Chương 9: Thần thoại tan vỡ

Năm Thiên Khải thứ bảy, tức năm 1627 Công nguyên. Tháng này, Hậu Kim tấn công Triều Tiên, ép Triều Tiên đầu hàng, phiên thuộc hải đông của Đại Minh rơi vào tay người Nữ Chân. Tháng Năm, Hoàng Thái Cực tấn công Ninh Viễn, Cẩm Châu, bị quân Minh đánh lui, sử gọi là Đại tiệp Ninh Cẩm. Hoàng Thái Cực từ đó thay đổi chiến lược, quyết ý đi vòng qua phòng tuyến Ninh Cẩm - Sơn Hải Quan, trực tiếp nhập quan cướp phá. Suốt mười bảy năm Sùng Trinh sau đó, năm lần nhập quan, sinh linh Trung Nguyên lầm than, khiến giang sơn Đại Minh vốn đã ngả nghiêng lại càng thêm khốn đốn dập dồn. Tháng Bảy, Thiên Khải Đế lâm trọng bệnh, Cửu Thiên Tuế quyền khuynh triều dã bước vào đường cùng. Tháng Mười một năm đó, Ngụy Trung Hiền bị tịch thu gia sản, tự sát. Yêm đảng diệt vong mang lại một tia hy vọng thoáng qua trên bầu trời chính trị vãn Minh, rồi vụt tắt như sao băng. Cắt bỏ một mụn nhọt lở loét không thể cứu sống một kẻ bệnh tật đã thối rữa toàn thân. Đại Minh — vương triều Trung Nguyên cuối cùng của người Hán — chẳng còn sức xoay chuyển càn khôn, bước hẳn lên con đường diệt vong. Ba kẻ xuyên việt nhất thời không nói nên lời, bầu không khí có phần ngưng trọng. Cao lão gia khẽ ho một tiếng, vuốt râu chậm rãi hỏi: "Quý khách đã là hải thương, chẳng hay có hàng hóa gì muốn bán chăng?" Văn Đức Tự và Tiêu Tử Sơn đưa mắt nhìn nhau — đã vào đề rồi. Ánh mắt ấy bị Cao lão gia nhạy bén bắt trọn. "Chúng tôi đích thực có ít hàng hóa muốn bán, chỉ là mới đến nơi đây, chưa rõ đường đi nước bước..." Văn Đức Tự vờ lộ vẻ khó xử. "Ha ha, chuyện này dễ nói thôi," Cao lão gia cười đáp, "Tại hạ ở đất Quảng Châu này cũng kinh doanh mối hàng phiên di đã nhiều năm. Tôn giá nếu tin cậy, chuyện này tại hạ xin hết lòng gánh vác." "Vậy thì làm phiền Cao lão gia rồi." Văn Đức Tự mừng rỡ. "Đây là hàng mẫu của chúng tôi." Tiêu Tử Sơn khẽ nói, lần lượt lấy từng món đồ trong ba lô ra. Từng chứng kiến chiếc hộp phấn nọ, Cao lão gia ôm lòng hiếu kỳ tột bậc với hàng hóa của bọn họ. Trước hết là thứ hộp phấn ông từng thấy qua, chỉ là chiếc này mang màu xanh nhạt ngai ngái; kế đến là chiếc cốc thủy tinh trong suốt hoàn toàn, bên trên còn điểm hoa văn đẹp mắt. Chiếc cốc này tuy độ trong suốt cao hơn hẳn bất kỳ thứ cốc nào Cao lão gia từng thấy, nhưng chưa vượt khỏi phạm vi nhận biết của ông, bởi vậy ông có phần thất vọng. Tiếp theo là mấy món đồ sứ đủ kiểu, dáng vẻ và men màu đều chẳng có gì nổi trội, cầm lên ước lượng thấy rất nhẹ, sờ vào cũng không có cảm giác lạnh buốt của đồ sứ nên biết ngay không cùng một loại. Đang lúc nghĩ thầm vật này chẳng đáng mấy tiền, Tiêu Tử Sơn dường như đoán được ý ông, liền gạt mấy chiếc chén đĩa rơi xuống đất. Cao lão gia giật nảy mình, nhưng lại thấy những món đồ đó rơi xuống sàn lát gạch vuông của mình không hề vỡ tan tành, chỉ xoay vài vòng rồi nguyên vẹn không sứt mẻ. Gia đinh đứng hầu vội vàng nhặt đồ lên, Cao lão gia giật lấy trên tay gã, chăm chú ngắm nghía hồi lâu, chẳng thấy lấy một vết nứt mẻ, bụng nghĩ đồ của bọn này quả thực kỳ quái. Kế đó là mấy chiếc hộp trong suốt, có vuông có tròn, đều có nắp đậy khít khao, tuy rất giống đồ thủy tinh Cao lão gia từng mua từ tay người Phật Lang Cơ, song nhẹ hơn nhiều, lại không sợ rơi vỡ. Lại có thêm mấy con dao nhỏ sáng loáng, áo choàng có mũ làm bằng thứ chất liệu hơi giống thủy tinh mà lại không thấm nước như vải dầu... Toàn là những món kỳ quái hiếm thấy. Cao Cử nhìn một bàn đầy ắp những đồ vật lạ lùng, trong lòng vừa mừng vừa lo. Mừng là vì số hàng mang ra toàn kỳ trân dị bảo, sang tay một cái là kiếm được món tiền hời; lo là vì đám người này hành tung lén lút, lai lịch bất minh. Trầm ngâm giây lát, dục vọng kiếm tiền đã lấn át nỗi lo toan. Nghĩ lại, bản thân vốn làm nghề thông thương buôn lậu vượt biển này, là người Phật Lang Cơ hay người Úc Châu thì có can hệ gì. Mấy người này đã đến tận phủ đệ của ông, đâu có lý nào lại đẩy của trời cho ra ngoài cửa. "Chẳng hay những món kỳ hóa này, các vị định bán bao nhiêu ngân lượng?" Trấn tĩnh lại, Cao lão gia cẩn trọng hỏi han. Văn Đức Tự chỉ vào món kỳ hóa quen thuộc trong tiểu thuyết xuyên việt: chiếc cốc thủy tinh, nói: "Cốc này, mỗi chiếc một nghìn lạng." Theo suy tính của ba người bọn họ, vị lão gia thời Minh trắng trẻo này ắt sẽ chẳng chút do dự mà mua ngay món hiếm có trên đời. Nào ngờ chỉ thấy ông đầy vẻ kinh ngạc, trố mắt nhìn họ như nhìn mấy kẻ mất trí. "Thứ này đắt quá đỗi." Cao lão gia lắc đầu quầy quậy, "Đồ thủy tinh cỡ này, người Phật Lang Cơ ở Hào Kính Áo cũng có chở tới buôn bán, bát bình thủy tinh loại lớn bất quá chỉ ba lạng một chiếc. Loại nhỏ cùng lắm cũng chỉ một lạng một chiếc, cái cốc này..." Vừa nói vừa lắc đầu lia lịa, ý ngoài lời là nhiều nhất cũng chỉ đáng ba lạng. Mấy người họ tức thì như bị giội gáo nước lạnh, nhìn nhau sững sờ, hóa ra món bảo bối sát thủ của dân xuyên việt — cốc thủy tinh — lại chẳng đáng tiền đến thế... Tiêu Tử Sơn thấy mối làm ăn này sắp đổ bể, đoán chừng bên mình đã tính toán sai lầm, liền chắp tay nói: "Chúng tôi ngụ ở hải ngoại đã lâu, giá cả chốn này không hề tường tận, còn mong Cao lão gia chỉ giáo cho." Cao Cử nghĩ bụng đây là muốn mình tự ra giá, ông ngẫm nghĩ một thoáng rồi đưa ra mức giá: Hộp phấn, mỗi chiếc mười lạng bạc trắng. Cốc thủy tinh, mỗi chiếc một lạng. Chén đĩa melamine, chiếc lớn năm tiền, chiếc nhỏ hai tiền; loại muỗng thìa, một tiền. Hộp cơm nhựa, mỗi chiếc ba lạng. Áo mưa nhựa, mỗi chiếc một tiền. Dao nhỏ, mỗi thanh năm tiền. Thần khí bạo lợi truyền thống của dân xuyên việt là cốc thủy tinh thế mà lại thảm bại! Một nghìn lạng biến thành một lạng, khoảng cách này quả thực quá lớn, kim cương hóa thành bùn đất. Trái lại, chiếc hộp phấn nhựa nhỏ bé chẳng mấy bắt mắt kia mới hợp khẩu vị của thương nhân thời Minh, đủ thấy làm ăn buôn bán thì bất cứ lúc nào cũng không thể tự cho là đúng. Tiêu Tử Sơn bèn hỏi han chuyện buôn bán đường biển ở Quảng Châu này, tiện thể dò la cách nhìn nhận của đối phương về hàng hóa của mình. Hóa ra việc mậu dịch hải ngoại ở thành Quảng Châu này do người Phật Lang Cơ độc quyền. Bất kể ngoại thương đến từ đâu, thuyền bè chỉ được neo tại Hào Kính Áo, chờ đợi đo đạc đánh thuế rồi mới được phát mại hàng hóa. Kẻ được vào thành Quảng Châu giao thương chỉ có thương nhân Phật Lang Cơ. Trong thành có ba mươi sáu hành chuyên doanh xuất khẩu chỉ làm ăn với bọn họ, hằng năm đều đặt mua lượng lớn đồ sứ, tơ sống, đường trắng cùng các thứ hàng hóa khác. Song đám thương nhân Hào Bán Nhai như Cao lão gia lại là một ngả đường khác; ngả đường này dù Cao lão gia không nói toạc ra, Tiêu Tử Sơn cũng từng đọc được qua các thư tịch đời sau. Thứ Cao lão gia hứng thú nhất chính là chiếc gương trong hộp phấn. Ông bảo vật này thi thoảng người Phật Lang Cơ cũng mang tới bán, gương lớn có thể đáng giá hàng trăm lạng; chiếc gương nhỏ của họ tuy hơi bé, nhưng trong trẻo sáng rõ hơn gương từ Thái Tây đưa sang nhiều lắm. Nếu như có kích thước lớn hơn, giá cả cứ việc thương lượng. Còn như thứ "sứ mềm" — tức chén đĩa melamine — xét về chất liệu, cảm giác sờ nắn và hoa văn thì chẳng có gì nổi bật, chỉ được cái nhẹ nhàng không vỡ. "Bát thủy tinh mềm", tức hộp cơm nhựa, dẫu không vỡ nhưng lại kém vẻ long lanh trong suốt so với bát thủy tinh. Còn áo mưa nhựa và dao nhỏ, trong mắt Cao lão gia chẳng qua chỉ là mấy thứ đồ chơi bời. Mấy người họ không khỏi hổ thẹn: Dẫu tự hào có thừa mấy trăm năm kiến thức đi chăng nữa, cũng chưa chắc đã bì kịp cổ nhân. Trong câu chuyện, Cao lão gia cũng nhiều lần dò xét, gặng hỏi phong thổ nhân tình của Úc Châu. Tiêu Tử Sơn chỉ ậm ừ ứng phó, chỉ bảo bản quốc chuộng màu lam, trong nước nhiều thợ khéo thợ tài, lắm đồ kỳ xảo, lấy công thương lập quốc; người trong nước thích nói suông, hễ có danh mục gì là tự lập một đảng, cổ xúy luận điệu; song tụ họp như đàn ruồi lũ kiến, lâu ngày ắt tự tan rã. Hỏi đến quốc chủ là người thế nào, hắn bèn bịa nước có một chủ xưng là "Bát Xích", dưới có quyền tướng nắm việc quân cơ dân sinh xưng là "Tiểu Mễ", dân chúng trong nước không phân sang hèn đều bái phục thần sứ gọi là "A Đại Mễ". Cao lão gia nghe xong tặc lưỡi lấy làm lạ. Mải chuyện một hồi, cả ba đã sớm quên phái cảnh giác chuyện không được uống trà, đến lúc đứng dậy cáo từ, nước trà đã cạn sạch tự bao giờ. Việc ấy khiến Cao Cử đại lão gia thầm khinh bỉ bọn họ trong bụng. Trước khi đi, hai bên đã bàn xong việc giao dịch; các "hải thương Úc Châu" ba ngày sau sẽ cung ứng chuyến hàng đầu tiên, lại hứa hẹn mang thêm một ít đồ mới lạ sang. Chỉ có điều sự rời đi của ba người khiến Cao lão gia trong lòng lại nảy sinh mối ngờ vực lớn: Ba người này không chịu ra bằng cổng chính, nằng nặc đòi đến một nơi vắng vẻ ở hậu viện, lại còn yêu cầu người ngoài phải tránh đi hết. Cao lão gia không yên tâm, liền phái một tên gia đinh bạo dạn cẩn thận đứng ngó từ xa: thấy ba kẻ ấy lấm la lấm lét nhìn quanh một hồi, thoắt cái đã rẽ vào góc sau bờ tường, đợi khi gia đinh đuổi tới xem xét thì đã không còn thấy bóng dáng đâu nữa. Chú thích: Giá đồ thủy tinh trích từ cuốn "Phượng Châu tạp biên" của Vương Thế Trinh, đơn vị giá ban đầu là quán. Đây là mức giá thời Gia Tĩnh, nhưng do tác giả không tra cứu được giá cả vào thế kỷ 17 nên tạm dùng mức này thay thế, chư vị không cần truy cứu quá sâu. Nếu vị nào biết rõ, cũng xin chỉ giáo. (Hết chương)