Chương 617: Lấy công thay cứu tế? E rằng không đơn giản như vậy!

Đêm khuya. Nội đường phân viện kinh thành của Trí Tri Thư Viện. Trần Văn ngồi ngay ngắn trên chiếc ghế bành ở vị trí chủ toạ, tay cầm một cuốn 《Nông Chính Toàn Thư》 của tiền triều lật xem. Hai bên đại đường, Trương Thừa Tông đang cầm một mẩu than củi, cặm cụi viết vẽ trên một tờ giấy thô. Chu Thông ôm một xấp hồ sơ cũ dày cộm của Đại Lý Tự, cẩn thận soi xét từng câu từng chữ trong các điều khoản luật pháp bên trong. Vương Đức Phát thì đi đi lại lại trong sảnh lớn như lừa kéo cối xay, chốc chốc lại thò đầu nhìn ra khoảnh sân tối om ngoài cửa sổ. Tô Thời ngồi một bên, dùng một con dao nhỏ chậm rãi gọt thỏi mực. Trên hàng ghế bàng thính, hai vị đại lão triều đình Lục Bỉnh Khiêm và Mạnh Nghiên Điền cũng chưa nghỉ ngơi, cả hai đang vò đầu bứt tai trước một ván cờ tàn, nhưng rõ ràng tâm trí đều không để vào đó. Mọi người đều đang đợi. "Đã là giờ nào rồi? Hai tên kia sao còn chưa về?" Vương Đức Phát xoa đôi tay mập mạp, sốt ruột giậm chân liên tục: "Đám trùm bang buôn ở kinh thành toàn là phường cáo già ăn thịt người không nhả xương, Cố ca tuy khéo mồm khéo miệng, Lý Hạo tính toán chi li, nhưng chỉ bằng vào hai kẻ áo vải ngay cả chức quan cũng chẳng có như họ, mà đòi đi vẽ bánh vẽ bạc triệu với lũ sành sỏi đó…… Đây chẳng phải là dê vào miệng cọp sao?" "Đức Phát, chớ nóng vội." Trương Thừa Tông không buồn ngẩng đầu, trầm giọng nói: "Cố sư huynh hành sự xưa nay đều có chừng mực, huống hồ còn có Lục Văn Hiên âm thầm phối hợp. Đó là đệ nhất phú thương Giang Nam, đủ sức trấn giữ đại cục." "Trấn cái rắm! Đây là kinh thành!" Vương Đức Phát ngồi phịch xuống ghế, chộp lấy ấm trà tu ừng ực một ngụm nước lạnh: "Đám thương nhân buôn muối buôn trà đó, sau lưng kẻ nào chẳng có quan viên Lục bộ chống lưng? Thực sự chọc giận họ, người ta căn bản chẳng nể mặt đệ nhất phú thương Giang Nam đâu!" Hắn vừa dứt lời. Đã thấy Cố Từ và Lý Hạo sải bước qua ngạch cửa. "Tiên…… Tiên sinh!" Lý Hạo bước dồn ba bước thành hai lao tới trước án thư của Trần Văn, giật phăng lớp giấy da bò bọc ngoài, đặt xấp khế ước dày cộm in đầy dấu điểm chỉ đỏ tươi lên mặt bàn. "Thành rồi! Tiên sinh! Đều xong cả rồi!" "Đám vắt cổ chày ra nước chốn kinh thành này, lũ cáo già chưa thấy thỏ chưa thả ưng này…… Toàn bộ đều bị chúng ta moi sạch vốn liếng rồi!" "Mẹ ơi! Ký thật rồi sao?" Vương Đức Phát là người đầu tiên nhào tới, túm lấy bản khế ước trên cùng. Đó là một bản mật khế đánh cược ý hướng viết bằng giấy Trừng Tâm Đường thượng hạng. Phía cuối trang giấy, đóng rõ ràng con dấu riêng của Tiền lão bản thuộc Tứ Hải thương hội, cùng một dấu ngón tay cái đỏ chót. "Nếu chứng chỉ xây dựng này được triều đình phê chuẩn phát hành, Tiền Vạn Lý nguyện lấy tính mạng cả nhà ra bảo đảm, ưu tiên mua trước mười vạn lượng bạc trắng?" Hắn thét toáng lên: "Mười vạn lượng? Tên béo họ Tiền này đào cả mồ mả tổ tiên lên để ủng hộ chúng ta đấy à?" Cố Từ thu lại quạt xếp, bước tới cạnh án thư, ngón tay thon dài khẽ lướt qua xấp khế ước. "Tên béo họ Tiền đã bỏ tiền, các ông chủ khác cũng không chịu kém cạnh. Thẩm lão bản, Vạn chưởng quầy buôn da thú, vân vân." "Tiên sinh, cộng thêm mười vạn lượng cam kết bảo đảm mà Lục Văn Hiên Lục huynh đứng ra viết trước để giữ thể diện……" Lý Hạo cướp lời: "Tổng cộng là ba trăm tám mươi vạn lượng! Tiên sinh! Trọn vẹn ba trăm tám mươi vạn lượng ý hướng mua vào đấy!" "Ba trăm tám mươi vạn lượng?" Trương Thừa Tông sờ vào những bản khế ước kia: "Nguyên cả huyện Ninh Dương chúng ta một năm tiền thuế được bao nhiêu? Mấy…… mấy tờ giấy mỏng manh này, vậy mà tương đương với thuế lương mùa thu của nửa tỉnh Giang Nam sao?" Chu Thông liền nhanh chóng cầm lấy vài bản khế ước, lướt mắt đọc mười hàng xem qua các điều khoản trên đó. "Thiên y vô phùng. Một cái bẫy liên hoàn không một kẽ hở." Chu Thông kinh thán: "Nếu triều đình không phê chuẩn, khế ước tự động vô hiệu…… Các huynh dùng đường lui không rủi ro này để tháo gỡ phòng bị của đám thương nhân. Lại dùng mối lợi kếch xù từ việc độc quyền kinh doanh tiệm nhang đèn cầu phúc và kim bài miễn thuế mười năm để khơi dậy lòng tham của họ. Cuối cùng, dùng lá bùa hộ mệnh chính trị tối thượng là khắc tên lưu danh trên bia công đức hoàng gia, đánh thẳng vào tâm lý muốn bảo toàn tính mạng của họ." "Ha ha ha ha, hiểu ta nhất chính là Chu Thông!" Lý Hạo cười lớn: "Đám cáo già đó ban đầu còn làm bộ làm tịch, nói đây là vượt lễ chế, là đại nghịch bất đạo. Nhưng khi ta tính rõ ràng món nợ miễn thuế mười năm ra trước mặt họ, khi ta bảo với họ rằng, chỉ cần tên được khắc lên tấm bia công đức hoàng gia kia, sau này ngay cả Tần Tư Niên muốn tịch thu gia sản của họ, cũng phải hỏi xem hoàng thượng có đồng ý hay không……" "Mắt đám già đó lập tức sáng rực lên! Tiền lão bản thậm chí còn cầu xin ta nhất định phải để lại cho ông ta một gian tiệm nhang đèn ở vòng trong. Họ đang mua lấy sự bình an và vinh hoa trăm năm cho gia tộc mình đấy!" Tô Thời đứng một bên, nhìn đám đồng môn đang hừng hực khí thế, đôi mắt đẹp cũng ánh lên những tia sáng kỳ lạ. Nàng khẽ tán thưởng: "Mượn lòng tham và dục vọng cầu sinh của thương nhân trong thiên hạ để bù đắp vào thế cờ cụt về tiền bạc của Thông Thiên Các. Tài tung hoành ngang dọc của Cố sư huynh, bàn tính thần sầu của Lý sư huynh, ván cờ không sinh có này quả thực là đòn quyết định." Trên hàng ghế bàng thính, Lục Bỉnh Khiêm và Mạnh Nghiên Điền lúc này đã sớm đứng bật dậy. "Không thể tưởng tượng nổi!" Lục Bỉnh Khiêm run rẩy cầm lấy một bản khế ước, nhìn những con số rành rành bên trên: "Lão phu ở Đô Sát Viện bao nhiêu năm nay, đã quen nhìn Hộ bộ Thượng thư vì mấy vạn lượng bạc cứu tế mà khóc nghèo trên triều đình, quen nhìn hoàng thượng vì xây lầu các mà tăng thêm sưu cao thuế nặng ép dân chúng phải bán con đứt ruột." "Trần tiên sinh! Đây là gần bốn trăm vạn lượng bạc trắng đấy! Thế cờ cụt quốc khố trống rỗng, thế tiến thoái lưỡng nan giữa việc xây lầu và cứu tế…… Vậy mà lại bị các đệ tử của ngài dùng mấy tờ giấy trắng thậm chí còn chưa có dấu mộc của triều đình, đập tan tành chỉ trong một đêm sao?" Mạnh Nghiên Điền cũng thở dài một tiếng thật sâu: "Dùng đặc quyền hoàng gia tương lai để hoán đổi tư bản dân gian hiện tại. Không tăng một đồng tiền thuế, không phiền quan phủ động đến một binh một tốt, cứ thế biến ra một ngọn núi vàng từ hư không!" Nghe hai vị đại viên đánh giá cao đến mức ấy, sống lưng Lý Hạo thẳng tắp, dù vành mắt đỏ hoe vì thức đêm, lúc này cũng cảm thấy toàn thân tràn trề sức lực dùng không hết. Mọi người đều nghĩ rằng, thế cờ chết liên hoàn mà ngay cả hoàng thượng lẫn Thủ phụ đại nhân đều không gỡ nổi, nay đã bị bọn họ phá tan. Có tiền rồi, trong thiên hạ này còn có chuyện gì mà không làm được nữa? Trần Văn đặt cuốn 《Nông Chính Toàn Thư》 trong tay xuống, nhìn đống khế ước tượng trưng cho sự phồn vinh trên sổ sách kia. "Làm tốt lắm. Lý Hạo, kế hoạch của trò rất chu toàn. Sự phối hợp giữa trò và Cố Từ cũng rất ăn ý. Có thể nắm thóp lòng tham và nỗi sợ hãi của thương nhân đến mức này, bước đầu tiên này đi rất vững chắc." Nhận được lời khẳng định đích thân từ tiên sinh, Lý Hạo kích động nói: "Tiên sinh quá khen rồi. Thực ra phương án của con cũng có công lao của Cố sư huynh. Đề bài của con có thể nói là Cố Từ đã giúp con hoàn thành một nửa." Cố Từ nói: "Chúng ta hoàn thành đề bài của mình là mấu chốt, nhưng then chốt nhất vẫn là phải thực sự giải quyết được vấn đề này. Cho nên về thế cờ chết này, ta còn một câu hỏi. Số tiền này, sau khi lấp đầy cái hố gỗ quý của Thông Thiên Các, lấp đầy khoản hao hụt trôi nổi mà đám quan lại tham nhũng các cấp chìa tay đòi hỏi, thì còn lại được bao nhiêu?" Lý Hạo sững người: "Đại khái…… đại khái còn lại khoảng một trăm năm mươi vạn lượng……" "Một trăm năm mươi vạn lượng." Cố Từ nói: "Ngoài thành, là trọn vẹn một triệu lưu dân đang đói khát chờ ăn! Một trăm năm mươi vạn lượng này, cho dù Lý Hạo huynh bản lĩnh thông thiên, mua toàn bộ gạo thô trong thiên hạ với giá đáy, dẫu cho mỗi ngày chỉ nấu cho họ cháo loãng soi gương được!" Cố Từ hỏi: "Số tiền này đủ cho họ húp được mấy tháng?" Đôi môi Lý Hạo run rẩy, thốt ra một con số khiến người ta tuyệt vọng: "Ba…… nhiều nhất là ba tháng." "Ba tháng!" Cố Từ phất tay áo: "Đây mới chỉ là tiền giữ mạng! Chúng ta đã muốn bảo đảm cho hoàng thượng xây lầu, vậy thì phải có người làm việc. Công trình Thông Thiên Các to lớn như thế, đám quan lớn ở Công bộ chẳng lẽ tự mình đi vác gỗ sao?" "Chuyện này dễ giải quyết mà, lấy công thay cứu tế là được!" Trương Thừa Tông thuận miệng tiếp lời, hắn đã từng có kinh nghiệm tổ chức dân tỵ nạn ở Ninh Dương và phủ Giang Ninh: "Biên chế một triệu lưu dân đó thành các đội xây dựng, bảo họ đi khai thác đá, khuân vác gỗ. Chỉ cần cho họ một miếng ăn, tiện thể giải quyết luôn vấn đề nhân lực làm việc." "Lấy công thay cứu tế? Thừa Tông, đệ nghĩ đơn giản quá rồi!" Cố Từ tiếp tục: "Đây không phải là đào mương nước nhỏ ở Giang Nam, đây là xây tiên lầu hoàng gia ngay dưới chân thiên tử! Một triệu người kia làm những công việc nặng nhọc, nguy hiểm nhất trên công trường Thông Thiên Các, đập đá, vác gỗ lớn! Họ không lấy tiền công sao? Nếu không phát tiền đồng, không cho họ đường sống, một triệu con người này một khi phát hiện mình chỉ bị lừa đến làm nô lệ khổ sai không công, cuộc bạo loạn mà họ dấy lên sẽ còn khủng khiếp hơn cả nạn đói đơn thuần!" Trần Văn lúc này không lên tiếng, hắn chỉ mỉm cười nhìn Cố Từ. "Lùi một vạn bước mà nói! Cứ cho là chúng ta dùng thủ đoạn thần tiên ổn định được họ, xây xong Thông Thiên Các đi. Đến ngày công trình kết thúc, một triệu lưu dân này tính sao?" "Phát tiền trợ cấp giải tán bảo họ về quê? Phương bắc đất đai khô cằn ngàn dặm, quay về chỉ có chết. Bảo họ ở lại vùng kinh kỳ? Một khi không còn việc làm, một triệu người này vẫn là quả bom hẹn giờ lảng vảng dưới chân thiên tử!" "Ba trăm tám mươi vạn lượng chúng ta mang về đúng là đã giải quyết được một tử huyệt." Cố Từ nhìn đống khế ước kia: "Nhưng số tiền này không những không giải quyết được vấn đề căn bản của lưu dân, mà ngược lại còn gom toàn bộ một triệu thùng thuốc súng có thể phát nổ bất cứ lúc nào này về kinh thành!" "Nếu không giải quyết được hai vấn đề tiền công phát thế nào và an trí lâu dài ra sao. Bản chứng chỉ xây dựng tưởng như hoàn mỹ này của chúng ta, chẳng qua chỉ là kéo dài thế cờ chết này thêm một chút mà thôi." ……