Chương 839: Khoa cử, sẽ trở thành quá khứ

Trước kia khoa cử kết thúc, người vui kẻ buồn, còn nay ai nấy đều than khóc. Bao nhiêu đề thi kiểu mới trước nay chưa từng nghe, chưa từng thấy. Khiến cho đám sĩ tử than khóc không thôi. "Kẻ nào nói khoa thi năm nay dễ, bước ra đây xem ta có đánh chết ngươi không." Hoàn toàn không theo lề thói cũ. Đừng nói là người thường, e rằng dẫu Trạng nguyên có đến dự thi cũng phải hoài nghi nhân sinh. Đề thi này ra quả thực quá táng tận lương tâm! Bệ hạ, quả không hổ là Bệ hạ. Kỳ thi tuy đã xong xuôi, nhưng dư luận vẫn sôi sục không giảm, trở thành đầu đề bàn tán sôi nổi nhất lúc bấy giờ. Nếu thời đại này có bảng tin thịnh hành, ắt hẳn chuyện này sẽ đứng đầu bảng. Đây căn bản không phải thi cử thất thường, mà là ngay từ đầu đã chẳng biết làm. Vì thế, không ít kẻ đã trút giận lên Quan Ninh. Đem những đề thi chưa từng học, thậm chí chưa từng thấy ra dùng, đây chẳng phải là hại người sao? Dấy lên muôn vàn lời chỉ trích. Làn sóng bãi thí trước đó cũng bị việc này lấn át hoàn toàn... Về tình hình này, Quan Ninh nắm rõ như lòng bàn tay, lại nằm trong dự liệu. Sự kết hợp kép giữa thi đại học và thi công chức. Ở kiếp trước, đó từng là cơn ác mộng, nay bọn họ rốt cuộc đã nếm trải. Đây nào phải là thú vui ác ý của Quan Ninh. Mà là do hắn cân nhắc toàn diện định ra. Dùng phương thức thi đại học để sơ tuyển, rồi dùng phương thức thi công chức để định đoạt tuyển dụng. Điều này rất hợp lý. Đó cũng là phương hướng hắn sẽ canh tân trong tương lai. Chế độ khoa cử sẽ lùi vào quá khứ. Không phải khoa cử không tốt, trên thực tế, những người được tuyển chọn qua tầng tầng khảo thí đều chẳng phải hạng tầm thường. Những bậc trọng thần trong lịch sử phần lớn đều xuất thân khoa cử. Nhưng đó chỉ là thiểu số; so ra, nó trói buộc tư tưởng của số đông hơn, tệ nạn chồng chất. Nó đã không còn đáp ứng được sự tiến bộ phát triển của xã hội, bởi vậy nhất định phải phế bỏ để thích ứng với nhu cầu mới. Nói đúng ra, kỳ "khoa khảo" lần này chỉ là một thử nghiệm của Quan Ninh. Hắn đang tìm kiếm tính khả thi, cũng là để lót đường, tiện thể tuyển chọn một số nhân tài có năng lực. Kỳ thi do hắn đặt ra hoàn toàn xuất phát từ thực tế, nội dung nhắm trúng thực tiễn hơn, hình thức cũng linh hoạt biến hóa hơn, chủ yếu khảo hạch năng lực đọc hiểu, phân tích, khái quát và giải quyết vấn đề của sĩ tử, mà những điều này lại chính là thứ thí sinh dưới bối cảnh khoa cử cũ còn thiếu hụt. Chuyện không tuyệt đối, sóng lớn đãi cát ắt có thu hoạch, thế nào cũng có vài hạt vàng phát sáng. Kết quả sơ thí đã chứng minh điều này. Đại đa số không như ý muốn, nhưng vẫn có một số ít vượt ngoài dự liệu. Chẳng hạn như sĩ tử Phương Trí của huyện Ấp Thanh, người để lại ấn tượng sâu sắc cho Quan Ninh, đã đạt điểm cao sáu mươi bảy trong môn khoa học tự nhiên tổng hợp. Khả năng tư duy toán học của người này rất mạnh, tương lai sẽ là một viên quan tài thuế giỏi. Dù cho kết quả chung khảo của người này có kém, vẫn sẽ được phá cách tuyển dụng. Đây cũng là tín hiệu mà Quan Ninh phát ra: chỉ cần có sở trường, có năng lực, ắt sẽ được trọng dụng... "Ta đã khiến toàn bộ sĩ tử phải khóc ròng." Quan Ninh thầm nghĩ, bật cười. Nhưng các sĩ tử lại chẳng hề hay biết suy nghĩ của Quan Ninh, cũng căn bản không hiểu nổi. Vì có quá nhiều thí sinh bất mãn với điểm số nên họ đã tụ tập phản đối. Họ có lý do để làm vậy. Nhất là những sĩ tử vốn nắm chắc phần đỗ đạt nay lại hoàn toàn trượt dốc, họ yêu cầu mở lại kỳ thi theo hình thức truyền thống. Còn kết quả lần này thì hủy bỏ hoàn toàn. Điều này khiến bao người bất ngờ, làn sóng bãi thí chưa thành hình thì ngọn gió này lại thổi bùng lên. "Đây căn bản không phải là khoa cử." Quan Ninh há chịu thỏa hiệp. Dưới mệnh lệnh của hắn, quan phủ các cấp nhanh chóng đưa ra lời đáp. Phải. Đây quả thực không phải khoa cử, mà là quốc khảo! Sau này khoa cử sẽ bị bãi bỏ, thay thế bằng quốc khảo, và hình thức thi cử này sẽ trở thành lệ thường! Một hòn đá làm dấy lên ngàn con sóng! Lần này không chỉ sĩ tử chấn động, mà ngay cả các bậc hủ nho túc học cũng bị khuấy đảo, đồng loạt lộ diện! Đề thi khoa cử đã lan truyền khắp nơi, ai nấy đều rõ nội dung thi cử ra sao. Trên thực tế, tỷ trọng những môn mục thi cử cũ xuất hiện rất ít, các nội dung mới như minh toán, minh pháp tăng thêm, hoàn toàn khác biệt với trước kia. Người đời vốn tưởng Bệ hạ vì giai đoạn đặc thù mới áp dụng phương thức này. Dẫu sao một kỳ khoa cử bình thường từ lúc bắt đầu cho đến khi kết thúc mất tới ba năm trời, đến lúc đó nước xa chẳng cứu được lửa gần. Khoa cử kiểu mới này điểm duy nhất đáng khen là địa phương tự chủ tuyển dụng, tự chủ dự thi, vừa tiết kiệm thời gian, lại tuyển chọn được người đắc dụng. Ai cũng ngỡ chỉ có một lần này. Nào ngờ lại muốn biến thành định lệ, thậm chí còn phế bỏ khoa cử, đổi thành quốc khảo! Nếu chỉ đổi tên gọi, người đời vẫn có thể chấp nhận. Nhưng xét theo nội dung và phương thức thi cử này thì không ai kham nổi. Theo một ý nghĩa nào đó, điều này còn nghiêm trọng hơn cả việc thi hành quan thân nhất thể nạp lương, bởi lẽ nó trực tiếp giáng một đòn nặng nề vào nền văn hóa vốn có. Khi một ngày nào đó, ngươi đột nhiên phát hiện những điều mình dày công học tập trở nên vô dụng, ngươi sẽ phản ứng thế nào? Tứ thư Ngũ kinh cùng các học thuyết kinh điển đều sẽ đứng trước bờ vực bị đào thải, thay thế bằng những môn học mới nổi. Đối với người của thời đại này, điều đó thật quá khó chấp nhận! Họ có thể vì tiền đồ của bản thân mà từ bỏ ý niệm bãi thí. Nhưng quyết không từ bỏ tri thức mình đã học, cũng như không chịu thay đổi nhận thức đã hằn sâu từ lâu. Hệt như Đại Thanh đã diệt vong từ lâu, vậy mà vẫn có kẻ không chịu cắt bím tóc của mình. Con người khi đối mặt với điều mới mẻ, phản ứng đầu tiên luôn là cự tuyệt, điều này chẳng can hệ gì tới việc sống ở thời đại nào... Trước mắt, một phong trào phản kháng còn lớn hơn cả bãi thí sắp sửa bùng nổ! Quan viên địa phương cũng kinh hãi trước toan tính của Bệ hạ, lại dám lật đổ truyền thống đã bồi đắp suốt bao nhiêu năm ròng? Thực sự quá đỗi kinh hoàng. May mà Quan Ninh đích thân tọa trấn, nơi đây mới chưa xảy ra biến loạn, nếu không chưa biết hậu quả sẽ nghiêm trọng tới nhường nào! Dưới bối cảnh ấy. Đông đảo người đọc sách cùng các bậc túc nho thanh lưu đều bước chân ra khỏi cửa, tụ tập một chỗ, công kích thời chính, cất lời phản đối. Tình hình tựa như lúc mới bắt đầu thi hành tân chính, song còn nghiêm trọng hơn gấp bội. Bởi lẽ lần này, ngay cả thứ dân trong thành cũng chẳng còn ủng hộ Bệ hạ nữa. Học là để dùng. Nay học lại hóa vô dụng, còn ai cam lòng? Có bậc hủ nho đã thân chinh tìm tới châu nha Lâm An, muốn chất vấn trực diện vị Bệ hạ này vì cớ gì lại dám quên cội nguồn tổ tông. Ngay cả kinh điển lưu truyền tự cổ chí kim cũng muốn vứt bỏ. Lão hủ nho này tên gọi Hoàng Tín, là bậc danh nho đức cao vọng trọng đương thời. Cả đời ông không màng danh lợi, vốn có cơ hội vào kinh làm quan nhưng lại chẳng đoái hoài, chỉ một lòng ở lại thư viện Tắc Sơn dạy học. Hơn nửa đời trôi qua, có thể nói là đào lý khắp thiên hạ, bất luận là ai gặp cũng đều phải kính cẩn gọi một tiếng Hoàng lão tiên sinh. Tự cổ chí kim, nghề gõ đầu trẻ dạy người luôn là chức nghiệp cao quý bậc nhất. Nay ông đã ở tuổi bảy mươi sáu, vốn không tự xuống giường đi lại được, nghe phong thanh việc này xong thì chân cẳng bỗng dưng khỏi hẳn, chẳng cần chống gậy cũng đi được, một hai đòi đến hỏi cho ra lẽ. Người nhà khuyên can không nổi, đành phải đi theo cùng. Sự việc gây nên chấn động lớn. Những kẻ hiếu sự đều nghe tin kéo đến. Còn có không ít người đi theo ủng hộ để tăng thêm thanh thế. Nguyên Vũ Bệ hạ sát uy ngút trời, lần chống đối phản kháng này vốn chỉ dám chửi bới sau lưng, nào ai dám trực tiếp tìm tới? Nếu là trước kia, kẻ sĩ thẳng thừng thóa mạ hoàng đế cũng chẳng phải việc gì ghê gớm, nay đã có người đứng mũi chịu sào, mọi người đương nhiên đổ xô tới. Để xem vị Nguyên Vũ Bệ hạ này sẽ xử trí ra sao...