Chương 215: Tứ Kiệt sụp đổ niềm tin

“Nội quyển?” Diệp Hằng lẩm nhẩm hai chữ này, gãi gãi đầu: "Tiên sinh, thế này là có ý gì? Là cuốn chiếu lại sao?" "Không." Trần Văn lắc đầu. "Đây là một căn bệnh xã hội. Một chứng nan y khiến tất cả mọi người đều bận rộn, nhưng đều dậm chân tại chỗ, thậm chí là thụt lùi." Trần Văn vẽ một vòng tròn lên bảng đen. "Giả sử, vòng tròn này chính là đất đai." Hắn chỉ vào vòng tròn. "Một trăm năm trước, mảnh đất này có mười người cày cấy. Họ mặt trời mọc thì làm, miễn cưỡng đủ ăn no. Một trăm năm sau, nhân khẩu sinh sôi, mảnh đất này có hai mươi người, thậm chí năm mươi người. Thế nhưng, đất vẫn chỉ là mảnh đất ấy, không hề lớn thêm." Trần Văn nhìn Mạnh Bá Ngôn. "Bá Ngôn, ngươi nói cho ta biết, nếu người trên một mảnh đất tăng gấp năm lần, mọi người vì tranh miếng ăn thì sẽ làm thế nào?" Mạnh Bá Ngôn ngẫm nghĩ, thành thật đáp: "Vậy thì đành phải liều mạng hơn thôi. Trước kia thậm chí không bón phân, nay phải đi tranh phân bón. Thậm chí vì chiếm thêm một luống đất, dẫu là loại đất trong kẽ đá cũng phải đi khai khẩn. Ai nấy thức khuya dậy sớm, hận không thể ngủ luôn ngoài đồng." "Vậy kết quả ra sao?" Trần Văn truy vấn, "Lương thực có tăng gấp năm lần không?" "Sao có thể chứ?" Mạnh Bá Ngôn cười khổ, "Đất màu mỡ cũng chỉ có chừng ấy, dẫu có chăm bón thế nào, cùng lắm cũng chỉ thu thêm được dăm ba đấu. Hơn nữa vì đông người, lương thực chia vào miệng mỗi người ngược lại càng ít đi. Mọi người càng làm càng mệt, mà ăn lại càng không no." "Đúng là như vậy!" Trần Văn vỗ mạnh lên bảng đen. "Đây chính là nội quyển!" "Khi tài nguyên có hạn, mà người tranh đoạt tài nguyên lại tăng lên vô hạn. Mọi người vì tranh miếng ăn kia, không thể không bỏ ra nỗ lực gấp bội. Ngươi làm cỏ mười lần, ta liền làm cỏ hai mươi lần. Ngươi ngủ ngoài đồng, ta liền không ngủ! Kiểu cạnh tranh này, tuy trông thì ai nấy đều rất nỗ lực, rất cần cù. Nhưng sự nỗ lực ấy lại không thể tạo ra giá trị mới! Nó chỉ là sự bài xích lẫn nhau ở mức độ thấp, vô hiệu trong một cái mâm vốn chẳng hề lớn thêm!" "Đây chính là nguyên nhân vì sao lưu dân càng cần cù lại càng nghèo. Bởi vì họ bị vây hãm trong vỏ ốc này, làm có tinh vi đến đâu cũng chỉ là tranh ăn với hàng xóm, chứ không phải làm cho chiếc bánh to ra!" Trong đại giảng đường hoàn toàn tĩnh mịch. Tất cả mọi người đều bị lý luận mới mẻ mà tàn khốc này chấn động. "Nội quyển. Lặp lại ở mức độ thấp..." Tạ Linh Quân lẩm bẩm tự nói, chỉ thấy sống lưng lạnh toát. Trước kia hắn chỉ cảm thấy lưu dân đáng thương, hoặc là lười biếng. Nhưng chưa từng nghĩ tới, hóa ra cái nghèo của họ lại bắt nguồn từ vòng lặp tuyệt vọng này. "Nhưng thưa tiên sinh," Mạnh Bá Ngôn không kìm được hỏi, "chuyện này thì có liên quan gì đến khoa cử?" "Liên quan lớn đấy!" Trần Văn xoay người lại, chỉ vào hai chữ "khoa cử" bên phải. "Các ngươi nghĩ lại xem. Ghế vị trên chốn quan trường, há chẳng phải cũng là một vòng tròn cố định sao? Tiến sĩ triều đình lấy đỗ mỗi ba năm, há chẳng phải chỉ có bấy nhiêu?" "Thế nhưng, kẻ đọc sách thì sao?" "Từ vài nghìn người, đến vài vạn người, rồi đến mấy chục vạn người như hiện nay!" Lời của Trần Văn đâm thẳng vào tim Tứ Kiệt. "Vài trăm năm trước, kẻ đọc sách chỉ cần thông suốt kinh nghĩa là có thể trúng cử. Về sau người đông lên, để sàng lọc, quan khảo thí bắt đầu khảo hạch chú sớ. Về sau nữa, chú sớ ai cũng học thuộc làu, liền bắt đầu khảo hạch phá đề, khảo hạch tiệt đáp, khảo hạch chữ hiếm gặp. Giống như chữ 'chi' mà các ngươi nghiên cứu trước đó." Trần Văn nhìn chằm chằm Mạnh Bá Ngôn. "Mạnh hiền điệt, ngươi vì muốn giảng giải chữ 'chi' kia cho thật hoa mỹ mà đã tốn bao nhiêu tâm huyết? Đọc bao nhiêu cổ tịch? Bản lĩnh lấy hư vận thực ấy của ngươi quả thực lô hỏa thuần thanh, khiến người ta khâm phục." "Thế nhưng!" Trần Văn chuyển giọng. "Ta muốn hỏi một câu. Ngón nghề này, ngoài việc giúp ngươi kiếm thêm vài điểm so với người khác trên trường thi, giúp ngươi chen chân qua chiếc cầu độc mộc giữa thiên quân vạn mã ra. Đối với việc trị quốc bình thiên hạ, rốt cuộc có ích lợi gì?" Mạnh Bá Ngôn há hốc miệng muốn phản bác, nhưng lại phát hiện bản thân không thể thốt nên lời. Đúng vậy. Viết một hư từ thành hoa thành gấm, có thể khiến bách tính ăn no cơm không? Có thể làm cho đê sông không vỡ không? Có thể khiến biên ải không còn đao binh không? Không thể. Đó chỉ là công cụ chuyên dùng để đối phó thi cử, dùng để đào thải đối thủ mà thôi! "Đây chính là nội quyển của khoa cử!" Trần Văn cất cao giọng. "Bởi vì quan vị có hạn, sĩ tử quá nhiều. Để phân định cao thấp, các ngươi không thể không đi nghiên cứu những thứ ngày càng thiên lệch, ngày càng quái dị, ngày càng vô dụng! Các ngươi viết văn chương hoa gấm rực rỡ, soi mói kinh nghĩa tỉ mỉ đến từng chân tơ kẽ tóc. Các ngươi trông có vẻ học vấn uyên bác hơn, nỗ lực hơn tiền bối. Nhưng thực tế thì sao?" "Các ngươi chỉ là đang dựng đạo tràng đến mức tột cùng bên trong cái vỏ ốc mà thôi! Tài hoa của các ngươi đều tiêu hao sạch vào cuộc cạnh tranh vô ích này! Một khi rời khỏi trường thi, một khi đối mặt với nỗi khổ lầm than nơi nhân gian, cây bút trong tay các ngươi còn chẳng có ích bằng cây cuốc của người nông phu!" "Đây chính là căn nguyên vì sao kẻ đọc sách lại vô dụng!" Trong đại giảng đường, tĩnh mịch như tờ. Tứ Kiệt mặt cắt không còn hột máu, thân thể khẽ run rẩy. Tài hoa bấy lâu bọn hắn luôn tự hào, mười năm khổ đọc sách thánh hiền, vào giờ phút này bị Trần Văn dùng hai chữ 'nội quyển' lột sạch lớp áo hoa lệ, phơi bày bộ xương khô trắng bệch bên trong. Bọn hắn cảm thấy một nỗi hoang mang chưa từng có. Nỗi hoang mang khi tín ngưỡng sụp đổ. "Hóa ra văn tài mà ta luôn tự hào, những bài văn gấm vóc được vô số người truyền tụng của ta, đứng trước nỗi lầm than thực sự của dân chúng, lại nhẹ tênh và rẻ rúng đến nhường này." Tạ Linh Quân đau đớn gào thét trong lòng. Hắn nhớ lại bản thân vì một câu đối ngẫu chuẩn chỉnh mà có thể thức đỏ cả mắt. Vì một điển cố hiểm hóc mà có thể lật tung muôn sách. Nhưng nay nhìn lại, đó chẳng qua chỉ là chạm trổ trên một khúc gỗ mục, là vẽ da đắp lên một bộ xương khô. Đẹp thì đẹp thật, nhưng chẳng có chút ý nghĩa nào! Mạnh Bá Ngôn lại càng như bị sét đánh ngang tai. Hắn run rẩy đưa tay, từ trong ngực áo rút ra cuốn "Kinh Nghĩa Bút Ký" vốn được coi như trân bảo. Trên ấy chi chít những ghi chép về đủ loại vi ngôn đại nghĩa, đủ thứ xảo thuật phá đề. Trước kia, hắn ngỡ đây là nấc thang dẫn tới cảnh giới thánh nhân. Nhưng hiện tại, câu nói "chẳng có ích bằng cây cuốc của người nông phu" của Trần Văn. Khiến hắn cảm thấy những dòng chữ này dường như đã hóa thành từng sợi xích sắt, trói chặt chân tay hắn, bịt kín đôi mắt hắn. Phương Hoằng và Diệp Hằng đưa mắt nhìn nhau. "Diệp huynh, chúng ta thật sự đã đi sai đường rồi sao?" Phương Hoằng run giọng, "Nếu khoa cử chỉ là nội quyển, vậy mười năm hàn vi khổ đọc của chúng ta rốt cuộc là vì cái gì? Chẳng lẽ chỉ để biến thành con sâu bọ làm đến mức tột cùng trong vỏ ốc thôi sao?" "Ta không biết, ta không biết..." Diệp Hằng ôm đầu, đau đớn nhắm nghiền mắt lại, "Đầu óc ta bây giờ rối bời cả rồi. Ta thấy tiên sinh nói đúng, nhưng ta lại không dám tin. Nếu tin, vậy mười mấy năm qua của ta chẳng phải đã sống như một trò cười hay sao?" Hoang mang. Nỗi hoang mang bắt nguồn từ sự hoài nghi triệt để đối với giá trị nhân sinh của chính mình, đã nhấn chìm bốn vị tài tử từng một thời ngạo nghễ này. Nỗi tuyệt vọng này còn khó chịu hơn cả việc giết chết bọn hắn. Ngay cả Vương Đức Phát lúc này cũng không còn vẻ cợt nhả thường ngày. Hắn nhìn Trần Văn. "Trời đất, hóa ra đây gọi là nội quyển. Hèn chi ta thấy đọc sách mệt đến thế, thì ra là vì ai nấy đều đang bận rộn mù quáng! Cơ mà cũng may trước giờ chúng ta không chỉ đọc sách suông, hắc hắc." Cố Từ lại càng siết chặt chiếc quạt xếp trong tay. Hắn nhớ lại những trải nghiệm của mình ở Thục Địa. Khi ấy, văn chương gấm vóc của hắn không giải quyết được cơn nguy cấp, mà ngược lại, những thuật đấu trí và trao đổi lợi ích mà Trần Văn dạy mới thực sự tháo gỡ được vấn đề. "Tiên sinh nói rất đúng." Cố Từ trầm giọng, "Hèn chi tiên sinh trước giờ luôn dạy chúng ta những kiến thức mới mẻ, bảo chúng ta tham gia vào thực vụ, hóa ra là như vậy." Chu Thông cũng lộ vẻ đăm chiêu, tiên sinh trước đây luôn giảng cho bọn hắn về tân học, nhưng chưa bao giờ nói rõ nguyên nhân từ tận gốc rễ. Thì ra là nằm ở chỗ này. Phải rồi, nếu bọn hắn cũng chỉ đọc sách chết cứng như người khác, vậy chẳng phải sẽ rơi vào vòng xoáy nội quyển vô ích y hệt như Chính Tâm thư viện sao? Lý Hạo lại từ lợi ích thu được của khoa cử mà ngẫm nghĩ về chuyện nội quyển tiên sinh vừa giảng. Ý của tiên sinh, lợi ích từ khoa cử so với trước kia ngày càng thấp đi. Trước kia thi dễ, chức quan cũng nhiều. Nay thi cử khó khăn, chức quan lại ít đi. Cùng một chuyện, chỉ vì ngươi sinh sau người đi trước vài năm mà cảnh ngộ có thể đã hoàn toàn khác biệt. Nhưng chúng ta thì khác, ngoài khoa cử ra, chúng ta còn có thương hội! Phía Chính Tâm Tứ Kiệt vẫn ủ rũ cúi đầu. Nhìn bộ dạng của Chính Tâm Tứ Kiệt, Trần Văn biết thời cơ đã chín muồi. Đập tan thế giới cũ chỉ là bước đầu tiên. Kế tiếp, nên chỉ cho bọn hắn một con đường mới. "Sao thế? Mới thế này đã tuyệt vọng rồi?" Trần Văn dịu giọng lại. "Thực ra chuyện này cũng chẳng trách các ngươi được. Đây là tình thế ép buộc, là thân bất do kỷ." "Thế nhưng, thân là kẻ đọc sách, chúng ta không thể chỉ làm con sâu bọ bị cuốn vào bên trong. Chúng ta phải nghĩ cách phá cục!" "Phá cục?" Tạ Linh Quân chợt ngẩng phắt đầu lên, "Tiên sinh, ván cờ chết này còn phá được sao?" "Phá được, mà cũng không phá được." Trần Văn không trực tiếp đưa ra đáp án, "Đã biết nội quyển là do mọi người đều dốc mạng trong một vòng tròn nhỏ hẹp, vậy nếu là các ngươi thì sẽ làm thế nào?" Tứ Kiệt nhìn nhau, rơi vào trầm tư. Một lát sau, Diệp Hằng người nhanh trí nhất mắt sáng lên, ướm lời nói: "Đã nỗ lực vô dụng, trái lại còn khiến ai nấy đều mệt mỏi. Vậy thì chúng ta không nỗ lực nữa là xong!" "Ồ?" Trần Văn nhướng mày. "Tiên sinh người xem." Diệp Hằng càng nói càng thấy mình có lý, "Chúng ta có thể hẹn ước trước. Mọi người đều không đi nghiên cứu những đề thi hiểm hóc quái gở kia nữa, chỉ đọc chính nghĩa của thánh hiền. Nông dân cũng đừng thức khuya dậy sớm, cứ đúng vụ mà cày cấy. Chỉ cần mọi người đều không cuốn theo nội quyển nữa, chỉ tiêu trúng tuyển vẫn bấy nhiêu, lương thực vẫn chừng ấy, chẳng phải ai nấy đều sẽ nhẹ nhõm sao?" Vương Đức Phát ở bên cạnh cười nói: "Ngươi đây là bảo mọi người buông xuôi nằm thẳng cẳng! Tất cả cùng nằm xuống, ai cũng đừng hòng giẫm lên ai!" Ha ha ha.” Mạnh Bá Ngôn cũng gật đầu, bổ sung: “Hoặc có thể xin triều đình hạ lệnh, cấm ra đề thi hiểm hóc kỳ quặc, định rõ giờ giấc cày cấy. Dùng giáo hóa và lễ pháp để ước thúc thứ cạnh tranh ác tính này.” Trần Văn lắc đầu. “Diệp Hằng, ta hỏi ngươi. Nếu mọi người đều ước định không gắng sức, lúc này, nếu có một kẻ ngoài miệng đồng ý, sau lưng lại lén lút thắp đèn chong dầu, dụng công hơn bất kỳ ai.” “Đến khi thi cử, hắn đỗ, còn các ngươi đều trượt. Lần tới, ngươi liệu có còn giữ ước định kia nữa chăng? Ngươi có càng thêm dụng công, càng liều mạng hơn hắn hay không?” Diệp Hằng ngẩn người. “Chuyện này…” “Đây chính là nhân tính.” Trần Văn đâm trúng tim đen, “Chỉ cần mối lợi vẫn còn, chỉ cần suất đỗ có hạn. Dù chỉ có một kẻ chạy trước, tất cả mọi người đều sẽ bị ép phải chạy theo. Muốn dựa vào nằm thẳng để phá cục ư? Đó là tự chìa cổ cho người ta chém! Chỉ có đường chết!” Tứ Kiệt lại một lần nữa rơi vào tuyệt vọng. Gắng sức là chết, không gắng sức cũng là chết. Nội quyển này quả thực là một lời nguyền vô phương hóa giải! “Vậy, vậy rốt cuộc phải làm sao?” Tạ Linh Quân có phần tuyệt vọng, gần như đang khẩn cầu một đáp án, “Chẳng lẽ chúng ta chỉ đành trơ mắt nhìn cảnh đời này qua đời khác bị cuốn mãi thế này sao?” “Dĩ nhiên không.” Trần Văn bước tới trước bảng đen, viên phấn đá trong tay gạch một dấu chéo thật lớn lên hai chữ nội quyển. “Đã ở trong vòng tròn làm gì cũng sai. Vậy thì chúng ta nhảy ra khỏi cái vòng tròn này!”