Chương 3: Thẻ xanh trắng

Sáng hôm sau trời còn chưa sáng, Lưu Phú Quý đã đánh thức Lưu Tương dậy. "Dậy đi, rửa mặt thay quần áo rồi đi làm giấy tờ." Lưu Phú Quý đã thay một chiếc áo sơ mi trắng ủi phẳng phiu, dưới chân là đôi giày da đánh bóng loáng. Ông ném cho Lưu Tương một chiếc áo khoác xanh đậm và một chiếc quần tây đen, tuy đều là đồ cũ nhưng so với bộ quần áo từ đại lục mang sang của hắn thì tốt hơn không biết bao nhiêu lần. "Mặc vào đi, đừng để người ta vừa nhìn là biết mới vượt biên sang." Lưu Tương vệ sinh cá nhân xong rồi thay đồ, đứng trước tấm gương to bằng bàn tay trong nhà vệ sinh soi một lúc. Thiếu niên trong gương gầy trơ xương, gò má nhô cao, môi khô nứt nẻ, nhưng ngũ quan khá sáng sủa đàng hoàng, nhất là đôi mắt đen láy, toát lên vẻ trầm tĩnh không thuộc về một thiếu niên mười sáu tuổi. Hắn bỗng nhớ ra một chuyện — tối qua Lưu Phú Quý hỏi hắn bao nhiêu tuổi, hắn bảo mười sáu, nhưng con nít nông thôn đại lục khi làm giấy khai sinh thường có sai lệch, khối người đến năm sinh của mình còn chẳng nhớ rõ. Nếu trên chứng minh nhân dân có thể sửa tăng lên hai tuổi thành mười tám thì sau này làm ăn sẽ thuận tiện hơn rất nhiều. Mười tám tuổi là có thể tự đứng tên ký hợp đồng, mở công ty, mua nhà, còn mười sáu tuổi thì đụng đâu cũng bị hạn chế. Bước ra khỏi nhà vệ sinh, hắn thăm dò hỏi Lưu Phú Quý: "Chú, cháu khai tăng thêm hai tuổi được không? Mười sáu tuổi nhiều việc khó làm lắm." Lưu Phú Quý đang nhét tài liệu vào cặp táp, nghe vậy bèn ngẩng đầu nhìn hắn một cái, khẽ nhíu mày rồi lại giãn ra ngay. Ông ngẫm nghĩ vài giây rồi nói: "Mày chắc chứ? Sửa tuổi thì không phải không được, nhân viên thụ lý ở đây cũng chẳng khắt khe lắm, nhưng sau này cầm chứng minh thư này là mày mười tám tuổi rồi đấy, đừng có đến lúc lại tự nhớ lẫn lộn." "Không đâu chú." Lưu Tương đáp chắc nịch. Lưu Phú Quý không nói thêm gì nữa, coi như ngầm đồng ý. Hai người ra khỏi cửa, men theo cầu thang đi xuống lầu. Thâm Thủy Bộ sáng sớm đã bắt đầu nhộn nhịp, các quán trà ven đường tỏa ra mùi thơm của trà sữa và bánh dứa, sạp báo treo đầy các loại tạp chí sặc sỡ, dưới đất vẫn còn vương vãi giấy vụn từ những sạp hàng đêm qua. Lưu Phú Quý dẫn Lưu Tương ra đường Trường Sa Loan, vẫy một chiếc taxi màu đỏ rồi báo địa chỉ cho tài xế. Đây là lần đầu tiên Lưu Tương đi taxi ở Hồng Kông, ghế bọc da nhân tạo màu đỏ, trong xe thoang thoảng mùi khói thuốc, những con số nhảy liên tục trên đồng hồ tính tiền khiến người ta không khỏi giật mình. Suốt dọc đường, Lưu Phú Quý dặn dò hắn những điều cần lưu ý: "Đến nơi làm thủ tục, người ta hỏi gì mày đáp nấy, đừng nói thừa. Hỏi từ đâu tới thì bảo từ Huệ Dương, Quảng Đông sang thăm người thân, là cháu ruột của tao. Hỏi tới hồi nào thì nói tháng trước, đang ở nhờ nhà họ hàng. Hỏi tuổi thì nói mười tám. Nhớ kỹ đấy, tuyệt đối không được hé răng hai chữ 'vượt biên', cũng đừng bảo mới chân ướt chân ráo tới nơi. Giờ chính sách tuy có nới lỏng, nhưng lỡ mồm một câu là người ta tống mày vào diện nhập cảnh trái phép xử lý ngay." Lưu Tương ghi nhớ từng lời. Văn phòng làm thủ tục nằm trong một tòa nhà liên cơ quan chính phủ ở Vượng Giác, dòng người xếp hàng đã rẽ ngoằn ngoèo qua mấy khúc cua. Lưu Tương phóng tầm mắt nhìn quanh, mười người trong hàng thì có đến tám chín người trạc tuổi hắn, có người ăn mặc coi như tươm tất, có người vẫn mặc nguyên đồ đại lục, nhìn qua là nhận ra ngay. Ai nấy đều cúi gằm mặt, cố tránh chạm mắt với người khác, bầu không khí bao trùm một nỗi căng thẳng đầy thận trọng. Xếp hàng gần hai tiếng đồng hồ cuối cùng cũng đến lượt Lưu Tương. Ngồi sau quầy tiếp nhận là một nữ nhân viên trung niên đeo kính gọng đen, vẻ mặt lạnh tanh. Bà ta đẩy một tờ đơn qua, trên đó yêu cầu điền họ tên, ngày tháng năm sinh, nơi sinh, thời gian đến Hồng Kông, địa chỉ cư trú tại Hồng Kông, mối quan hệ với người bảo lãnh. Lưu Tương nhận lấy bút, nắn nót điền từng nét theo đúng những gì Lưu Phú Quý đã dặn trước. Ở mục ngày sinh, hắn cố tình đẩy sớm lên hai năm, viết một ngày trong năm 1962 — tính như vậy thì đến năm 1980 vừa tròn mười tám tuổi. Nữ nhân viên liếc qua tờ đơn, ngẩng đầu nhìn Lưu Tương, ánh mắt dừng lại trên gương mặt gầy gò của hắn chừng hai giây, dường như có chút hoài nghi, nhưng rốt cuộc bà ta chẳng nói gì, chỉ bảo hắn lấy dấu vân tay, chụp ảnh, rồi đưa cho hắn một phiếu hẹn. "Bảy ngày làm việc sau đến lấy chứng minh nhân dân." Đơn giản thế thôi sao? Lưu Tương thầm cảm thấy khó tin. Hắn vốn tưởng sẽ có tra hỏi, xác minh lý lịch, thậm chí làm khó dễ, kết quả toàn bộ quá trình chưa đầy mười phút, đối phương đến một câu thừa thãi cũng chẳng buồn hỏi. Sau này hắn mới biết, mấy tháng trước tháng 10 năm 1980 là giai đoạn cấp phát chứng minh nhân dân lỏng lẻo nhất trong lịch sử Hồng Kông. Để giải quyết làn sóng vượt biên do "Chính sách Chạm đáy" mang lại, chính quyền Hồng Kông thuộc Anh gần như ai đến cũng nhận. Hắn vừa khéo bắt kịp chuyến tàu chót này. Bảy ngày sau, Lưu Phú Quý đích thân đi cùng hắn đến lấy chứng minh nhân dân. Tấm chứng minh nhân dân nhỏ hơn so với Lưu Tương tưởng tượng, đó là một tấm thẻ nhựa màu xanh trắng, mặt trước in ảnh của hắn — một thiếu niên đen nhẳng gầy gò, mái tóc phản chiếu ánh đèn chụp ảnh hơi lóa, vẻ mặt có phần gượng gạo. Nhưng dòng chữ bên dưới tấm ảnh ghi rõ ràng rành mạch: Lưu Tương, sinh năm 1962, số chứng minh nhân dân Hồng Kông XXXXXXX. Mười tám tuổi, hắn đã đường đường chính chính trở thành một cư dân mười tám tuổi hợp pháp của Hồng Kông. Lưu Phú Quý cầm lấy tấm thẻ xem qua, im lặng một lúc rồi nói một câu đầy ẩn ý: "Tấm thẻ này chẳng đáng mấy đồng, nhưng có nó thì mày không còn là kẻ cư trú bất hợp pháp ở Hồng Kông nữa. Kể từ hôm nay, mày là người Hồng Kông rồi." Lưu Tương cẩn thận cất tấm chứng minh thư vào túi áo trên, dùng tay ấn nhẹ, cảm nhận được góc thẻ cứng cáp cộm lên trước ngực. Hắn bỗng nhớ ra một chuyện — ở kiếp trước hắn từng thấy trên mạng có đấu giá, chứng minh thư Hồng Kông thời kỳ đầu trên thị trường sưu tầm có thể bán được mấy nghìn đô la Hồng Kông một tấm. Tất nhiên hắn sẽ không bán, tấm thẻ này đối với hắn chính là "giấy tờ tùy thân hợp pháp" đầu tiên sau khi xuyên không đến thế giới này, ý nghĩa của nó vượt xa tiền bạc. Trên đường về, Lưu Phú Quý không gọi taxi mà dẫn Lưu Tương đi xe buýt. Chiếc xe buýt hai tầng lắc lư chạy qua đường Di Đôn, biển hiệu hai bên đường san sát lớp này chồng lên lớp khác, chen chúc nhau như một khu rừng biển quảng cáo. Lưu Tương ngồi ở tầng trên sát cửa sổ, nhìn cảnh đường phố lướt qua trước mắt — tiệm vàng, tiệm đồng hồ, tiệm quần áo, tiệm trà thảo mộc, rạp chiếu phim, mỗi loại biển hiệu đều đại diện cho một ngành nghề, và đằng sau mỗi ngành nghề lại là một chuỗi cung ứng hoàn chỉnh. Hắn âm thầm ghi nhớ tất cả vào lòng, như đang ghép từng mảnh để hoàn thiện bức tranh kinh tế của Hồng Kông. Về đến Thâm Thủy Bộ thì đã là buổi trưa. Lưu Phú Quý dắt Lưu Tương vào một quán trà, gọi hai suất cơm ngỗng quay, thêm một đĩa rau xào và hai ly trà sữa đá. Trong lúc chờ bưng đồ ăn lên, Lưu Phú Quý bỗng nghiêm nét mặt nói: "A Tương, giờ mày có chứng minh thư rồi, coi như đã đứng vững được gót chân. Có chuyện này tao muốn bàn với mày." "Chú cứ nói đi ạ." Lưu Phú Quý bưng ly trà sữa đá lên hớp một ngụm, dùng ống hút khuấy đá lách cách, cân nhắc lời lẽ: "Tuổi mày đúng ra là phải đi học. Bên Hồng Kông này có không ít trường bổ túc ban đêm, lại có cả các lớp dạy nghề, học tiếng Anh, học kế toán, học quản lý, cái gì cũng có. Mày mà muốn đi học thì tao lo học phí, ban ngày mày đi học, tối về sạp trông hàng giúp tao là được. Học lấy một hai năm rồi ra trường kiếm tấm bằng, kiếm công việc đàng hoàng tử tế, còn hơn là đứng đường bán quần áo." Lưu Tương thoáng ngẩn người, trong lòng toan tính xem phải từ chối ông chú họ này thế nào đây —