Chương 263: Loạt phóng sự Bạch Long Cừ, khuấy đảo Giang Ninh

Sáng sớm hôm sau. Đường phố Giang Ninh. "Bán báo đây! Bán báo đây! Báo đặc san của 《Giang Ninh Phong Giáo Lục》!" "Bạch Long Cừ ở phía tây thành mấy ngàn người sắp sống mái một phen! Trương tướng công của Trí Tri Thư Viện lội bùn tìm đường sống!" "Mau xem! Mau xem đi!" Vô số chú bé bán báo chạy khắp hang cùng ngõ hẻm, tay vung vẩy những tờ báo còn vương mùi mực in. Chưa đầy nửa canh giờ, số đặc san do Tô Thời thức trắng đêm làm ra này đã truyền khắp mọi ngõ ngách của thành Giang Ninh. Phía nam thành, trong một khách điếm không mấy bắt mắt. Mạnh Nghiên Điền ngồi bên chiếc bàn kê sát cửa sổ, tay bưng bát cháo trắng, nhưng mãi không húp lấy một ngụm. Ánh mắt hắn dán chặt vào tờ 《Phong Giáo Lục》 vừa mua được đặt trên bàn. 《Bạch Long Cừ ký sự kỳ hai: Trương tướng công lội bùn tìm nước, một thước một tấc đo lòng người》 Bài viết không có từ ngữ hoa mỹ, chẳng vương chút mùi hủ nho trích kinh dẫn điển. Nó như một lưỡi dao khắc lạnh lùng và sắc bén, mổ xẻ rành rọt tất cả những gì xảy ra bên bờ Bạch Long Cừ ngày hôm qua. Mạnh Nghiên Điền thấy được người trẻ tuổi mình đầy bùn đất được miêu tả trong bài viết. "...Bất chấp những lời thô tục ngập trời. Hắn không biện giải, chỉ lặng lẽ nhảy xuống con mương khô cạn bốc mùi hôi thối nồng nặc." "Hắn dùng thước gỗ tự chế, từng tấc từng tấc đo đạc độ cao thấp của lòng sông. Hắn ngồi xổm trên bờ ruộng, gõ cửa từng nhà để hỏi rõ mức sống tối thiểu của các lão nông." Đọc đến đây, bàn tay cầm báo của Mạnh Nghiên Điền khẽ run rẩy. Đây chính là cảnh tượng hôm qua hắn tận mắt chứng kiến! Khi ấy hắn chỉ cảm thấy chấn động, chứ không hiểu người trẻ tuổi kia rốt cuộc đang làm gì. Bấy giờ, xem xong bài viết này, hắn mới hoàn toàn vỡ lẽ. "Đây là đo đạc cơ nghiệp, là nắm rõ ranh giới sống còn!" "Trị nước lớn như nấu món cá nhỏ, trị thủy lại càng như thế. Nếu không có những số liệu căn bản này, mọi thứ gọi là nhân chính và đại nghĩa đều chỉ là lầu các xây trên bãi cát, gió thoảng qua là tan rã." Mạnh Nghiên Điền nhớ lại thuở xưa mình làm Tri phủ, chỉ ngồi trong nha môn xem huyện chí, nghe bẩm báo, rồi tự vỗ trán định ra phương án. Kết quả không những chẳng giải quyết được gì, mà còn làm mâu thuẫn thêm gay gắt. "Năm đó nếu lão phu có được một nửa sự thiết thực của Trương tướng công này, đâu đến nỗi rơi vào kết cục như thế?" Một nỗi tự trách sâu sắc đan xen cùng lòng khâm phục dâng lên trong tâm can. Mạnh Nghiên Điền đọc tiếp xuống dưới, ánh mắt dừng lại ở đoạn cuối cùng của bài viết. "...Không phải không có nước, mà là đường nước bị nghẽn. Không phải dân chúng gian ngoan, mà là lòng người hoang mang. Trí Tri Thư Viện đang tính một sổ tính mạng. Nước có nguồn, người có mức. Muốn cởi nút thắt, hãy xem ngày mai kẻ trí phân định lẽ phải, dẹp yên tranh chấp ra sao!" "Hay cho câu dẹp yên tranh chấp!" Nhìn tờ báo, Mạnh Nghiên Điền cũng bắt đầu trầm ngâm. "Các ngươi tính sổ tính mạng này, rốt cuộc sẽ tính thế nào đây?" ... Cùng lúc đó, tại thư phòng Lục phủ. Lục Văn Hiên mặc một bộ thường phục rộng rãi, tay cũng cầm một tờ báo y hệt. Đọc xong, hắn không hề lộ vẻ mặt nặng nề như Mạnh Nghiên Điền, trái lại còn bật cười ha hả. "Trần tiên sinh quả nhiên thủ đoạn cao tay!" "Hôm qua ta còn đang nghĩ, thế cục bế tắc ở Bạch Long Cừ kia, hào cường lộng hành, dòng họ khó chơi, dẫu người của Trí Tri Thư Viện có đến thì làm được gì? Chẳng lẽ có thể tự dưng biến ra nước?" "Thật không ngờ, họ lại không đi theo đường cũ." "Trước hết để Trương Thừa Tông nhảy xuống vũng bùn, dùng số liệu xác thực và mồ hôi nước mắt để trấn an đám thôn dân nóng nảy, đè bẹp quả mìn sắp nổ tung kia!" "Sau đó lại dùng bài hịch văn này làm cho sự việc ầm ĩ lên, chụp lên chiếc mũ thật cao. Không những chiếm trọn đỉnh cao đạo đức, mà còn câu trọn sự tò mò của tất cả mọi người!" Lục Văn Hiên gập quạt lại, đi đi lại lại trong thư phòng. Là thiếu chủ thế gia, hắn quá hiểu uy lực của việc tạo thanh thế này. "Hiện tại, cả Giang Ninh đều đang đổ dồn mắt về Bạch Long Cừ. Đám hào cường ở thôn họ Lý kia, dẫu có là một tấm sắt thì dưới áp lực dư luận lớn thế này, cũng phải cân nhắc xem có dám làm càn hay không." "Số liệu đã có, thế cũng tạo đủ rồi." Lục Văn Hiên dừng bước chân. "Tiếp theo, họ cầm những số liệu này phá cục thế nào đây? Cố huynh lần này lại đóng vai trò gì trong đó?" ... Dưới chân núi Tử Kim, Chính Tâm thư viện. Trong phòng khách, Chính Tâm Tứ Kiệt ngồi vây quanh một chiếc bàn. Chính giữa bàn bày đúng tờ đặc san 《Phong Giáo Lục》 kia. Cả bốn người đều không nói một lời. Buổi nhã tập ở Thính Vũ Hiên hôm qua, bọn họ tuy có mặt, nhưng sau khi Lục Văn Hiên gây khó dễ, hội văn đó đã biến thành một trò cười triệt để. Bọn họ học rộng tài cao, nhưng ngay cả một kẻ lưu dân cũng không cứu nổi. Bọn họ tự xưng là thanh lưu, nhưng lại trơ mắt nhìn người khác ở trong vũng bùn giãy giụa vì kế sinh nhai. Cảm giác hẫng hụt mãnh liệt này vốn đã dày vò bọn họ khôn nguôi. Mà bài viết nhìn thấy sáng nay lại càng khiến họ xấu hổ không đất dung thân. "Lội bùn tìm nước... Một thước một tấc đo lòng người..." Mạnh Bá Ngôn nhìn hai dòng tiêu đề chói mắt kia. "Chư vị, các huynh nói xem sách vở chúng ta đọc rốt cuộc có ích gì?" Mạnh Bá Ngôn ngẩng đầu. "Chúng ta ngày ngày ở đây học thuộc 《Vũ Cống》, nghiên cứu chế độ thủy lợi thời thượng cổ, tranh luận xem Đại Vũ trị thủy rốt cuộc là đắp đê hay khơi dòng. Thế nhưng, khi hạn hán thật sự ập đến, khi mấy ngàn dân chúng sắp chết khát. Chúng ta có thể làm được gì? Chúng ta thậm chí còn không biết bùn ở Bạch Long Cừ sâu bao nhiêu!" "Còn Trương Thừa Tông kia..." Phương Hoằng nghiến răng, nắm đấm siết chặt, "Hắn lại thực sự nhảy xuống con mương hôi thối đó, đi đo mực nước, đi hỏi han dân tình!" "Hắn không cần trích kinh dẫn điển, nhưng mỗi việc hắn làm đều giống nhân chính hơn bất kỳ bài văn nào chúng ta từng viết!" Tạ Linh Quân đau đớn nhắm nghiền hai mắt. Hắn nhớ tới câu "Trong ngực tự có trăm vạn binh" mà hôm qua mình ngâm vịnh ở Thính Vũ Hiên. Nghĩ lại bây giờ, điều đó quả thực là một trò cười lớn chưa từng có. "Chúng ta ở trên mây nằm mộng, người ta ở dưới bùn đất cứu người." Tạ Linh Quân cười khổ một tiếng, "Đây chính là khoảng cách giữa chúng ta và Trí Tri Thư Viện sao?" "Thế nhưng, thế bế tắc này giải quyết thế nào?" Diệp Hằng đột nhiên lên tiếng, tuy hắn cũng bị chấn động, nhưng khối óc linh hoạt vẫn đang vận chuyển cực nhanh. "Bài văn viết có hay đến đâu, Trương Thừa Tông có chịu khổ giỏi đến mấy, cũng không thể biến ra nước được! Hào cường thượng nguồn không chịu xả nước, bách tính hạ nguồn không chịu nhượng bộ. Họ nói muốn phân định lẽ phải, dẹp yên tranh chấp? Định thế nào? Chẳng lẽ thật sự như trong bài viết nói, có thể tính ra một sổ tính mạng khiến tất cả mọi người đều vừa lòng?" Câu hỏi này đã làm khó tất cả những người có mặt. Đúng vậy, cảm động thì cảm động, nhưng hiện thực vốn tàn khốc. Thế cục bế tắc đó, theo họ thấy thì căn bản không có cách nào hóa giải. "Lần đưa tin này đã là kỳ thứ hai, vậy chắc chắn sẽ có kỳ tiếp theo. Chúng ta cứ tiếp tục theo dõi xem sao." Diệp Hằng nói. Tạ Linh Quân lúc này nhỏ giọng: "Suỵt, nói nhỏ thôi, đừng để Sơn trưởng nghe thấy. Bằng không người lại bảo chúng ta lơ là bài vở." ... Bên trong tịnh xá của Sơn trưởng, Thẩm Duy Trinh vò nát tờ báo trong tay thành một cục, ném mạnh xuống đất. "Cầu danh chuộc lợi! Đúng là trò hề của lũ hề nhảy nhót!" Lồng ngực Thẩm Duy Trinh phập phồng dữ dội vì giận dữ, khuôn mặt xưa nay vốn nho nhã lúc này trở nên có phần vặn vẹo. Tối qua Mạnh Nghiên Điền không từ mà biệt đã khiến hắn mất hết thể diện, trong lòng nơm nớp lo sợ. Hắn vốn còn tính hôm nay đi vãn hồi một chút, kết quả vừa mở mắt ra đã thấy Trí Tri Thư Viện ngập tràn khắp phố lớn ngõ nhỏ. "Lội bùn tìm nước? Dẹp yên tranh chấp? Thực sự coi mình là thánh nhân rồi sao? Cái mớ bòng bong Bạch Long Cừ kia, đến các đời Tri phủ còn không xử lý nổi, chỉ dựa vào Trần Văn dẫn theo mấy tên ranh con vắt mũi chưa sạch mà cũng muốn phá vỡ thế cục bế tắc này?" "Được! Lão phu cứ chống mắt lên xem các ngươi chết thế nào! Hào cường dễ động vào thế sao? Dòng tộc dễ an ủi thế sao? Hiện tại các ngươi tạo thanh thế lớn như vậy, chẳng qua là muốn cả Giang Ninh này đều nhìn Trí Tri Thư Viện các ngươi diễn trò chứ gì? Trần Văn ngươi tự tin đến thế sao? Ta xem Trần Văn ngươi làm sao thu dọn tàn cuộc!" ...