Chương 868: Hoàng bảng (2)

Lời nói không đầu không đuôi ấy khiến Thôi thư sinh tức thì ngẩn người. "Dương đại ca, tạ lỗi chuyện gì?" Chẳng riêng gì hắn, ngay cả Hàn Khắc Trung và Khương Hoằng Nghiệp cũng nhất thời chưa hiểu ra sao. Dương Vinh sa sầm nét mặt: "Lần trước đệ đã nói những gì? Chẳng lẽ đã quên rồi sao?" Thôi thư sinh ngẫm nghĩ một hồi vẫn không tài nào nhớ ra. Lại nghe Dương Vinh nói tiếp: "Lần trước đệ lấy nguồn gốc vùng miền ra mà phẩm bình người khác..." Ngay lập tức, mấy người đều đã hiểu. Hàn Khắc Trung vội vàng nói: "Không sao, không sao cả, hiền đệ tuổi còn nhỏ, nhất thời lỡ lời vài câu hờn giận, ta và Khương hiền đệ đã sớm quên sạch rồi, Dương Vinh huynh chớ nên trách phạt đệ ấy!" Thôi thư sinh đỏ bừng mặt, trong ánh mắt thoáng lộ vẻ bực dọc ngấm ngầm, song lại chẳng dám phát tác. "Gia đình ta và nhà đệ ấy vốn là thế giao, trong lòng ta xem đệ ấy như đệ đệ ruột thịt. Làm đệ đệ làm sai chuyện, nói sai lời, ta cũng khó tránh khỏi trách nhiệm. Hàn huynh, Khương hiền đệ, ta thay mặt đệ ấy tạ lỗi với hai vị!" Dương Vinh lại nói. "Đâu có, đâu có!" Hai người vội xua tay, càng thêm phần ái ngại. Dương Vinh lại nghiêm nét mặt bảo Thôi thư sinh: "Kẻ đọc sách chúng ta, đọc sách thánh hiền là vì gia quốc thiên hạ. Thế nào là gia quốc thiên hạ? Đại Minh chính là gia quốc thiên hạ. Thái thượng hoàng đuổi giặc Thát Đát, thống nhất nam bắc, tái lập Trung Hoa. Người nam kẻ bắc thảy đều là con dân Đại Minh, thật sự là huyết mạch thủ túc, sau này những lời hàm hồ càn rỡ ấy, đệ tuyệt đối không được nói nữa." Nói đoạn, giọng điệu hắn càng thêm nghiêm khắc: "Cũng may là hai vị niên huynh đây tính tình độ lượng ngay thẳng, đổi thành kẻ khác lên Quốc Tử Giám cáo đệ một tội, đệ gánh nổi chăng?" Thôi thư sinh tiu nghỉu đáp: "Tiểu đệ ghi nhớ rồi!" Dương Vinh lại khẽ thở dài: "Từ thời Liêu Kim đến đời Nguyên, Trung Nguyên luân lạc, giang sơn ngả nghiêng. Thuở nhỏ đọc sách, đọc tới đoạn lão ông lão bà, quả phụ con côi muốn vượt sông mà chẳng đặng, sĩ tử quân tốt cách bờ sông quỳ lạy chính thống nhà Hán, ta thường rơi lệ." Dứt lời, hắn ngừng lại một chút: "Khi ấy, lại có thơ rằng: 'Di dân lệ tận hồ trần lý, Nam vọng vương sư hựu nhất niên!'." Đoạn cười khổ nói tiếp: "Về sau, trăm năm trôi qua, lại có thơ rằng: 'Hán nhi học đắc hồ nhi ngữ, Khước hướng thành đầu mạ hán nhân!'." "Mấy trăm năm nam bắc đối đầu, chinh phạt lẫn nhau, thực chất đến bản triều mới hoàn toàn quy về một mối. Kẻ đọc sách chúng ta trong lòng quyết không thể lại phân biệt nam bắc. Bằng không, há chẳng phải phụ tấm lòng của Thái thượng hoàng, cùng công lao tái tạo Hoa Hạ của bao anh liệt Đại Minh sao?" Thiên hạ phân liệt mấy trăm năm, mãi đến Đại Minh mới thống nhất, nghĩ lại những gì tổ tiên từng trải qua, cả Hàn, Khương hai người đều lộ vẻ thê lương. Nghe mấy câu thơ ấy, thiện cảm trong lòng họ đối với Dương Vinh lại tăng thêm vài phần. "Tại hạ Hàn Khắc Trung, vẫn chưa thỉnh giáo đại danh của hiền đệ!" Hàn Khắc Trung chắp tay nói với Thôi thư sinh. Thôi thư sinh cũng chắp tay: "Tại hạ Thôi Anh Anh, mấy hôm trước buông lời cợt nhả, đã mạo phạm Hàn huynh rồi!" "Không dám, không dám!" Hàn Khắc Trung cười bảo. Khương Hoằng Nghiệp lại bất giác bật cười thành tiếng, chỉ vì đối phương là một đấng nam nhi đại trượng phu mà lại mang cái tên "Anh Anh", thực sự có phần tức cười. Thôi Anh Anh từ thuở nhỏ đã không thích cái tên mang vẻ nữ nhi này của mình, ngặt nỗi là do tổ mẫu đặt cho nên không dám trái lời. Lúc này thấy Khương Hoằng Nghiệp cười thầm, trong lòng bực bội, hừ một tiếng nói: "Khương huynh cười cái gì?" Nói rồi, hắn liếc Khương Hoằng Nghiệp một cái: "Tổ tiên tại hạ vốn là người của Thanh Hà Thôi thị!" Thôi thị vốn là thế gia đại tộc từ thời Ngụy Tấn đến Tùy Đường, là rường cột văn học của cả một dải Hà Bắc. Hàn Khắc Trung vội vàng nói: "Hóa ra Thôi hiền đệ là hậu duệ danh môn, thất kính, thất kính!" Thôi Anh Anh lộ vẻ đắc ý, đưa mắt nhìn Khương Hoằng Nghiệp: "Chẳng hay tổ tiên Khương huynh...?" Ý ngoài lời quá đỗi rõ ràng: Tổ tiên nhà ta là danh gia vọng tộc đến hoàng đế cũng phải nhường ba phần, còn ngươi thì sao? Khương Hoằng Nghiệp nhàn nhạt cười: "Tổ tiên nhà ta chẳng phải 'thị' gì cả!" Nói đoạn, hắn liếc xéo Thôi Anh Anh: "Họ Khương chúng ta là 'tính' chân chính!" Lời này vừa thốt ra, sắc mặt ba người kia tức thì trở nên phức tạp. Hàn Khắc Trung sốt ruột kéo giật vạt áo Khương Hoằng Nghiệp, không cho hắn nói thêm. Cái gọi là "tính thị", vì sao "tính" lại ở trước, "thị" lại ở sau? Bởi lẽ truy nguyên nguồn gốc từ thời thượng cổ, "tính" cao hơn "thị". Tính là để thống nhất gốc gác xuất thân của tổ tiên; thị là để phân biệt các nhánh con cháu chia tách về sau. Họ vốn bắt nguồn sớm nhất từ tên bộ lạc hoặc tên của thủ lĩnh bộ lạc, từ sau thời Tần Hán thì "tính" và "thị" mới hợp làm một. Khương Hoằng Nghiệp lại tiếp tục nói: "Họ Khương xuất xứ từ Thần Nông, là một trong tám họ lớn thời thượng cổ. Viêm Đế sinh bên sông Khương Thủy, nên lấy Khương làm họ. Đời sau có Khương Tử Nha được phong đất Tề, sau dời đất Lữ nên đổi ra họ Lữ. Về sau Điền thị soán ngôi họ Khương làm vua nước Tề, hậu duệ lưu lạc khắp nơi, hoặc mang họ Khương, hoặc mang họ Lữ!" (Hậu duệ của Khương Tử Nha ở nước Tề sau này bị họ Điền thay thế.) "Ta đọc sách không giỏi, nhưng việc truyền thừa tổ tông thì nửa chữ cũng chẳng dám quên. Ta nhớ Thanh Hà Thôi thị hình như cũng bắt nguồn từ họ Khương thì phải?" Nói đoạn, Khương Hoằng Nghiệp lại nhìn Thôi Anh Anh, cười hỏi: "Chắc là đúng chứ nhỉ?" Thôi Anh Anh tức đến mức nghiến răng kèn kẹt, sắc mặt đại biến. Lời của đối phương chỉ suýt nữa nói thẳng toẹt ra rằng: Thanh Hà Thôi thị thì đã sao? Xét về vai vế tổ tông, ta chính là... của ngươi. "Ngươi..." Thôi Anh Anh giận đến không thốt nên lời. "Hiền đệ!" Hàn Khắc Trung cuống quýt: "Sao đệ lại không biết nặng nhẹ như thế, mau bồi lễ với Thôi hiền đệ đi!" Khương Hoằng Nghiệp cười chắp tay: "Chỉ là thuận miệng nói vậy thôi, chuyện mấy ngàn năm trước rồi, nay đều là con dân Đại Minh, Thôi huynh chớ để trong lòng!" Dứt lời, hắn lại cười một tiếng: "Nghĩ lại năm xưa, lúc phong tục giặc Hồ tràn lan khắp Trung Nguyên, lắm kẻ rợ Hồ học đòi văn vẻ cũng đặt họ Hán, gượng gạo bấu víu, chuyện họ với thị từ lâu đã chẳng phân biệt rạch ròi được nữa rồi!" "Ngươi..." Thôi Anh Anh càng thêm tức giận: "Ngươi chửi ai đó?" "Hai vị hiền đệ!" Dương Vinh và Hàn Khắc Trung dở khóc dở cười xúm vào can ngăn. Đúng lúc này, trên cầu thang lại truyền đến một hồi ồn ào. Hàng chục học tử bất chấp việc chủ quán luôn miệng bảo đã hết chỗ, cứ quẳng bạc xuống rồi ùa thẳng lên lầu. Tầng hai thoáng chốc trở nên chật chội. Khương Hoằng Nghiệp đưa mắt nhìn sang, cười nói: "Hóa ra là Lưu huynh!" Trong đám sĩ tử ấy, một nho sinh chừng ba mươi tuổi đi đầu cũng cười lớn: "Khéo thật, lại gặp đệ ở đây!" Hắn vóc người cao lớn, thoạt nhìn không giống kẻ đọc sách, nét mặt hào sảng chất phác, mở miệng ra là thứ quan thoại mang đậm giọng Hoài. "Đệ cũng đợi xem bảng à?" Người nọ vừa nói vừa nhìn sang Hàn Khắc Trung: "Lão Hàn, đệ cũng ở đây nữa hả!" Hàn Khắc Trung chắp tay cười đáp: "Lưu huynh, mấy hôm nay đệ còn đang tính sang tìm huynh kiếm bữa rượu đấy!" Dương Vinh đứng bên cạnh nghe rành rọt, đoán chừng hai người Hàn, Khương rất thân thiết với vị sĩ tử họ Lưu này, ắt hẳn là bằng hữu. "Vị huynh đài này, đã đều là bằng hữu, lại cùng là niên huynh khoa này, chi bằng ngồi chung một bàn?" Dương Vinh đứng dậy cười bảo. "Thôi khỏi, bên kia ta có bạn rồi!" Vị sĩ tử họ Lưu cười xòa, chắp tay với hai người Hàn, Khương: "Đồng hương của ta bên kia, đợi sau khi xướng bảng, chúng ta cùng đi uống rượu!" Nói xong, hắn cười rảo bước sang phía bên kia, nhập vào chỗ mấy sĩ tử đang nói cười rôm rả. "Người này là ai vậy?" Dương Vinh nhìn theo bóng lưng đối phương hỏi. "Lưu huynh tên thật là Lưu Niệm Ân, là một người trượng nghĩa, tính tình sảng khoái!" Hàn Khắc Trung cười đáp: "Dẫu ta là người Sơn Đông, huynh ấy là người vùng Hoài, nhưng từ ngày quen biết ở kinh thành, ta được huynh ấy chăm sóc không ít!" "Người vùng Hoài sao?" Dương Vinh trầm ngâm. "Người Hoài Tây đấy!" Khương Hoằng Nghiệp hạ thấp giọng: "Phượng Dương, đồng hương của Hoàng thượng đấy!" "Ồ!" Dương Vinh chợt hiểu ra, ánh mắt nhìn sang bên kia lại có phần khác trước. Đúng lúc này, dưới lầu bỗng nhiên huyên náo hẳn lên. Những sĩ tử đứng tựa bên cửa sổ cũng tranh nhau nhoài đầu ra ngoài. Chỉ nghe tiếng chiêng trống vang rền, mấy viên sai dịch từ Đông Hoa Môn bước ra, cao giọng hô lớn: "Mọi người dạt ra hai bên, dán hoàng bảng!" Khoa cử, đã xướng bảng rồi! Đám đông chẳng những không lùi lại mà còn ùa lên như nước vỡ bờ, trong nháy mắt đã vây kín như nêm cối. Các sai dịch cũng không lấy làm phiền, trái lại trên mặt còn nở nụ cười. Đám người đọc sách trước mắt này, biết đâu chốc nữa lại có người thành bậc tiến sĩ gia, bọn sai dịch ăn no rỗi việc đâu mà đi đắc tội với các vị tiến sĩ. Hoàng bảng được dán thẳng lên tường thành bên ngoài Đông Hoa Môn, một dải dài dằng dặc. Lại có sai dịch đứng cạnh bảng vàng, dùng hết sức bình sinh cao giọng xướng tên như hát: "Mùa hạ khoa Đinh Sửu, Trạng nguyên công, Trần An, huyện Mân, Phúc Kiến!" "Hay lắm!" Tức thì ngoài Đông Hoa Môn, tiếng reo hò vang dậy như sấm, ngay sau đó tiếng pháo nổ rợp trời không biết từ đâu đồng loạt vang lên. Lại có mấy thư đồng gia nhân đứng trên nóc tửu quán bên cạnh gào lớn: "Thiếu gia nhà ta đỗ rồi, thiếu gia đỗ rồi!" Giữa tiếng pháo rền vang, từ trà lầu bên cạnh liên tục rải tiền đồng xuống, khiến đám người xem náo nhiệt đua nhau giục con trẻ nhào vào nhặt. Thứ Trạng nguyên lang rải xuống không phải là tiền, mà là phúc khí của sao Văn Khúc. "Bảng nhãn, Doãn Xương Long, Thái Hòa, Giang Tây!" "Thám hoa, Lưu Sĩ Ngạc, Sơn Âm, Chiết Giang!" Từng tiếng xướng danh truyền vào tai, có kẻ mừng phát cuồng, có người chết trân như phỗng gỗ. Có kẻ khóc rống, có người cười vang, lại có kẻ thất thần như mất hồn mất vía. Bên khung cửa sổ tầng hai, Thôi Anh Anh nhìn sắc mặt Dương Vinh: "Dương đại ca, chớ hoảng, chắc sắp tới lượt huynh rồi!" Dương Vinh sắc mặt đã xám như tro tàn, mười người đầu bảng không có tên hắn, ba mươi người thuộc Nhị giáp cũng chẳng thấy tên đâu. Ngay lúc hắn đang hoang mang hụt hẫng, bên tai bỗng vang lên tên mình: "Đệ tam giáp đệ nhất danh, Dương Vinh, Kiến Ninh, Phúc Kiến!" "Trúng rồi! Trúng rồi!" Thôi Anh Anh toan reo mừng thành tiếng, nhưng giọng điệu càng lúc càng nhỏ dần. "Chỉ được Tam giáp thôi sao? Tam giáp làm sao vào được Hàn Lâm? Làm sao bước chân vào hàng thanh quý?" Dương Vinh lẩm bẩm trong miệng. Còn bên cạnh, Hàn Khắc Trung dỏng tai lắng nghe, đợi đến khi tiếng xướng danh dứt hẳn thì khóe mắt đã đỏ hoe. "Hàn huynh!" Khương Hoằng Nghiệp cũng chịu cảnh trượt bảng cất tiếng an ủi: "Hà tất phải thế, đợi thêm ba năm nữa là được!" "Ba năm ư! Từ ngày ta dùi mài kinh sử, cả họ dốc sức chu cấp, gia cảnh đã sớm sa sút lụn bại. Không đỗ đạt, ta còn mặt mũi nào trông thấy phụ lão nơi quê nhà!" Hàn Khắc Trung thở dài thườn thượt, nước mắt lã chã rơi ròng.