Thuế thương nghiệp của Đại Minh chẳng qua chỉ là tai kẻ điếc, bày ra làm cảnh. Chính sách mà lão gia tử theo đuổi xưa nay vốn là không can thiệp vào kinh tế dân gian. Từ ngày lập quốc đến nay, chưa từng có một phương án thu thuế hoàn chỉnh, mang tính hệ thống. Việc trong thiên triều một khi đã thành lệ thường thì khó lòng vãn hồi. Trương Thiện được Chu Doãn Thông dẫn dắt, suy nghĩ đã thông suốt hơn nhiều, liền mở lời: "Thần ở Hàng Châu đã nhìn thấy muôn vàn tệ đoan. Thương nhân nhờ buôn bán mà giàu có nứt đố đổ vách, nhưng đối với quốc gia lại chẳng có nửa phần lợi ích." "Chỉ riêng một dải Hàng Châu, khung cửi dệt lụa đã có gần vạn chiếc, các xưởng dệt lớn nhỏ khác nhiều không đếm xuể. Muốn mở xưởng dệt, chỉ cần một tờ công văn của quan phủ là xong. Thời Đại Tống tiền triều, các cục dệt trong dân gian phải nộp tiền của cho triều đình mới được phép mở xưởng. Về sau mỗi năm đều phải nộp thuế má theo quy mô lớn nhỏ!" "Thuế cửa tiệm cũng vậy. Cửa tiệm vùng Giang Nam đâu chỉ vạn gian, ngày thu vào hàng đấu vàng mà lại chẳng nộp một đồng tiền thuế." "Hàng hóa vận chuyển trên đường chỉ cần một tờ thông quan văn điệp. Quan phủ không tra xét kỹ càng, thương nhân lại khai gian, khiến cho thuế má trôi mất trắng!" "Thần tính sơ qua, đây đã là một con số kinh người, gấp mấy lần thuế ruộng." "Quốc triều dụng binh bên ngoài, cậy nhờ chẳng qua chỉ là khoản thuế muối Lưỡng Hoài mỗi năm ngàn vạn. Nếu có thuế thương nghiệp, hà tất năm nào cũng túng thiếu? Có được thuế thương nghiệp, triều đình phú túc, có thể nuôi dưỡng vạn dân. Việc hưng công thủy lợi, khai khẩn ruộng đồng sẽ dễ như trở bàn tay." "Lấy của thương nhân, dùng cho muôn dân, ấy là hợp với thiên lý!" "Đánh thuế thương nghiệp kỳ thực cũng có lợi cho thương nhân. Đại Minh có luật pháp, thương nhân dựa vào biên lai nộp thuế để ra vào thành trì, mua bán hàng hóa, cũng không cần phải câu kết một giuộc với quan lại nữa. Thần không dám bảo đảm dẹp yên được nạn quan thương cấu kết, nhưng chí ít có thuế thương nghiệp thì quan lại cũng bớt đi lý do tùy tiện vòi vĩnh." "Hơn nữa thuế thương nghiệp lấy không bao giờ hết, dùng không bao giờ cạn. Thần to gan cuồng ngôn, việc không thu thuế thương nghiệp vốn là đức chính của bệ hạ. Nhưng cứ kéo dài thế này, quốc gia ắt chịu tổn thất. Huống hồ, nghề dệt đã có từ lâu đời. Triều đình không thể vì sợ bách tính bị bóc lột mà cấm đoán, nếu không sẽ càng bất lợi cho cả nước lẫn dân." "Hai điều hại chọn lấy điều nhẹ hơn. Chỉ có thu thuế thương nghiệp, triều đình cùng được lợi, mới có thể vỗ về nuôi dưỡng bách tính tốt hơn!" Trương Thiện một hơi nói ra rất nhiều, lão gia tử rơi vào trầm tư. Kinh tế là một bài toán biện chứng, không phải phép chọn một trong hai. Cho dù là phép chọn một trong hai, đó cũng là bài toán vĩnh viễn không có đáp án chính xác. Tư bản đều nhuốm máu, phát triển sức sản xuất cũng chưa từng có chuyện một bước lên trời, thuận buồm xuôi gió. Hồi lâu sau, lão gia tử mới nhạt giọng bảo: "Ngươi lui ra trước đi!" "Dạ?" Trương Thiện dường như chưa hiểu, hơi ngờ vực, nhưng lập tức hành lễ rồi chậm rãi lui xuống. Trong điện chỉ còn lại hai ông cháu. "Lại là chủ ý của ngươi?" Lão gia tử dựa lưng vào long ỷ, hai tay đan lại đặt trên bụng dưới, cười hỏi. Chu Doãn Thông đứng dậy, cười hành lễ: "Không giấu hoàng gia gia, đúng là chủ ý của tôn nhi, nhưng cũng không hẳn hoàn toàn là của tôn nhi." Nói đoạn, hắn lại cười tiếp: "Như lời Trương Thiện nói, triều đình không thể ngồi nhìn một mối thu lớn như thuế thương nghiệp mà bỏ mặc. Ruộng đất trong thiên hạ là có hạn, khai khẩn thế nào cũng chỉ chừng đó. Nạn kiêm tính ruộng đất, chúng ta cũng chẳng kiểm soát nổi. Nếu lại gặp thiên tai, chỉ dựa vào thuế nông nghiệp thì cơ nghiệp lớn nhường này khó lòng duy trì!" "Thuế thương nghiệp lấy không bao giờ cạn, ngoài thuế buôn bán trong nội địa, còn có thể thu thuế tại hải quan. Tôn nhi đã xem hồ sơ lưu của Hộ bộ, vào những năm cuối Nam Tống tiền triều, sớm tối không giữ nổi mình, vậy mà mỗi năm thuế thu từ hải quan vẫn lên tới hơn hai trăm vạn lượng." "Bạc thời Đại Tống có giá hơn bạc Đại Minh chúng ta nhiều! Một năm mấy trăm vạn, mười năm đã là mấy chục triệu. Nếu hoàng gia gia thu từ khi đăng cơ tới nay thì quả thực đã tính đến hàng ức rồi." "Thuế vùng Giang Nam nếu không thu, nguồn thu tài chính của quốc gia sẽ rơi vào vòng lặp bế tắc! Đám thương nhân giàu nứt đố đổ vách, câu kết một giuộc với quan lại. Trong khi quốc gia ngày càng nghèo đi, lâu dần ắt sinh đại họa." "Thuế khóa là đại kế trăm năm để làm cho nước giàu binh mạnh, hai ông cháu ta bây giờ không thu, sau này thành lệ thường, e rằng sẽ có kẻ đem tổ tông gia pháp ra để chống chế. Một khi quốc gia có biến cố, thuế thương nghiệp không thu được, chỉ đành đè đầu bách tính mà thu." "Tôn nhi xin nói một câu đại bất kính, thật sự đến bước đường đó, bách tính ắt phải liều mạng thôi!" Không phải Chu Doãn Thông cố tình giật gân dọa người, mà hướng đi của lịch sử ở không gian ban đầu đúng là như vậy. Một số người luôn miệng bảo những năm cuối thời Minh là vì thiên tai thời kỳ tiểu băng hà mới dẫn đến mất nước. Kỳ thực Đại Minh diệt vong chính là vì không có tiền, triều đình không thu nổi thuế ở vùng đất Giang Nam phồn hoa, chi phí quân sự khổng lồ hằng năm đều đổ lên đầu bách tính. Bách tính lấy đâu ra tiền, bị triều đình bóc lột mấy chục năm, sớm đã cạn kiệt dầu đèn. Dẫu có như thế, số tiền cưỡng ép thu được cũng chẳng đủ trả quân lương cho Liêu Trấn. Binh lính không có sức chiến đấu, dân chúng không có lương ăn, trong lo ngoài nghèo chỉ còn đường chết. Lão gia tử gối tay sau gáy, đổi tư thế, thở dài một tiếng: "Ngươi nhìn ra được những điều này, lòng ta rất an ủi. Chuyện thu thuế, trước kia phụ thân ngươi cũng từng nhắc tới, hắn cùng Hồ Duy Dung xúi giục thu thuế thương nghiệp. Nhưng trong triều, Lưu Bá Ôn cùng đám quan lại Giang Nam liều chết phản đối, việc này mới dần dần gác lại!" "Ta không phải không biết cái lợi của việc thu thuế, nhưng có những việc không phải ta muốn là làm được, việc đánh thuế nhẹ năm xưa chỉ là kế sách tạm thời." Dứt lời, lão gia tử lại thở dài: "Chữ tiền, suy cho cùng chính là chính trị. Đánh thiên hạ dựa vào tàn nhẫn, ngồi thiên hạ phải dùng hoài nhu, khó lắm thay!" Chính trị là phần nối dài của kinh tế, hai phái lớn của Đại Minh, một bên là người Hoài, một bên là tập đoàn quan liêu Chiết Đông. Năm xưa vì tranh giành quyền lực, đôi bên đấu đá long trời lở đất. Người Chiết Đông hiểu rất rõ cái lợi của tiền và quyền. Còn người Hoài lại coi người Chiết Đông là mối họa tâm phúc, tìm đủ mọi cách chèn ép. "Bây giờ thực thi, sẽ không còn lực cản nữa!" Chu Doãn Thông cất lời: "Gia gia, bọn họ đều chết gần hết rồi. Các quan viên nắm thực quyền ở Lục bộ đều là lớp hậu bối của phái Hoài Tây. Còn giới sĩ tử Chiết Đông chỉ là hạng thanh quý không có quyền hành, cùng lắm chỉ khua môi múa mép, xúi giục thị phi." "Ở địa phương thì sao?" Lão gia tử cười hỏi: "Bây giờ đâu phải thời buổi binh hoang mã loạn như trước kia, muốn cầm đao cướp của ai thì cướp? Muốn cướp bao nhiêu thì cướp bấy nhiêu? Nay chúng ta là Đại Minh, dẫu là hoàng đế cũng không có đạo lý tùy tiện đòi tiền người khác!" "Dùng quan lại tàn khốc, như Trần Ninh năm xưa!" Chu Doãn Thông lạnh giọng nói. Trần Ninh là vây cánh của Hồ Duy Dung. Năm xưa ở Giang Nam, người này có biệt danh là Trần Bàn Là. Khi ấy thiên hạ chưa định, lão gia tử vừa phải đánh quân Nguyên, vừa phải đánh Trần Hữu Lượng, quân phí thiếu thốn bèn sai Trần Ninh đi thu thuế. Người này thu thuế theo cách thô bạo đơn giản, kẻ nào không chịu nộp thì trói gô lại rồi lấy bàn là nung đỏ ra thị uy. Bọn quan liêu, thương nhân và các đại tộc Chiết Đông hận gã thấu xương tủy. "Tất nhiên, tôn nhi đâu có bảo hễ ai không nộp thuế là lấy sắt nung dí vào người? Làm vậy chi bằng phái Cẩm Y Vệ đi cho xong?" Chu Doãn Thông lại cười nói: "Ý của tôn nhi là, chọn ra một số quan viên mặt sắt đen sì, lập cục thuế ở các nơi, chiếu theo luật mà thu, phát biên lai hệt như chứng từ bưu chính, tiền thu được nộp thẳng vào quốc khố." "Chẳng cần mấy năm, quốc khố ắt sẽ sung túc." Nghe Chu Doãn Thông nói, lão gia tử ngửa đầu nhìn lên trần điện, tặc lưỡi: "Cái thằng nhóc này chủ kiến gớm thật, dẫu ta không chịu, đợi đến ngày ta nhắm mắt xuôi tay thì ngươi cũng sẽ làm!" "Tôn nhi không dám!" Chu Doãn Thông cười đáp. Ngay sau đó, lão gia tử ngồi thẳng dậy, cười bảo: "Ngươi ấy à, trong thiên hạ này còn có việc gì ngươi không dám làm!" Vừa nói, lão vừa chống hai tay lên đầu gối: "Ngươi nhìn lại mình xem, dạo gần đây gây ra biết bao nhiêu chuyện!" "Trước là sư sãi, tự sản, rồi mượn cớ đó lan sang ruộng đất, thuế thương nghiệp! Ông nội ngươi vốn muốn nghỉ ngơi vài ngày, để ngươi rèn luyện một phen. Ngươi không biết điều thì thôi, lại còn kiếm chuyện cho lão tử!" Nói đoạn, lão gia tử thân mật đá nhẹ vào Chu Doãn Thông một cái: "Thằng ranh con!" "Những việc này, cứ để tôn nhi làm!" Chu Doãn Thông mượn đà quỳ xuống trước mặt lão gia tử, vừa nhẹ nhàng đấm chân vừa nói: "Tôn nhi cũng đã lớn rồi, làm một vị thái bình thiên tử đâu phải chỉ ngồi mát ăn bát vàng, càng không thể mắt nhắm tai ngơ trước mọi chuyện thế gian. Thái bình thiên tử lại càng phải hiểu rõ cách trị quốc, nếu cứ sợ hãi khó khăn thì cũng chẳng làm nổi một vị thái bình thiên tử!" "Gia gia, xin cứ để tôn nhi buông tay làm lớn, có người đứng sau tọa trấn." Dứt lời, Chu Doãn Thông lại cười: "Người muốn để lại cho tôn nhi một giang sơn trù phú trăm năm, tôn nhi cũng muốn để lại cho con cháu mình một Đại Minh thịnh thế, hai ông cháu ta quả thực chẳng rảnh rỗi được đâu!" "Hừ!" Lão gia tử bật cười: "Con trai ngươi còn đang nằm trong bụng mẹ, giờ đã nghĩ tới những chuyện này rồi!" Nói rồi, lão lại thở dài một tiếng: "Việc này ấy à, không thể để ngươi làm được!" Chu Doãn Thông khó hiểu, tay đấm chân bỗng dừng lại. "Để ta làm!" Lão gia tử vỗ nhẹ lên đỉnh đầu Chu Doãn Thông: "Việc này đắc tội với nhiều người, e là phải gánh lấy tiếng xấu muôn đời trong thiên hạ. Ông nội ngươi là cái thứ da dày thịt thô đến Diêm Vương cũng chẳng dám bắt, đứa nào dám chửi ta, ta chém đầu đứa đó!" "Ta vốn dĩ là bạo quân, sợ cái cóc khô gì! Ngươi thì không được, tương lai ngươi phải làm hiền đức thánh chủ, làm một đấng nhân quân được sử sách ngợi ca, không thể để ngươi mang tiếng xấu!" "Càng không thể để thanh danh của ngươi bị tổn hại!" Lão gia tử tiếp tục cười nói: "Ta già rồi, nhân lúc ta còn chút sức lực, những việc khó khăn này, ta lo liệu hết cho ngươi!" "Cái chuyện gánh tiếng xấu, ngày nào ta còn sống thì tuyệt đối không để ngươi đụng vào." Trong lòng Chu Doãn Thông dâng lên một dòng nước ấm, xúc động nói: "Hoàng gia gia, người đâu cần phải như vậy!" Hắn hiểu một khi bắt đầu thu thuế, bản thân sẽ phải đối mặt với áp lực to lớn dường nào, đối mặt với dư luận ra sao. Chẳng nói đâu xa, đám học sĩ xuất thân Giang Nam nơi Đông Cung của hắn ắt sẽ liều chết dâng sớ. Hắn đã chuẩn bị sẵn sàng để đương đầu với tất cả, cũng tự nhận có đủ năng lực xử lý ổn thỏa. Thế nhưng, lão gia tử vẫn không nỡ để hắn gánh chịu những áp lực này, mà muốn dùng đôi bờ vai già nua ấy trực tiếp gánh vác thay hắn. "Đứa trẻ ngốc, đợi đến khi ngươi bằng tuổi ta, ngươi cũng sẽ làm như vậy thôi!" Lão gia tử khẽ cười. Nhưng ngay sau đó, nụ cười của lão gia tử dần thu lại, cất giọng: "Việc này, không giết mấy mạng người thì e rằng chẳng thể nào thúc đẩy được. Bầy tôi bên cạnh ngươi khí tiết đều tốt, phẩm hạnh cũng tốt, chỉ có điều đôi khi hồ đồ, khó tránh khỏi việc rỉ tai thổi gió bên cạnh ngươi." "Đến lúc đó, sĩ tử Giang Nam e rằng cũng sẽ coi ngươi là chỗ dựa, nhờ ngươi đứng ra khuyên can ta, hai ông cháu mình khi ấy lại chẳng thể diễn trò tung hứng được nữa!" "Ừm............" Trầm ngâm một lát, lão gia tử lại bảo: "Đến khi chiếu chỉ ban bố thiên hạ, ngươi hãy lánh mặt đi nơi khác!" Lão gia tử muốn cho hắn lánh đi, nhưng hắn có thể đi đâu được? Về quê tế tổ chăng? Bỗng nhiên, Chu Doãn Thông nảy ra một ý: "Hoàng gia, tôn nhi ra tiền tuyến!" "Cút!" Lão gia tử giơ chân đạp một cái, "Vừa khen một câu đã làm tới!"