Chương 840: Lần này trẫm muốn lấy lý phục người

Trước châu nha, biển người đông nghịt. Lâm An Thành từng là bồi đô, châu nha cũng hết sức bề thế. Trước cửa tả hữu có hai tượng sư tử đá uy vũ hùng tráng. “Xin bệ hạ ra đây gặp mặt, lão phu có mấy lời muốn hỏi.” Hoàng Tín tuổi tác đã cao, dáng người gầy guộc cất tiếng hô lớn, dẫu đã dốc hết sức, song thanh âm vẫn chẳng được bao nhiêu... Giang Châu Châu mục Triệu Nam Tinh vội vã xốc vạt áo chạy ra ngoài. “Hoàng lão tiên sinh, ngài tuổi tác đã cao bực này, còn tới đây làm gì? Ngộ nhỡ xảy ra chuyện gì thì phải làm sao?” Triệu Nam Tinh sốt ruột nói. “Các ngươi cũng không biết cản lại.” Hắn nhìn mấy người bên cạnh Hoàng Tín, mang theo vài phần oán trách. “Triệu đại nhân, tính khí phụ thân ngài đâu phải không biết, chúng ta sao cản nổi!” Một người trạc ngũ tuần lên tiếng, đó là Hoàng Mậu Học, trưởng tử của Hoàng Tín. Nghe qua đối thoại, có thể thấy giữa họ dường như rất quen thuộc. Quả đúng là như vậy. Khác với kẻ mua danh chuộc tiếng như cựu Các chủ Liên Các Chúc Hạ Đồng, danh vọng của Hoàng Tín hoàn toàn là thực tài thực đức, do làm nên chứ chẳng phải diễn trò. Cụ dạy học ở thư viện Tắc Sơn gần bốn mươi năm, Triệu Nam Tinh xưa kia cũng từng thụ giáo, thường xuyên tới thăm hỏi. “Ngươi đi gọi bệ hạ ra đây.” Hoàng Tín nói thẳng thừng, khiến không ít người biến sắc. “Phụ thân, xin chớ nói bừa.” Hoàng Mậu Học vội vàng can ngăn. Đòi gọi bệ hạ ra ngoài, đây đã là sự mạo phạm vô cùng nghiêm trọng. “Một kẻ sắp chết như ta thì còn sợ gì?” Hoàng Tín không mảy may sợ hãi. Nói vậy cũng chẳng sai, ở độ tuổi bảy mươi sáu, nửa bàn chân đã đạp vào quan tài, quả thực chẳng còn gì để sợ... “Chuyện này...” Triệu Nam Tinh định mở lời khuyên can. Sau lưng hắn, một giọng nói sang sảng đã vang lên. “Trẫm tới rồi!” Ngay khi Quan Ninh bước ra, toàn trường lập tức lặng ngắt như tờ. Dường như một cây kim rơi xuống đất cũng có thể nghe thấy, ai nấy đều không ngờ bệ hạ lại thực sự đi ra! Đừng nhìn đám người kia vừa rồi hò hét hăng hái, đến khi thật sự thấy Quan Ninh xuất hiện, ai nấy đều bất giác run rẩy. Đây đích xác là hung danh đổi bằng máu và mạng người! Đạo lý chưa chắc đã khiến người phục, nhưng uy lực thì chắc chắn có thể. Từ khi đẩy mạnh quan thân nhất thể nạp lương cho tới nay vẫn chưa xảy ra biến cố lớn, thật sự tưởng là do bọn họ an phận thủ thường hay sao? Không! Là vì bọn họ buộc phải an phận. Sau một thoáng lặng ngắt, hàng loạt âm thanh rộ lên dồn dập. “Khấu kiến bệ hạ, ngô hoàng vạn tuế vạn vạn tuế!” Tiếng hô tuy kẻ trước người sau không đều, nhưng thảy đều quỳ rạp xuống đất. Kháng nghị đâu rồi? Chỉ có thế này thôi sao? Đám sĩ tử vừa rồi còn la lối dữ dội nay đầu cũng không dám ngẩng, huống chi là mở miệng nói năng... Vết xe đổ trước mắt là bài học đắt giá. Tại chính nơi này từng xảy ra chuyện kinh hoàng gì, bọn họ đều rõ như lòng bàn tay! “Bệ hạ, lão phu có một chuyện muốn hỏi!” Duy chỉ có Hoàng Tín cất lời. Dứt lời, cụ làm bộ muốn quỳ xuống, tuổi tác đã cao nên động tác này thực sự vô cùng khó khăn. Cụ cũng muốn hành lễ. “Lão tiên sinh không cần đa lễ.” Quan Ninh mở miệng ngăn lại. Hoàng Tín vặn hỏi: “Sinh viên vốn dĩ thấy quan không phải lạy, nay đã bị bệ hạ bãi bỏ, lão phu một kẻ thảo dân, sao có thể không dập đầu trước hoàng đế?” Lời này phân minh là ngụ ý sâu xa. “Trẫm đã sớm ban ngự lệnh, cũng đã ghi rõ vào luật Nguyên Vũ, không chỉ sinh viên thấy quan không phải quỳ, mà ngay cả bách tính bình dân thấy quan cũng chẳng cần quỳ bái.” Quan Ninh bình thản đáp. Tệ nạn của thời đại này chính là bình dân gặp quan phải khấu bái, thấy quý tộc phải đi vòng tránh đường. Song điều đó đã bị Quan Ninh phế bỏ. Hoàng Tín khẽ giật mình, quay sang nhìn con trai Hoàng Mậu Học. “Bệ hạ quả thực từng ban bố chiếu lệnh này.” Quan Ninh lại hỏi: “Chẳng lẽ Hoàng lão tiên sinh cho rằng lê dân bách tính thấy quan thì đáng phải quỳ lạy?” “Không phải vậy.” Hoàng Tín lắc đầu. Rồi cụ lại hỏi: “Vậy cớ sao lão phu lại không cần lạy?” “Bởi Hoàng lão tiên sinh cúc cung tận tụy, dạy chữ trồng người, là bậc đức cao vọng trọng thì tự khắc không cần khấu bái.” Hoàng Tín lại khựng lại, cụ hiển nhiên không ngờ Quan Ninh sẽ nói như vậy. Ngay sau đó, cụ lại lắc đầu nói: “Bệ hạ thật sự nghĩ như thế sao? Ngài cải cách khoa cử trên diện rộng, khiến cho việc học hành trở thành vô dụng, lão phu cũng thành kẻ vô dụng!” Qua vài câu đối đáp, rốt cuộc cũng chạm tới vấn đề cốt lõi. Hoàng Tín tiến lên một bước, thân hình còng còng dường như đứng thẳng lên. “Lão phu muốn hỏi thử xem, bao năm qua, chư vị thánh hiền trước thư lập thuyết, truyền thừa thánh ngôn, điều đó có gì sai?” “Con người không thể quên gốc, càng không thể quên rễ, ngay cả đạo lý của tổ tông cũng vứt bỏ thì còn làm nên trò trống gì nữa?” Ngữ khí câu này đã có phần gay gắt. Mọi người nghe vậy đều thầm kinh hãi. Đây là đang nói chuyện với ai cơ chứ? Đừng tưởng cậy mình già cả mà dám mạo phạm đến bậc này, ở trước mặt vị bệ hạ này, cách đó chẳng có tác dụng đâu. “Phụ thân?” Mấy người Hoàng Mậu Học vội vàng quỳ sụp xuống. “Phụ thân thảo dân tuổi tác đã cao, người... Chúng thảo dân xin lập tức đưa người rời đi.” Nhưng Hoàng Tín căn bản không hề lay chuyển. Cụ bình thản nói: “Lão phu đã nửa bàn chân bước vào quan tài, chẳng còn sợ hãi điều gì. Nếu bệ hạ muốn đối đãi với lão phu như cách từng đối đãi với Chúc Hạ Đồng hai năm trước, tự nhiên cũng chẳng sao.” Lời này thốt ra khiến xung quanh ai nấy đều sững sờ. Đây cũng chính là nguyên do thực sự khiến đám sĩ tử kia không dám manh động. Hai năm trước, cựu Các chủ Liên Các chống đối tân chính, ngay tại trước châu nha này đã bị vị bệ hạ đây tru di mười tộc! Hắn cũng lập nên kỷ lục, trở thành người đầu tiên chịu hình phạt này. Nghe đồn bấy giờ thật sự không tìm ra tộc thứ mười là những ai, bèn lấy bằng hữu của Chúc Hạ Đồng làm tộc thứ mười, giết chết không ít người. Hoàng Tín thì chẳng mảy may bận lòng, nhưng đám người bên cạnh cụ thì sợ tới mức mặt mày cắt không còn giọt máu. Ngộ nhỡ bị vạ lây, đó quả thực là tai bay vạ gió... “Bệ hạ là bậc cửu ngũ chí tôn, một lời có thể định đoạt sống chết.” Hoàng Tín trầm giọng nói: “Giết chóc quả thực là phương thức hữu hiệu nhất để giải quyết vấn đề, nhưng nếu chỉ biết mù quáng giết chóc thì ngược lại chỉ là biểu hiện của sự chột dạ.” Câu nói này khiến mí mắt những người xung quanh lại giật thót một cái. Lời này nói ra lại càng thêm to gan lớn mật. Dựa theo phong cách hành sự của bệ hạ, Hoàng Tín e là phải vào quan tài sớm hơn rồi. Triệu Nam Tinh toan mở lời can gián. Hắn tán đồng với lời của Hoàng Tín, có những kẻ có thể giết, nhưng có những người tuyệt đối không thể động tới. Hoàng Tín chính là vế sau. Giết một vị túc nho dạy học gần bốn mươi năm, hoàn toàn khác hẳn với việc xử trảm một kẻ mua danh chuộc tiếng như Chúc Hạ Đồng. Bầu không khí toàn trường càng thêm ngột ngạt! Đúng lúc này, Quan Ninh mở lời: “Ngài hiểu lầm rồi, trẫm không hề có ý hoàn toàn bài xích học thuyết thánh hiền.” Toàn bộ mọi người đều ngơ ngác sững sờ. Quan Ninh không những không có ý muốn giết người, mà còn mở lời giải thích, thậm chí còn dùng cả tôn xưng. Đối đãi với những kẻ khác nhau thì dùng những phương thức khác nhau. Quan Ninh biết rõ hành trạng của Hoàng Tín, quả thực rất đáng ngợi khen. Trên thực tế, có rất nhiều thầy đồ đều chịu sự thuê mướn tại tư thục của các gia tộc quyền quý để phục vụ cho họ, nhưng Hoàng Tín thì không. Người đời chỉ biết Hoàng Tín dạy học tại thư viện Tắc Sơn, chứ chẳng hay biết cụ thường xuyên lặn lội đến các huyện nghèo, thôn trấn xa xôi mở trường truyền dạy tri thức. Cụ xưa nay luôn tôn sùng đạo lý "hữu giáo vô loại", dạy dỗ không phân biệt sang hèn. Con em nhà phú quý nên đọc sách, hậu bối của lê dân nghèo khổ lại càng phải đọc sách, bởi đó là cơ hội duy nhất để đổi đời. Con người như vậy xứng đáng được kính trọng. Hoàng Tín dám nói năng như thế chính là vì cụ có điểm tựa vững vàng, một cốt cách quang minh chính đại. Cụ tới chất vấn cũng hoàn toàn không thẹn với lòng. Tuyệt không xen lẫn nửa phần tạp niệm! Quan Ninh tán đồng với câu cụ vừa nói, giết chóc là thủ đoạn, song không phải là thủ đoạn thường dùng; chỉ giết những kẻ đáng giết. Lần này trẫm không giết người. Lần này trẫm muốn lấy lý phục người. Là đạo lý đích thực!