Chương 83: Đặc quyền và trách nhiệm, thư từ kinh thành

Đoàn thuyền của Trí Tri Thư Viện cập bến huyện Ninh Dương đúng vào lúc giữa trưa. Nắng rực rỡ, gió thoảng dịu êm. Trên bến sông, biển người đã chen chúc tự bao giờ. "Về rồi! Trần tiên sinh về rồi!" "Còn có Cố tú tài! Chu tú tài! Bọn họ đều về cả rồi!" Tiếng reo hò dâng lên như sóng biển, lớp sau nối lớp trước. Tiếng pháo nổ râm ran không ngớt, đinh tai nhức óc. Bách tính huyện Ninh Dương gần như đổ ra khắp nẻo, đứng chật hai bên đường đón chào những vị anh hùng đã làm rạng danh cho huyện nhà, lại càng mang tới lợi ích thiết thực cho họ. Trần Văn đi đầu tiên, nét mặt nở nụ cười ôn hòa, không ngừng chắp tay hành lễ đáp tạ bốn phía. Phía sau hắn, bọn Cố Từ khoác tấm áo sam xanh mới tinh, đầu đội khăn nho, ai nấy đều lộ rõ vẻ hăng hái phấn chấn. Vương Đức Phát đi giữa hàng, cố ý ưỡn thẳng lưng, gắng sức tỏ ra uy nghiêm thêm đôi phần. Thế nhưng đôi mắt ti hí đảo lia lịa kia vẫn để lộ nỗi xúc động trong lòng hắn. "Nhìn kìa! Đó là cha ta!" Hắn vừa nhìn vào đám đông đã nhận ra bóng dáng quen thuộc nọ. Vương chưởng quầy mặc chiếc trường bào lụa đỏ mừng rỡ, đứng ngay chỗ dễ thấy nhất, trên tay còn cầm phong pháo chưa đốt hết. Vương Đức Phát hưng phấn vẫy tay, đang định hét lớn: "Cha, con làm rạng rỡ mặt mày cho cha rồi!" Nào ngờ khoảnh khắc trông thấy hắn, vành mắt Vương chưởng quầy bỗng đỏ hoe. Ông lão vứt pháo trong tay xuống, sải mấy bước lao đến trước mặt con trai, chẳng màng xung quanh có bao nhiêu người đang nhìn, ôm chặt lấy hắn. "Con ơi! Con gầy rồi! Gầy rộc đi rồi!" Vương chưởng quầy giàn giụa nước mắt, sờ vào cái bụng nhỏ đi trông thấy của Vương Đức Phát, xót xa đến run cả người. "Phải chịu biết bao nhiêu khổ sở thế này! Đọc sách thật là tội nghiệp quá mà!" Vương Đức Phát vốn đã chuẩn bị một bụng lời khoe khoang, chẳng hạn như "hiệu cầm đồ con không thèm nhận nữa", "sau này con muốn làm quan". Nhưng nhìn thấy bộ dạng này của cha, những lời ấy lại nghẹn lại nơi cổ họng, chẳng sao thốt ra nổi. Hắn chỉ thấy cổ họng đắng chát nghẹn ngào. "Cha, con không khổ." Hắn vỗ lưng cha, khẽ bảo. "Con thế này gọi là... thoát thai hoán cốt." Vương chưởng quầy quệt nước mắt, gật đầu lia lịa. "Phải! Thoát thai hoán cốt!" Chợt như nhớ ra điều gì, ông lão buông phắt Vương Đức Phát ra, rảo bước đến trước mặt Trần Văn, "bịch" một tiếng quỳ sụp xuống. "Trần tiên sinh! Ngài đúng là Bồ Tát sống!" Vương chưởng quầy xúc động đến mức nói năng lộn xộn. "Thằng con phá gia này của thảo dân, trước kia ngoài ăn với chơi thì chẳng biết gì, thảo dân cứ ngỡ đời này hết hy vọng rồi. Chính là ngài! Nhờ có ngài dạy dỗ nó nên người! Lại còn thi đỗ cả tú tài!" "Đại ân đại đức này, nhà họ Vương chúng tôi mấy đời cũng đền đáp không hết!" Nói đoạn, ông liền định dập đầu. Trần Văn vội vã đỡ ông dậy. "Vương chưởng quầy nói quá lời rồi. Đức Phát bản tính không xấu, chỉ là trước kia chưa tìm ra lối đi. Nay trò ấy chịu học chịu làm, công danh này cũng là tự bản thân trò ấy giành lấy." Ở một bên khác. Trương Thừa Tông cũng bị người nhà vây quanh. Người cha già của hắn xúc động đến luống cuống tay chân, chỉ biết liên tục xoa hai bàn tay, miệng lẩm bẩm "tổ tông phù hộ". Lúc này, mấy tên nha sai huyện nha rảo bước đi tới. Tên đầu mục dẫn đầu cung kính hành lễ với cha Trương. "Trương lão bá, chúc mừng nhé! Lệnh lang đỗ tú tài, đây là đại hỷ sự ngút trời!" "Chiếu theo điển luật triều đình, nhà có tú tài được miễn sưu dịch cho hai đinh. Huyện tôn đại nhân đã đặc biệt căn dặn, phần sưu dịch của nhà bác từ nay về sau được miễn toàn bộ!" Lời này vừa dứt, cả làng xôn xao. Bà con chòm xóm xung quanh nhìn sang, ánh mắt tràn ngập vẻ ngưỡng mộ cùng kính sợ. Vào thời đại này, sưu dịch là ngọn núi lớn đè nặng lên lưng dân thường. Được miễn sưu dịch là phúc phận mấy đời tu nhân tích đức mới có được. Cha Trương xúc động run rẩy khắp người, nhưng ông không vội tạ ơn nha sai, mà kéo Trương Thừa Tông run rẩy bước tới trước mặt Trần Văn. "Con, quỳ xuống!" Cha Trương quát bảo. Trương Thừa Tông không nói một lời, quỳ sụp trước mặt Trần Văn. Cha Trương cũng toan quỳ theo, liền được Trần Văn vội vã đưa tay đỡ lấy. "Trần tiên sinh..." Cha Trương giàn giụa nước mắt, "Nhà chúng tôi đời đời kiếp kiếp đều là lũ chân lấm tay bùn, chẳng biết lấy nửa chữ. May nhờ tiên sinh không chê bai, thu nhận thằng Tông, lại còn dạy dỗ nó thành tú tài lão gia. "Nhà chúng tôi chẳng có vật gì quý giá, nhưng mấy cái lạy này, xin người nhất định phải nhận cho!" Nhìn một nhà chất phác này, trong lòng Trần Văn cũng dâng lên muôn vàn xúc cảm. "Lão bá yên tâm. Thừa Tông là mầm non tốt, con đường sau này còn dài lắm." Cảnh tượng ấy diễn ra ở khắp các ngóc ngách huyện Ninh Dương. Thân phận tân khoa tú tài mang lại cho đám thiếu niên không chỉ có vinh quang, mà còn có đặc quyền và địa vị hết sức thiết thực. Vương Đức Phát mặc áo sam xanh dạo phố, tên đầu sỏ du côn trước kia hay gây sự với hắn, vừa thấy bóng hắn từ xa đã như chuột thấy mèo, vội khom lưng hành lễ, đến thở mạnh cũng chẳng dám. Cố Từ đến huyện nha làm việc, Tôn Chí Cao không còn coi hắn là hàng vãn bối, mà mời hắn ngồi lên ghế trên, miệng gọi "Cố tướng công", lời lẽ toát lên vẻ khách khí ngang hàng giao hảo. Ngay cả Tô Thời, dẫu nàng cải trang nam nhi, nhưng nhờ có công danh hộ thân, cũng không còn phải lo sợ bị kẻ khác dễ bề ức hiếp. Sự đổi thay nghiêng trời lệch đất này khiến tâm tư đám thiếu niên bắt đầu có phần lâng lâng tự đắc. Bọn họ bắt đầu đắm chìm trong khoái cảm do đặc quyền đem lại. Hưởng thụ cảm giác được người đời kính sợ, xu nịnh lấy lòng. …… Mấy ngày sau. Trí Tri Thư Viện, phòng nghị sự. Ánh đèn rực rỡ. Trần Văn ngồi ở vị trí chủ tọa, Diệp Kính Huy ôm hồ lô rượu ngồi nơi góc phòng, lạnh lùng đứng ngoài quan sát. Các đệ tử lần lượt ngồi vào chỗ. Trên mặt họ vẫn còn vương nét hưng phấn và mừng vui từ ban ngày. "Đều thấy vui lắm sao?" Trần Văn nhàn nhạt hỏi một câu. "Hẳn rồi ạ!" Vương Đức Phát cười hề hề, "Tiên sinh, ngài không thấy đâu, hôm nay lũ du côn kia gặp con ngoan ngoãn hệt như cháu gặp ông! Thế mới gọi là quan uy chứ!" "Quan uy?" Trần Văn cười khẩy một tiếng. "Ngươi đến chức quan cũng chưa có, lấy đâu ra quan uy?" Nụ cười của Vương Đức Phát lập tức cứng đờ. Trần Văn đứng dậy, ánh mắt đảo qua khắp lượt. "Ta biết hiện giờ các ngươi đang rất đắc ý. Được miễn tô thuế, được miễn sưu dịch, gặp quan chẳng phải quỳ, lại còn được bà con lối xóm cúi đầu khúm núm. "Các ngươi tưởng rằng đó chính là tú tài sao?" "Các ngươi cho rằng đó là mục đích của việc đọc sách ư?" Mọi người đưa mắt nhìn nhau, chẳng ai dám hé răng. "Ta hỏi các ngươi." Giọng Trần Văn trở nên nghiêm nghị. "Triều đình cớ sao lại ban cho tú tài nhiều đặc quyền đến thế?" "Vì sao phải miễn thuế cho các ngươi? Vì sao lại cho các ngươi thấy quan không phải quỳ?" "Vì... tôn sư trọng đạo ạ?" Lý Hạo ngập ngừng dò hỏi. "Vì ưu đãi người đọc sách chăng?" Tô Thời cũng cất lời. "Sai!" Trần Văn đập bàn một tiếng "rầm". "Đều không phải!" "Đằng sau đặc quyền, là trách nhiệm!" Hắn viết thật mạnh hai chữ này lên bảng đen. "Triều đình miễn thuế cho các ngươi không phải để các ngươi đi thôn tính ruộng đất, làm loài ký sinh! Mà là muốn các ngươi không còn nỗi lo sau lưng, để dốc lòng giám sát thuế khóa, đứng ra nói lời công đạo thay cho bách tính! "Triều đình chuẩn cho các ngươi thấy quan không quỳ không phải để các ngươi ra oai tác quái, ức hiếp kẻ hiền lương! Mà là muốn các ngươi ngẩng cao đầu ưỡn thẳng sống lưng, dám thẳng thắn can gián, dám đương đầu với những điều bất công!" Trần Văn chỉ tay vào Vương Đức Phát. "Hôm nay ngươi dùng thân phận tú tài dọa nạt bọn du côn, điều đó không sai. Nhưng nếu ngày mai ngươi cậy thân phận này đi bắt nạt người chất phác, hám chút lợi nhỏ mọn, thì ngươi và tên du côn kia có gì khác biệt?" Hắn lại chỉ sang Cố Từ. "Tôn đại nhân khách khí với ngươi là vì ngươi đã có công danh, có tư cách làm quan. Nhưng nếu vì thế mà ngươi tự cho mình hơn người một bậc, bắt đầu a dua xu nịnh theo dòng, học đòi thói giả tạo khách sáo chốn quan trường. Thì ngươi coi như đã hỏng rồi." "Bộ y phục này không phải là bùa hộ mệnh." "Nó là gông cùm." "Là chiếc gông khóa chặt các ngươi cùng với muôn dân thương sinh trong thiên hạ." "Khoác nó lên mình, các ngươi không thể chỉ sống cho riêng bản thân được nữa." "Các ngươi phải vì bách tính huyện Ninh Dương, vì giang sơn Đại Hạ này mà gánh vác lấy một phần trách nhiệm." Bên trong phòng nghị sự lặng ngắt như tờ. Các đệ tử cúi gầm đầu. Nét hưng phấn và đắc ý trên mặt họ dần dần tan biến. Phải rồi. Bọn họ hưởng đặc quyền thì ắt phải gánh vác trách nhiệm tương ứng. Đây là đạo lý công bằng nhất trần đời. "Hơn nữa, có một điều các ngươi cần chuẩn bị sẵn tâm lý." Trần Văn nói tiếp. "Lần này Lục đại nhân về kinh ắt sẽ thỉnh công cho chúng ta trước ngự tiền, lại càng ra sức đẩy mạnh tân chính Ninh Dương." "Có được sự ủng hộ của Lục đại nhân, phạm vi tân chính e rằng không chỉ gói gọn trong một huyện Ninh Dương này nữa." "Phủ Giang Ninh, thậm chí cả Giang Nam đạo, đều có thể trở thành 'thửa ruộng thí điểm' của chúng ta." "Bày ra cục diện càng lớn, sự vụ sẽ càng nhiều, càng rối ren và cũng càng nguy hiểm hơn." "Trước kia các ngươi chỉ phụ giúp tính toán sổ sách, chạy vặt đôi việc." "Thế nhưng sau này, các ngươi có thể sẽ phải đối mặt với chốn quan trường phức tạp hơn, những thương nhân giảo quyệt hơn, thậm chí là... những kẻ địch hung tàn hơn." "Nhiệm vụ của các ngươi sẽ nặng nề gấp mười lần, trăm lần trước kia." "Đó chính là trách nhiệm mà các ngươi phải hoán đổi từ đặc quyền." Mọi người đồng thanh nhận lệnh. Lần này, trong giọng nói của họ đã bớt đi "Kể từ hôm nay, mỗi việc chúng ta làm, mỗi người chúng ta gặp, từng đồng tiền chúng ta kiếm được." "Đều là để chuẩn bị cho kỳ Hương thí." "Chúng ta phải mở rộng cục diện Ninh Dương này, làm cho nó thật vững mạnh." "Lớn đến mức bọn họ không dám khinh suất đụng vào, mạnh đến mức bọn họ buộc phải nhìn thẳng vào chúng ta." "Đây chính là... quá trình chuẩn bị ứng thí của chúng ta." Các đệ tử vừa mới buông lỏng đôi chút, nay lòng lại thắt lại. Bọn họ nhận ra đây tuyệt nhiên không phải điểm kết thúc. Mà là một khởi đầu mới, gian nan hơn nhiều. Thử thách thực sự mới chỉ vừa bắt đầu. "Được rồi, điều cần nói cũng đã nói cả." Trần Văn ngồi xuống. "Bây giờ, chúng ta cùng nhìn lại toàn bộ biến cố gặp nạn trên đường về." Sắc mặt hắn trở nên ngưng trọng. "Đây không đơn thuần là một vụ hành thích, mà là một tín hiệu." "Cứ bàn bạc đi." Cố Từ là người đầu tiên đứng dậy. Cánh tay hắn vẫn còn quấn băng gạc, đó là vết thương lưu lại từ đêm ấy. "Thưa tiên sinh, học trò đã khinh địch." Cố Từ trầm giọng nói. "Học trò ngỡ rằng kiện thắng quan phủ, phá được Tề gia là vạn sự bình yên. Chẳng ngờ đối phương lại hạ độc thủ như thế, trực tiếp điều động sát thủ." "Đây là sự thất trách của học trò, không làm tốt việc phòng bị." Chu Thông cũng đứng dậy. Sắc mặt hắn vẫn lạnh lùng nghiêm nghị. "Đối phương là sát thủ chuyên nghiệp, sử dụng binh khí chế thức, phối hợp hành động cực kỳ ăn ý." "Ám sát cấp độ này tuyệt đối không phải thù oán giang hồ tầm thường." "Mục tiêu của chúng rất rõ ràng, chính là muốn nhổ cỏ tận gốc chúng ta." "Nếu không nhờ Diệp tướng quân kịp thời ra tay, chúng ta..." Chu Thông khựng lại. "Tuyệt đối không có khả năng sống sót." Mọi người đều im lặng. Đao quang kiếm ảnh đêm hôm đó, đến nay vẫn rõ mồn một trước mắt. Đó là nỗi sợ hãi khi cái chết kề sát trong gang tấc. Trần Văn lắng nghe họ tự xét lại mình, gật đầu. "Hãy nhớ kỹ bài học lần này." Hắn chậm rãi nói. "Thắng thua trên thương trường, cùng lắm là tán gia bại sản." "Nhưng thắng thua nơi quan trường, lại là chuyện sinh tử." "Chúng ta đụng đến lợi ích của người khác, thì phải chuẩn bị sẵn tinh thần bị người ta liều mạng." "Về sau, dù đi tới bất cứ đâu cũng phải luôn giữ cảnh giác." "Bởi vì kẻ thù có thể ở ngay cạnh chúng ta." Đúng lúc này. Ngoài cửa truyền đến tiếng bước chân vội vã. "Tiên sinh!" Một đệ tử ngoại môn đẩy cửa bước vào, hai tay nâng phong thư được niêm phong bằng sáp đỏ. "Thư khẩn từ kinh thành gửi tới!" "Tùy tùng tâm phúc của Lý Đức Dụ đại nhân vừa mới mang tới!" Kinh thành? Lý Đức Dụ? Tim Trần Văn đập mạnh một nhịp. Đó là tin tức liên quan đến Lục Bỉnh Khiêm sau khi hồi kinh.