Chương 1154: Câu hỏi khảo hạch

Huống hồ, đuổi kịp thì đã sao? Chẳng lẽ lại thật sự dám ra tay với huynh đệ đồng ngũ? Bộ máy triều đình cũng gần như tê liệt. Bổng lộc của quan viên các cấp cũng không phát nổi, kẻ có vây cánh đã sớm âm thầm chuyển dời gia quyến tài sản, kẻ không có vây cánh chỉ đành cắn răng chịu đựng, hoặc dứt khoát treo ấn từ quan đi tìm đường khác, mà lựa chọn hàng đầu đương nhiên là Trường An. Số quan viên có mặt điểm danh nơi triều hội ngày một thưa thớt, thành Triều Ca bao phủ trong bầu không khí ảm đạm thê lương, cung điện trang nghiêm thuở nào nay cũng lộ vẻ hoang tàn xơ xác. Đến nước này, mấy vị lão thần hiếm hoi còn ôm giữ tia trung thành cuối cùng với hoàng thất Đại Tần rốt cuộc cũng không ngồi yên được nữa. Họ cùng nhau dâng lên một đạo tấu chương đẫm máu mắt, đau xót trần thuật tệ đoan thời cuộc, nói thẳng "thiên mệnh đã dứt, lòng dân đã quy về Tĩnh Vương", khẩn cầu Cảnh Hi Đế "vì thiên hạ thương sinh, vì tông miếu xã tắc, noi theo Nghiêu Thuấn thuở xưa, nhường ngôi cho bậc hữu đức", may ra còn bảo toàn được tôn thất, hưởng trọn phần vinh hiển sau này. Bản tấu chương ấy đã đè bẹp chút lý trí tàn dư của Cảnh Hi Đế. "Loạn thần tặc tử! Toàn là loạn thần tặc tử!!" Cảnh Hi Đế xem xong tấu chương, tức đến toàn thân run rẩy, sắc mặt từ trắng bệch chuyển sang xanh mét. Hắn xé nát tấu chương ném xuống đất, vẫn chưa hả giận, lại bước tới giẫm mạnh mấy cái. "Bắt hết bọn chúng lại cho trẫm, tống vào thiên lao! Trẫm muốn giết sạch bọn chúng, giết chết lũ súc sinh ăn cây táo rào cây sung, dối vua lừa trên này!!" Những vị lão thần đầu tóc bạc phơ bị lôi ra khỏi triều đường, tống vào chiếu ngục tối tăm không thấy ánh mặt trời. Họ có lẽ từng ôm mộng liều chết can gián để đánh thức chút tỉnh táo cuối cùng của quân vương, nhưng kết cục xem ra chẳng được như ý. Hành động ấy làm nguội lạnh hoàn toàn tấm lòng của sĩ phu trong thiên hạ. Đến những bậc lão thần trung kiên còn rơi vào kết cục thảm hại dường này, thử hỏi còn ai dám nói đỡ cho triều đình Đại Tần lấy nửa lời? Cùng lúc đó, Chiêu Hoa Công Chúa lặng lẽ bôn ba giữa thâm cung và phủ đệ của các triều thần. Nàng mượn thân phận đặc biệt của mình để khuyên giải các thành viên trong tông thất Đại Tần. "Hoàng huynh đã phát cuồng, không còn nói lý lẽ được nữa. Tiếp tục ngoan cố chống cự chỉ có nước ngọc đá cùng tan, tông miếu chẳng thể giữ nổi." "Tĩnh Vương không phải kẻ hiếu sát. Nếu hắn muốn giang sơn này, sớm đã có thể xua quân nam hạ, đánh thẳng vào Triều Ca. Hắn chần chừ chưa động binh ắt có toan tính riêng." "Chủ động khuyên người thoái vị, nhường lại đại vị, may ra còn giữ được huyết mạch tông thất, có được một kết cục thể diện. Nếu đợi đến khi binh đao giáng xuống, đại quân phá thành, chư vị thúc bá huynh đệ đã nghĩ tới sẽ là cảnh tượng thế nào chưa?" Vì con đường sống, hoàng tộc tông thất rốt cuộc cũng lục tục gia nhập hàng ngũ khuyên thoái vị. Thái hậu đích thân tới Dưỡng Tâm Điện, nước mắt lã chã khuyên nhủ nhi tử, hãy lấy cơ nghiệp tổ tông và huyết mạch họ Tần làm trọng, chớ tiếp tục cố chấp. Ngặt nỗi Cảnh Hi Đế đã cố chấp đến tận xương tủy. Hắn đuổi cả Thái hậu ra ngoài, tuyên bố mình sống là hoàng đế Đại Tần, chết cũng là hoàng đế Đại Tần, kẻ nào còn dám nhắc đến hai chữ thiện nhượng liền chém đầu không tha! Chúng bạn xa lánh, người thân phản bội, cũng chỉ đến mức này là cùng. Hoàng cung rộng lớn dường như chỉ còn lại một mình Cảnh Hi Đế ôm giữ chiếc long ngai lung lay sắp đổ, chìm đắm trong cơn mê sảng về thiên tử chân mệnh. Trường An, Tĩnh Vương phủ, thư phòng hậu viện. Cửa sổ sáng sủa, ấm áp như xuân. Mặc cho ngoại giới phong vân cuộn trào, lòng người hoang mang đến đâu, nơi đây vẫn tựa như một chốn đào nguyên tách biệt cõi trần. Vương Trường Lạc đã sớm đóng cửa từ chối tiếp khách, trước mặt hắn là ba bóng hình nho nhỏ đang đứng. Đó chính là thế tử Vương Thần, Quận chúa Vương Nguyệt cùng đường đệ Vương Lạc Hoằng. Vương Thần năm nay bốn tuổi, Vương Nguyệt ba tuổi rưỡi, Vương Lạc Hoằng đã ngót nghét lên sáu. Cả ba đứa trẻ đều mặc áo bào nhỏ vừa vặn, đứng thẳng tắp, gương mặt non nớt lộ rõ vẻ phấn khởi. Bởi lẽ hôm nay đích thân Vương Trường Lạc sẽ khảo thí bài vở của chúng. "Ngồi cả xuống đi." Vương Trường Lạc mỉm cười. Giang Ánh Tuyết ngồi một bên mỉm cười nhìn phu quân và lũ trẻ, nàng cũng thấy dâng trào hứng thú. Lũ trẻ ngoan ngoãn ngồi xuống, tò mò nhìn Vương Trường Lạc. "Hôm nay không khảo Tứ thư Ngũ kinh, mà khảo về thảo nguyên." Đôi mắt ba đứa trẻ lập tức sáng rực lên. Thảo nguyên vừa quen thuộc lại vừa xa lạ. Quen thuộc là bởi Tĩnh Võ Quân từng đại thắng ở đó, phong lang cư tư, cái tên ấy ngày ngày được người đời nhắc tới. Xa lạ là vì trong số chúng chỉ có Vương Nguyệt từng theo mẫu thân dạo một vòng ở phương bắc vào dịp Tết, còn Vương Thần và Vương Lạc Hoằng đều chưa từng đặt chân tới. "Các con có biết các dân tộc du mục trên thảo nguyên ngày thường sinh sống ra sao không?" Vương Trường Lạc tuần tự chỉ dẫn, "Chẳng hạn như, họ sống ở đâu? Ăn gì? Uống gì? Mặc gì? Dựa vào thứ gì để mưu sinh?" Vương Lạc Hoằng đã học ở Tĩnh Vũ Thư Viện một năm nên phản ứng nhanh nhất: "Tam thúc, con biết! Họ ở trong lều, gọi là khung lư. Ăn thịt cừu, uống sữa ngựa sữa cừu, mặc áo da cừu, họ nuôi rất nhiều trâu bò cừu ngựa, dựa vào chăn thả để sống." "Ừ, Lạc Hoằng nói cơ bản đều đúng." Vương Trường Lạc gật đầu: "Họ theo nguồn nước và đồng cỏ mà sống, nơi nào cỏ nước tốt tươi thì lùa gia súc đến đó, người cũng dời nhà theo. Do vậy lều bạt của họ phải dễ tháo lắp, của cải chủ yếu là gia súc sống." Vương Thần không chịu thua kém, vội bổ sung: "Phụ thân, họ còn cưỡi ngựa bắn cung rất giỏi, từ nhỏ đã lớn lên trên lưng ngựa, đánh trận cũng chủ yếu là kỵ binh." "Đúng, Thần nhi nói cũng đúng. Lấy du mục làm kế sinh nhai nên họ giỏi cưỡi bắn, tính cơ động cao." Vương Trường Lạc cười, nhìn về phía Vương Nguyệt đang chớp chớp đôi mắt to tròn: "Nguyệt nhi, con có biết vì sao họ phải dời nhà khắp nơi, không thể ở yên một chỗ lâu dài không?" Vương Nguyệt ngẫm nghĩ một lát rồi đáp: "Bởi vì cỏ sẽ bị trâu bò với cừu ăn hết, mùa đông lại rất lạnh, có nơi cỏ không mọc nổi, họ phải chuyển tới nơi có cỏ, nếu không gia súc sẽ chết đói. Còn nữa... còn nước cũng rất quan trọng ạ." "Nguyệt nhi thật thông minh!" Vương Trường Lạc xoa đầu con gái, nói: "Nói trúng chỗ rồi đấy. Du mục chính là đi theo cỏ và nước. Cho nên đời sống của họ vô cùng bấp bênh, trông cậy cả vào ông trời. Bạch tai chính là tuyết tai, hắc tai chính là hạn hán, hễ gặp phải hai thứ này là gia súc chết hàng loạt, bản thân họ cũng phải chịu đói chịu rét, thậm chí không sống nổi. Để sinh tồn, có khi họ sẽ tràn xuống phía nam cướp lương thực, vải vóc và đồ sắt của người Hán chúng ta." Lũ trẻ nửa hiểu nửa không gật đầu. "Được rồi, giờ vấn đề tới đây." "Ta dự định xây dựng một trăm tòa thành trên thảo nguyên. Giống như Trường An của chúng ta, giống như Định Bắc Thành, có tường thành kiên cố, có nhà cửa ngăn nắp, có phố xá sầm uất, có học đường, y quán, ruộng đồng..." Hắn nhìn ba đứa trẻ hỏi: "Các con thử nghĩ xem, nếu trên thảo nguyên thật sự mọc lên một trăm tòa thành như vậy, có rất nhiều bá tánh người Hán dời tới đó sinh sống, cày cấy, buôn bán, thì những người Hung Nô du mục trước kia hoặc các bộ tộc khác, cuộc sống của họ, chuyện 'ăn uống ngủ nghỉ' của họ sẽ nảy sinh biến hóa gì?" Đây là một câu hỏi mở, không hề có đáp án chuẩn mực. Vương Lạc Hoằng nhíu mày, gắng sức nhớ lại những điều tiên sinh ở thư viện từng dạy cùng những mẩu chuyện nghe người lớn bàn tán, dè dặt đáp: "Có lẽ họ sẽ không cần phải chuyển nhà suốt nữa? Trong thành ấm áp, lại có nhà để ở. Họ có thể đem gia súc bán cho người trong thành đổi lấy lương thực, vải vóc, những đồ dùng cần thiết... Ừm... biết đâu trong số họ cũng có người học theo cách trồng trọt chăng?" "Rất tốt, Lạc Hoằng đã nghĩ tới chuyện định cư và giao thương." Vương Trường Lạc khích lệ: "Còn gì nữa không?" Vương Thần tranh lời: "Họ phải nghe lời chúng ta, tuân thủ quy củ của chúng ta, nếu không sẽ không cho họ ở trong thành, cũng không làm ăn buôn bán với họ." Giọng điệu của nhóc tỳ mang theo vài phần bá khí hiển nhiên. Vương Trường Lạc và Giang Ánh Tuyết đưa mắt nhìn nhau, dở khóc dở cười. Vương Trường Lạc kiên nhẫn dẫn dắt: "Bắt họ nghe lời chúng ta, tuân thủ quy củ là đúng. Nhưng ngoài mệnh lệnh ra, chúng ta còn có thể làm thêm điều gì để khiến họ tự nguyện thay đổi, tự muốn hướng tới cuộc sống tốt đẹp hơn không?" Vương Thần gãi đầu gãi tai, hơi nghẹn lời. Lúc này, Vương Nguyệt mới thỏ thẻ cất giọng: "Phụ thân, hồi Tết con theo mẫu thân lên phương bắc có thấy vài người Hung Nô. Có người giúp chúng ta sửa đường, có người chăn cừu bên ngoài tường thành, nhưng chỗ ở lại cố định, không phải lều bạt mà là loại nhà đắp bằng đất bùn. "Có một ông lão biết nói chút tiếng của chúng ta, ông ấy bảo trước kia cứ đến mùa đông là sợ gia súc chết rét, bản thân cũng bị đói. Nay tuy vẫn phải làm lụng nhưng ngày ngày được ăn cơm nóng, mùa đông có áo dày mặc, cháu nội của ông ấy còn được đứng ngoài học đường trong thành nghe lỏm tiên sinh giảng bài, ông ấy vui lắm." Vương Nguyệt vừa nhớ lại vừa sắp xếp câu từ: "Con nghĩ nếu chúng ta xây thành, có đại phu, con cái và gia súc của họ phát bệnh thì có thể đi chữa trị, chẳng cần cầu khấn Trường Sinh Thiên nữa. Có học đường rồi thì con cái họ cũng được đọc sách, biết đâu sau này có thể làm quan giống như Thuyên Trụ thúc thúc? Có ruộng đất, nếu họ không muốn chăn thả nữa cũng có thể học cách cày cấy, tự trồng trọt lấy lương thực mà ăn, như vậy họ sẽ không phải nơm nớp lo bụng đói, cũng chẳng luôn nghĩ tới chuyện tràn xuống cướp đồ của chúng ta nữa đúng không ạ?" Ánh mắt Vương Trường Lạc sáng rực rỡ. Con gái mới ba tuổi rưỡi mà đã nhìn thấu tới tầng sâu hơn về giáo hóa, y tế, cùng sự chuyển biến trong phương thức sản xuất, nha đầu này tâm tư thật tỉ mỉ thông suốt. "Ha ha ha, nói hay lắm." Vương Trường Lạc cười lớn sảng khoái, bế thốc con gái lên, thơm một cái vào gương mặt nhỏ nhắn hồng hào của con. "Nguyệt nhi quan sát tỉ mỉ, nghĩ cũng sâu xa, giỏi hơn hai ông anh này nhiều." Vương Thần và Vương Lạc Hoằng lập tức xịu mặt, nhất là Vương Thần, nhỏ giọng lầm bầm: "Hừ, chẳng qua là do muội muội theo Lam nương thân tới thảo nguyên thôi, nếu không con cũng biết..." Giang Ánh Tuyết lườm con trai một cái đầy trách móc: "Con thì ngày nào cũng chỉ biết mải chơi, không cưỡi ngựa thì cũng hí hoáy với con ngựa gỗ đao gỗ nhỏ, bảo con chăm đọc sách, để ý chuyện xung quanh thì chẳng bao giờ nghe. Hôm nay phạt con chép phạt 'Thiên Tự Văn' mười lần cho tĩnh tâm lại." "Mười lần ạ?" Gương mặt nhỏ của Vương Thần lập tức ỉu xìu. Vương Lạc Hoằng cười trộm, chẳng ngờ ánh mắt Giang Ánh Tuyết đảo qua, nhìn về phía cậu: "Lạc Hoằng, con làm huynh trưởng mà không làm gương tốt, cùng chép với Thần nhi đi. Con chép 'Bách Gia Tính', cũng mười lần." Vương Lạc Hoằng ủ rũ cụp tai. Vương Nguyệt thò đầu nhỏ ra khỏi lòng phụ thân, nhìn bộ dạng mặt ủ mày chau của hai người ca ca, cười hì hì: "Phụ thân, Nguyệt nhi làm xong bài vở hôm nay rồi, con đi bồi các ca ca chép, con trông chừng họ viết, bảo đảm không để họ lười biếng đâu." Vương Trường Lạc và Giang Ánh Tuyết đều bật cười. Nhìn các con nô đùa rộn ràng, Vương Trường Lạc cảm thấy đây mới chính là niềm hạnh phúc.