Chương 103: Vô tự thiên thư: Thiết kế khóa học của Trần Văn

Đêm khuya, Trí Tri Thư Viện phân viện Giang Ninh. Cơn mưa ngoài cửa sổ càng lúc càng nặng hạt, lộp bộp gõ lên mái hiên. Trong thư phòng, lò than đang cháy đượm. Trần Văn ngồi ngay ngắn sau án thư, trước mặt đặt ba phong công văn khẩn vừa được chuyển tới. Sắc mặt hắn phẳng lặng như nước, thậm chí còn đang thong thả mài mực. Tô Thời đứng một bên, tay bưng xấp giấy viết thư còn để trắng, trong lòng có phần sốt ruột nhưng vẫn giữ đúng quy củ. "Tiên sinh, ba nơi Ninh Dương, Thanh Hà, Trường Châu đồng thời báo nguy. Nhất là Ninh Dương, nghe nói lưu dân đã bắt đầu vây phá huyện nha rồi." Tô Thời khẽ bẩm báo, "Chúng ta có nên... phái người đi viện trợ một phen?" Trần Văn không ngẩng đầu, thỏi mực trong tay vẽ từng vòng trên nghiên, phát ra tiếng sột soạt. "Viện trợ? Viện trợ thế nào? Phái binh đi trấn áp lưu dân? Hay là biến ra lương thực từ thư viện này đem sang?" "Nhưng mà..." Tô Thời muốn nói lại thôi. Đúng lúc này, ngoài thư phòng vang lên một hồi tiếng bước chân vội vã cùng tiếng gõ cửa. "Trần tiên sinh! Trần tiên sinh có ở đó không?" Đó là giọng của Lý Đức Dụ. "Mời vào." Trần Văn đặt thỏi mực xuống. Cửa được đẩy ra, Lý Đức Dụ và Diệp Hành Chi sải bước đi vào. Diệp Hành Chi từ sau lần dự thính tiết học của Trần Văn thì luôn dõi theo tình hình tân chính ở phủ Giang Ninh. Vừa nghe tin phía Ngụy công công lại giở trò quái quỷ, hắn cũng vội vã sang đây, xem Trần Văn lần này sẽ giải quyết ra sao. Quan phục của hai người đều bị nước mưa làm ướt sũng nửa dưới, uy nghi ngày thường giờ đây tan biến sạch sành sanh, chỉ còn nét lo âu cùng vẻ mệt mỏi phủ đầy trên mặt. "Tiên sinh ôi! Lần này thực sự xảy ra chuyện lớn rồi!" Lý Đức Dụ vừa bước vào cửa đã la to, chẳng màng đến lễ tiết gì nữa, đặt mông ngồi phịch xuống ghế, "Ngụy yêm vừa hạ lệnh phong tỏa đường sông, cả phủ Giang Ninh đều loạn cả lên rồi! Cổng lớn phủ nha của bổn quan sắp bị đám bách tính cầu xin lương thực chen lấn đến vỡ tung rồi!" Diệp Hành Chi cũng thở dài, phủi bớt nước mưa trên người: "Không chỉ bách tính, đến cả sĩ lâm cũng bắt đầu dao động lòng người rồi. Ngụy yêm tung tin ra ngoài, nói tất cả những chuyện này là do chúng ta làm tân chính chọc giận trời cao, mới giáng xuống tai họa cạn lương này. Hiện tại có không ít lão hủ nho đang chuẩn bị liên danh dâng sớ, muốn đàn hặc chúng ta làm loạn triều chính, lầm lỡ quốc gia đấy!" Hai vị đại nhân kẻ một câu người một lời, vẽ ra cục diện bên ngoài ngàn cân treo sợi tóc. Đây cũng là sự thực, chốn quan trường sợ nhất hai điều: dân biến và thanh nghị. Nay chiêu cắt lương này của Ngụy công công đã kề thẳng hai lưỡi đao ấy lên cổ bọn họ. "Hai vị đại nhân chớ sốt ruột." Trần Văn ra hiệu cho Tô Thời dâng trà cho hai vị đại nhân. "Cục diện quả thực nguy cấp, nhưng vẫn chưa đến bước đường cùng." "Còn chưa đến ư?" Lý Đức Dụ cười khổ, "Tiên sinh, số lương trong kho của bổn quan chỉ đủ duy trì phát cháo trong ba ngày. Ba ngày sau, nếu vẫn chưa có lương, cái mũ cánh chuồn của bổn quan mất đi là chuyện nhỏ, nhưng bách tính cả thành này phải chịu đói bụng đấy! Ngài túc trí đa mưu, mau nghĩ giúp chúng ta một kế sách đi! Dẫu có là... dẫu là bổn quan đi nhún nhường chịu lép trước Ngụy yêm, đổi lấy chút lương thực về trước cũng được mà!" Đây quả thật là bị dồn vào đường cùng không còn cách nào khác. Đường đường là một tri phủ, vậy mà lại nghĩ đến việc cúi đầu trước yêm đảng. Trần Văn nhìn Lý Đức Dụ, lắc đầu. "Đại nhân, cúi đầu vô dụng. Thứ Ngụy công công muốn không phải sự cúi đầu của ngài, mà là tính mạng của ngài, là gốc rễ của tân chính này. Giờ ngài cúi đầu, chính là tự vươn cổ ra cho người ta chém." "Vậy... vậy phải làm sao mới ổn?" Diệp Hành Chi cũng sốt ruột, "Chẳng lẽ chúng ta cứ ngồi chờ chết thế này?" Trần Văn khẽ mỉm cười, cầm ba phong công văn cáo cấp lên, nhẹ nhàng lay lay. "Đại nhân, chìa khóa phá cục diện không nằm ở đây, mà nằm ở bên ngoài." "Bên ngoài?" Lý Đức Dụ sững người, "Ý ngài là... ba tên đồ đệ kia của ngài?" "Chính xác." Trần Văn trải giấy viết thư ra, nhấc bút, chấm đẫm mực đậm. "Bọn chúng ở ba nơi đó, giống như ba chiếc đinh. Chỉ cần bọn chúng cắm chắc được, bàn cờ này sẽ sống lại." "Nhưng thưa tiên sinh," Tô Thời đứng bên cạnh nhịn không được chen lời, "Nhìn từ thư gửi về, bọn họ hiện tại cũng bó tay hết cách rồi. Trương Thừa Tông than nghèo, Lý Hạo kêu thảm, Cố Từ kêu khổ. Bọn họ đều đang đợi cẩm nang diệu kế của ngài đấy." Mọi người cười khổ, ai nấy đều hiểu tình hình trước mắt quả thực không phải người bình thường có thể giải quyết. "Cẩm nang diệu kế ư?" Trần Văn khẽ cười một tiếng. "Ta không có cẩm nang, cũng chẳng có diệu kế." "Ta chỉ có... đề thi dành cho bọn chúng." Dưới ánh mắt kinh ngạc của Lý Đức Dụ và Diệp Hành Chi, Trần Văn hạ bút. Hắn không viết phương án điều lương cụ thể nào, cũng không viết sách lược phản kích gì. Hắn chỉ viết xuống mấy chữ lớn trên tờ giấy thư đầu tiên. Gửi Trương Thừa Tông: Đề bài: "Luận về hoang chính và an dân" Gợi ý: Cho người con cá không bằng cho người cần câu. Bụng dạ của dân dẫu cấp bách, nhưng tay chân cũng không thể để nhàn rỗi, đây là thượng sách của hoang chính. Lý Đức Dụ ghé mắt nhìn qua, lập tức cuống lên: "Tiên sinh! Đã là lúc nào rồi mà ngài còn bắt bọn chúng làm văn? Trương Thừa Tông kia là đứa trẻ thật thà chất phác, lúc này ngài khảo hạch sách luận của nó, liệu nó có viết nổi không? Ngài mau bảo nó đi đâu lấy lương thực đi chứ!" Trần Văn không để tâm đến vẻ sốt ruột của Lý Đức Dụ, tiếp tục viết bức thứ hai. Gửi Lý Hạo: Đề bài: "Luận về lý tài và quân thâu" Gợi ý: Sổ sách không lời, nhưng có thể chứng thực lòng người giả dối. Kho đầm dẫu khóa, điền phú có ngạch. Con số là chìa, mở được muôn khóa. Diệp Hành Chi nhìn thấy phong thư này, như có điều suy nghĩ vuốt chòm râu: "Ý của tiên sinh là... bảo nó đi tra sổ sách? Nhưng đám cường hào kia nếu sắt đá không chịu nhận nợ, Lý Hạo một gã thư sinh thì làm được gì?" Trần Văn vẫn không nói, hạ bút viết phong thứ ba. Gửi Cố Từ: Đề bài: "Luận về thương đạo và nghĩa lợi" Gợi ý: Gốc rễ của thương đạo, lưu thông nơi có nơi không, cứu tế thiên hạ. Một cây chẳng chống nổi, nhiều cây tạo nên rừng. Lấy có đổi không, liên kết tung hoành, mới mong phá cục diện. Viết xong ba phong thư, Trần Văn đặt bút xuống, khẽ thổi cho ráo mực. "Tô Thời, niêm phong sáp. Lập tức dùng khoái mã chuyển đi." "Vâng." Tô Thời tuy đầy bụng nghi hoặc nhưng vẫn nhanh chóng làm theo. Nhìn người đưa thư biến mất trong đêm mưa, Lý Đức Dụ rốt cuộc không nhịn nổi nữa, hắn đứng bật dậy. "Trần tiên sinh! Ngài đây là đang đánh bạc! Đang lấy tính mạng bách tính ba huyện ra đánh bạc! Ba đứa trẻ đó tuy thông minh, nhưng dù sao trải đời chưa sâu. Đối mặt với đại sự sinh tử tồn vong bực này, ngài không cho bọn chúng phương lược cụ thể, ngược lại ra loại đề bài mây mờ che phủ thế này, vạn nhất bọn chúng không ngộ ra được thì tính sao? Vạn nhất bọn chúng làm sai thì tính sao?" Bầu không khí trong thư phòng khoảnh khắc ấy căng thẳng tột độ. Lý Đức Dụ thật lòng sốt ruột, hắn ký thác toàn bộ hy vọng lên người Trần Văn, lại không ngờ Trần Văn lại cho hắn một câu trả lời "hư ảo" nhường này. Trần Văn nhìn Lý Đức Dụ. "Đại nhân, ngài thấy vì sao ta phải mở Trí Tri Thư Viện này? Vì sao ta phải thôi thúc tân chính này?" Lý Đức Dụ ngẩn người: "Tự nhiên là để phú quốc cường dân, để kinh thế trí dụng." "Đúng." Trần Văn gật đầu, "Nhưng cái gọi là kinh thế trí dụng, không phải một mình Trần Văn ta có thể làm xong. Thiên hạ này quá lớn, tệ đoan quá nhiều. Ta có thể cứu được Giang Ninh một lúc, không cứu nổi nó cả đời. Ta có thể tính rõ sổ sách Giang Ninh, không tính xiết sổ sách thiên hạ." Hắn chỉ ra bầu trời đêm tối om ngoài cửa. "Ngụy công công lần này cắt lương, quả thực là một trận tai ương. Nhưng đối với học trò của ta, đây cũng là một cuộc đại khảo nghìn năm khó gặp." "Trước kia, bọn chúng đi theo ta, chỉ cần nghe lời làm theo là xong. Có khó khăn, ta nghĩ cách. Có hiểm nguy, ta gánh vác. Bọn chúng dẫu đã học được bản lĩnh, nhưng vẫn chưa học được sự đảm đương." "Bọn chúng vẫn chưa học được cách ở trong tuyệt cảnh ép ra tiềm năng của bản thân, tìm kiếm lấy con đường sống duy nhất kia. Bọn chúng không phải không có năng lực, mà là lần đầu tự mình chạm trán chuyện gai góc đến vậy, đâm ra hoảng loạn tâm thần." "Cho người con cá, chỉ đủ cứu đói một bữa. Cho người cần câu, thì trọn đời hưởng dùng." "Lần tới gặp nguy cơ lớn hơn, gặp lúc ta không ở bên, bọn chúng phải làm sao? Lại viết thư về khóc lóc nữa chăng?" "Đại nhân, thứ ta muốn bồi dưỡng không phải là bọn lại viên chỉ biết răm rắp nghe lời, mà là những bậc quốc sĩ có thể một mình gánh vác, có thể trị vì một phương, thậm chí có thể chống đỡ giang sơn Đại Hạ này." "Muốn thành quốc sĩ, ắt phải kinh qua trắc trở." "Lần này, ta đã chỉ đường cho bọn chúng, phần còn lại phải dựa vào chính bọn chúng bước đi." "Nếu bọn chúng ngộ ra được, phủ Giang Ninh này sẽ sống lại, tân chính này cũng coi như thực sự cắm rễ sâu." "Bằng như không ngộ ra được..." Trần Văn khựng lại. "Thì nói rõ rằng bọn chúng chưa xứng bước lên vũ đài lớn hơn kia. Trí Tri Thư Viện này dẹp bỏ cũng xong." Một hồi lời lẽ khiến trong thư phòng lặng ngắt như tờ. Lý Đức Dụ há miệng, lại nhận ra bản thân vậy mà không thể thốt nên lời phản bác. Hắn nhìn gã thư sinh trẻ tuổi trước mắt, trong lòng dâng lên một nỗi kính sợ sâu xa. Đây không chỉ đơn thuần là dạy học, đây là đang rèn người. Lấy loạn thế làm lò, lấy cơn nguy biến làm lửa, để rèn giũa ra vàng mười thực thụ. Đáy lòng hắn ngược lại không còn hoảng hốt đến vậy nữa. Có ba phần đề bài kia, hắn hiểu rõ Trần Văn dĩ nhiên biết phải làm thế nào, chẳng qua hắn muốn cách giải ấy do chính các đệ tử của mình tự tay tháo gỡ. Diệp Hành Chi thở dài một tiếng, hướng về phía Trần Văn vái sâu một lạy. "Chí hướng của tiên sinh, lão phu tâm phục khẩu phục." "Đã là tiên sinh có quyết đoán bực này, vậy hai lão già chúng ta cũng không thể ngáng chân cản bước." Diệp Hành Chi quay đầu nhìn sang Lý Đức Dụ. "Đức Dụ, chúng ta về phủ nha. Dẫu chúng ta không thể trực tiếp can thiệp việc bọn chúng làm ra sao, nhưng chúng ta phải đứng ra chống lưng cho bọn chúng." "Chỉ cần bọn chúng dám làm, chúng ta liền dám nhận! Có chuyện gì xảy ra, chúng ta gánh vác!" Lý Đức Dụ nghiến răng, gật đầu thật mạnh: "Được! Vậy thì đánh cược một phen này! Ta tin vào con mắt nhìn người của tiên sinh, cũng tin vào ba đứa trẻ kia!" Hai vị đại nhân mang theo một cỗ quyết tâm bi tráng rời đi. Trong thư phòng chỉ còn lại Trần Văn và Tô Thời. "Tiên sinh," Tô Thời khẽ cất tiếng hỏi, "Ngài thật sự không lo lắng sao?" Trần Văn xoay người, nhìn ngọn lửa lò đang bập bùng nhảy múa. "Lo chứ." "Nhưng ta càng tin tưởng bọn họ hơn." "Bởi vì bọn họ là đệ tử của Trí Tri Thư Viện. Trong xương tủy của bọn họ, đã khắc sâu bốn chữ cầu chân vụ thực." "Chờ xem, Tô Thời." "Sau một ngày, ngươi sẽ thấy được kỳ tích." Ngoài thư viện, ba thớt khoái mã mang theo ba phong đề thi tựa như thiên thư không chữ, đang phi nhanh trong màn mưa gió.