Chương 2: Thực ra người xưa không đơn giản

"Phúc thúc, Thôi tiểu lang quân nào tới vậy?" Phí Tiềm nhất thời vẫn chưa hoàn hồn sau cơn xuất thần, chợt phản ứng lại, vỗ trán một cái: "Ấy chết, suýt nữa thì quên, để ta ra đón tiếp." Phí Tiềm đứng dậy, chuẩn bị ra cửa đón Thôi tiểu lang quân. Phúc thúc cũng vội vàng cười xòa bước lên, giúp Phí Tiềm vuốt lại vạt áo bị nhăn do ngồi lâu. Phúc thúc tuổi tác tuy đã cao nhưng chân tay vẫn hết sức nhanh nhẹn. Lão thoạt kéo thẳng nếp áo phía trước, lại vòng ra sau lưng vuốt phẳng các nếp gấp, chốc chốc lại ngẩng đầu nhìn Phí Tiềm, từng nếp nhăn trên mặt đều toát lên vẻ từ ái và niềm vui sướng. Phí Tiềm thấy Phúc thúc cười, bất giác cũng mỉm cười: "Lão Phúc thúc, thúc cười cái gì thế? Y phục của ta có chỗ nào không chỉnh tề sao?" "Không có, không có, thiếu lang quân mặc rất đẹp. Lão nô chỉ là nhìn thấy thiếu lang quân liền cảm thấy vui mừng khôn xiết..." Tay Phúc thúc không ngừng lại, chỉ là nói đến đoạn sau thì giọng nhỏ dần đi: "... Lão đại nhân trên trời có linh thiêng, phù hộ cho thiếu lang quân... bình an mạnh khỏe... không bệnh không tai..." Phí Tiềm cười nói: "Lão Phúc thúc, ta chẳng phải đã bình phục hoàn toàn rồi sao, yên tâm đi, thân thể ta hiện giờ khỏe lắm!" Dứt lời, hắn còn đưa tay vỗ vỗ lên lồng ngực. "Phải, phải, thiếu lang quân." Phúc thúc chỉnh đốn y phục xong xuôi, thẳng lưng lên, chợt nhớ ra điều gì đó, nụ cười thoáng thu lại: "Thiếu lang quân, theo lẽ thì chuyện này lão nô không nên nhiều lời, có điều, kết giao với Thôi thiếu lang quân này tuy rằng tốt, nhưng Thôi gia bọn họ... ừm, thiếu lang quân, tóm lại mọi sự cứ cẩn thận vẫn hơn..." Phí Tiềm có chút khó hiểu: "Phúc thúc có thể nói rõ hơn được không?" "Lão nô mấy ngày nay ở ngoài phố phường cũng có nghe phong thanh vài điều... Chuyện này nói ra thì dài, thiếu lang quân nếu muốn biết, đợi Thôi thiếu lang quân rời đi rồi lão nô sẽ thưa lại tường tận. Nhưng lúc này không thể để người ta đợi lâu, kẻo thất lễ nghi của nhà chúng ta... Tóm lại cẩn thận một chút vẫn hơn..." "Được rồi, ta biết rồi." Phí Tiềm tuy chưa hiểu hết ngọn ngành, nhưng vẫn phải ra đón Thôi tiểu lang quân trước đã, để khách đứng ngoài cửa quá lâu ắt sẽ thất lễ. Thôi tiểu lang quân tên Hậu, tự Vĩnh Nguyên, là con trai của Thôi Nghị, diện mạo gần như giống hệt một người trùng tên ở hậu thế. Phí Tiềm trong một lần gặp gỡ ngoài chợ, bất giác buột miệng gọi tên, vừa khéo Thôi Hậu lại mang tự Vĩnh Nguyên, thế là hai người quen biết nhau. Thôi Hậu xem như là "con ông cháu cha" tương đối lớn đầu tiên mà Phí Tiềm quen biết sau khi tới thời Hán, nói chính xác hơn thì hẳn là hậu duệ của dòng dõi quan lại đã lui về hậu trường không biết bao nhiêu tuyến. Thôi Hậu là trưởng tử của Thôi Nghị, mà Thôi Nghị lại là em trai của Thôi Liệt. Bởi lẽ triều đình bấy giờ không đặt chức Thừa tướng, nên văn quan lớn nhất là Tam công: Tư đồ, Tư không, Thái úy; kế tiếp là Cửu khanh, lần lượt gồm Thái thường, Quang lộc huân, Vệ úy, Thái bộc, Đình úy, Đại hồng lư, Tông chính, Đại tư nông và Thiếu phủ. Võ quan lớn nhất là Đại tướng quân, ngang với Thừa tướng, là cấp bậc còn cao hơn cả Tam công; tiếp theo là Phiêu kỵ tướng quân, Xa kỵ tướng quân, Vệ tướng quân, ngang hàng Tam công; sau đó mới đến các chức tướng quân Tứ chinh, Tứ trấn; còn như Tứ an, Tứ bình trở xuống thì đã bị xem là tạp hiệu tướng quân. Theo như Phí Tiềm được biết, Thôi Liệt thời Hán Linh Đế từng giữ chức Tư đồ, cũng thuộc hàng nhân vật đỉnh phong. Về sau do Thôi Liệt phát sinh xung đột với nhóm hoạn quan Thập thường thị, chẳng những bị bãi quan mà còn bị Thập thường thị bức hại tiêu tán gia sản. Thôi Liệt phẫn hận uất ức, không lâu sau thì qua đời. Thôi Nghị cũng bị liên lụy, gần như khuynh gia bại sản, may nhờ trong triều có người âm thầm che chở. Thập thường thị sau khi hại chết Thôi Liệt xem như cũng hả giận, không còn hứng thú truy cứu tru diệt sâu hơn, nhờ đó Thôi Nghị mới giữ được một mạng. Hiện nay Thôi gia có một nông trang ở ngoài thành Lạc Dương, trong thành cũng mở một tiệm cầm đồ, quy mô đương nhiên không thể sánh với tiệm của Đại tướng quân Hà Tiến, nhưng cũng tàm tạm, sống qua ngày không thành vấn đề. Cũng chính vì Thôi gia không còn là dòng dõi đương quyền hiển hách, con trai Thôi Nghị là Thôi Hậu mới không mang thói hợm hĩnh của con nhà quan lại, bằng không Phí Tiềm cũng chẳng thể làm quen được với hắn. Mỗi lần Phí Tiềm nhìn thấy Thôi Hậu đều nảy sinh một cảm giác buồn cười khó tả. Đôi mắt ti hí trên khuôn mặt bánh bao tròn vành vạnh kia, quả thực giống hệt người nọ ở đời sau! Phí Tiềm nghênh đón tận cửa, đứng về phía bên trái, chắp tay hành lễ: "Vĩnh Nguyên huynh, tiếp đón chậm trễ, mong huynh lượng thứ, mời vào, mời vào." Dù nhìn thấy khuôn mặt kia là muốn bật cười, song lễ tiết vẫn phải chu toàn. Thôi Hậu cũng cười, vừa cười đôi mắt nhỏ lại càng híp lại: "Ha ha, hiền đệ cần gì phải khách khí! Mấy ngày không gặp, khí sắc của hiền đệ càng thêm hồng hào rồi đó..." Vừa nói, hắn vừa bước tới, hết sức tự nhiên nắm lấy tay Phí Tiềm. Tuy Phí Tiềm biết rõ nắm tay dắt tay chỉ là một cách bày tỏ sự thân thiết thời nhà Hán, nhưng việc phải làm quen với một đại nam nhân làm động tác này với mình, trong lòng hắn ít nhiều vẫn thấy gợn gợn. "Vĩnh Nguyên huynh, mời vào trong..." Phí Tiềm cố gắng kín đáo rút tay về, quay đầu phân phó Phúc thúc dâng chút trà nước hoa quả khô, tiếp khách tại đại sảnh. Thôi Hậu dường như không phát giác điều gì, vẫn cười tủm tỉm: "Ấy dà, hiền đệ, giữa ta và đệ đâu cần phải khách sáo như thế, cứ tùy ý, tùy ý là được rồi... Phải rồi, nghe nói Hà Lạc Phí gia cũng là thi thư truyền gia, tàng thư rất phong phú, thứ lỗi cho ta mạo muội, chi bằng chúng ta tới thư phòng của hiền đệ đàm đạo có được chăng?" "Thư phòng?" Thôi Hậu cười gật đầu: "Ngu huynh không có sở thích nào khác, duy chỉ thích đọc chút sách mới lạ, chẳng hay hiền đệ có thể chuẩn y thỉnh cầu đường đột này của ta chăng? À à, đương nhiên, nếu hiền đệ thấy bất tiện thì..." "Đâu có đâu có, đã vậy, Vĩnh Nguyên huynh mời bên này." Phí Tiềm tuy có chút khó hiểu trước yêu cầu của Thôi Hậu, nhưng đối phương đã mở lời, muốn tới thư phòng thì tới thư phòng vậy. Hai người dời bước tới thư phòng rồi đối diện ngồi xuống. Phúc thúc bưng lên ít trà nước quả khô, đoạn buông tay đứng hầu một bên. Thôi Hậu nhìn quanh một lượt, tán thán: "Đồn rằng Hà Lạc Phí gia thi thư truyền gia, hôm nay tận mắt chứng kiến quả nhiên không ngoa, lại có nhiều tàng thư đến thế, chậc chậc... À, phải rồi, vật phẩm lần trước của hiền đệ vừa khéo mấy hôm trước có một vị quý khách trông thấy vô cùng vừa ý, liền thu mua rồi. Vị quý khách này ra tay rất hào phóng, ừm, phần của hiền đệ đợi đến giờ Thân hôm nay ngu huynh sẽ phái người đưa sang." "Ấy dà, thế thì thật làm phiền Vĩnh Nguyên huynh hao tâm tổn trí rồi!" "Lời ấy là thế nào, ngu huynh còn phải cảm tạ hiền đệ mới phải..." Thôi Hậu đột nhiên vỗ tay nói: "Ái chà, suýt nữa thì quên, trên trang viện của ngu huynh dạo gần đây mới kết được ít dưa quả, có mang theo một ít cho hiền đệ nếm thử... Lão quản gia, phiền ông đi một chuyến được chăng? Ta đã sai người đưa tới ngõ sau rồi." Phí Tiềm từ chối không được, đành nói lời cảm tạ, bảo Phúc thúc ra ngõ sau nhận đồ. Thôi Hậu thấy Phúc thúc đã rời đi, xung quanh không còn ai, liền ghé sát lại hạ giọng hỏi: "Bảo vật bực này... hiền đệ liệu còn nữa chăng? Lần trước vị quý khách kia đã nói, có bao nhiêu thu mua bấy nhiêu..." Cái gọi là bảo vật, thực chất chỉ là những viên ngọc thủy tinh lớn có hoa văn nổi, nói chính xác hơn thì là hạt lưu ly, bởi lẽ Phí Tiềm không có cách nào tinh chế cho trong suốt. Lưu ly bản chất cứng chắc lại giòn dễ vỡ, điêu khắc vô cùng khó khăn, về sau người đời phát minh ra phương pháp đúc sáp tiêu biến, mới giúp lưu ly xuất hiện với những hình dạng hoa văn phong phú hơn. Pháp đúc sáp tiêu biến của lưu ly vốn dĩ phải tới thời nhà Đường mới có người phát minh và ứng dụng, do Phí Tiềm ở hậu thế cũng có chút sở thích cá nhân đối với lưu ly, từng sưu tầm không ít, nên ít nhiều cũng hiểu biết đôi phần. Khi ấy Phí Tiềm vừa khỏi bệnh thương hàn, trong nhà cơ bản đã bị tiền thuốc men vét cạn, may sao hắn còn nhớ phương pháp chế tác lưu ly thô sơ. Sau nhiều lần thử nghiệm, thông qua phương pháp đúc sáp tiêu biến, chọn lấy mấy hạt thành hình rồi mài giũa tỉ mỉ mới ra được hai ba thành phẩm. Lại vừa đúng lúc gặp Thôi Hậu ngoài chợ, tình cờ biết được Thôi gia có một tiệm cầm đồ, bèn nhờ Thôi Hậu bán giúp đổi lấy chút tiền bạc, mới vượt qua được giai đoạn khó khăn ban đầu. Đây cũng xem như ngón đòn duy nhất mà Phí Tiềm đem ra dùng được ở hiện tại. Nói ra cũng có phần bất đắc dĩ, thời nhà Hán phân chia các tầng lớp rất rõ ràng, sĩ nông công thương tuy không áp dụng chế độ hộ tịch nghiêm ngặt như thời Minh ở hậu thế, nhưng Phí Tiềm ít nhiều cũng được coi là hàng "sĩ" trong giới đọc sách, không tiện trực tiếp buôn bán đồ đạc. Phương thức giao dịch phổ biến hơn giữa tầng lớp "sĩ" chính là "tặng". Ngươi tặng ta vài ca cơ, ta tặng ngươi mấy thớt tuấn mã, mọi người trong lòng đều hiểu rõ đó là giao dịch, chỉ khoác lên một tấm áo văn nhã mà thôi. Phí Tiềm muốn đổi đồ lưu ly mình làm ra thành tiền mặt, con đường nhanh nhất lúc ấy chính là cầm cố, chẳng qua ngẫu nhiên gặp được Thôi Hậu, bằng không có lẽ hắn đã chọn một tiệm cầm đồ khác. Tuy nhiên lưu ly chế tác thô sơ vô cùng khó khăn, mười phần thì có đến tám chín phần hoặc là nứt vỡ hoặc là có bọt rỗng, tỷ lệ thành phẩm quá thấp. Phí Tiềm làm rải rác mấy lần, ngoài mấy mẻ đầu còn được vài hạt ra hồn, hai mẻ gần đây toàn bộ đều là phế phẩm, đều đập vỡ bỏ đi chứ không dùng được. Hơn nữa Phí Tiềm cũng hiểu đạo lý vật hiếm thì quý, nếu xuất ra số lượng lớn, chẳng những làm xáo trộn giá cả, mà còn dễ chuốc lấy tai họa mang ngọc mắc tội. Vì thế hắn chỉ lấy ra hai ba thành phẩm, mượn cớ là đồ gia truyền của tổ tiên để nhờ Thôi Hậu bán giùm, còn lại phế phẩm đều đập nát chôn sâu dưới đất. Mang tiếng là kẻ phá gia chi tử dẫu sao vẫn tốt hơn là bị kẻ khác dòm ngó. Hiện giờ xem ra Thôi Hậu đã nếm được không ít ngon ngọt từ mối làm ăn này, nên mới đích thân tới thăm dò xem có khả năng tiếp tục giao dịch hay không. Phí Tiềm ngẫm nghĩ một lát, lắc đầu nói: "Vĩnh Nguyên huynh đừng chê cười, tiểu đệ vạn bất đắc dĩ mới phải bán đi, trong lòng thực đã đau như dao cắt. Đây là vật truyền lại của tổ tiên, tới đời tiểu đệ lại... than ôi..." Câu hỏi này không dễ trả lời, nếu bảo sau này vẫn còn, chẳng phải nói rõ trong tay đang có hàng sao? Như vậy không ổn. Nhưng nếu bảo không còn, hiện tại tiền bạc tuy đủ dùng, song lỡ tiêu hết thì tính sao, cũng không thể tự chặn đứng đường lui của mình được, đúng không? Phí Tiềm lấy tay áo che mặt, bày ra bộ dạng đau lòng, không định trả lời trực diện, cứ lấp liếm cho qua chuyện trước đã. Thôi Hậu "hì hì" ho khan hai tiếng, trong bụng thầm nghĩ, quả nhiên đúng như lời phụ thân đại nhân đã nói, nhất định có ẩn tình bên trong. Thằng nhãi này còn giả bộ đau lòng nữa chứ, nửa giọt nước mắt cũng không có, diễn xuất quá vụng về, nếu đổi lại là ta thì chí ít cũng phải lệ rơi đầy mặt mới giống thật... Dẫu vậy Thôi Hậu cũng hiểu Phí Tiềm không muốn đáp, đành chuyển sang đề tài khác: "Chuyện này, hiền đệ cũng đừng quá bi thương... À, dạo này hiền đệ đang đọc sách gì thế? Ta thấy tàng thư nơi đây không dưới ngàn cuốn, liệu có thể cho ngu huynh mở rộng tầm mắt chăng?" Nhân lúc Phí Tiềm còn đang che mặt, hắn làm bộ vô tình chạm vào thẻ tre Phí Tiềm để bên mép bàn khiến nó hé mở một chút, trộm liếc nhìn một cái, mơ hồ thấy mấy chữ "... ngô cung lương vô sở dụng...". "À, cũng chỉ là vài cuốn sách thông thường mà thôi. Huynh xem, Vĩnh Nguyên huynh, đây là Tề Luận, tiếc là tiểu đệ ở đây chỉ gom góp được mười một quyển, còn thất lạc không ít..." Thôi Hậu một mặt cười xòa giả vờ chăm chú lắng nghe Phí Tiềm giới thiệu các loại kinh thư văn tập, mặt khác trong lòng không ngừng hồi tưởng, cân nhắc xem trong các loại sách vở mình từng đọc qua có câu nói này hay không. Nghĩ tới nghĩ lui rốt cuộc chẳng có chút manh mối nào, hắn bất giác thầm chửi rủa: "Thằng nhãi này rốt cuộc đang đọc loại sách quái quỷ gì vậy?"