Chương 8: Phùng thị đỡ đẻ

Sắc mặt Phùng y bà bình thản, ra đi rất đỗi an tường. Bà đã thay một bộ áo gấm mới thêu hoa lan màu đen chưa từng mặc qua lần nào, đó là áo liệm do chính bà lén may sẵn. Bên hông còn đeo một chiếc túi thơm thêu hoa cũ kỹ màu hồng phấn, vài phiến lá lan, hai đóa lan thanh mảnh, nơi nhụy hoa điểm xuyết ba chấm đỏ. Đây là lần đầu tiên nguyên chủ nhìn thấy trên y phục và túi thơm của đại cô mẫu có thêu hoa. Nhất là chiếc túi thơm kia, dù đã có phần phai màu qua năm tháng dằng dặc, vẫn nhận ra kiểu dáng vô cùng thanh nhã. Nguyên chủ hiểu rồi, thì ra đại cô mẫu cũng từng yêu hoa. Bà mong muốn được mặc bộ y phục này mà an táng... Phùng Sơ Thần cảm thấy, đại cô mẫu là một nữ nhân có sức cuốn hút đặc biệt lớn, một đời thanh bần mà cao thượng, thà chịu thiệt thòi về mình chứ quyết không để người khác phải chịu ấm ức. Thật tiếc nuối biết bao, một người tốt đẹp nhường ấy, nàng lại chẳng có duyên phận kề cận sớm hôm. Phùng Sơ Thần lại cầm hai tờ giấy chi chít những cái tên lên xem kỹ. Bên trong quả thực có ghi Hồ phủ. Trong hai trăm ba mươi sáu đứa trẻ từng được đại cô mẫu dùng Thượng Âm thần châm cứu mạng, con cháu thế gia vọng tộc chiếm hơn trăm người, vậy mà chỉ có Hồ gia, Dương Hòa Trưởng công chúa phủ và Hoàng đại nhân là ba nhà đến Phùng gia phúng viếng bà. Hồ phủ do đích thân Hồ đại công tử tới, Dương Hòa Trưởng công chúa phủ phái thuộc quan đến, còn Hoàng phủ là quản sự đại diện. Vị Hồ đại công tử kia chính là đứa trẻ đầu tiên đại cô mẫu dùng Thượng Âm thần châm cứu sống, nay đã ngoài hai mươi tuổi. Tiền phúng điếu của hai phủ trước là hậu hĩnh nhất, đều ba mươi mốt lượng bạc. Hoàng phủ gửi mười một lượng. Lại có một nhà quyền quý khác là Vũ Nghị Bá phủ cũng cử quản sự ghé qua, đưa năm lượng bạc phúng viếng. Đứa trẻ của Vũ Nghị Bá phủ không phải dùng đến Thượng Âm thần châm, mà do nữ quyến khó sinh, ngay cả nữ y cũng bó tay, đại cô mẫu đến mới đỡ đẻ suôn sẻ, mẹ tròn con vuông. Tuyệt đại đa số kẻ quyền quý xưa nay chưa từng để lê dân bách tính vào mắt, coi mọi thứ người khác làm cho mình là lẽ dĩ nhiên, huống chi người ta đã trả tiền khám bệnh, có nơi còn thưởng thêm chút bạc vụn. Bọn họ có thể ghi nhớ ân tình của một y bà, đã là điều chẳng dễ dàng gì. Nhà tích điều thiện ắt có phúc thừa, nhà tích điều ác ắt vướng họa sau. Cả hai câu ấy đều đã ứng nghiệm trên người Phùng gia... Dưới ánh đèn mờ ảo, Phùng Sơ Thần tựa hồ lại nhìn thấy gương mặt trầm tĩnh, quật cường kia. Phùng y bà có khuê danh là Phùng Tú Chất, trưởng nữ của trưởng tử Phạm thị. Tú Chất, là tên gọi khác của hoa lan. Vịnh tú chất ư Sở phú, đằng phương thanh ư Hán thiên. Cái tên này là do tổ phụ đặt cho bà. Tổ phụ mười bốn tuổi thi đỗ đồng sinh, người người gọi là Phùng đồng sinh. Đến năm mười bảy tuổi, ông mắc bệnh nặng, chẳng những dứt đường khoa cử mà đến cả việc bước thêm vài bước cũng thấy gian nan. Trưởng bối đau xót vô cùng, đành gạt bỏ mọi kỳ vọng vào ông, rồi cưới cho ông một Phạm thị tháo vát lanh lợi. Qua tuổi ba mươi, ông gần như liệt giường hoàn toàn. Bốn người con trai do Phùng đồng sinh và Phạm thị sinh ra thân thể đều khiếm khuyết: Đại nhi tiên thiên què chân, Nhị nhi bị gù lưng, Tam nhi và Tứ nhi lại mắc chứng bệnh tim bẩm sinh. Bốn người con cưới vợ đều muôn phần trắc trở, hao tốn chẳng biết bao nhiêu tiền của. Tới đời cháu, trừ Phùng Tú Chất là đứa cháu gái duy nhất có thân thể khỏe mạnh, những đứa cháu trai khác sức khỏe đều ốm yếu bệnh tật. Cả một gia đình lớn như thế, ban đầu chỉ trông cậy vào một mình Phạm thị đi đỡ đẻ kiếm tiền, sau khi có con dâu lại dắt theo các nàng cùng đi làm nghề. Phùng Tú Chất không chỉ là đứa trẻ khỏe mạnh duy nhất trong nhà mà còn thông minh đĩnh ngộ nhất. Khi tổ phụ còn tại thế hết mực yêu thương bà, dạy bà đọc sách viết chữ. Năm bà mười hai tuổi, tổ phụ lâm bệnh qua đời. Sau đó, bà bắt đầu theo tổ mẫu Phạm thị và mẫu thân Diêu thị học nghề đỡ đẻ. Khuê nữ chưa xuất giá không được trực tiếp đỡ đẻ, song có thể dùng khăn che kín mũi miệng bước vào phòng sinh quan sát, lắng nghe người lớn giảng giải. Mẫu thân bà mong bà có được một ngón nghề mưu sinh, để sau này gả đến nhà chồng còn có chốn dựa dẫm. Năm bà mười ba tuổi, việc Phạm thị lén lút giúp người ta tráo con bị phát giác, dưới cực hình tra khảo lại khai thêm muôn vàn việc ác tày trời. Nào là phá thai hoang, làm bụng giả, giúp chính thất hại chết thiếp thất lúc sinh nở, rồi lại giúp tiểu thiếp dìm chết cốt nhục của chính thất... Trong hơn hai mươi năm, Phạm thị vì tiền tài mà làm hai mươi mốt vụ việc ác độc, gây ra năm án mạng. Tội ác tày đình, dấy lên nỗi căm phẫn sục sôi trong dân chúng. Mỗi lần làm điều ác bà ta đều không dẫn theo con dâu hay cháu gái, nam nhân trong nhà thân thể bệnh tật, người nhà hoàn toàn không hay biết, nhờ thế gia đình mới không bị liên lụy chịu tội. Phạm thị bị phán xử tội lăng trì, bầu trời của Phùng gia sụp đổ từ đó. Vô số người kéo đến đánh đập người Phùng gia, cướp đoạt đồ đạc, thậm chí có kẻ chịu oan ức còn định bán Phùng Tú Chất vào kỹ viện để gỡ gạc tiền bạc. Phùng Tú Chất sợ hãi bỏ nhà trốn đi. Bốn năm sau, thiếu nữ mười bảy tuổi Phùng Tú Chất quay lại thôn Bạch Mã, trên đầu đã vấn tóc phụ nhân. Khi ấy, cha mẹ, thúc thẩm, đường đệ đường muội của bà đều đã chết cả, chỉ còn lại người đệ đệ ruột Phùng Cầu Ân là sống sót. Phùng Cầu Ân nhờ được đón về nhà bà ngoại mới giữ được tính mạng, nhưng người ngợm gầy gò chỉ còn trơ trọi nắm xương tàn. Phùng Tú Chất quỳ lạy tạ ơn ông bà ngoại, dâng lên năm lượng bạc bản thân tích góp từ nghề đỡ đẻ nơi đất khách, rồi dắt đệ đệ trở về gian viện rách nát của nhà mình. Dẫu trong tay còn chút bạc vụn, nhưng miệng ăn núi lở, sao có thể ngồi chờ chết đói. Để nuôi nấng đệ đệ, và hơn hết là để chuộc lại tội nghiệt của tổ mẫu, mong cho hai tỷ đệ sau này có thể ngẩng cao đầu làm người, Phùng Tú Chất dựng một tấm biển lớn trước căn viện hoang tàn. Trên đó đập vào mắt mấy chữ lớn: Ngựa nhanh xe nhẹ, Phùng thị thu sinh. Bà muốn làm nghề đỡ đẻ. Chẳng những không một ai dám tìm bà nhờ cậy, dân làng còn lôi hết những tội ác của Phạm thị năm xưa ra thóa mạ bà, thậm chí có kẻ còn ném gạch đá, bùn đất vào trong sân. Mấy ngày sau, một sản phụ trong thôn chuyển dạ, bà mụ ở làng bên đã bị người ta rước đi mất, bà mẹ chồng nọ đành cắn răng tự mình đỡ đẻ cho con dâu. Ngặt nỗi sản phụ khó sinh, họ dùng hết mọi cách cũng không xoay xở nổi. Nghĩ bụng còn nước còn tát, nhà nọ mới hoảng hốt chạy đi tìm Phùng thị. Phùng thị không những đỡ đứa bé ra suôn sẻ, mà còn giúp mẹ tròn con vuông. Nhà nọ mừng rỡ khôn xiết, thưởng cho bà mười văn tiền công. Bà mụ được quan phủ ghi danh vào sổ bộ vốn có mức giá định sẵn, từ một trăm văn đến ba quan tiền hoặc ba lượng bạc tùy mức, định giá dựa theo danh tiếng cùng độ khó của ca sinh. Nhược bằng ca sinh quá mức hung hiểm, gia chủ còn phải bồi thêm bạc trắng. Còn những ai không được Thái Y Viện ghi nhận, chỉ là mấy bà lão ngấm ngầm làm nghề trong dân gian, sinh thuận thường thu năm mươi văn, khó sinh thì hai bên tự thương lượng giá cả. Bằng như túng quẫn không có tiền, cũng có thể dùng đồ đạc đền bù. Cầm được mười văn tiền trong tay, hai tỷ đệ mừng đến phát cuồng. Về sau, lác đác vài nhà bần hàn tìm đến Phùng thị. Bà chẳng những đỡ đẻ khéo, lấy tiền công ít, mà còn chữa được rất nhiều chứng bệnh của hài nhi đỏ hỏn. Theo tiếng tăm của Phùng thị ngày một vang xa, người đến cậy nhờ bà cũng đông dần lên. Những bà mụ chính quy ở làng bên liền thấy chướng mắt, kéo nhau lên nha môn đâm đơn kiện Phùng thị, tố cáo hậu nhân của Phạm thị chưa chồng mà dám đi đỡ đẻ, lại còn mượn danh nghĩa ấy để tiếp tục hại mạng sản phụ và trẻ sơ sinh. Huyện thái gia bấy giờ sai người bắt Phùng thị về công đường, sai riêng bà mụ khám xét hạ thân của bà. Nếu bà còn là thân xử nữ, sẽ bị khép vào tội bại hoại phong hóa mà tống giam vào ngục. Phùng thị quả thực không còn là cô nương trong trắng, quan phủ mới chịu tin lời bà từng đi làm dâu xung hỷ cho người ta. Dẫu vậy, quan trên vẫn vin vào cớ con cháu Phạm thị không được hành nghề đỡ đẻ mà phạt đánh Phùng thị hai mươi roi gai. Một tháng sau, phu nhân của một vị quan họ Hồ ở kinh thành trở dạ khó sinh, mời mấy bà mụ đến đều bó tay, người trong phủ hoang mang tột độ. Một bà mụ mới buột miệng bảo thôn Bạch Mã có Phùng thị kia thật sự có bản lĩnh, ngặt nỗi lại là hậu nhân của tội phụ Phạm thị năm nào. Hồ đại nhân chẳng màng nhiều đến thế, vội vã sai người mời Phùng thị đến phủ. Phùng thị không chỉ đón đứa trẻ chào đời an toàn, mà còn đốt Thử Sinh hương, thi triển Thượng Âm thần châm cứu sống hài nhi đang thoi thóp bên bờ cõi chết. Hồ đại nhân mừng rỡ, ban thưởng cho Phùng thị năm mươi lượng bạc ròng. Mấy ngày sau Phùng thị lại bị người ta tố giác lén lút đỡ đẻ, nha môn lại bắt về phạt đánh thêm hai mươi roi gai nữa.