Chương 430: Dân thường dễ hiếp, trời xanh khó lừa

"Đi mau!" "Đại nhân, căn nhà này chẳng có thứ gì đáng tiền cả, cả một lũ nghèo rớt mồng tơi." "Bắt đi, bắt đi, bắt hết đi!" "Rõ." "..." Không nộp nổi thuế má, chiếu theo luật pháp Đại Tùy, có thể bị bắt tống giam. Thế nhưng phần lớn thời gian, quan lại địa phương chẳng buồn bắt giam làm gì cho tốn cơm tù. Thường thì bọn chúng sẽ quy đổi thành lao dịch, áp giải đi làm việc khổ sai để gán nợ. Chẳng mấy chốc, tiếng khóc than của đám đàn ông phụ nữ xen lẫn những tràng quát tháo ầm ĩ vang lên. Lý Bình An uống cạn một hơi bát canh mai ướp lạnh, thuận miệng nói: "Sĩ thân không nộp thuế, đám con cháu tông thất đông đảo thì hút máu quốc gia, tông môn môn phái các nơi lại khai khống số lượng đệ tử. Đất đai bị kiêm tính nghiêm trọng, thuế má cả nước đè nặng lên vai lê dân cùng khổ, cứ đà này chẳng rõ Đại Tùy còn chống đỡ được bao lâu." Người nói vô tâm người nghe hữu ý, Liễu Vận khẽ giật mình. Nàng đưa tay vén lọn tóc mai, khẽ thở dài: "Kiêm tính đất đai xưa nay vẫn là bài toán không lời giải, con cháu tông thất cũng cần an trí thỏa đáng, tông môn các nơi lại phải lôi kéo vỗ về... Triều đình có nỗi khó xử của triều đình." Lý Bình An lại nói: "Kẻ giàu ruộng đất thẳng cánh cò bay, kẻ nghèo không có đất cắm dùi, dẫu không thể triệt để xóa bỏ thì cũng phải kiềm chế lại. Bằng không, đợi đến khi mọi chuyện trượt dài đến mức không thể cứu vãn, đại sự hỏng bét." Liễu Vận vừa lắng nghe, vừa rót phần canh mai còn lại trong bát mình sang chiếc bát không của Lý Bình An. Đêm đó, hai người trò chuyện rất nhiều. Từ khảo hạch bộ máy, điều chỉnh cơ cấu ngành nghề, cải cách tài chính thuế khóa, cho đến chỉnh đốn thể chế quân sự, coi trọng nghiên cứu phát triển vũ khí, cất nhắc danh tướng... ... Dứt khỏi dòng hồi tưởng, Lý Bình An cầm bức thư của Cảnh Dục trong tay. Hắn không khỏi bật cười. Năm đó kể những chuyện ấy cho Liễu Vận nghe, Lý Bình An thừa nhận mình có chút tâm lý khoe mẽ. Dù sao, thân là một thanh niên thế kỷ hai mươi mốt xuyên không tới đây, trong lòng khó tránh khỏi cảm giác thượng đẳng kiểu "người đời đều say riêng mình ta tỉnh". Tất nhiên, phần nhiều vẫn là kỳ vọng. Nếu một ngày Liễu Vận bước lên ngai vàng, biết đâu chừng nàng thật sự có thể biến những ý tưởng ấy thành hiện thực. Coi như cũng là một việc tốt bản thân làm được sau khi xuyên không đến cõi này. Nghĩ đến đây, Lý Bình An liền viết một phong thư hồi đáp cho Cảnh Dục. Đại ý là buông vài lời khích lệ, bảo hắn ráng làm cho tốt, chớ phụ lòng kỳ vọng của lê dân bá tánh. Ở cuối thư, hắn còn tặng thêm cho Cảnh Dục một bài thơ: "Nhĩ phụng nhĩ lộc, Dân cao dân chi. Hạ dân dị ngược, Thượng thiên nan khi." Nói là tặng cho gã, chi bằng bảo mượn tay gã để tống thẳng vào mặt đám quan lại tham ô hủ bại ở thành Du Đô. ... Thành Du Đô. Thành Du Đô đổi trời rồi, đây là đề tài bàn tán xôn xao khắp đầu đường ngõ hẻm. Tân quan tri phủ Cảnh Dục tự biết việc cải cách khó lòng thúc đẩy ngay, bèn chọn cách bắt đầu điều tra từ các vụ án tham nhũng. Để Cảnh Dục tiện bề hành sự, một đội tuần tra đã từ kinh thành cấp tốc chạy thẳng tới thành Du Đô. Từ vụ án nhà họ Mã trộm gạo, lần theo dấu vết, cả một đường dây đại án bị phanh phui. Thế nên sử sách mới gọi đây là "Kỳ án trộm gạo Du Đô". Vụ án này liên lụy cực rộng, số lượng quan lại ngã ngựa lên tới con số hàng ngàn đầy kinh hãi, chốn quan trường Du Đô bay màu tới tám phần mười. Triều đình buộc phải điều động quan lại từ các tỉnh lân cận tới trám chỗ, thậm chí có những kẻ vừa mang tội vừa phải nhậm chức để chuộc vạ. "Đại nhân, có thư của ngài." Cảnh Dục mở thư ra, chỉ chốc lát sau sắc mặt khẽ biến, lẩm bẩm đọc: "Nhĩ phụng nhĩ lộc, Dân cao dân chi. Hạ dân dị ngược, Thượng thiên nan khi." Cảnh Dục im lặng hồi lâu, dường như đang cố rặn ra một câu thật văn vẻ để đánh giá mấy vần thơ này của Lý Bình An. Cuối cùng, gã vỗ đùi đánh đét: "Đỉnh phong!" Ngay sau đó, Cảnh Dục sai người gọi thợ đá đến, khắc bốn câu thơ này lên bia đá rồi dựng ngay trước cổng nha môn. Gã còn hạ lệnh, tất cả nha môn quan lại các cấp trong thành Du Đô đều phải dựng bia đá này, bắt buộc phải thuộc làu làu từng câu từng chữ. "Kìa, chỗ đó dựng tấm bia đá từ bao giờ thế?" "Là do Cảnh đại nhân sai người dựng đấy." "Ồ? Bia gì thế?" "Khắc bốn câu thơ, lại đó mà xem là biết liền." "Bổng lộc các ngươi hưởng, đều là mỡ máu của dân. Dân đen dễ ức hiếp, nhưng trời xanh khó dối lừa." "Đây là do Cảnh đại nhân viết sao? Đúng là học tử của Hoài Lộc Thư Viện, tài hoa thật!" "Không phải Cảnh đại nhân viết đâu, là một người bạn của ngài ấy đấy, ngươi nhìn hàng chữ nhỏ bên dưới tấm bia xem." "Lý Bình An kính tác." Bên cạnh còn một hàng chữ nhỏ nữa: "Bằng hữu Cảnh Dục khuyên nhủ mà viết nên." Ít lâu sau, tại kinh thành. Bên trong ngự thư phòng. Thủ phụ nội các đang tranh cãi kịch liệt với vài vị đại thần tự xưng là dòng dõi thanh lưu. Hai bên chẳng ai chịu nhường ai, trong khi Liễu Vận chẳng buồn để tâm, chỉ lật xem những tấu chương mật do các bộ dâng lên. Đợi đám người cãi vã hòm hòm, nàng mới cất giọng nhàn nhạt: "Chuyện ở thành Du Đô, các vị ái khanh đều nghe cả rồi chứ?" Thủ phụ đáp: "Cảnh Dục làm việc quả thực rất đắc lực. Thành Du Đô tham nhũng nghiêm trọng, các mối quan hệ rễ sâu chằng chịt, cũng chỉ có kẻ cương trực không sợ chết mới phá nổi cục diện này." Thủ phụ cũng xuất thân từ Hoài Lộc Thư Viện, tự nhiên có hảo cảm với kẻ cùng môn quy như Cảnh Dục. Hơn nữa lần này Cảnh Dục xử lý quá xuất sắc, ông ta đương nhiên không tiếc lời khen ngợi trước mặt quân vương. "Nghe nói hắn còn cho dựng bia đá, khắc bốn câu cảnh tỉnh." Hộ bộ Thượng thư lên tiếng. Liễu Vận đọc chậm rãi: "Nhĩ phụng nhĩ lộc, dân cao dân chi, hạ dân dị ngược, thượng thiên nan khi." Sắc mặt quần thần khẽ động, ngẫm nghĩ kỹ bốn câu này, ai nấy đều không giấu nổi vẻ tán thưởng. "Cảnh Dục này quả có vài phần thi tài." Thủ phụ cười nói, "Ý thơ mộc mạc dễ hiểu, xứng đáng là biểu tượng cho sự liêm khiết của quan lại Đại Tùy ta, dùng để răn đe trăm quan thì còn gì bằng." Mọi người đều dành những lời có cánh. Bài thơ này viết quá chuẩn mực, không hề giống thứ thơ từ sáo rỗng, hoa mỹ khó hiểu của đám hủ nho. Bốn câu này vừa có thể lưu truyền trong giới quyền quý, lại vừa giúp bần dân áo vải dễ dàng thấu triệt. Liễu Vận khẽ gật đầu đồng tình. "Có điều, bài thơ này không phải do Cảnh Dục viết, mà là một đệ tử Thục Sơn." "Hử?" Mấy người trong ngự thư phòng lập tức ngơ ngác. Đệ tử Thục Sơn? "Là một đệ tử Thục Sơn tên gọi Lý Bình An viết." Căn phòng rơi vào tĩnh lặng giây lát, ngay sau đó Thủ phụ ho khan một tiếng để xua đi sự ngượng ngùng: "Thục Sơn môn đồ đông đảo như mây, xuất hiện một hai người có tài văn chương trác tuyệt thế này cũng là lẽ thường tình." "Phải, phải." Mấy vị đại thần rối rít gật đầu phụ họa. Liễu Vận nói: "Ý của trẫm là truyền lệnh cho các tỉnh, học theo thành Du Đô, đem bốn câu cảnh cáo này khắc bia dựng trước cổng toàn bộ các nha môn." Đề nghị này khiến đám đại thần có mặt tại đó tức khắc im bặt. Nếu bốn câu này do Cảnh Dục viết, họ tuyệt đối không có nửa lời dị nghị. Dù trong triều có vài vị không ưa phe phái Hoài Lộc Thư Viện, nhưng dẫu sao đó cũng là chuyện nội bộ triều đình. Đằng này lại bắt triều đình ban lệnh lấy thơ của một tên đệ tử Thục Sơn để dựng bia khắp cả nước, bảo đám đại thần bụng đầy kinh luân như bọn họ giấu mặt vào đâu? "Chuyện này... khẩn xin bệ hạ nghĩ lại... Nếu chỉ ở thành Du Đô thì chẳng sao, nhưng nếu nhân rộng ra khắp cả nước..." "Đúng vậy, đúng vậy." Liễu Vận một tay chống cằm, một tay khẽ gõ nhịp xuống mặt bàn. "Trẫm lại thấy chẳng có gì không thỏa đáng." "Nhưng tên đệ tử Thục Sơn tên Lý... Lý gì đó..." "Lý Bình An." Liễu Vận nhắc nhở. "Đúng, cái tên Lý Bình An này dẫu sao cũng là người của Thục Sơn. Nếu muốn phát tán thi văn của hắn ra khắp thiên hạ, chí ít cũng phải thông báo cho người ta một tiếng." "Có lý, trẫm sẽ đích thân gửi cho hắn một phong thư." "Bệ hạ đích thân hạ bút viết thư, e là chuyện này có phần quá mức long trọng rồi, huống hồ đối phương chỉ là một tên đệ tử Thục Sơn nhỏ bé." "Không sao." Liễu Vận dứt lời liền sai thái giám thân cận đi lấy giấy mực. Mấy vị đại thần đưa mắt nhìn nhau, không dám khuyên can thêm. Chuyện này vốn dĩ chẳng phải đại sự gì ghê gớm, hoàng đế đã nổi hứng thì bọn họ cũng không cần thiết phải rước bực vào người. ... Thục Sơn. Nhận được thư, Lý Bình An khẽ nhướn mày. Hắn không ngờ chuyện này lại lọt đến tai Liễu Vận, bèn nghiêm túc viết thư hồi đáp. Lý Bình An cầm thư trong tay, phóng tầm mắt nhìn về phía xa, nơi Nhuận Thổ đang tung tăng vồ bướm. "Lão Ngưu, thời gian trôi nhanh thật đấy." "Mô~" "Chúng ta... có phải cũng nên rời Thục Sơn rồi không, hình như ở đây hơi lâu rồi thì phải." "Mô." Lão Ngưu phì mũi một tiếng, tỏ ý tất cả đều nghe theo Lý Bình An. Lý Bình An mỉm cười. (Sắp phải đi công tác rồi, đau đầu quá, ghét nhất là đi máy bay, ngồi máy bay cứ thấy lâng lâng say xẩm) (Mai xuất phát rồi, vừa nói chuyện này với bạn gái xong thì tối nay nàng phi thẳng sang nhà mình) (Vãi chưởng! Giờ đầu mình càng đau hơn rồi) (Không chỉ đau đầu, mà thận còn đau dữ dội hơn) (Chỉ sợ mai éo lết nổi xuống giường mất)