Chương 216: Vô dụng nhất là thư sinh? Tại sao họ lại rất hữu dụng

“Nhảy ra khỏi cái vòng này?” Tạ Linh Quân lặp lại câu nói đó. “Thưa tiên sinh, cái vòng này chính là thiên hạ, là triều đình, là khuôn phép quy củ. Chúng con sinh ra trong đó, lớn lên trong đó, làm sao nhảy ra ngoài được?” “Không nhảy ra được là vì mắt các ngươi chỉ chăm chăm nhìn vào miếng thịt trong bát.” Trần Văn bước đến trước tấm bảng đen, cầm thạch bút vẽ một vòng tròn lớn hơn hẳn ở bên ngoài vòng tròn cũ. “Nếu thịt trong bát không đủ chia, cái các ngươi nghĩ tới không phải là đi cướp của người khác, mà là nấu thêm một bát thịt nữa thì sao?” Trần Văn quay người, viết lên bảng hai chữ lớn nét mực như ăn sâu vào thớ gỗ: Gia tăng. “Cách duy nhất để phá vỡ nội quyển chính là đập nát cái vỏ ốc kia đi, làm cho cái bánh lớn hơn!” “Chỉ khi nguồn lực mới, cơ hội mới được tạo ra, mọi người mới không phải giẫm đạp lên nhau trong vũng bùn chật hẹp ấy, mới có thể ai nấy đều được ăn no, ai nấy đều có đường đi!” Nhìn vẻ mặt vẫn còn nửa hiểu nửa ngờ của Tứ Kiệt, Trần Văn không vội giải thích mà chuyển ánh mắt sang phía các đệ tử của mình. “Nói suông không bằng làm thật.” Trần Văn cười nói. “Cố Từ.” Trần Văn điểm danh. “Có học trò.” Cố Từ khép quạt xếp lại, đứng dậy. “Ngươi nói xem, năm đó ở Thục Địa, khi đối mặt với đám thương nhân Cẩm Tú Minh kia, bọn họ có phải cũng đang nội quyển hay không?” Cố Từ nghe vậy liền nhớ tới trạm dịch Kiếm Các trong màn mưa dầm dề năm ấy, nhớ tới những thương hộ vì tranh giành một chút thị trường còi cọc ở Thục Địa mà đấu đá đến sứt đầu mẻ trán. “Phải!” Cố Từ cất giọng sang sảng, “Đó là cuộc nội quyển đến chết!” Hắn xoay người đối diện với Tứ Kiệt, bắt đầu thuật lại. “Năm đó tại Thục Địa, Cẩm Tú Minh vì muốn lũng đoạn việc buôn bán tơ lụa nên bên ngoài thì phong tỏa đường buôn, bên trong thì bóc lột tiểu thương hộ. Những tiểu thương hộ đó vì muốn giữ mạng chỉ đành ép giá lẫn nhau, thậm chí còn trộn đồ giả vào trong tơ, khiến cho thanh danh gấm Thục quét rác, ai nấy đều mất chén cơm. Đó chính là ván cờ tranh giành phần sẵn có điển hình. Thị trường chỉ lớn chừng ấy, ta không dồn ngươi vào chỗ chết thì chính ta phải chết.” Tạ Linh Quân nghe đến nhập thần, không kìm được hỏi: “Vậy huynh phá cục thế nào? Dùng thuật tung hoành thuyết phục bọn họ ư?” “Thuật tung hoành chỉ là lớp vỏ ngoài, tạo ra phần gia tăng mới là cốt lõi.” Cố Từ lắc đầu. “Ta không khuyên bọn họ hướng thiện, cũng không khuyên bọn họ dừng đấu đá. Ta chỉ bảo cho bọn họ biết, đừng có tranh giành trên mảnh đất cắm dùi bé tẹo ở Thục Địa này nữa! Thị trường Giang Nam lớn hơn nơi này gấp mười lần! Chỉ cần các ngươi khai thông đường sá, mang tơ bán tới Giang Nam thì ai nấy đều có thể kiếm được tiền đầy túi!” “Khoảnh khắc đó, trong mắt bọn họ chỉ còn lại lòng tham và hy vọng đối với tương lai!” Cố Từ mở quạt xếp, khẽ phe phẩy. “Đó chính là đưa vào thị trường mới, đó chính là tạo ra phần gia tăng! Khi đã có cái bánh lớn hơn để chia, ai còn chịu liều mạng vì mấy mẩu vụn bánh nữa? Bởi vậy, Cẩm Tú Minh trở cờ, đường buôn thông suốt, tất cả mọi người đều có đường sống.” Dứt lời, Chính Tâm Tứ Kiệt chấn động khôn xiết. Bọn họ từng nghe qua truyền kỳ vị song liệu Án thủ này sang Thục Địa thi triển thuật tung hoành. Nhưng đến tận bây giờ mới hiểu ra, người ta làm được không phải nhờ vận may. Thứ nắm trong tay người ta chính là chìa khóa vàng đích thực! “Thì ra là thế…” Mạnh Bá Ngôn lẩm bẩm một mình, “Không dựa vào đạo đức cảm hóa, mà dựa vào việc mở rộng con đường? Đây mới thực sự là đại đạo!” Hắn nhìn Cố Từ, ánh mắt tràn đầy vẻ kính phục. Tầm nhìn vượt ra ngoài bàn cờ để quan sát toàn bộ thế cờ này là điều mà một kẻ mọt sách chỉ biết tìm câu trả lời trong đống sách cũ như hắn cả đời cũng chưa từng nghĩ tới. “Thừa Tông.” Trần Văn không cho bọn họ thời gian thở dốc, tiếp tục gọi tên. “Có!” Trương Thừa Tông đứng dậy. Hắn tuy không phong lưu phóng khoáng như Cố Từ, nhưng khí chất trầm hậu như đất đai trên người hắn lại càng khiến người ta tin phục hơn. “Ngươi nói xem, lưu dân ở Ninh Dương chúng ta trước kia vì sao lại tranh cướp đất đai? Về sau vì sao không cướp nữa?” Trương Thừa Tông cười chất phác, xoa xoa đôi bàn tay đầy vết chai sạn. “Trước kia cướp là vì đất ít người đông thôi ạ. Ninh Dương chỉ có ngần ấy ruộng cày, đều bị các nhà lớn chiếm hết. Lưu dân đến không có đất trồng trọt, vì miếng ăn manh áo, dẫu phải cướp khẩu phần lương thực của người khác, dẫu phải đi trộm đi lừa cũng phải cố mà sống tiếp. Khi ấy, ai nhìn ai cũng như kẻ thù, hận không thể cắn đứt một miếng thịt của nhau. Đó chính là điều tiên sinh gọi là nội quyển.” Trương Thừa Tông ngừng lại một chút, chỉ tay về hướng tây thành, ánh mắt trở nên sáng rỡ. “Sau đó, con dẫn mọi người đến phía tây thành khai hoang. Mảnh đất đó trước kia là bãi hoang, không ai thèm ngó ngàng. Nhưng chúng con dẫn nước vào, đào mương rãnh, biến nó thành mấy nghìn mẫu ruộng tốt! Đó chính là đất đai mới, là phần gia tăng!” “Bây giờ, mỗi một lưu dân trong tay đều có đất của riêng mình, đều có hy vọng. Đã chịu khó làm ăn là đất trổ ra thóc gạo thì ai còn muốn đi cướp của người khác nữa? Ai còn muốn đi làm giặc làm trộm nữa? Bởi vậy, lưu dân không gây rối nữa, ai nấy đều an phận làm ăn.” Lời của Trương Thừa Tông rất mộc mạc, không hề có câu chữ hoa mỹ. Nhưng lọt vào tai Phương Hoằng thì lại đanh thép chấn động hơn bất kỳ bài văn Khuyến Nông nào. “Khai hoang… gia tăng…” Phương Hoằng siết chặt vạt áo. Hắn trước nay vẫn cho rằng trị lý lưu dân phải dựa vào nghiêm hình tuấn pháp, dựa vào giáo hóa. Nhưng giờ đây, một người xuất thân nông gia lại nói cho hắn biết. Không phải, điều cốt yếu là cho bọn họ hy vọng, tạo cho bọn họ chén cơm mới. “Chúng ta có phải thật sự quá mức hủ lậu rồi không?” Phương Hoằng hạ giọng hỏi Diệp Hằng bên cạnh. Diệp Hằng không trả lời, bởi toàn bộ sự chú ý của hắn đã bị người tiếp theo đứng dậy thu hút. Đó là Lý Hạo. “Tiên sinh, đến lượt con rồi.” Lý Hạo ôm bàn tính, gương mặt toát lên vẻ tinh khôn tháo vát. “Được, vậy ngươi nói xem, thương hội chúng ta kiếm tiền thế nào? Có phải dựa vào mua rẻ bán đắt không?” “Đâu thể thế được!” Lý Hạo bĩu môi vẻ khinh thường, “Mua rẻ bán đắt chỉ là phường con buôn kiếm lời chênh lệch, là tranh đoạt lợi ích với bách tính, là thứ nội quyển hạ đẳng nhất. Thương hội chúng ta kiếm được là tiền do chính mình tạo ra!” Lý Hạo hào hứng nói tiếp. “Trước kia, thôn dân trong làng chỉ có thể cày cấy trong thôn. Nhưng bây giờ chúng ta lập ra thương hội, bọn họ còn có thể đến thương hội của chúng ta làm công kiếm tiền. Không nhất thiết phải chen chúc với mọi người trên mảnh đất cắm dùi kia nữa, đó chính là phần gia tăng! Quan trọng hơn là chúng ta đã phát hành Sinh Ty Khoán!” Nhắc đến Sinh Ty Khoán, hai mắt Lý Hạo sáng rực lên. “Trước kia mọi người làm ăn buôn bán phải gánh bạc chạy ngược chạy xuôi, rủi ro lớn mà hiệu quả lại thấp. Có Sinh Ty Khoán rồi, một tờ giấy là có thể đại diện cho một gánh tơ. Vào thời điểm đặc thù, tận dụng Sinh Ty Khoán này, dòng tiền lưu chuyển nhanh hơn, việc buôn bán cũng thuận lợi hơn hẳn. Chúng ta thông qua công cụ tài chính này biến số tiền vốn dĩ nằm chết trong kho thành dòng nước sống! Dòng nước sống này chảy tới đâu thì nơi đó sinh ra vàng bạc! Của cải dôi dư ra này không phải cướp của ai cả, mà là chúng ta dựa vào bản lĩnh biến nó ra!” “Biến nó ra…” Tạ Linh Quân nghe đến ngây người. Hắn tuy không hiểu cặn kẽ Sinh Ty Khoán vận hành ra sao, nhưng hắn nghe hiểu được một đạo lý. Trí Tri Thư Viện không phải đang chia cái bánh lớn, mà là đang nhào nặn ra cái bánh lớn! Hơn nữa còn dùng một thủ đoạn thần kỳ mà bọn họ chưa từng nghe thấy để nhào nặn! “Đây quả thực là thần hồ kỳ kỹ!” Tạ Linh Quân nhìn Lý Hạo như thể đang nhìn một vị Thần Tài có tài điểm đá thành vàng. Hắn trước kia coi thường nhất là phường thương cổ, cho đó là mạt lưu. Nhưng hôm nay hắn mới phát hiện ra, hóa ra thương đạo chân chính lại hàm chứa trí tuệ thâm sâu đến thế, thậm chí có thể can hệ tới quốc kế dân sinh! “Ba người họ đã nói xong.” Trần Văn bước lên bục, nhìn Tứ Kiệt lúc này đã bị chấn động đến choáng váng đầu óc, chậm rãi cất lời. “Các ngươi thấy đấy, đây chính là đạo của Trí Tri Thư Viện chúng ta.” “Chúng ta không tranh ăn với người khác trong cái vỏ ốc chật hẹp kia. Điều chúng ta phải làm là: Đến Thục Địa khai phá thị trường mới! Đến bãi hoang khai khẩn ruộng tốt mới! Bước vào thương hải tạo ra của cải mới!” “Chúng ta mở rộng con đường, làm cho cái bánh lớn hơn. Bởi vậy, những người đi theo chúng ta đều có cơm ăn, đều có hướng đi để phấn đấu. Bởi vậy, chúng ta không cần nội quyển, không cần nghiền ép bài xích lẫn nhau.” “Đó chính là phá cục!” Lời của Trần Văn vang vọng trong lòng mỗi người. Chính Tâm Tứ Kiệt ngồi yên tại chỗ, hồi lâu không thể hoàn hồn. Bọn họ nhìn Cố Từ, Trương Thừa Tông, Lý Hạo, những kẻ cùng trang lứa từng bị bọn họ coi là phường tà đạo, lũ nhà giàu mới nổi. Ngay khoảnh khắc này, trong mắt bọn họ, hình ảnh của những người này bỗng nhiên trở nên vô cùng cao lớn. Bọn họ không đơn thuần là người đọc sách, mà còn là những người tiên phong mở lối! Bọn họ cuối cùng đã nhận ra khoảng cách giữa mình và đối phương không chỉ nằm ở khoa cử, mà là sự chênh lệch to lớn về trải nghiệm và khả năng giải quyết thực vụ. Nhìn lại bản thân mình. Trốn trong thư trai, vì cách dùng một hư từ mà tranh cãi đến đỏ mặt tía tai. Chẳng phải chính là loài sâu bọ làm đạo tràng trong vỏ ốc như lời tiên sinh nói sao? Một nỗi hổ thẹn chưa từng có dâng trào trong lòng. “Hóa ra những điều chúng ta học trước kia thực sự chỉ là bề nổi.” Diệp Hằng nở nụ cười cay đắng, “So với việc kinh thế trí dụng của họ, những thứ gọi là học vấn của chúng ta quả thực chẳng khác nào món đồ chơi của con trẻ.” “Đúng vậy.” Phương Hoằng cũng thở dài thấu não, “Tri hành hợp nhất. Trước kia chỉ xem đó là một khẩu hiệu, hôm nay mới coi như thấy được tấm gương sống động bằng xương bằng thịt.” Mạnh Bá Ngôn thở dài lắc đầu: “Mỗi câu họ nói ra đều lấy chính trải nghiệm của bản thân làm chỗ dựa. Còn chúng ta khi nhắc đến những vấn đề xã hội này, ngoài việc trích dẫn dăm ba câu nói của thánh nhân thì còn biết cái gì nữa đâu. Người đời đều bảo trăm sự vô dụng là thư sinh, xem ra thứ vô dụng trước nay không phải là kẻ làm thư sinh. Mà là cái cách đọc sách vậy. Cùng là thư sinh, chẳng phải đám thư sinh của Trí Tri Thư Viện lại vô cùng hữu dụng đó sao?” Tạ Linh Quân cũng lặng người không nói được gì, hắn trầm ngâm giây lát, bỗng nhiên nghĩ ra một chuyện, vội vàng lên tiếng hỏi. “Tiên sinh, học trò có một việc chưa rõ.” Tạ Linh Quân đứng dậy. “Phần gia tăng tuy tốt, có thể giúp mọi người đều có cơm ăn. Nhưng nhân tính vốn tham. Nếu như cái bánh làm lớn ra rồi mà có kẻ muốn ăn nhiều chiếm nhiều thì tính sao? Nếu như có kẻ cậy quyền cậy thế, muốn nuốt trọn phần gia tăng này thì tính sao? Đến lúc đó, chẳng phải lại rơi vào một vòng tranh đoạt và nội quyển mới hay sao?” Diệp Hằng cũng gật đầu tán thành: “Phải đó. Nếu không có sự ước thúc thì phần gia tăng ngược lại sẽ biến thành nguồn cơn của rối loạn.” Nghe thấy những lời này, Trần Văn nở nụ cười tán thưởng. “Hỏi hay lắm!” "Không hổ là nhân tài của Chính Tâm thư viện, vừa nhìn đã thấy ngay mấu chốt của vấn đề." Trần Văn bước tới trước tấm bảng đen, ngọn bút đá trong tay viết thêm hai chữ bên cạnh chữ "tăng lượng". Khế ước. "Chỉ có tăng lượng thôi thì chưa đủ. Chiếc bánh làm lớn ra, nếu chia không đều, nếu có kẻ muốn nuốt trọn một mình, thế cục ắt sẽ loạn, thậm chí còn loạn hơn trước." "Bởi vậy, bước thứ hai để phá cục chính là khế ước." Trần Văn nhìn về phía Chu Thông và Vương Đức Phát. "Tiếp theo đây, để Chu Thông và Đức Phát nói cho các ngươi biết, chúng ta đã dùng khế ước để giữ vững cơ nghiệp này thế nào." …… Tái bút: Đa tạ Toan Nịnh Mông Mông đã tặng Chứng nhận Đại Thần! Cảm tạ Thanh Ly tiểu công chúa lại thưởng mười lá Bùa Giục Chương! Mọi người quá đỗi nhiệt tình, ta sẽ tìm cách viết thêm chương, quyết không phụ lòng nhiệt tình của chư vị.