Chương 4: Kế hoạch

Lưu Tương biết Lưu Phú Quý có ý tốt. Trong quan niệm truyền thống của người đại lục, "học hành đổi đời" là chân lý hiển nhiên, một người bề trên chịu bỏ tiền nuôi hậu bối đi học là cái tình lớn bằng trời. Nhưng trong lòng Lưu Tương hiểu rất rõ: hắn không cần đi học. Không phải kiêu ngạo, mà là thực tế. Hắn mang theo hơn hai mươi năm kiến thức thương mại và hiểu biết thị trường trọng sinh trở về, xu hướng kinh tế, biến động ngành nghề và những thời cơ đón gió của Hong Kong trong bốn mươi năm tới, hắn nắm rõ hơn bất kỳ ai trên thế giới này. Bỏ ra hai năm đến trường bổ túc ban đêm học kế toán sơ cấp hay tiếng Anh vỡ lòng, với hắn chẳng khác nào lãng phí sinh mạng. Hắn không thiếu kiến thức, thứ hắn thiếu là vốn liếng, là quan hệ, là điểm tựa để khởi động. Mà những thứ đó, ở sạp quần áo của Lưu Phú Quý có thể tích lũy nhanh hơn nhiều. Nhưng từ chối thẳng thừng sẽ thành ra không biết điều. Lưu Tương ngẫm nghĩ, lựa lời nói sao cho thật khéo: "Chú, cháu hiểu tấm lòng của chú rồi. Thật sự, cháu biết ơn chú lắm. Nhưng cháu nghĩ kỹ rồi, cháu vẫn muốn theo chú học buôn bán trước." Lưu Phú Quý khẽ nhíu mày: "Mày không đi học, sau này tính sao? Mới có mười tám tuổi đầu—" "Chú, chú nghe cháu nói hết đã." Lưu Tương đặt đũa xuống, nghiêm túc nhìn Lưu Phú Quý, "Không phải cháu không muốn học, mà cháu thấy làm ăn buôn bán chính là cách học tốt nhất. Chú làm bán sỉ quần áo bao nhiêu năm nay, còn thực tế hơn bất cứ trường lớp nào. Nhập hàng, ép giá, vào sổ, quản kho, xem thị trường, tiếp xúc khách khứa—những thứ đó, trường học đâu có dạy." Lưu Phú Quý không đáp ngay, gắp một miếng ngỗng quay bỏ vào miệng nhai chầm chậm. "Cháu không bảo đi học là vô ích, mà tình cảnh của cháu bây giờ, thứ thiếu nhất không phải bằng cấp, mà là kinh nghiệm. Giờ cháu bỏ hai năm ra học, cái gì cũng lỡ dở hết. Năm xưa chú tới Hong Kong, chẳng phải cũng vừa làm vừa học đó sao? Chú có thể dạy cháu rất nhiều thứ." Lưu Tương cân nhắc từng lời, chậm rãi nói. Nói vậy rất khôn ngoan. Lưu Phú Quý năm xưa cũng hơn mười tuổi đã đến Hong Kong, lăn lộn từ tầng đáy đi lên, quả thực chẳng học hành gì nhiều, toàn nhờ thực chiến tích lũy lại. Lưu Tương lấy chính trải nghiệm của ông ra thuyết phục, vừa tỏ ý tôn trọng, lại khiến ông không tài nào phản bác. Lưu Phú Quý nhai xong miếng ngỗng quay, lại hớp một ngụm trà sữa, cuối cùng mới mở miệng: "Mày khéo mồm thật đấy. Tao cũng không ép mày đi học, chỉ sợ sau này mày hối hận thôi. Giờ mày còn trẻ, thấy kiếm tiền là quan trọng nhất, đợi tới tuổi của tao, mày mới hiểu—" "Chú, cháu không hối hận đâu." Giọng Lưu Tương rất bình tĩnh nhưng đầy kiên định, "Lựa chọn của cháu, cháu tự chịu trách nhiệm." Lưu Phú Quý nhìn chằm chằm hắn mấy giây, như đang đánh giá xem thằng nhóc này có thật sự suy nghĩ thấu đáo hay chưa. Lưu Tương không hề tránh né ánh mắt ông, hai người cứ thế nhìn nhau một lúc. Cuối cùng Lưu Phú Quý thở dài, hừ mũi một tiếng: "Được, mày có chính kiến. Nhưng tao nói trước điều khó nghe thế này—mày muốn theo tao học buôn bán thì không được lười biếng. Sạp mở cửa lúc bảy giờ sáng, sáu giờ rưỡi mày phải có mặt. Bốc hàng, xếp hàng, ghi sổ, chạy vặt, cái gì cũng phải làm. Một tháng tao trả lương cứng tám trăm đồng, làm tốt thì có thêm hoa hồng. Mày mà không chịu nổi khổ thì cứ nói với tao bất cứ lúc nào, đường đi học vẫn để ngỏ cho mày." Lương cứng tám trăm đồng. Lưu Tương tính nhanh trong đầu: con số này thấp hơn lương công nhân bình thường ở Hong Kong, nhưng với một thiếu niên vượt biên vừa có chứng minh thư, chưa có chút kinh nghiệm nào, thì đây đã là khởi đầu không tồi. Huống hồ Lưu Phú Quý còn nói "làm tốt thì có thêm hoa hồng", chứng tỏ ông chú họ này thật lòng muốn dìu dắt hắn. "Cảm ơn chú." Lưu Tương nâng ly trà sữa đá lên, mượn trà thay rượu, cụng ly với Lưu Phú Quý. Hai ly thủy tinh va vào nhau kêu leng keng giòn tan, đá lạnh lắc lư trong ly, bọt trà sữa chậm rãi trượt dọc theo thành ly. Ăn cơm xong, Lưu Phú Quý dẫn Lưu Tương đến chợ bán sỉ quần áo ở Thâm Thủy Bộ. Chợ nằm ở khu đường Trường Sa Loan, gồm vài tòa nhà công nghiệp cũ và các gian hàng tầng trệt của dãy nhà Đường Lâu ghép lại, các sạp hàng chen chúc san sát nhau, bán đủ mọi thứ trên đời—đồ bò, áo khoác, sơ mi, áo phông, váy liền thân, quần áo trẻ em, kiểu dáng nhiều đến hoa cả mắt. Không khí đặc quánh mùi vải vóc, mùi ẩm mốc của thùng các-tông và mùi khói dầu từ tiệm trà nhà bên bốc sang. Tiếng người ồn ào cuồn cuộn như sóng triều, khắp nơi toàn là phu khuân vác kéo xe chở hàng, bánh sắt của xe kéo nghiến trên nền xi măng rít lên ken két chói tai. Sạp của Lưu Phú Quý nằm ở tầng hai, không lớn lắm, chừng ba mươi mét vuông, ba mặt tường treo kín hàng mẫu, dưới đất chất đống mấy chục thùng các-tông. Sạp không có biển hiệu đàng hoàng, chỉ dán một tờ giấy đỏ trước cửa, bên trên dùng bút lông viết bốn chữ "Quần áo Lưu Ký". Ở đây thuê hai nữ công nhân, đều là phụ nữ bản địa tầm bốn, năm mươi tuổi, một người phụ trách là ủi, một người phụ trách đóng gói. Sạp chủ yếu làm ăn bán sỉ, khách hàng là các chủ tiệm quần áo nhỏ ở Hong Kong và đám dân buôn chuyến từ đại lục sang. Lưu Phú Quý đứng giữa sạp hàng như một vị tướng duyệt binh, chỉ vào các mẫu treo trên tường, bắt đầu dạy Lưu Tương bài học đầu tiên. "Mày nhìn cái quần bò ống loe này xem," Lưu Phú Quý gỡ một mẫu trên tường xuống, lật mác giặt ở mặt trong ra, "Hàng này lấy từ xưởng gia công chui ở Quan Đường, vải Đài Loan, đường may tạm được, giá nhập mười hai đô Hong Kong một chiếc." "Mười hai đô ạ?" Lưu Tương nhận lấy chiếc quần, sờ chất vải rồi tỉ mỉ xem từng mũi kim đường chỉ. Kiếp trước hắn làm ngành may mặc nên nắm rõ cơ cấu giá thành như lòng bàn tay. Một chiếc quần bò ống loe, tiền vải tốn chừng năm đến sáu đô Hong Kong, tiền công cắt may ba đến bốn đô, cộng thêm phụ liệu và bao bì thì giá vốn rơi vào khoảng mười đến mười một đô. Xưởng chui bán mười hai đô, lãi gộp chỉ có một hai đô, xem như đi theo hướng lấy số lượng bù lợi nhuận. Lưu Phú Quý gật đầu: "Đúng, mười hai đô. Tao bán sỉ lại cho đám bán lẻ bên dưới, một cái mười tám đô. Bán lẻ mang về tiệm bán ra, niêm yết giá từ ba mươi lăm đến bốn mươi đô. Mày tự tính xem, trong chuỗi này đứa nào ăn dày nhất?" "Bên bán lẻ ạ." Lưu Tương trả lời không cần nghĩ, "Lãi gộp mười bảy đến hai mươi hai đô, gần như gấp đôi." "Khôn đấy." Ánh mắt Lưu Phú Quý thoáng nét tán thưởng, "Nhưng mày không thể chỉ nhìn vào lãi gộp. Bán lẻ còn phải gánh tiền thuê mặt bằng, nhân công, điện nước, lại thêm rủi ro tồn hàng. Một cái áo treo trong tiệm ba tháng không bán được là lỗ vốn. Tao làm bán sỉ, vòng quay nhanh, hàng nhập hôm nay khéo ngày kia đã đẩy sạch. Tiền của tao không bị chôn vào hàng, nhưng tiền của chúng nó thì có." Lưu Tương nghe là hiểu ngay. Đây chính là bản chất cốt lõi của nghề bán sỉ—dùng lãi mỏng đổi lấy tốc độ quay vòng cao, lấy quy mô đổi lấy lợi nhuận. Một cái quần kiếm sáu đồng, một ngày đẩy năm trăm chiếc là có ba nghìn; một tháng làm hai mươi ngày là sáu mươi nghìn. Trừ đi tiền thuê sạp, nhân công, chi phí lặt vặt, lãi ròng ít nhất cũng ba bốn mươi nghìn. Ở Hong Kong năm 1980, đây đã là mức thu nhập vô cùng khấm khá. Hắn bắt đầu thầm tính toán: nếu trong vòng nửa năm có thể nắm rõ cả đầu vào lẫn đầu ra của chuỗi cung ứng này, tìm được nguồn hàng rẻ hơn hoặc mở rộng thêm kênh tiêu thụ lớn hơn, biên lợi nhuận vẫn còn có thể tăng lên nữa. Nhưng trước mắt hắn chưa cần nghĩ xa xôi, cứ học cho thật vững những gì Lưu Phú Quý dạy đã. "Chú, sáng mai sáu giờ rưỡi cháu có mặt đúng giờ." Lưu Phú Quý liếc nhìn hắn, khóe môi khẽ nhếch lên, thò tay móc chùm chìa khóa trong túi ra rồi thảy cho hắn một chiếc: "Chìa khóa sạp đấy, đừng làm mất." Lưu Tương đón lấy chìa khóa, cảm giác mát lạnh của kim loại truyền vào lòng bàn tay, nằng nặng. Kể từ ngày mai, hắn không còn là thằng nhóc vượt biên bám trên mạn thuyền cao su năm nào nữa rồi.